خبرگزاري آريا - در سرجنگي ترموباريک، علاوه بر انفجار اوليه و ترکش هايش، يک شعاع اثر حرارتي براي تأثيرگذاري روي هدف وجود داشته و در ادامه، امواج شديدي در محيط انفجار موشک ايجاد مي‌شود که تاثير مخربتري روي هدف دارد.
به گزارش سرويس دفاع و امنيت مشرق، پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، به جز تسليحات راکتي نظير RPG-7 ، اصلي‌ترين سلاح ضد زره ايران را موشک BGM-71 که نام عمومي آن تاو (TOW) است، تشکيل مي‌داد که علاوه بر قابليت شليک از بالگردهاي کبرا، از پرتابگرهاي ثابت زميني، خودروهاي جيپ و نفربرهاي M-113 هم شليک مي‌شدند اين موشک با طول 1.
16، قطر 0.152 و دهانه بال 0.46 متر، جرم 18.9 کيلوگرم که 3.9 آن مربوط به سرجنگي است، به سرعت 278 متر بر ثانيه و برد 65 تا 3750 متر و ميزان نفوذ در زره تا 430 ميليمتر دست مي يافت.
روش هدفگيري و هدايت اين موشک از نوع فرمان به خط ديد نيمه خودکار با ارسال فرامين از طريق سيم به موشک بود کهدر اين روش، کاربر با نگاه کردن از دوربين هدفگيري مي‌بايست همواره نشانه‌گير را روي هدف نگه دارد که در صورت حرکت آن، فرامين اصلاحي توسط سامانه هدايت متصل به پرتابگر، محاسبه شده و به موشک ارسال مي‌شود.
image
imageنمايش اجزاء داخلي موشک توفان-1
هر چند هدايت سيمي روشي مطمئن براي هدايت به شمار مي‌رود و حتي چنين موشک‌هايي در بسياري از کشورها هم اکنون نيز در حال استفاده است اما محدود شدن برد موشک يکي از معايب اين روش هدايت محسوب مي شود. اختصاص بخشي از جرم موشک به سيم و قرقره و قرارگيري اين مجموعه در انتهاي موشک نيز محدوديت‌هايي را از نظر جانمايي تجهيزات خصوصاً پيشران به چنين طرح‌هايي اعمال مي‌کند. همانطور که در تصوير فوق ديده مي‌شود در موشک تاو/ توفان، پيشران جلوتر از ميانه بدنه و بالک‌هاي جلويي قرار گرفته است.
موشک تاو که احتمال اصابت آن به هدف 95٪ عنوان مي‌شد در دست رزمندگان اسلام کارنامه درخشاني در جنگ تحميلي 8 عراق عليه کشورمان ساله از خود بجا گذاشت. تنها در عمليات بزرگ فتح المبين، هوانيروز ارتش 200 فروند از اين موشک‌ها را از بالگرد کبرا شليک کرد و سکوهاي زميني اين موشک که بيشتر روي خودروي تاکتيکي جيپ سوار شده بود نيز در برخي مواضع دفاعي رزمندگان به صورت دائم و مقطعي حضور داشته اما در عمليات ها يکي از مهمترين ادوات دفاعي به شمار مي رفت و در مجموع روي موشک تاو حساب ويژه اي باز مي‌شد.
در دوران جنگ از يک سو با توجه به نياز فراوان به اين موشک و از سوي ديگر وجود برخي امکانات و زيرساخت ها در کشور طرح مهندسي معکوس موشک تاو به جريان افتاد و در نهايت با تلاش متخصصان داخلي، پس از عمليات خيبر که در اسفند 1362 انجام شده و تانک‌هاي T-72 عراقي نقش مهمي در پاتک به رزمندگان اسلام ايفا کردند و بيش از يک سال و نيم تلاش فشرده، اولين نمونه ساخت داخل اين موشک در نيمه سال 1364 آماده شد.
به گفته سردار محسن رفيق دوست، وزير وقت سپاه در يک سخنراني در اواخر آبان 1364، پس از انتشار اخباري مبني بر اقدام به ساخت اين موشک در ايران، پيشنهادهاي فراواني از منابع خارجي براي فروش تاو به ايران سرازير شد. اولين موشک تاو ساخت ايران در دل دوران جنگ به صورت محرمانه آزمايش شد؛ آزمايشي که اقناع کننده نبود که سبب نااميدي برخي شد اما متخصصان جوان به کار خود ادامه دادند و کمتر از يک سال بعد، آزمايش هاي موفق اين موشک روي تانک‌هاي عراقي در ميدان نبرد به انجام رسيد. محسن رفيق دوست در برنامه تلويزيوني ميزگرد سياسي هفته در 21 اسفند 1366 فيلمي از پرتاب اين موشک و اصابت دقيق آن به هدف آورده بود که با پخش آن عملکرد بالاي نمونه کپي شده تاو اثبات شد.
اين موشک به پاس فداکاري شهيد محمد حسين فهميده، در آن دوران به نام «موشک شهيد فهميده» ناميده مي‌شد. طراحي و ساخت مجموعه الکترونيک سيستم هدايت و کنترل موشک ضد تانک تاو نيز در دومين دوره جشنواره خوارزمي رتبه اول تحقيقات در زمينه پژوهش‌هاي دفاعي را کسب کرد.
ساخت موشک تاو در سالهاي دفاع مقدس کليد خورده بود و با توجه به کارنامه عملياتي درخشان، گسترش بالاي اين موشک در سطح نيروهاي مسلح، تعداد زياد پرتابگرهاي آن و کاراريي بالاتر، بيشتر مورد توجه قرار داشت. نمونه بومي موشک تاو که در دهه 1370 به طور انبوه توسط وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح ساخته شد «توفان» ناميده شد که در برخي مشخصه ها تفاوت ها و بهبودهايي نسبت به نمونه خارجي داشت. از آن جمله بايد به سرجنگي 3.6 کيلوگرمي، جرم 18.5 کيلوگرم، ميزان نفوذ 550 ميليمتر و برد 70 تا 3850 متر و سرعت بيشينه 310 متر بر ثانيه اي آن اشاره کرد. برد مؤثر اين موشک که طول و قطر بدنه و دهانه بالک آن به ترتيب 116 و 15 و 45 سانتيمتر است در روز برابر 3500 متر و در شب به کمک سامانه هدفگيري حرارتي 2500 متر بوده و سرعت متوسط آن در پرواز 240 متر بر ثانيه عنوان شده است.
imageتوليد انبوه موشک توفان؛ خروجي پيشران در ميانه بدنه مشخص است
با توجه به استفاده تانک‌هاي جديد از زره‌هاي واکنشي انفجاري،‌ نسل دوم توفان، با سرجنگي دو مرحله اي ساخته شد. توفان-2 به دليل بهره گيري از يک ميله حاوي سرجنگي اوليه که قطر 40 ميليمتري دارد، 145 سانتيمتر طول در حالت باز بودن ميله و 116 سانتيمتر در حالت بسته بودن آن طول دارد.
imageموشک توفان-2
اين ميله به صورت تلسکوپي مکانيکي بوده و سرجنگي اوليه اي در نوک آن جاسازي شده و با برخورد به زره واکنشي، سرجنگي اوليه بخش واکنشي را از بين برده و سرجنگي اصلي به داخل بدنه نفوذ مي‌کند. جرم کلي موشک توفان-2 برابر 19.1 کيلوگرم، جرم سرجنگي 4.1 کيلوگرم، و ميزان نفوذ آن 760 ميليمتر است که 38.2٪ درصد رشد را نسبت به نسل قبل نشان مي‌دهد. ساير مشخصات اين نمونه از جمله شيوه هدفگيري و هدايت مانند نسل اول است. خصوصاً احتمال اصابت هر دو نسل توفان، 95 درصد عنوان شده است. اين موشک‌ها قابليت به کارگيري در شب را با برد کمتر دارند.
يکي از نمونه‌هاي خاص خانواده موشک‌هاي توفان، توفان-3 است که داراي2 ويژگي متفاوت با نسل‌هاي قبلي است. اين موشک قابليت حمله از بالا را داشته و سرجنگي آن از نوع شکل گيرنده انفجاري (EFP) است.
imageموشک توفان-3 و اجزاء داخلي آن
در موشک ايراني توفان-3 پس از شليک و سرعت گرفتن موشک، پرواز آن بالاتر از خط ديد مستقيم به هدف صورت مي‌گيرد. موشک هدف خود را از طريق حسگرهاي مغناطيسي و ليزري شناسايي کرده و با رسيدن بر فراز آن سرجنگي 1.7 کيلوگرمي خود را منفجر مي‌کند .اين سرجنگي توانايي نفوذ بيش از 80 ميليمتر در زره‌هاي RHA را دارد. لازم به ذکر است گونه حمله از بالا موشک آمريکايي تاو که مشخصه آن BGM-71F است فاقد سرجنگي EFP بوده و از محموله انفجاري شديد ضد زره با اصابت مستقيم استفاده مي‌کند.
imageموشک توفان-3
قطر اين سرجنگي که در پشت حسگرها و نزديک به دماغه موشک جانمايي شده برابر 12.8 سانتيمتر است. موشک توفان-3 نيز 19.1 کيلوگرم جرم داشته و برد آن بين 650 تا 3500 متر بوده و ساير مشخصات ابعادي و عملکردي آن از جمله شيوه هدايت، مشابه گونه توفان-1 است.
نمونه بعدي و کمتر شناخته شده توفان-4، نمونه اي با بدنه شبيه نمونه پايه توفان اما مجهز به سرجنگي ترموباريک است. اين نوع سرجنگي براي انهدام پناهگاه‌ها و اهداف سبک و با محافظت زرهي کم بسيار مؤثر عمل مي‌کند. در واقع توفان-4 بر مبناي موشک ضد زره توفان اما با يک مأموريت ويژه که به کارگيري سرجنگي ترموباريک است، ساخته شد. اين موشک با يک نوار پهن قرمز رنگ در قسمت سرجنگي از نمونه پايه توفان متمايز مي‌شود.
اين نوع سرجنگي داراي عملکرد متفاوت و پيچيده تري نسبت به سرجنگي هاي ترکشي-انفجاري معمولي است. در سرجنگي ترموباريک، علاوه بر انفجار اوليه و ترکش هاي آن، يک شعاع اثر حرارتي براي تأثيرگذاري روي هدف وجود دارد و در ادامه امواج فشاري شديدي در محيط انفجار موشک ايجاد مي‌شود که با افت انرژي کمي، اين امواج در زواياي مختلف محل مثلاً راهروهاي يک غار يا پناهگاه منتشر شده و تا شعاع به مراتب بالاتري نسبت به اثر حرارتي، روي هدف تأثير مي گذارند. در نتيجه سرجنگي ترموباريک براي درگيري با گروه هاي چريکي پنهان شده در غارها يا پناهگاه‌هاي تودرتو بسيار مؤثر است.
imageموشک توفان-4
برد موشک توفان-4 بين 100 تا 3750 متر، سرعت نهايي آن 310 و سرعت متوسط آن 178 متر بر ثانيه است که تغييرات اندکي را نسبت به توفان پايه نشان مي‌دهد. کاهش 100 متري بيشينه برد توفان-4 نسبت به نمونه پايه مي‌تواند ناشي از افزايش وزن اين موشک باشد زيرا اين نمونه داراي جرم 20 کيلوگرم است که 3.5 کيلوگرم آن مربوط به سرجنگي مي‌شود. طول اين موشک 117.2 و قطر آن 15.3 سانتيمتر بوده و مدت زمان پرواز آن در برد بيشينه 21 ثانيه است. به طور معمول 1 تا 2 موشک توفان-4 را در هر دقيقه مي‌توان از پرتابگر آن شليک کرد. اين موشک در دماي منفي 32 تا مثبت 60 درجه قابل به کارگيري است.
در تصاوير منتشر شده از عمليات هاي ارتش، پليس و بسيج مردمي (حشد الشعبي) عراق و نيز نيروهاي سوري عليه تروريست ها، گونه‌هاي موشک توفان شامل نمونه‌هاي پايه، توفان-2، 3 و 4 به وضوح مشاهده شده است. با توجه به شرايط محيط نبرد در عراق و سوريه، به نظر مي‌رسد موشک توفان-4 گزينه مناسبي براي عمليات عليه تروريست ها در ساختمان هاي بزرگ و پناهگاه‌هاي کوهستاني است.
imageاستفاده از خانواده موشک‌هاي ايراني توفان در عراق و سوريه عليه تروريست‌ها
موشک توفان-5 به عنوان توسعه‌يافته‌ترين نمونه مشاهده شده از اين خانواده مطرح است که تصاوير آن نشان دهنده تفاوت هاي محسوسي حتي نسبت به آخرين نمونه‌هاي خارجي تاو است. اين موشک بر خلاف نسل هاي قبلي از روش هدايت پيشرفته با استفاده از پرتو ليزر برخوردار است که ضمن حفظ آن از آسيب پذيري در برابر جنگ الکترونيک دشمن، دقت بسيار بالايي نيز به آن مي‌دهد. اين موشک داراي سر جنگي دو مرحله و يک ميله جمع شونده (تلسکوپي) سه قسمتي جديد نيز هست. ميزان نفوذ اين موشک در زره بيش از نسل هاي قبلي عنوان شده است.
imageتوفان-5
توفان-5 قابليت پرتاب از پرتابگرهاي اصلاح شده تاو/توفان را دارد و در نتيجه براي پرتابگرهاي موجود زميني مناسب است. بخش هدفگيري و هدايت سامانه پرتابگر اين موشک متناسب با تغييرات آن بهسازي شده و به ادوات "هدايت نيمه خودکار سوار بر پرتو ليزر" مجهز شده است. مقايسه تصاوير نشان مي‌دهد هر چند بدنه توفان-5 کشيده تر است اما از سامانه پيشران مشابه نسل هاي قبلي بهره مي‌برد. يک مجموعه چهارتايي بالک صليبي شکل نيز در اين نسل به قسمتي جلوتر از بالک هاي اصلي اضافه شده است.
مهمترين تغيير ايجاد شده در توفان-5 آن را به يکي از مؤثرترين ضدزره‌هاي کشور تبديل کرده زيرا ميزان نفوذ اين نمونه از موشک‌هاي توفان، به 900 ميليمتر افزايش يافته است. در واقع پس از دهلاويه با ميزان نفوذ بيش از 1200 ميليمتر، توفان-5 جايگاه دوم را در ميان تسليحات ضدزره کشور به خود اختصاص داده است. اين ميزان نفوذ البته در بين موشک‌هاي دنيا نيز در رده بالايي قرار مي‌گيرد.
برد توفان-5 بين 100 تا 3500 متر، جرم آن 23 کيلوگرم، طول با ميله (سرجنگي اوليه) در حالت باز 147.3 و در حالت بسته 117.2 ميليمتر، قطر بدنه 15.3 ميليمتر و دهانه بالک برابر 48 ميليمتر است. جرم سرجنگي اين موشک 6.2 کيلوگرم بوده که به ميزان قابل توجهي بيشتر از نمونه‌هاي ضدزره توفان است. سرعت متوسط اين نمونه به 167 متر بر ثانيه کاهش يافته و ميزان شليک در دقيقه و دماي عملکردي آن مشابه توفان-4 است. در مقايسه با توفان-2 که آن هم به ميله انهدام زره‌هاي واکنشي مجهز است، در توفان-5، با 20.4 درصد افزايش وزن، 18.4 درصد افزايش ميزان نفوذ بيشتر در زره به دست آمده است که البته با توجه به ميزان مقاومت زره‌هاي مدرن تانک‌هاي امروزي و حتي تانک‌هاي قديمي بهسازي شده، عملکرد موشک توفان-2 قطعاً کافي نبوده و توفان-5 کارايي مناسبي دستکم در برابر چند رده از تانک‌ها و زره‌پوش‌هاي در حال خدمت در منطقه دارد.
imageشليک يک گونه از موشک توفان از نفربر زرهي براق
اين موشک همچون ساير گونه‌هاي توفان قابليت شليک از پرتابگر ثابت زميني و نمونه‌هاي نصب شده روي خودروهاي تاکتيکي و زره پوش ها را داشته و به نظر مي‌رسد با توجه به اخبار اعلام شده در رزمايش هاي سال هاي اخير، بر روي بالگردهاي کبراي هوانيروز ارتش نيز آزمايش شده باشد.
خانواده توفان به عدد 7 رسيد
موشک توفان-6 نيز همچون توفان-4 داراي سرجنگي ترموباريک بوده، از نظر شکل ظاهري شبيه به نمونه پايه توفان است با اين تفاوت که تمام بدنه در اين نمونه جديد، داراي قطر يکسان است يعني کاهش قطر بدنه که در توفان-1، 2 و 4 بعد از قسمت پيشران پروازي مشاهده مي‌شد، در توفان-6 ديده نمي‌شود. بديهي است که اين امر سبب افزايش حجم بدنه موشک در قسمت جلويي مي‌شود که اين حجم افزوده، صرف جاي‌دهي سرجنگي بزرگتر شده به طوري که سرجنگي اين نمونه از 3.5 کيلوگرم در توفان-4 به 5 کيلوگرم رسيده است.
image
موشک توفان-6
ساير مشخصات تغيير کرده در توفان-6 نسبت به توفان-4 شامل برد بين 100 تا 3500 متر، جرم کل 21 کيلوگرم و سرعت متوسط 170 متر بر ثانيه است. اين موشک همانند توفان-4 و 5 قابليت شليک از پرتابگر ثابت زميني، زره پوش ها و بالگردها را دارد. شيوه هدايت اين نمونه همانند نمونه پايه توفان از نوع فرمان به خط ديد نيمه خودکار است. نمونه بعدي اين خانواده يعني توفان-7 نيز يک موشک با سرجنگي ترموباريک است اما از آن مشخصات يا تصويري در دست نيست تا با دو نمونه ترموباريک ديگر موشک‌هاي توفان مقايسه شود.
اگرچه پيش از اين، مستندات و تحليل هايي در خصوص دستيابي نيروهاي مسلح کشورمان به موشک ضد زره با سرجنگي ترموباريک از طريق ساخت سلاح هايي چون آر پي جي 29 يا دهلاويه 2 وجود داشت، اما اين اولين بار است که رسما توليد چنين کلاهک مهم و سرنوشت سازي، توسط صنايع دفاعي ايران اعلام مي شود. همچنين بر خلاف اينکه تا دستيابي به توفان 3، رويه موثر و مشابه توليدات کشورهايي چون آمريکا طي شده اما از توفان4، شاهد نوآوري و ابتکارات ويژه متخصصان کشورمان هستيم به نحوي که کاملا از خط قبلي يعني حرکت روي توليدات خانواده تاو، فاصله گرفته و توليدات جديد، چشمگير و قابل تحسين تر شده اند.
image
پرتابگر موشک‌هاي توفان به همراه توفان-2 تا 6
در 28 خرداد 1393 رئيس وقت سازمان صنايع هوافضاي وزارت دفاع براي اولين بار از برنامه نهايي موشک‌هاي توفان خبر داد. وي در همايش «مهمات برتر نيروي زميني» گفت: « ما با همان بيس و پلتفرم موشک تاو، موشک‌هاي طوفان را در هفت مرحله يعني از طوفان يک تا طوفان هفت توليد کرده‌ايم و اين روند ادامه دارد و موشک‌هاي طوفان تا ورژن 11 نيز تعريف شده‌اند و البته علاوه بر اين موشک‌هاي ديگر نظير صاعقه، تندر، توسن، دهلاويه و ... نيز وجود دارند که مي‌توان از بالگرد، سکو و تانک آنها را به کارگيري کرد.»
موشک‌هاي ايراني توفان بارها در نمايشگاه هاي دفاعي داخلي و خارجي به نمايش در آمده و مورد توجه کارشناسان دفاعي دنيا قرار گرفته‌اند و در عين حال، به کارگيري اين موشک‌ها در نبردهاي سنگين عراق و سوريه در اختيار رزمندگان جبهه مقاومت نشان دهنده کارايي مطلوب گونه‌هاي مختلف آن در برابر طيف‌هايي از اهداف زرهي و نيز براي انهدام خودروهاي انتحاري آنها که اغلب با صفحات فلزي زره‌پوش نيز شده‌اند از فواصل دور و قبل از رسيدن به مواضع دفاعي خودي بوده که جان بسياري از نيروهاي غيرنظامي و البته رزمندگان را نجات داده است.

ضرغامی: چند نهاد زیر نظر رهبری خواهان اداره کشور به‌جای دولت روحانی بودند| کار از دعوای اصلاح‌طلب - اصول‌گرا گذشته| بیش از حد سخت‌گیری می‌کنیم، مجازات‌ها و زندانی‌ها باید کمتر شود

ابتکار: افسردگی جامعه را به شدت تهدید می‌کند

بانوان تیم ملوان با رضاییان تمرین نکردند

منبع: خبرگزاری آریا

منبع این خبر، وبسایت www.aryanews.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۱۵۶۰۷۵۶۹ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • سرپرست هلال احمر کرمانشاه به لهونی سپرده شد
  • سرپرست هلال احمر کرمانشاه منصوب شد
  • توفان و تگرگ در ايتاليا بحران ساز شد
  • وضعیت مصدومان توفان شب گذشته مهران مناسب است
  • متبرک‌ شدن پوستر جشنواره به دست خانواده شهدا برای ما افتخار است
  • دستاورد «تقریبا هیچ» آخوندی در بخش مسکن
  • متبرک‌شدن پوستر جشنواره فیلم مقاومت به دست خانواده شهدا برای ما افتخار است
  • رادار ۲۰۳۱ موشک کروز نور + عکس
  • ۱۶ کشته و زخمی بر اثر توفان در مرز مهران
  • ساخت ایران|رادار ۲۰۳۱ موشک کروز نور + عکس
  • بازنگری در الگوهای توسعه برای دستیابی به پایداری
  • مذاکره درباره موشک حرف جاهلان یا خائنان است
  • هرآنچه باید از سلاح ۲۰ کیلومتری سپاه بدانیدورود ایران به باشگاه دارندگان موشک‌های خارج از میدان دید
  • در زمان وقوع توفان ‌و رعد و برق چه کنیم؟
  • امیر حاتمی: دستاورد‌های بزرگ دریایی بزودی رونمایی می‌شود
  • ​ماجرای ویزای 600 هزار تومانی عراق!
  • آخرین آمار تلفات توفان مایکل
  • تلفات توفان مایکل: 35 کشته و بیش از 1000 نفر ناپدید
  • شمار قربانیان توفان مایکل به 35 نفر رسید
  • مشهد جایگاه ویژه‌ای در صنعت دفاعی دارد/ معرفی دستاوردهای بزرگ صنایع دریایی نیروهای مسلح در آینده‌ای نزدیک