خبرگزاري آريا - هفته نامه صدا - سهيلا تقوي نژاد: هيچ تاريخي از رياضيات، نجوم، جغرافيا، انسان شناسي و يا تاريخ دين بدون تاکيد بر سهم عظيم ابوريحان بيروني کامل نيست.
ابوريحان محمد بن احمد بيروني، که اغلب به عنوان «ابوريحان بيروني» شناخته مي شود (متولد 5 سپتامبر 973 در خوارم – در ازبکستان امروزي -، متوفي در تاريخ 13 دسامبر 1048 در غزنين، افغانستان امروزي) پژوهشگر و متخصص ايراني قرن يازدهم بود.

او همکار ابن سينا و ابن مسکويه از دانشمندان هم دوره خود بود که در يک مرکز علمي و دانشگاهي تحصيل کردند که توسط ابوالعباس خوارزمشاهي تاسيس شده بود. او همچنين به قلمروي سلطان محمود غزنوي به آسياي جنوبي يا آسياي مرکزي (افغانستان امروزي) سفر کرد (که پسر و جانشينش مسعود، حامي اصلي وي بود) و در کمپين هاي خود در هند (در سال 1030) با زبان هاي مختلف هندي آشنا شد و مطالعات خود درباره دين و فلسفه مردم آنجا را در کتاب «تواريخ هند» نوشت. بيروني کتاب هاي خود را به زبان عربي و فارسي نوشت، هر چند او به دست کم چهار زبان ديگر نيز مسلط بود: يوناني، سانسکريت، سيرياني و احتمالا زبان عبري.
او که اولين دانشمند مسلمان علاقه مند به مطالعه هند و سنت برهمايي بود، به عنوان هندشناس و پدر علم زمين شناسي و انسان شناسي توصيف شده است. وي همچنين يکي از اولين شارحان پيشرو در روش هاي علمي تجربي بود و روش تجربي را به مکانيک و کاني شناسي معرفي کرد. بيروني يکي از پيشگامان جامعه شناسي تطبيقي و روانشناسي تجربي بود و همچنين اولين آزمايشات دقيق مربوط به پديده هاي نجومي را انجام داد. جورج سارتن، پدر تاريخ علم، بيروني را به عنوان «يکي از بزرگ ترين دانشمندان اسلام و همه چيزدانِ يکي از مهم ترين زمان ها توصيف کرده است.»
image
يکي از گودال هاي ماه به نام ابوريحان بيروني نامگذاري شده است و علاوه بر آن دانشگاه فني تاشکند در ازبکستان و دانشگاه احمد شاه مسعود در کاپيساي افغانستان هم نام وي را براي خود برگزيده اند.
او پس از وفات در سن 75 سالگي در غزنين در افغانستان به خاک سپرده شد. مجسمه ابوريحان بيروني در قسمت جنوبي پارک لاله تهران قرار دارد.
آثار
تعداد آثار ابوريحان بيروني در مجموع 146 اثر است. در ميان اين آثار فقط 22 مورد زنده ماند و فقط 13 مورد از اين آثار منتشر شده است. آثار موجود او عبارتند از:
مطالعه انتقادي از آنچه هند مي گويد، عليرغم پذيرش دليل يا رد شده – مجموعه اي از دين و فلسفه هند.
نشانه هاي باقي مانده از قرن گذشته – مطالعه تطبيقي تقويم هاي فرهنگ ها و تمدن هاي مختلف با اطلاعات رياضي، نجوم و تاريخي
قانون مسعودي – دايره المعارف گسترده اي درباره نجوم، جغرافيا و مهندسي، به نام مسعود، پسر محمود غزنوي، به وي اختصاص داده شده است.
درک طالع بيني – کتاب پرسش و پاسخ در مورد رياضيات و نجوم به زبان عربي و فارسي.
داروخانه – در مورد داروها
جواهرات – درباره زمين شناسي، مواد معدني و جواهرات اختصاص داده شده به مودود پسر مسعود
اسطرلاب، يک کتاب خلاصه تاريخي، تاريخچه محمود غزنوي و پدرش، تاريخچه خوارزم
ستاره شناسي
يک تصوير از کتاب فارسي بيروني، تصوير مراحل مختلف خسوف ماه را نشان مي دهد. ويل دورانت در مورد کمک هاي بيروني به نجوم اسلامي نوشته: «او رساله هاي مهمي را در مورد اسطرلاب و پلان هاي کيهاني نوشت و همچنين جدول نجومي را براي سلطان مسعود به صورت فرموله شده در آورد. او تصريح کرد که زمين گرد است و «جاذبه همه چيز را نسبت به مرکز زمين» عنوان و خاطرنشان کرد که داده هاي نجومي نيز مي توانند با فرض اين که زمين روزانه بر محور خود و سالانه در اطراف خورشيد مي چرخد، توصيف شوند.»
مشاهدات تجربي
بيروني اولين کسي بود که آزمايش هاي دقيقي را درباره پديده هاي نجومي انجام داد. او کهکشان راه شيري را مجموعه اي از ستاره هاي متعدد توصيف کرد و پس از مشاهده خورشيدگرفتگي در 8 آوريل 1019 و ماه گرفتگي در 17 سپتامبر 1019 در خراسان، به طور دقيق طول و عرض ماه و خورشيد را محاسبه کرد.
در سال 1031، بيروني دايره المعارف نجومي گسترده خود را به نام «قانون مسعودي» منتشر کرد که در آن يافته هاي نجومي خود را ثبت و جداول نجومي فرموله شده را تکميل کرد. اين کتاب تکنيک رياضي تجزيه و تحليل شتاب سيارات را معرفي مي کند. بيروني همچنين کشف کرد که فاصله بين زمين و خورشيد بزرگ تر از برآورد محاسبه شده توسط بطليموس است، بر اساس اين که بطليموس از تابش خورشيدي سالانه صرف نظر کرده بود.
ابزار
بيروني تعدادي از ابزارهاي نجومي را اختراع کرد. او نخستين رساله ها را روي نقشه منظومه شمسي و همچنين کيلومتر شمار اوليه و اولين کامپيوتر تقويم مکانيکي شمسي – قمري را اختراع کرد که از يک دنده و هشت چرخ دنده استفاده مي کرد. اينها نمونه هاي اوليه از دستگاه هاي پردازش دانش بود. او محاسبه زمان نماز را با توجه به سايه اي که توسط ساعت تابستاني انجام مي شود، توضيح داد.
اولين توصيف از يک «لوله مشاهده» در آثار بيروني در بخش اختصاص يافته به «تاييد حضور هلال جديد در افق» يا استهلال يافت مي شود. اگر چه اين لوله هاي مشاهده اوليه لنز نداشتند. آنها «يک ناظر را فعال کردند» تا با توجه به تداخل نور، روي بخش خاصي از آسمان تمرکز کنند. اين لوله هاي مشاهداتي بعدها در اروپاي لاتين مورد بحث و بررسي قرار گرفت که بر توسعه تلسکوپ تاثير گذاشت.
image
رد شدن طالع بيني
نخستين تفاوت معنايي بين نجوم و طالع بيني توسط بيروني در قرن 11 ارائه شد. در يک کار که بعدها آن را نوشت، او «طالع بيني مردود» را نوشت. هر دو دليل او براي رد کردن طالع بيني به علت روش هايي است که تجربي نيستند و محکومند به اين که نظريات اخترشناساني هستند که با اسلام مقدس مخالف اند.
علوم زمين
ابوريحان بيروني خدمات شاياني را به عرصه علوم زمين ارائه داد. به طور خاص، او نقش مهمي در نقشه برداري، زمين شناسي، جغرافيا، زمين شناسي و کاني شناسي داشته است.
کارتوگرافي
در سن 22 سالگي، بيروني چند کار کوچک اما با ارزش را انجام داد، از جمله مطالعه نقشه هاي گذشته زمين، طراحي نوعي نقشه فضايي که شامل يک روش براي طراحي يک نيمکره در يک هواپيما بود. او استفاده از مختصات سه گانه مکعب مستطيلي (طول، عرض و ارتفاع) را براي تعريف يک نقطه در فضاي سه بعدي معرفي کرد و همچنين ايده هايي را ايجاد کرد که پيش بيني سيستم مختصات قطبي را نشان مي دادند.
زمين شناسي و جغرافيا
بيروني به عنوان پدر زمين شناسي شناخته مي شود. در سن 17 سالگي، ابوريحان جوان محدوده عرض کات در خوارزم را با استفاده از حداکثر ارتفاع خورشيد محاسبه کرد. بيروني همچنين يک معادله جغرافيايي پيچيده را براي محاسبه دقيق محدوده زمين، که نزديک به ارزش هاي مدرن محدوده زمين بود، حل کرد. برآورد او از 6,339.9 کيلومتر براي شعاع زمين فقط 16.8 کيلومتر کمتر از اندازه مدرن آن يعني 6.356 کيلومتر مربع است. سهم مهمي از پيشرفت زمين شناسي و جغرافيا نيز توسط بيروني انجام شده است. او تکنيک هاي خوبي را براي اندازه گيري زمين و فاصله ها روي آن با استفاده از مثلثات معرفي کرد.
ديرينه شناسي
در کتاب «مختصات» که بيروني در آن نظرياتش را در زمينه ديرينه شناسي نوشته است، او راجع به وجود پوسته ها و فسيل ها در مناطقي که بارها و بارها درياها روي آنها را پوشانده و اجساد را زير لايه هاي خود مدفون کرده اند و بعد به زمين هاي خشک تبديل شده است، سخن گفت. بر اساس اين کشف وي متوجه شد که زمين به طور مداوم در حال تکامل است. بدين ترتيب او زمين را به عنوان يک موجود زنده شناخت که با اعتقاد اسلامي اش هم موافق بود که هيچ چيزي بي جان نيست.
او همچنين پيشنهاد داد که زمين داراي سن است، اما مبدأ آن اندازه گيري بسيار دور است. آن گونه که بيروني مي نويسد، تغييرات زمين شناسي در سطح زمين در طول مدت زمان طولاني پديد مي آيد: «زمين دوره اي طولاني را مي گذراند. با محدوديت هايي که نمي توان تعيين کرد و همچنين نمي توان حالت تغيير را شرح داد. مرکز ثقل زمين نيز موقعيت خود را با توجه به موقعيت تغيير ماده در سطح آن تغيير مي دهد. اگر دماي مرکز افزايش يابد،باعث مي شود که فضاهاي اطراف آن فشرده شود و آب ها ناپايدار شوند. از اين رو گفته شده است که اين روال ناشي از پيري است. اگر چنين تغييراتي قبل از ظهور انسان روي زمين رخ داده باشد، ما از آنها آگاه نيستيم؛ اما اگر بعد از ظهور او به وجود آمده، پس ثبت نشده اند.»
کاني شناسي
بيروني روش علمي خود را در کتاب خود به نام «کتاب جواهرات» معرفي کرد. توصيفاتي که باعث شده او را «دقيق ترين دانشمند تجربي» بنامند. اين کتاب مواد معدني مانند سنگ ها و فلزات در عمق زمين را توصيف کرده و به عنوان کتاب کامل در زمينه کاني شناسي در زمان خود مورد توجه قرار گرفته است. او صدها آزمايش انجام داد تا اندازه گيري دقيق مواردي را که تعدادي از زبان هاي مختلف از جمله عربي، فارسي، يوناني، سرياني، هندي، لاتين و ساير زبان ها نام برد. در کتاب سنگ هاي گرانبها، هر ماده معدني با رنگ، بو، سختي، تراکم و وزن آن فهرست شده است. وزني که براي بسياري از اين مواد معدني اندازه گيري مي شد با دقت سه رقم اعشار محاسبه و يادداشت شده است و تقريبا به اندازه اندازه هاي مدرن براي اين مواد معدني دقيق بود.
image
فلسفه علم
در ابتداي فلسفه اسلامي، بيروني فلسفه علم را مورد بحث قرار داد و روش علمي اوليه را در تقريبا هر زمينه تحقيقاتي مورد مطالعه قرار داد. به عنوان مثال، در رساله خود درباره کاني شناسي، او از دقيق ترين دانشمندان تجربي است. در حالي که در مقدمه اي از مطالعه خود در هند، او اعلام کرد که «براي اجراي پروژه ما، روش تحقيق هندسه اي امکان پذير نيست» و جامعه شناسي مقايسه اي را به عنوان روش علمي در اين زمينه توسعه مي دهد. او همچنين معرفي کننده روش تجربي به مکانيک، اولين براي انجام آزمايش هاي دقيق مربوط به پديده هاي نجومي، و پيشگام روانشناسي تجربي بود.
برخلاف روش علمي ابن سيناي معاصرش که در آن «سوالات عمومي و جهاني به مراحل پيشرفته رسيد و به کار تجربي منجر گرديد»، بيروني روش هاي علمي را به وجود آورد که «جهانيان از کار علمي و تجربي خارج شدند» و «نظريه ها پس از اکتشاف ها شکل گرفت.» در بحث خود با ابن سينا، بيروني نخستينت تمايز واقعي بين دانشمند و فيلسوف و با توجه به اين که او يک دانشمند رياضي است، ايجاد کرد.
روش علمي بيروني در آن زمان بسيار شبيه به روش علمي امروزي بود؛ به ويژه تاکيد او بر آزمايش هاي مکرر، شباهت آن به روش هاي علمي مدرن را دو چندان مي کرد. بيروني در مورد چگونگي مفهوم سازي و جلوگيري از اشتباهات سيستماتيک و اشتباهات تصادفي مانند «اشتباهات ناشي از استفاده از ابزارهاي کوچک و اشتباهات ناظران انساني» ترديد داشت. او استدلال کرد که اگر ابزارها يا افراد اشتباهات تصادفي را به علت ناکامي هاي آنها يا عدم قرار گيري در موقعيت صحيح توليد کنند، سپس مشاهدات بايد چندباره گرفته شود، به صورت کيفي تجزيه و تحليل شود و بر اين اساس به يک «ارزش واحد مشترک براي دنباله ثابت» مي رسند، چه ميانگين محاسباتي باشد، چه برآوردِ قابل اعتماد باشد.
فيزيک، مکانيک آسماني
ابوريحان بيروني در اخترفيزيک و زمينه «جذب همه چيز به سمت مرکز زمين» بيان مي کند.
او همچنين کشف کرد که گرانش، در هسته هاي آسماني و حوزه هاي آسماني موجود است. بيروني ديدگاه ارسطو را درباره اين که اجرام آسماني هيچ حرکت يا گرانشي ندارند و نيز حرکت دايره اي که يک ويژگي ذاتي از اجرام آسماني است، مورد انتقاد قرار مي دهد.
او استدلال کرد که در صورتي که تمام اجسام به سمت مرکز جذب شوند، اگر اجسام آسماني گرانشي نداشته باشند، آنها نيز به مرکز مي افتند. بنابراين، او پيشنهاد مي کند که اجرام آسماني بايد از خودشان براي اتصال آنها به يکديگر و براي جلوگيري از افتاده آنها به سمت مرکز استفاده کنند.
مکانيک تجربي
بيروني اولين کسي بود که روش هاي علمي تجربي را براي مکانيک، به ويژه زمينه هاي استاتيک و پويايي و براي تعيين وزن هاي خاص يا همان چگالي، مانند آنهايي که بر اساس نظريه تعادل و وزن بودند، اعمال کرد. او اندازه هاي خاصي از هجده سنگ قيمتي را اندازه گيري کرد و کشف کرد که بين وزن مخصوص جسم و حجم آب جابجا مي شود. او همچنين «اولين دانشمند در تاريخ براي معرفي آزمون هاي تجربي در عمل آزمايش» بود. او وزن هاي مختلف مايعات را اندازه گيري و اختلاف وزن را بين آب شيرين و آب شور و بين آب گرم و آب سرد ثبت کرد.
مکانيک نظري
به نظر مي رسد که در زمينه مکانيک نظري، بيروني اولين است. او براي حرکت و اصطکاک، به عنوان علت گرما، که به نوبه خود باعث توليد عنصر آتش و عدم حرکت به عنوان علت سرما در نزديکي قطب هاي جغرافيايي مي شود، نوشته است: «خاک و آب کره زمين را تشکيل مي دهند که از طرف ديگر توسط هوا احاطه شده است. سپس، از آنجا که بسياري از هوا در تماس با حوزه ماه است و ماه ماهيتا سرد است، در نتيجه حرکت و اصطکاک قطعات در تماس گرم مي شود. به همين دليل آتش سوزي توليد مي شود که به همين دليل کم شدن حرکت آن در محدوده قطب ها سرما را ايجاد مي کند.»
در ديناميک و سينماتيک، بيروني اولين متوجه شد که شتاب با حرکت غير يکنواخت مرتبط است، که بخشي از قانون دوم حرکت نيوتن است.
علوم اجتماعي، مردم شناسي
بيروني در علوم اجتماعي به عنوان اولين انسانشناس شناخته شده است. همانند انسانشناسان مدرن، او با مشاهدات گسترده با شرکت گروه هاي بزرگي از افراد درگير شد. زبان آنها را آموخت. متون ابتدايي آنها را مطالعه کرد و يافته هاي خود را با عينيت و بي طرفي با استفاده از مقايسه هاي ميان فرهنگي ارائه داد. او مطالعات تطبيقي دقيقي در مورد انسانشناسي مردم، اديان و فرهنگ در خاورميانه، درياي مديترانه و آسياي جنوبي نوشته است. انسانشناسي بيروني در مذهب تنها براي يک محقق عميقا غرق شده در داستان هاي ديگر ملل به وجود مي آيد. وي توسط چندين محقق براي انسانشناسي اسلامي اش ستايش شده است.
image
انسانشناسي اسلامي
بسياري از آثار ابوريحان بيروني، علاوه بر علوم فيزيکي، به «مطالعه پديده شناختي و تاريخي دين» اختصاص يافته است. از طريق اين تجربه و تحليل جامع و انتقادي از دين، بيروني روش انسانشناسي را به عنوان ابزار نزديک شدن به مسائل فرهنگي در اطراف اسلام معرفي مي کند. يکي از محققان اسلام پژوه مي گويد: «او احتمالا نخستين انسانشناس فرهنگي بود که در تمدن اسلامي زندگي مي کرد.»
با ارجاع به کتاب ابوريحان به نام «هند»، او در آن دوران با تجزيه و تحليل مقايسه اي، بسياري از چشم هاي مسلمانان را به يک فرهنگ ناشناخته باز کرد. انعکاس آثار علمي اجتماعي نظير هند، «رويکرد پديده شناسي دقيق به منافع جهاني معاصر ما در درک بين مذهبي» ارائه کرده است. يک مجله دانشگاهي به نام دين و هنر، کار بيروني را به عنوان «کنجکاو» و رويکرد عميق و جامع براي جمع آوري و تحليل معرفي مي کند. به نظر مي رسد که اين به رسميت شناختن کارهاي بيروني به معرفت شناختي مردم شناسي در انسانشناسي مدرن مي انجامد. اين روش ها و شيوه هاي ابتدايي بيروني است که چندين قرن پيش به اين مجموعه پيشرفت هاي امروزي کمک کرده است.
در حالي که بيروني چندين سال پيش در عصر قرون وسطايي کارهاي مترقي و تاثيرگذار انجام داده است، کار او همچنان به عنوان پايه و اساس شناخته شده است و براي تفکر اصلي و عميق در سراسر رشته هاي دانشگاهي امروز شناخته شده است. «استاد» به عنوان «يکي از نابغه ترين و معروف ترين دانشمندان علمي و رياضي تمام دوران» و همچنين «يکي از بزرگ ترين محققان اسلام در دوره هاي قرون وسطي و قطعا اصلي ترين و عميق ترين آنها» بوده است. سنت بيروني در مطالعه بين فرهنگي مقايسه اي در جهان اسلام از طريق کار ابن خلدون در قرن 14 ادامه يافت.
تاريخ
در سال 1000 و در سن 27 سالگي، او يک مجموعه کتاب به نام «زمان نگاري» نوشت که ساير آثار او را (که اکنون وجود ندارند) تکميل کرده بود. اين سري کتاب شامل يک جلد در مورد اسطرلاب، يکي در مورد سيستم اعشاري، چهار جلد در مورد طالع بيني و دو جلد درباره تاريخ است.
او در کتاب «پژوهش در هند» اولين کسي بود که بين روش تاريخي و روش علمي تمايز ايجاد کرد. او همچنين بيشتر در مورد ايده خود از تاريخ در يک کار ديگر به نام «تاريخ نگاري ملت هاي باستاني» به عنوان نشانه هاي باقيمانده از قرن هاي گذشته شناخته شده بود، توضيح داده است، اين مطالعه تطبيقي تقويم هاي فرهنگ ها و تمدن هاي مختلف که با اطلاعات رياضي، نجومي و تاريخي در ارتباط است، در جستجوي آداب و رسوم و مذاهب مختلف مردم است. «تاريخ نگاري ملت هاي باستاني» که تکميل شده در سال 1000 ميلادي مي باشد، اولين کار بزرگ بيروني است که در گرگان و در دادگاه قابوس، هنگامي که او در سال هاي آخر زندگي اش بود، گردآوري شد.
الهيات اسلامي
در الهيات اسلامي، مشخص نيست که آيا بيروني پيرو مکتب اسلامي سني اسلام عرفاني بود، يا پيرو اسلام شيعه.
در زمان بندي ملت هاي باستاني، او به امام علي به عنوان «شاهزاده مومنان» اشاره مي کند، در حالي که براي ابوبکر، عمر يا عثمان اين کار را نمي کند. او تاکيد بسيار زيادي بر يادبود شهادت حسين بن علي دارد که در مورد اين رويداد به جزئيات مي پردازد و روايات قلابي را درباره روز عاشورا رد مي کند. او همچنين در مورد قاتل حضرت علي کلمه لعنت را به کار مي برد در حالي که در مورد قاتل عمر اين کار را نمي کند. او به تولد و مرگ امامان شيعه، حضرت محمد (ص)، حضرت فاطمه (س) و حضرت خديجه اشاره مي کند.
image
بيروني قلمرويي جداگانه و مستقل به قرآن اختصاص داده است و معتقد است: «قرآن در کار علم دخالت نمي کند و در قلمرو علم نيز وارد نمي شود.»
او همچنين استدلال کرد که داشتن عقل باعث مي شود انسان نسبت به حيوان برتر باشد و خداوند «انسان ها را به عنوان نماينده خود بر سر زمين و ديگر اشکال زندگي زمين قرار مي دهد». او همچنين شنيدن و ديدن، دو حس مهم را در نظر گرفت: «نشانه هاي خرد الهي خدا را در آفرينش خودتان مشاهده کنيد» و «خواست و سخن خدا و فرمان او را دريافت کنيد».
دين مقايسه اي
بيروني در آموزش مذهبي پيشگام دين مقايسه اي بود. به گفته آرتور جفري، «در زمان مدرن نادرستي بيانيه هاي زيادي از ديدگاه ديگر اديان به گونه اي منصفانه و بي طرفانه مشاهده مي شود. بنابراين تلاش براي مطالعه آنها در بهترين منابع و انديشيدن تمهيداتي براي پيدا کردن يک روش کاملا صحيح و بي طرفانه سخت است.»
«هندوها بر اين باورند که خدا يک چيز ابدي است، بدون آغاز و پايان، يا آزادي کامل، توانا و عاقل، که زندگي مي کند، زندگي مي بخشد، حکومت مي کند و حفظ مي کند؛ کسي که در حاکميت خود منحصر به فرد است، فراتر از هر ناهماهنگي است، به چيزي شبيه نيست و چيزي به او شبيه نيست.»
بيروني استدلال مي کند که پرسش بت ها «به علت نوع سردرگمي يا فساد است». او مي نويسد: «تصاوير فيزيکي به معناي احترام به شخصيت هايي است که احترام خاصي دارند، پيامبران، معشوقه ها يا فرشتگان. انسان ها به منظور حفظ حافظه خود بت ها را مي سازند تا هنگامي که آنها غيب و يا مرده هستند، در ياد آنها زنده بمانند و مکاني ماندگار و محترمانه در قلب مردم ايجاد کنند.»
قانون
در قانون و فقه اسلامي، بيروني قانون طبيعي را به عنوان قانون جنگل درک مي کند. او استدلال کرد که حل اختلاف بين انسان ها تنها با يک قانون الهي که مي توان آن را از طريق انبياي اسلام فرستاد، برآورده مي شود.
زبانشناسي
ابوريحان بيروني مي توانست به چند زبان مختلف، از جمله فارسي، عربي، يوناني، عبري و سانسکريت صحبت کند، آن را بخواند و بنويسد – جايي که به علت تبحر او، هندي ها او را Vidye Sagar يعني «اقيانوس يادگيري» ناميده اند – علاوه بر زبان خوارزمي خويشاوندي (زبان ايراني شرقي) که زبان محل تولد وي است نيز تسلط دارد.
علوم زيست پزشکي
در شاخه علوم زيست پزشکي، کتاب «الصيدنه في الطب» دانشنامه پزشکي و دارويي گسترده اي بود که طب اسلامي را با پزشکي هند ترکيب مي کرد. اين کتاب همچنين منبع معتبر طرز تهيه و خواص گياهان دارويي بود که حاصل مطالعات عميق گياه شناسي و زمين شناسي وي بود براي اولين بار تجويز خوردن چندين قارچ، از جمله قارچ هايپوزئوس براي اولين بار در اين کتاب آورده شد.
image
علم شيمي
بيروني همراه با ابن سينا، يکي از نخستين شيميداناني بود که تئوري تبديل فلزات به يکديگر را که برخي از کيمياگران پشتيباني مي کردند، رد کردند.
رياضيات
او در زمينه رياضيات نظري و عملي، جمع بندي سري ها، تحليل ترکيبي، اعداد اول، نظريه نسبت، تعاريف جبري، روش حل معادلات جبري و هندسه جزو پيشگامان اين عرصه در زمان خود بود.
ميراث
ابوريحان بيروني بايد در ليستي از دانشمندان بسيار بزرگ جهان قرار گيرد. هيچ تاريخي از رياضيات، نجوم، جغرافيا، انسانشناسي و يا تاريخ دين بدون تاکيد بر سهم عظيم او کامل نيست. بيروني يکي از برجسته ترين ذهن ها در تمام دوران است که با ويژگي هاي اساسي قابل توجه خود که هر دو زمينه علم و مطالعات اجتماعي را ممکن ساخته است، نمايش جهانگرايي و بي نظمي يک ذهن بزرگ است. مي توان يک مجموعه طولاني از نقل قول هاي بيروني را که يک هزار سال پيش نوشته شده است را جمع آوري کرد و پيش بيني هاي نگرش و روش هاي ظاهرا مدرن فکري او را با علم مدرن امروزي مقايسه کرد.

شروط حسن عباسی برای مذاکره ایران با آمریکا: مسلمان شوند، حجاب را به رسمیت بشناسند، بساط اسراییل، ربا و سایت‌های پورن را جمع کنند| باید آمریکایی‎ها را شیعه دوازده‎امامی کنیم!+فیلم

"مسکو با تهران هماهنگ نیست"| در نشست ضدایرانی امارات چه گذشت؟

پزشکیان: عدالت گم شده جامعه کنونی است

منبع: خبرگزاری آریا

منبع این خبر، وبسایت www.aryanews.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۱۵۹۱۵۵۵۳ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • خورشید مصنوعی در چین ساخته شد
  • ایران با چالش رو به افزایش فرونشست زمین روبروست
  • سرنوشت ۱۲۰ پرونده زمین‌خواری در کمیسیون اصل ۹۰
  • زمین لرزه شش و نیم ریشتری نزدیک شبه جزیره کامچاتکا روسیه
  • طوفان ماده تاریک به سمت زمین می آید
  • 120 پرونده زمین خواری در کمیسیون اصل 90 بررسی شد
  • گروه ۲۰ کاری برای مقابله با گرمایش زمین نکردند
  • برگزاری بزرگترین رویداد استارت آپی علوم زمین در مشهد
  • سلبریتی‌هایی که همسر خارجی را به ایرانی ترجیح دادند! +تصویر/این زن از خورشید فراری است و به آب پناه می برد+ تصویر ( برگزیده )
  • پرسپولیس ابر و باد و مه و خورشید و فلک را داشت، اما دوم شد
  • پرسپولیس ابر و باد و مه و خورشید و فلک را داشت و دوم شد!
  • آیا زمین آبی ما در گذشته ارغوانی رنگ بوده است؟
  • مطمئنا بدون همکاری بزرگواران ،برگزاری باشکوه نمایش ردای سرخ خورشید میسر نبود
  • این زن از خورشید فراری است و به آب پناه می برد+ تصویر
  • ذخیره ۲۵۰ وات ساعت انرژی در یک کیلوگرم مایع حرارتی
  • زنی که از خورشید فراری است و به آب پناه می‌برد +فیلم
  • احکام دین عامل توجه همه‌ مسلمانان و ایرانیان به علوم
  • کتاب خورشید روشنگری جوامع انسانی/ مسیر پیشرفت جوامع از طریق کتاب و کتابخوانی رخ می دهد
  • دمای خورشید مصنوعی چین به 100 میلیون درجه سانتیگراد رسید
  • لحظات بی‌نظیر طلوع آفتاب در جزیره لارک + فیلم