دکتر علی اکبر ولایتی در کتاب « پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» نگاهی علمی و مستند به زمینه‌ها، اهداف و روند شکل‌گیری فرهنگ و تمدن اسلام و ایران دارد. در جلد نخست این کتاب، دکتر ولایتی پس از مقدمه‌ای مفید، به شرح برخی کلیات، از‌ جمله بنيادهاى مفهومى و زمينه هاى تاريخى (فصل اول) و عصر دعوت و فتوحات (فصل دوم) می‌پردازد و آن‌گاه در بخش دوم، زمينه­ هاى شكل ­گيرى تمدن اسلامی را شرح می‌دهد.

دکتر ولایتی در بخش سوم که عنوان آن شكوفايى علوم در تمدن اسلامى است پس از ذکر پیش‌درآمدی، به طبقه ­بندى علوم در تمدن اسلامی می‌پردازد و آن‌گاه در موضوع رشته‌های مختلف علوم نظیر رياضيات (فصل اول)، نجوم (فصل دوم)، فيزيك و مكانيك (فصل سوم)، طب شامل پزشكى، داروشناسى، دامپزشكى، و تأسيس بيمارستان (فصل چهارم)، كيميا (فصل پنجم)، فلسفه (فصل ششم)، منطق (فصل هفتم)، تاريخ و تاريخ­ نگارى (فصل هشتم)، جغرافيا (فصل نهم)، ادبيات (فصل دهم)، زبان شناسى (فصل يازدهم) به بحث و بررسی نقش مسلمانان می‌پردازد. بخش چهارم این کتاب، به علوم اسلامى اختصاص دارد. دکتر ولایتی در بخش پنجم این کتاب سازمان­هاى ادارى و اجتماعى در تمدن اسلامی را موضوع بررسی خود قرار می‌دهد و تحت سه عنوان ديوان و خراج و حسبه این سازمان‌ها را مورد بررسی و مطالعه قرار می‌دهد.

بخش ششم کتاب نگاهی است به وضعیت هنر در تمدن اسلامى و مشتمل است بر این عناوین: معمارى، نقاشى، خطاطى، صنايع مستظرفه، تعزيه، پردهخوانى، خيمه شب بازى؛ علم موسيقی، پيوند مقامات با صوت و لحن قرآن كريم. دکتر ولایتی در بخش هفتم کتاب به مقولۀ تأثير تمدن اسلامى در تمدن غربی می‌پردازد.

دکتر ولایتی موضوع جلد دوم کتاب پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران را  وضعیت علوم در جهان اسلام از ركود تا بيدارى اسلامى قرار داده و نخست به موضوع عوامل مؤثر در ركود تمدن اسلامى در قرن پنجم تا نيمه قرن نهم هجری پرداخته است.

 دکتر ولایتی در بخش نهم این کتاب به شكوفايى دوبارۀ تمدن اسلامى در قرن دهم تا سيزدهم هجرى می‌پردازد و این عنوان را در موضوعات زیر مورد بررسی قرار می‌دهد: عثمانيان (فصل اول)، گوركانيان (فصل دوم)،صفويان (فصل سوم)، شرق­شناسى (فصل چهارم)،  سكولاريسم (فصل پنجم)، حقوق بشر و دموكراسى هدايت شده (فصل ششم)، و جهان اسلام و جهانى شدن (فصل هفتم) است.  بخش یازدهم این کتاب به تاريخ دويست سالۀ بيدارى اسلامى اختصاص دارد و به بیداری اسلامی در جهان عرب، ایران، ترکیه، شبه قارّۀ هند، افغانستان، آسیای مرکزی، جنوب شرق آسیا و شرق افریقا می­پردازد. پایان‌بخش کتاب یک نمایۀ مجزای اشخاص؛ كتاب­ ها و نشريات؛ و حزب ها، گروه ­ها و نهادها است که خواننده را در مطالعۀ بهتر کتاب یاری می‌کند.

دکتر ولایتی این کتاب را به سفارش مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امورخارجه تالیف کرده است و مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه در 1386 جلد نخست آن را راهی بازار کرده است. این کتاب به زبان انگلیسی نیز ترجمه شده است.




 

منبع: تقریب

خبر بعدی:

شادکامی تمامی مردمان با آیین «آهو چره»

تهران - ایرنا - نمایش آیینی «آهو چره» یا «رابچره» به عنوان یکی از کهن‌ترین آیین‌های نوروزی مردمان گیلان، ضمن پاسداشت سنت عیدی و هدیه دادن، مراسمی بود تا شادی و شادکامی سال نو مهمان خانواده‌های بی‌بضاعت شود.

به گزارش روز یکشنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، اگر امروز ایران را به عنوان «گهواره تمدن» می‌شناسند ظهور تمدن در این سرزمین را باید در سابقه دیرینه ملتی شناخت که هویت فرهنگی را در لابه‌لای آیین‌ها و رسوم ستایش پروردگار بنیانگذاری کرد.
برای پی بردن به حقانیت ایران در شکل‌دهی «گهواره تمدن» بشر کافی است به کتاب قطور تاریخ سر زد و با مرور اسناد تاریخی ثبت شده بر این کتاب به شش هزار سال پیش سفر کرد. سفری که در همان سال‌های نخست می‌توان به ثبت تاریخ سازی و پی‌جویی هویت و فرهنگ ملتی پی برد که وقتی تمام جهان را ظلمت جهل فرا گرفته بود، قومی در مسیر شکل‌دهی تمدن تلاش می کردند.
آیین کهن نوروز یکی از کهن‌ترین آیین‌هایی است که در تمام جهان آنرا به نام ایران می شناسند. آیینی با سابقه‌ای بیش از شش هزار سال تاریخ مکتوب که در سیر تطور و تحولات تاریخی، همواره بنای استوار بر معناهای بنیادین و بدون تغییر خود را در مسیر ستایش پروردگار از یک‌سو و احترام و کرنش به طبیعت از سوی دیگر متجلی کرده است.
نوروز با گشاده‌دستی، بدون در نظر گرفتن نژاد، جغرافیا، مرام و شیوه‌های سیاسی پادشاهان و امیران کشورها با اتکا به احترام به قوانین نظام طبیعت و رمز ماندگاری آن از یک سو و ستایش خالق طبیعت استوار و پابرجا راه خود را تا امروز ادامه داده است.

*** راز ماندگاری نوروز
رمز و راز ماندگاری و جاودانگی نوروز در پیام آن است. پیامی که از هزاره‌های پیش در زندگی ساده و بی‌آلایش مردم درارتباط با طبیعت تا امروز تنیده شده است. رمز و راز ارتباط مردم با طبیعت به عنوان مادرِ بخشنده و فراهم ساختن نیازهای حیات آنها به واسطه رنگارنگی فصل‌هایش، سایه گستر زندگی متمدنانه جوامع و کشورهاست.
علی بلوکباشی پژوهشگر نام‌آور فرهنگ و آیین‌های ایرانی در کتاب «نوروز؛ جشن نوزایی آفرینش» درباره راز ماندگاری و جاودانگی نوروز آورده است:
«پیام نوروز پیوسته آفریده شدن و تحول یافتن است و به جمال و جلال دست یافتن. نوروز آیینی برای حرمت نهادن به زندگی است؛ یعنی گردش و پویایی طبیعت. نوروز پیام شادمانی و زنده ماندن است و شادی و پویایی، بنیان‌های سازنده هر فرد ایرانی است. حضور آیین‌هایی که شادیِ مبتنی بر اندیشه و پاسداشت زندگی را نوید می‌دهند، سازنده آزادی یک ملت هستند، همچنین نشانی از به چالش کشاندن بحران‌های محدودیت آور. نوروز به انسان ایرانی (و تمام انسان‌های جهان) گوشزد می‌کند حقیقت در حرکت و تغییر است نه در سکون؛ یعنی به کمال رسیدن، یعنی خود را پیوسته آفریدن و دیگر شدن و تحول پذیری. جاودانگی نوروز در سودمندی آن برای انسان خواهان شادی، پویایی و زندگی و سرافرازی است، به همین دلیل در طول تاریخ ایران برای تمام اقوام ایرانی جاذبه و کششی غیرقابل انکار داشته و خواهد داشت.»
در کنار تمام داشته‌های هویت‌بخش فرهنگ نوروز برای ایران و ایرانی، جلوه‌های آیینی، خرده‌روایت‌ها و نمایش‌های گره‌خورده با رمز و راز نوروز، یکی از کاربردی‌ترین عناصر هویت‌بخش تاریخ تمدن ایران به شمار می رود.
به بهانه فرارسیدن نوروز 1398 مجال و مقال را قدر دانسته و در قالب سلسله گزارش‌هایی به معرفی آیین‌های نمایشی و نمایش‌های آیینی ایرانیان فرهنگ‌ساز می‌پردازیم.

** آیینی برای شادی افراد نیازمند
همکاری، تعاون و همیاری ایران و ایرانی همواره در تاریخ یکی از مهمترین وجوه معرفی فرهنگ هویت‌بخش کشورمان به شمار می‌رود. در این میان در شمال همیشه سبز کشورمان به عنوان یکی از اصلی‌ترین پایگاه‌های شکل‌گیری آیین‌های نوروزی می‌توان به رسوم متعددی برخورد که در این گزارش به معرفی آیین نمایشی «آهو چره» یا «رابچره» خواهیم پرداخت.
آیینی که در بطن خود علاوه بر بازتاب رسم عیدی و هدیه دادن به بهانه برافراشته شدن چتر نوروز بر کشورمان، خود نشان انسان‌دوستی ایرانیان است. نوع‌دوستی محور یک آیین نمایشی برای مردمانی است که شاید در تهیه ملزومات برگزاری نوروز به خاطر تنگدستی کمتر توان همراهی با دیگر همسایگان خود دارند. مردم خطه شمال کشور با این آیین نمایشی علاوه بر پاسداشت و جشن گرفتن فرارسیدن نوروز، تلاش می‌کنند تا در همگامی در مسیر برگزاری این آیین، ملزومات خانواده هایی را که به سبب تنگناهای مالی توان تدارک برگزاری جشن و مراسم نوروزی ندارند را در اختیار آنها قرار دهند. به این ترتیب با تاکید بر قدر و قیمت مهر ایرانی غرور همسایه‌ را در این کمک حفظ کنند.

** شیوه اجرای نمایش «آهو چره»
هوشنگ عباسی از پژوهشگران نامی در عرصه فرهنگ و آیین‌های ایران در کتاب «آیین‌های سنتی نوروز در گیلان» و در تشریح آیین «آهو چره» یا «رابچره» آورده: آیین نمایشی «آهو چره» تا حدود بیست سال پیش به شکل گسترده در منطقه شرق گیلان در شمار بازی‌ها و نمایش‌های مقدمه نوروز انجام می‌شد. اما امروزه اجرای آن به برخی از شهرستان‌ها و روستاهای گیلان محدود شده است.
در گروه نمایشگران «آهو چره» که شامل سه نفر، بازیگر نقش «آهو»، «شعرخوان» و «توبره کش» است. محور بازی را آهو تشکیل می‌دهد. این فراد با وسایل مختلف، چیزی شبیه سر آهو یا بز درست می کردند. برایش شاخ و با مهره شیشه‌ای چشم می گذاشتند. زنگوله به آن می آویختند و آن را به سر چوبی قرار می‌دادند.
بازیگر نقش «آهو» کیسه یا گونی پارچه ای روی سر می کشید، تا بدنش پیدا نشود و از داخل آن کله آهو را که روی چوبی قرار داشت، بیرون می آورد. چنانکه به هیات حیوانی در آمده و با آن چوب می‌توانست سرش را حرکت بدهد. نفر دوم شعر می‌خواند و با چوبی در دست، نمایش را هدایت می کرد. این دو به همراه نفر سوم - توبره کش- با هم کوچه به کوچه، به خانه‌های روستاه رفته و نمایش را اجرا می‌کردند و هدایایی از مردم می‌گرفتند.
شعری که معمولاً خوانده می شد از این قرار بود:
«آهو چره،آهو چره، ببین چقدر خوب می‌چره...
آهو از باغ آمده، چریده و چاق آمده...
آهو مُرغانه خوره، صدتا به کمتر نخوره...»
به اینجا که می‌رسید آهو غش می‌کرد و تا تخم مرغ یا چیز دیگری ازصاحبخانه نمی‌گرفت حالش جا نمی آمد. بعد از خواندن هر بند، همان قسمت اول - آهو چره، آهو چره، ببین چقدر خوب می چره - به صورت ترجیع بند تکرار می شد. سپس خواننده بند دیگری را تکرار می کرد. با این کارها از صاحبخانه چیزهایی چون: برنج، تخم مرغ و شیرینی می گرفتند. این گروه کارشان را از غروب آغاز می کردند و درچند روستا و آبادی نزدیک می گشتند.
جوانان و نوجوانانی که در آیین نمایشی «آهو چره» شرکت داشتند در پایان این مراسم هدیه‌ها و عیدی‌های گرفته شده را میان خود تقسیم می‌کردند. همچنین با راهنمایی فرد امینی مثل ریش سفید و پیرِ روستا به خانه‌هایی سر می‌زدند که بزرگان خانواده برای تهیه ملزومات برگزاری جشن نوروز وسع مالی کافی نداشتند. به این ترتیب عیدی های اهدا شده توسط ساکنان دیگر روستا در اختیار نیازمندان قرار می‌گرفت تا برگزاری جشن و سنت کهن نوروزی برای همه مردم، همسایه‌های شهر و قریه و روستا یکسان باشند. چرا که ایرانیان همواره پذیرای شادی بودند و پیش‌قدم در شادکامی و بخشیدن شادمانی به تمامی مردمان در سرزمین خود.
لازم به ذکر است که این آیین در تاریخ 25 خرداد ماه سال 1390 خورشیدی به شماره 237 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.
گزارش از امین خرمی
فراهنگ**9266** 9053

سیل در شیراز؛ ١٩ کشته و ده‎ها نفر مصدوم شدند| بیش از ۱۰۰ خودرو‌ گرفتار در سیل+فیلم و عکس

سیل در شیراز؛ ١٩ کشته و ده‎ها نفر مصدوم شدند| ۱۰۰ خودرو‌ گرفتار در سیل+فیلم و عکس

هشدار سونامی در بوشهر + فیلم

منبع این خبر، وبسایت taghribnews.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۱۶۱۱۰۶۴۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • ۱۰ گام بین‌المللی روحانی در سال ۹۷
  • راهنمای سفر به آستارا و شیراز و موزه آستان قدس رضوی
  • دچار بدترین نوع سیاست‌زدگی هستیم
  • با دستور ولایتی دانشگاه آزاد وارد مباحث دریاچه ارومیه شد/ هدف اصلی ما تربیت اساتید و دانشجویان تراز انقلاب است
  • مسیرهای گردشگری شمال خوزستان را بشناسید/سفر به مناطق بکر در نوروز
  • مسیرهای گردشگری شمال خوزستان را بشناسید/سفر به مناطق بکر
  • «جی جی بی جی»؛ پل انتقال سنت‌های نوروزی به کودکان
  • سال جدید، سال پویایی در حوزه فرهنگی دانشگاه‌هاست/ کمبود بودجه مشکل اصلی حوزه فرهنگ
  • «نقاب» و «من آن که دیگران به تو گفتند نیستم» پرفروش‌ترین کتاب انتشارات فصل پنجم
  • مسجد جامع سندی برای آشنایی گردشگران با فرهنگ و تمدن مردم نایین
  • راهنمای سفر به آرامگاه حافظ و مرکز خرید رامسر مازندران
  • ایران یکی از افسرده‌ترین جوامع در دنیا| چرا شاد نباشیم؟
  • تاکید دکتر ولایتی بر به کارگیری ظرفیت دانشگاه آزاد اسلامی جهت امدادرسانی به مردم مناطق سیل زده
  • استفاده از ظرفیت دانشگاه آزاد برای امدادرسانی به مناطق سیل زده
  • جایگاه عید نوروز در اسلام
  • پیشرفت روزافزون تمدن نوین ایرانی اسلامی/کاشان متمدن‌ترین شهر جهان
  • واکنش ولایتی به اقدام غیر عقلانی ترامپ
  • هدف اصلی رهبر انقلاب از ارائه مباحث کلان، تحقق تمدن نوین اسلامی است
  • ولایتی: بلندی‌های جولان بخش تفکیک ناپذیر حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه است