Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «جماران»
2023-01-27@08:18:46 GMT

بودجه، خون دولت، خون ملت

تاریخ انتشار: ۲۹ آذر ۱۳۹۶ | کد خبر: ۱۶۱۵۲۶۱۱

بودجه، خون دولت، خون ملت

به گزارش جماران؛ امیر ناظمی، هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، در کانال تلگرامی خود نوشت:

زمانی که صنیع‌الدوله هدایت، در بهمن ۱۲۸۹ داشت نخستین لایحه‌ی کامل بودجه دولت را به مجلس می‌برد، توسط یک تبعه‌ی گرجی ترور شد تا نخستین بودجه در ایران با خون آغاز شود! هرچند آن لایحه در مجلس تصویب شد تا دولت ایران در سال ۱۲۹۰ بودجه رسمی پیدا کند.

بیشتر بخوانید: اخبار روز خبربان

  

بودجه‌ریزی مدرن در ایران با نهضت مشروطه آغاز شد. تا پیش از مشروطه نظام بودجه‌ریزی چیزی فراتر از خزانه‌داری نبود. 

اما در سال ۱۲۸۵ با تصویب قانون اساسی مشروطه بود که دولت بنا به بندهای ۱۸ و ۲۰ قانون اساسی تن به نظارت نمایندگان مردم داد. اگرچه در سال ۱۲۸۶ اولین بودجه تنظیم شد، و در مقدمه آن آمده بود: «مالیه مملکت به منزله خون است در بدن»؛ اما تا پس از بازگشایی مجلس بودجه‌ای تنظیم و تصویب نشد.

پای‌بندی ضعیف نظام اداری به بودجه تا همین سال‌ها نیز ادامه دارد و نظام بودجه‌ریزی علی‌رغم پیشرفت‌هایی که داشته، اما در یک اصل مشترک بوده است: «عدم جذب مشارکت و نظارت عمومی»! 

به عبارت دیگر دولت‌ها توسعه‌خواه بوده باشند یا نه؛ توسعه، برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی را بدون همراهی مردم امکان‌پذیر می‌دانسته است. در ذهن سیاست‌ورزان ایرانی، هنوز نه مشارکت مردمی و نه کسب مشروعیت عمومی هیچ‌یک جایگاهی ندارند.

گذار بودجه‌ریزی از دولتی به ملی

بودجه ۹۷ را می‌توان گذار به نسل جدیدی از بودجه‌ریزی دانست. برای نخستین بار است که حساسیت عمومی نسبت به بودجه را جامعه‌ی ایرانی درک می‌کند. 

رشد فناوری اطلاعات و شبکه‌های اجتماعی اصلی‌ترین عامل این گذار است. به این ترتیب است که تقاضای عمومی بر عرضه دولتی پیشی گرفته است. تقاضا و انتظارات جامعه‌ی ایرانی از بودجه‌ریزی دولتمردان جلوتر رفته است و نظام اداری نتوانسته است که پابه‌پای این انتظارات رشد کند.

به نظر می‌رسد این حساسیت عمومی بالا به همراه زیرساخت فناوری اطلاعات نویدبخش ورود جامعه‌ی ایرانی به دوره‌ی جدیدی از بودجه‌ریزی است، که آن را می‌توان «بودجه‌ریزی ملی» در مقابل «بودجه‌ریزی دولتی» نامید.

چالش اصلی بودجه ۹۷

اعتراضات به بودجه ۹۷ حول سه محور عمده است:

۱)موضوعاتی اجتماعی مانند عوارض خروج

۲)نسبت بودجه پایین موضوعات مهمی مانند محیط‌زیست در مقایسه با موضوعات کم‌اهمیت‌تر ولی با بودجه بیشتر

۳)بودجه نهادهای خاص (خصوصا فرهنگی) که اغلب هم در سرفصل آموزش و پژوهش قرار دارند و به این ترتیب نهاد علم، فناوری و نوآوری خواسته یا ناخواسته اصلی‌ترین بخش اعتراضات مردمی است، هرچند معترضین آگاه به این ارتباط نباشند. 

اعتراضات در خصوص تخصیص بودجه به نهادهای غیردولتی و عموما وابسته به سیاستمداران قدیمی و وابستگان آن‌ها بخش عمده‌ای از پیام‌های دست‌به‌دست شده در شبکه‌های اجتماعی بوده است.

با توجه به این واقعیت که تخصیص بودجه به نهادهای غیردولتی خصوصا در سه حوزه‌ی رفاه اجتماعی، فرهنگی و آموزش-پژوهش در همه‌ی دنیا امری متداول است؛ به نظر می‌رسد اعتراض اصلی عمومی نسبت به گیرندگان و نحوه‌ی هزینه‌کرد این بودجه‌ها است. به عبارت دیگر به نظر می‌رسد مردم اعتماد ندارند که این بودجه‌ها واقعا در مسیر درست و در جهت نیازهای واقعی آنان هزینه خواهد شد.

دعوت به چالش ملی #شفاف_شو

در کشورهای توسعه‌یافته، هم سازمان‌های دولتی و هم نهادهای غیردولتی دریافت‌کننده بودجه ملزم به رعایت الزاماتی از جمله موارد زیر هستند:

۱-شفافیت هزینه‌کرد: این نهادها موظف هستند تا هرسال نحوه تخصیص بودجه خود را به صورت عمومی و قابل دسترس برای تمامی شهروندان منتشر نمایند. این شفافیت نه تنها در خصوص هزینه‌ها، بلکه در خصوص حقوق مدیران ارشد خود و همچنین نحوه واگذاری پروژه‌ها به پیمانکاران نیز هست.

۲-دسترسی به خروجی‌ها: پروژه‌ها، از جمله پروژه‌های مطالعاتی که با هزینه بودجه دولتی انجام می‌شود، باید قابل دسترس برای تمامی شهروندان باشد، و حتی بالاتر از آن مالکیت فکری خروجی‌ها (مثلا اگر اختراعی از آن ایجاد شود) به صورت غالب به مالکیت دولتی درآمده، هر چند بخشی از آن به عنوان پاداش به مخترع داده می‌شود (مانند قانون بای-دل در آمریکا).

به این ترتیب برای پاسخ به این تردید عمومی و اعتراضات مردمی یک راه آن است که نهادهای مورد اعتراض به صورت داوطلبانه وارد چالش #شفاف_شو شوند. در فقدان قوانین مناسب شفافیت در کشور، این نهادها می‌توانند داوطلبانه به عضویت چالش #شفاف_شو درآمده و تعهدات زیر را بپذیرند:

الف-انتشار داوطلبانه و با حق دسترسی عمومی به ۱)هزینه‌ها، ۲)پیمانکاران، ۳)حقوق و درآمد مدیران ارشد

ب-انتشار آزاد هر گونه فعالیتی که بر پایه‌ی بودجه ملی به دست آمده است؛ اعم از گزارش پروژه‌های تحقیقاتی و فناورانه

صرافی ارز دیجیتال

منبع: جماران

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.jamaran.news دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «جماران» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۱۶۱۵۲۶۱۱ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

نشست شورای راهبری توسعه مدیریت بنیاد/بنیاد شهید و امور ایثارگران یک نهاد انقلابی است

خبرگزاری آریا - معاون توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی بنیاد شهید و امور ایثارگران گفت: بنیاد شهید و امور ایثارگران یک نهاد انقلابی و امور آن تابع مقررات حاکم بر نهادهای عمومی غیردولتی است.
به گزارش «ایثار»، طاهر موهبتی روز چهارشنبه 5 بهمن در نشست شورای راهبری توسعه مدیریت که با حضور معاونان تعاون و امور اجتماعی و بهداشت و درمان و همچنین مدیران کل معاونت توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی بنیاد شهید و امور ایثارگران برگزار شد، به بیان سابقه‌ای از ساختار و تشکیلات بنیاد شهید و امور ایثارگران پرداخت.
وی گفت: بنیاد شهید و امور ایثارگران پس از فراز و فرودها در ساختار اداری در حال حاضر با پنج معاونت بهداشت و درمان، تعاون و امور اجتماعی، فرهنگی و آموزشی، توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی و حقوقی و امور مجلس فعالیت می‌کند که احتمالاً تغییراتی در آنها صورت گیرد.
معاون توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی بنیاد با تشریح چگونگی ساختار و تشکیلات بنیاد شهید و امور ایثارگران گفت: بنیاد شهید با دستور امام خمینی (ره) تشکیل شد و یک نهاد انقلابی است که امور آن تابع مقررات حاکم بر نهادهای عمومی غیردولتی است.
وی با بیان اینکه آخرین اصلاح اساسنامه بنیاد مربوط به سال 87 است، افزود: مقررات نهادهای عمومی غیردولتی هم از قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی است؛ با این وجود، بنیاد شهید و امور ایثارگران مشمول ماده 29 قانون مدیریت خدمات کشوری نیست.
موهبتی خاطرنشان کرد: خدمات مطلوب به ایثارگران و افزایش رضایت این عزیزان از مهمترین اهداف و کارکرد این نهاد انقلابی است که امیدوارم بتوانیم در این مسیر موفق عمل کنیم.
بر اساس این گزارش، در این نشست مدیران کل معاونت توسعه مدیریت، منابع و برنامه‌ریزی هر کدام نظرات و پیشنهادات خود را مطرح و در مورد برنامه عملیاتی 1402 بنیاد هم اعلام نظر کردند.
انتهای پیام/

دیگر خبرها

  • تکمیل مسکن مهر با فروش املاک مازاد دولتی
  • فروش املاک مازاد دولتی برای تکمیل مسکن مهر
  • مجموعه خبر‌های کوتاه ششم بهمن چهارمحال و بختیاری+ فیلم
  • مصوبه کمیسیون بودجه؛ منابع فروش املاک مازاد دستگاه‌های اجرایی در همان استان هزینه می شود
  • نشست شورای راهبری توسعه مدیریت بنیاد/بنیاد شهید و امور ایثارگران یک نهاد انقلابی است
  • بودجه 1402 شركت‌های دولتی شفاف تر شد؛ پرداخت حقوق و مزایا صرفاً براساس «سینا»
  • خانلو: بودجه ۱۴۰۲ شرکت‌های دولتی شفاف تر شد/ پرداخت حقوق و مزایا صرفاً بر اساس «سینا»
  • نهادهای استانی در تصمیم‌گیری‌های کشوری دخالت داده شوند
  • مشکل پرداخت مطالبات دانشگاه‌های علوم پزشکی از سازمان تامین اجتماعی در حال حل شدن است/ 45 درصد سبد هزینه‌های سلامت کشور در جریان اجرای طرح دارویار به دارو اختصاص یافته است
  • دولت به دنبال افزایش هزینه‌ها و انبساط بودجه نیست