این روزها در هر برنامه تلویزیونی یا رادیویی که دعوت می شوم، یکی از سوالات ثابت این است: «به نظر شما فضای مجازی به کتاب و کتاب خواندن آسیب می زند یا نه؟» بعضی ها جواب را هم از قبل آماده دارند و فقط می پرسند: «به نظر شما فضای مجازی چقدر آسیب می زند؟» فکر می کنم آن گروه اول هم منظورشان همین است و فقط می خواهند طرف گفت وگو، خودش این مطلب را بیان کند


این روزها در هر برنامه تلویزیونی یا رادیویی که دعوت می‌شوم، یکی از سوالات ثابت این است: «به‌نظر شما فضای مجازی به کتاب و کتاب‌خواندن آسیب می‌زند یا نه؟» بعضی‌ها جواب را هم از قبل آماده دارند و فقط می‌پرسند: «به‌نظر شما فضای مجازی... چقدر آسیب می‌زند؟» فکر می‌کنم آن گروه اول هم منظورشان همین است و فقط می‌خواهند طرف گفت‌وگو، خودش این مطلب را بیان کند.

اما راستش را بخواهید، جوابی که من می‌دهم هر بار ناامیدشان می‌کند. جواب من این است:

این یک بحث قدیمی است که هر ابزار تکنولوژیکی که به میدان می‌آمد، در مورد ابزارهای قبلی مطرح می‌شد. روزنامه که آمد، کسانی گفتند دوران کتاب به سر رسیده و تلویزیون که آمد، همین دغدغه در مورد سینما مطرح شد. امروز و بعد از گذشت چند دهه از هر کدام، واقعیت را می‌دانیم. نه تلویزیون، سینما را از رونق انداخت، نه ویدئو، تلویزیون را. نه روزنامه جای کتاب را گرفت و نه سایر ابزارهای ارتباطی و سرگرمی. در مورد فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی هم همینطور. فضای مجازی، مثل هر وسیله دیگری فوایدی دارید و معایبی. در نسبت با کتاب، یکی از این معایب، البته که گرفتن بخشی از اوقات فراغت است و اینکه مردم حالا سرشان توی گوشی است اما ادبیات و کتاب هم از همین فرصت می‌توانند استفاده کنند که می‌کنند. در درجه اول، در این فضا سرعت جابه‌جایی اطلاعات و مطالب زیاد است و برای همین، نیاز به تولید مداوم هست. چنین سرعت تولیدی هم که ممکن نیست؛ بنابراین خیلی‌ها به کتاب‌ها مراجعه می‌کنند. برای همین، جملات قصار و تک‌بیت‌های ناب از دل کتاب‌ها بیرون آمده‌اند و به صفحه گوشی‌ها راه پیدا کرده‌اند. اینطوری بخشی از اشعار کلاسیک ما دوباره در شبکه‌های مجازی دست به‌دست می‌گردد و شعرایی که قبلا فقط خواص سراغشان را می‌گرفتند، مثل صائب و بیدل که به‌خاطر ویژگی سبک هندی، شعرشان قابلیت بیشتری برای تک‌بیت خوانده‌شدن دارد، دوباره در شبکه‌های اجتماعی پرطرفدار شده‌اند. به علاوه، در این فضاهای مجازی داستانک‌های کوتاه بسیار پرطرفدار است؛ قالبی که با سرعت زندگی در عصر جدید و سرعت انتقال پیام در شبکه‌های اجتماعی همخوانی دارد. این سرعت، یک جای مهم دیگر هم خودش را نشان می‌دهد: در دستیابی به اطلاعات. روی شبکه جهانی اینترنت مثل یک کتابخانه سیار، بسیاری از کتاب‌ها قابل دسترسی و دانلود هستند. حالا کاری نداریم که انتشار بدون مجوز کتاب‌ها، باعث لطمه به ناشر است، موضوع عرض ما چیز دیگری است. اینکه اینترنت و فضای مجازی واقعا جای کتاب را تنگ نکرده است و در بسیاری از موارد، باعث بازخوانی و بهتر دیده‌شدن کتاب هم هست. همین الان بسیاری از ناشران در شبکه‌های مجازی برای کتاب‌هایشان تبلیغ می‌کنند که اتفاقا هزینه تبلیغش خیلی هم پایین‌تر از تبلیغات محیطی یا در رسانه‌های دیگر است. علاوه بر توزیع و تبلیغ کتاب، فضای مجازی در تولید کتاب هم موثر است. اولا شبکه مجازی امکان مواجهه مستقیم مخاطبان با نویسندگان و مترجمان را فراهم کرده و دیگر لازم نیست برای دیدار یک چهره ادبی، تا نمایشگاه کتاب و برنامه‌های ادبی خاص صبر کرد. این امکان دیالوگ و گفت‌وگوی دوطرفه، نویسنده را در معرض نقد و قضاوت بیشتری قرار می‌دهد. او بازخوردهای آثارش را سریع‌تر می‌گیرد و در همین فضا هم می‌تواند به نگارش اثرش مشغول شود. در همین یکی،‌دو سال اخیر، 2 رمان داشتیم که ابتدا به‌صورت پاورقی اینترنتی منتشر شدند و بعد از استقبال مخاطبان، نویسنده آنها را چاپ کرد. یکی، دوبحث تحقیقاتی هم بود که در شبکه‌های مجازی مطرح شد و بعدا نویسنده آنها را کامل و کتاب کرد. چه بسا اگر این آثار از اول مورد توجه واقع نمی‌شدند، هیچ وقت کتاب هم نمی‌شدند. خوبی دیگر فضای مجازی برای کتاب هم همین است که بسیاری از کسانی را که عشق نوشتن داشتند به‌خود مشغول کرده و اینطوری می‌شود امید داشت که در آینده، درخت‌های کمتری قطع شوند و فقط آثار ارزشمند کتاب شوند.

 

*نویسنده و کارشناس کتاب

منبع: روزنامه همشهری/ سه‌شنبه 10 بهمن 1396

ماهی گرفتن احمدی‌نژاد از کشتار مردم

کدام نماینده مجلس حقوق نجومی از وزارت نفت دریافت می‌کند؟

عکس لحظه مرگ حجت الاسلام افشنگی در اهواز / روسیاهی برای آمدنیوز و دیگر حامیان تروریست‌ها

منبع: الف

منبع این خبر، وبسایت www.alef.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۱۷۰۴۲۶۵۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • اولین مجمع عمومی شبکه مجازی دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام برگزار می‌شود
  • موج همدردی کاربران فضای مجازی با مردم اهواز/ #اهواز_تسلیت
  • اگر فکر می کنید نامزدتان در حال خیانت به شماست این سوالات را از او بپرسید!!
  • کاهش جرایم فضای مجازی با فیلترینگ یکی از پیام‌رسان‌های خارجی
  • بخشنامه بیمه شاغلان در کسب و کارهای فضای مجازی صادر شد
  • وزارت صنعت: سکه ثامن مجوز کسب و کار در فضای مجازی را نداشته است
  • آسیب جدی شبکه‌های اجتماعی خارجی به افراد
  • افزودن هیزم بر آتش گرانی در فضای مجازی/ نظارت بر اقتصاد فضای سایبری وجود ندارد؟
  • سکه ثامن مجوز فعالیت در فضای مجازی نداشته است
  • واکنش کاربران مجازی به حادثه تروریستی اهواز
  • دوم مهر، مجمع عمومی شبکه دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام
  • فضای مجازی میدان جهاد و کار زینبی
  • اولین مجمع شبکه دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام برگزار می‌شود/ آمایش دقیق دانشگاه‌های مجازی
  • بی اعتنایی شبکه خبر به حمله امروز اهواز/عکس
  • محرم و صفر از سطح شهر تا فضای مجازی
  • مجمع عمومی شبکه دانشگاه های مجازی جهان اسلام برگزار می شود
  • هشداری درباره آسیب شبکه‌های اجتماعی
  • پیامدهای منفی شبکه‌های اجتماعی خارجی
  • آسیب شبکه‌های اجتماعی خارجی جدی است!
  • شبکه‌های اجتماعی، حسینیه مجازی کاربران اینترنتی در محرم