به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اردبیل؛ چند سالی هست که رشد شتابان شهرنشینی و افزایش مهاجرت روستاییان به شهرها، معضل حاشیه‎نشینی و اسکان غیر رسمی در شهرهای مختلف کشور را پدید آورده و به تناسب، موجب گسترش نابهنجاری‎هایی شده است.

اصطلاح حاشیه‌نشینی در کشورهای در حال توسعه به محلات فقیرنشینی اطلاق می‌شود که در اطراف شهرهای بزرگ به وجود آمده است و ساکنین این مناطق به علل گوناگون نتوانسته‌اند جذب نظام اقتصادی -اجتماعی شهر شده تا از امکانات و خدمات شهری استفاده کنند.

به طور کلی بیشتر کشورهای جهان اعم از پیشرفته یا غیرپیشرفته دوره‌هایی از حاشیه‌نشینی را در شهرهای خود تجربه کرده‌ و یا پشت سر نهاده‌اند، اما مشکل اصلی در کشورهای جهان سوم نهفته است.

در یک نگاه کلی به دهه‌های پشت سر گذاشته شده در ایران می‌بینیم که توسعه شهری در کشور ما در فاصله سال های 1320 تا 1340 مبتنی بر رشد مهاجرت روستایی اتفاق افتاده و دو قطب مرفه‌نشین شهری و فقیرنشین در این دوره خودنمایی زیادی داشته‌اند، اما نهایتا در اوایل دهه 50، به دلیل اصلاحات ارضی و همچنین عدم کارایی اقتصاد کشاورزی روستاها، موج مهاجرتهای گسترده‌ای به شهرهای بزرگ رخ داد که به نمود یافتن زیست حاشیه‌ای یا حاشیه‌نشینی منجر شد، معضلی که پس از گذشت 4 دهه هنوز هم در کشور ما مشکلاتی را به بار می‌آورد.

به طوری که اکنون بسیاری از شهرهای کشور ما به شدت با آسیب های ناشی از حاشیه‌نشینی درگیر بوده و روز به روز نیز شاهد افزایش برخی از ناهنجاری ‌ها در مناطق مختلف هستیم.

حاشیه‌نشینی؛ آبستن ناهنجاری‌های اجتماعی

لذا شناخت نقش حاشیه‌نشینی در بروز انواع آسیب های اجتماعی از اهمیت خاصی برخوردار است، چرا که امروزه یکی از معضلات شهرنشینی، حاشیه‌نشینی و آسیبهای اجتماعی ناشی از آن است. گسترش حاشیه‌نشینی در شهر اردبیل و اسکان جمعیت غیر شهری در آن نیز، به افزایش ناهنجاری رفتاری در این شهر انجامیده است.

در این خصوص مصاحبه‌ای با مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری اردبیل داشتیم که وی در خصوص آسیب های اجتماعی برخاسته از گسترش حاشیه‌ نشینی در کلانشهرهایی همچون اردبیل اظهار داشت: استان اردبیل به عنوان یکی از شهرهای بزرگ به سبب برخورداری از جمعیت بالا، آمار بالایی از حاشیه‌نشینی را در خود دارد که این معضل خود می‌تواند بستری مناسب را برای گسترش و رشد روزافزون بسیاری از آسیبهای اجتماعی فراهم سازد.

شفیع شفیعی با اشاره به اینکه میانگین حاشیه‌نشینی در کشور حدود 13 درصد بوده است، گفت: این میزان در سطح استان اردبیل بیشتر از این میانگین بوده به طوری که هم‌اکنون حدود 18 درصد از جمعیت استان اردبیل در مناطق حاشیه شهرها ساکن هستند.

این مسئول ادامه داد: آسیب هایی که نهایتا در پی افزایش حاشیه‌نشینی در سطح اردبیل گسترش می‌یابد عبارتند از اعتیاد، طلاق، سرقت، خشونت و بسیاری دیگر از ناهنجاری‌های بزرگ اجتماعی که در این زمینه باید برنامه‌های پیشگیری و کنترلی مد نظر باشد.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری ضمن تاکید بر اینکه آسیب های اجتماعی صرفا به حاشیه شهرها اختصاص ندارد، افزود: در این راستا باتوجه به اینکه واقعیتی به عنوان سکونتگاه های غیر رسمی در شهر اردبیل بوده و این مورد قبول است که افراد در این مناطق برای خود ساخت و ساز کرده و در آن ساکن هستند در حالی که حذف یا جابجایی آنها امکان‌پذیر نبوده، از این رو تلاش بر این است که حاشیه‌نشینان از شهرنشین به شهروند تبدیل شوند تا بتوانیم از این طریق نسبت به کنترل آسیب های اجتماعی ناشی از این معضل اجتماعی اقدام نماییم.

کودکان، قربانیان اصلی آسیبهای ناشی از حاشیه‌نشینی هستند

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان در مصاحبه با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اردبیل اظهار داشت: بحث حاشیه‌نشینی یکی از مسائلی است که هم‌اکنون خواه یا ناخواه بسیاری از آسیب های اجتماعی رایج و معمول در سطح جامعه به آن نسبت داده می‌شود به طوری که مسبب اصلی و خاستگاه رشد این آسیبها در واقع سکونتگاه‌های غیررسمی در سطح کشور و به تبع در استان اردبیل شناخته شده است که در واقع آسیب های زیادی ناشی از حاشیه‌نشینی را در منطقه شاهد هستیم. 

خسرو امیدوار عمده مشکلات و ناهنجاری‌های برخاسته از حاشیه‌نشینی را در وهله اول مرتبط با شخصیت و روحیات کودکان در جامعه دانست و گفت: نخستین و بیشترین قربانیان زندگی حاشیه‌نشینی در واقع قشر کودکان هستند که در بیشتر موارد از سوء تغذیه رنج می‌برند و قادر نیستند تا از زندگی و دنیای کودکانه خود مفهوم و معنی خاصی برای خود تثبیت کنند، این کودکان به دلیل وارد شدن به بازار کار و عدم دسترسی به مدارس و عدم توانایی مالی نهایتا از تحصیل محروم مانده و یا در بهترین حالت و شرایط خود درصد ناچیزی از آنان به مقاطع ابتدایی یا نهایتا راهنمایی راه می‌یابند.

وی ادامه داد: بنابراین اشتغال به کار عامل بازدارنده‌ای در ادامه تحصیل و فراگیری آموزشهای مدرسه‌ای در کودکان شاغل در این مناطق به شمار می‌رود که این خود بعدها می‌تواند مسبب اصلی بسیاری از مشکلات اجتماعی و حتی اقتصادی باشد.

معاون امور اجتماعی بهزیستی استان با اشاره به اینکه هم‌اکنون در کل کشور بیش از 100 محله حاشیه‌نشین جزو مناطق آسیب‌پذیر شناخته شده‌اند، تصریح کرد: ضرورت دارد تا به منظور مهار هرچه بهتر آسیبها و ناهنجاری‌های اجتماعی ناشی از حاشیه‌نشینی در نقاط مختلف کشور به ویژه محلات آسیب‌پذیر اقدام شود تا شاهد افزایش روز افزون بسیاری از این آسیب ها در سطح جامعه نباشیم.

امیدوار طلاق و اعتیاد را از دیگر آسیب های اجتماعی رایج در مناطق حاشیه شهرها دانست و یادآور شد: استان اردبیل یکی از استان هایی است که وضعیت خوبی در بحث طلاق و اعتیاد ندارد که خوشبختانه در این زمینه گرچه در سالهای اخیر با رشد قابل توجه این دو آسیب در سطح استان مواجه بودیم اما طی یک دو سال گذشته با ارائه راهکارهای کارشناسی شده توانسته‌ایم به خوبی در مهار و کنترل این آسیب ها موفق عمل کنیم.

سهم 80 درصدی حاشیه‌نشینی از وقوع جرایم

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان اردبیل گفت: متاسفانه بیش از 80 درصد جرایم در حاشیه شهرها اتفاق می‌افتد که به همین دلیل این موضوع باید به صورت همه‌جانبه مورد توجه واقع شود تا بتوانیم این مشکلات را هر چه سریع‌تر برطرف کنیم و شاهد بهبود وضعیت باشیم.

یوسف خدادادی با تاکید بر ضرورت اتخاذ راهکارها و تصمیمات جدی در راستای مهار آسیب ها و کنترل جرایم در مناطق حاشیه‌نشین استان اردبیل افزود: متاسفانه افزایش بی‌رویه حاشیه‌نشینی شهری موضوعی است که نیازمند راهکارها و برنامه‌های اساسی است که امیدواریم بتوانیم از این طریق از بروز آسیب‌های اجتماعی تا حد امکان جلوگیری به عمل آورده و این ناهنجاری اجتماعی را که یک مشکل بسیار بزرگ برای همگان است، کاهش دهیم.

وی در تشریح اقدامات انجام شده در راستای کنترل جرایم در مناطق حاشیه شهرها تصریح کرد: تشکیل واحد مدیریت پیشگیری از تخلفات شهری با هدف بهبود وضعیت شهری از مواردی است که با جدیت در دستور کار قرار داده شده و تاکنون در رابطه با مقابله با جرایم و تخلفات شهری بسیار موفق عمل کرده که امیدواریم این موضوع همراه با ارائه راهکارهای اساسی ما را در رسیدن به اهداف مورد نظر رهنمون شود.

وی بیان کرد: در طول چندین سال اخیر در حدود 3 هزار واحد غیرمجاز در حاشیه‌ شهرهای استان احداث شده که این موضوع باید با جدیت و اهتمام ویژه مدیریت و کنترل شود و از افزایش این آمار جلوگیری به عمل آید، چرا که این موضوع می‌تواند در آینده بسیار مشکل‌ساز بوده و مشکلات هنگفت و قابل توجهی را به وجود آورد.

معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان تصریح کرد: انتظار ما از شهرداران این است که در رابطه با جلوگیری از حاشیه‌نشینی و ساخت و سازهای بی رویه برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام دهند تا بتوانیم مشکلات پیش رو را با همکاری و مشارکت همدیگر در کم‌ترین زمان ممکن برطرف کرده و به تمامی اهداف خود در این زمینه دست یابیم.

خدادادی با اشاره به این که برای اجرای واحد مدیریت پیشگیری از تخلفات شهری 16 دستگاه اجرایی مشارکت دارند، افزود: تمامی دستگاه‌های اجرایی با هدف پیشگیری از تخلفات شهری فعالیت می‌کنند و در این زمینه شاهد خروجی‌های موفقی هستیم.

به گفته این مسئول از سال 91 تاکنون میزان احداث واحدهای غیرمجاز به 200 واحد رسیده که برخی از مشکلات شهری مانند سد معبر، تخلیه نخاله، وجود مکان‌های مخروبه، ترافیک شهری ، تکدی‌گری و حفظ حریم رودخانه و راه‌ها از عمده مشکلات احداث این واحدها و گسترش بی‌رویه آنها بوده است.

23 هزار نفر فقط ساکن سکونتگاههای غیررسمی سه شهر!

مدیرکل راه و شهرسازی استان اردبیل در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اردبیل با اشاره به اینکه شهرهای اردبیل، مشگین شهر و پارس آباد به ترتیب بیشترین میزان بافت فرسوده را دارند، اظهار کرد: مساحت سکونتگاه های غیررسمی اردبیل 812 هکتار است که حدود 13 درصد از سطح شهر اردبیل را شامل می شود.

محبوب حیدری تصریح کرد: مساحت سکونتگاه های غیررسمی در شهرستان مشگین شهر 176 هکتار بوده که حدود 15 درصد و میزان مساحت سکونتگاههای غیررسمی شهرستان پارس آباد 158 هکتار بوده که در مجموع 14 درصد از سطح شهر را شامل می شود.

وی ادامه داد: مجموع سکونتگاه های غیررسمی استان اردبیل برای سه شهر اردبیل و مشگین شهر و پارس آباد طبق مطالعه جامعی که صورت گرفته است مجموع یک هزار و 146 هکتار است.

مدیرکل راه و شهرسازی استان اردبیل مجموع جمعیت ساکن در سکونتگاه های غیررسمی سه شهر را 23 هزار و 742 نفر عنوان کرد.

سکونتگاه های غیررسمی ساماندهی می شود

حیدری با اشاره به اینکه برای ساماندهی بافتهای فرسوده 4 شهر مورد مطالعه واقع شده استان مساحتی بالغ بر یک هزار و 523 هکتار در نظر گرفته شده است که بیشترین این سطح مربوط به شهر اردبیل با مساحت 963 هکتار بوده که این طرح در قالب احیاء، بازسازی، نوسازی و در قالب طرح بازآفرینی شهری اجرا خواهد شد.

عبدالرحمن روحی، رئیس اداره هماهنگی ستاد بازآفرینی راه و شهرسازی استان نیز در گفتگو با خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از اردبیل گفت: در راستای اجرای طرح بازآفرینی شهری در 4 شهر بزرگ استان اردبیل به ترتیب اردبیل، مشگین شهر، پارس آباد و خلخال اقداماتی صورت گرفته است که در این بارهدرصد مساحت بافت فرسوده اردبیل 15 و 1 دهم درصد، مشگین شهر 7 و 8 دهم و پارس آباد 21 و 1 دهم درصد است.

وی تصریح کرد: بافت های فرسوده در این شهرها به منظور اجرای دقیق طرح بازآفرینی شهری به دقت مورد مطالعه قرار گرفته است که مساحت بافت های فرسوده چهار شهر اردبیل، پارس آباد، مشگین شهر و خلخال به ترتیب 963 هکتار، 248 و 3 دهم هکتار، 94 و 2 دهم هکتار و 83 و 7 دهم هکتار است.

رئیس اداره هماهنگی ستاد بازآفرینی راه و شهرسازی در تشریح اقدامات انجام شده برای بازسازی و ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی استان افزود: در این راستا بیش از 5 هزار واحد تسهیلات به متقاضیان جهت نوسازی اعطا شده است و به منظور اجرای طرح های بازآفرینی شهری بیش از 300 میلیارد ریال در قالب پروژه های ساختمانی، آسفالت معابر، زیرساختها ارائه شده است.

حاشیه‌نشینی؛ زندگی از جنس فقر در تلاطم مشکلات

به اعتقاد آسیب‌شناسان اجتماعی همه اشکال ناهنجاری های اجتماعی همچون سرقت، قتل، قاچاق، خودکشی، اعتیاد و نظیر این آسیبها چه به مثابه انحراف و چه در زمره بیماری‌ها یا اختلالات و اختلافات  از جمله ناسازگاری‌های اجتماعی هستند که بر روابط فردی و اجتماعی مردم تاثیر دارند و مرکز رشد بیشتر این آسیب ها نیز بافت های فرسوده حومه شهری و حاشیه‌نشینی است.

در کل حاشیه‌نشینی با تمام مشکلات و ناسازگاری‌ها تهدید و مسئله‌ای جدی برای نظام شهری است اما نمی‌توان این موضوع را انکار کرد که تمامی ناهنجاری‌ها از همین محلات و مناطق برخاسته و جامعه را تحت الشعاع خود قرار می‌دهد، چرا که در مرکز شهرها و کلانشهرها اتفاقات و آسیبهای زیادی همه روزه رخ می‌دهد که مسبب همه آنها مردم ساکن در حواشی شهرها نیستند.

کلام آخر

باید تمامی مشکلات و مخاطرات را با وجود خود حس کنی تا بتوانی لحظه‌ای خود را به جای آنان بگذاری و بعد قضاوتشان کنی، باید به دفعات ناامید از حمایت و یاری از سوی کسی شوی تا بتوانی درکشان کنی، باید برای نان شب محتاج باشی تا بتوانی لحظه‌ای از لحظات زندگی  آنان و یا شرمندگی‌شان را لمس و تجربه کرده باشی، باید برای یک بار هم که شده فرزندت با لباس پاره و وصله خورده سر کلاس درسی، اگر آن هم باشد، حاضر شود تا بدانی که شرمندگی از خانواده چه طعمی دارد!

آری همه اینها تنها گوشه‌ای از زندگی کسانی است که این روزها از سر نداری و یا کم‌داری به حاشیه شهرها پناه برده‌اند تا بلکه نامشان از "روستانشین" به "حاشیه‌نشین" تغییر یابد، اینها دقیقا همان مردمانی هستند که در جمع زدن جمعیت کشور با ما یک ملت خطاب می‌شوند، اما در حساب و کتاب مکان و موقعیت زندگی، نوع زندگی، بها و دارایی کلی با من و شما فرق دارند.

باید بدانیم که حاشیه‌نشینی تفاوتی با زندگی در مرکز شهر ندارد جز اینکه در این مناطق بحران‌هایی به چشم می‌خورد، کمبود و کاستی‌هایی حس می‌شود و نبود حمایت‌هایی و اینگونه می‌شود که حاشیه‌نشینی در تعابیر و تفاسیر من و شما زندگی از جنس فقر در تلاطم مشکلات نام می‌گیرد.

انتهای پیام/س

گزارش از نوشین سلامت

منبع: باشگاه خبرنگاران

خبر بعدی:

رسانه‌مطلوب باید آگاهی بخشی و شفافیت داشته باشد

به گزارش ایسکانیوز، یازدهمین برنامه چهل سال با رسانه‌ها با موضوع رسانه‌ها و مسئولیت اجتماعی ۲۵ دی ماه در فرهنگسرای رسانه برگزار شد.

در این برنامه سیدضیاء هاشمی، مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، عباس سلیمی نمین، مدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران و استاد دانشگاه؛ اکبر نصراللهی، رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه با اجرای فرید محمدی، موضوع مورد نظر به بحث و گفتگو پرداختند.

دکتر اکبر نصراللهی، رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه با اشاره به سابقه تاریخی مباحث مسئولیت رسانه‌ها در مجامع مختلف گفت؛ مسئولیت اجتماعی در اسلام با امربه معروف و نهی از منکر مرتبط است و در اسلام فرستنده پیام و مبلغ در قبال محتوای پیام و پیامدهای آن مسئول و باید در قبال عملکرد خود پاسخگو باشد.

رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه‌ها گفت: رسانه‌ها نسبت به عملکرد گذشته، کنونی و آینده خود مسئول هستند و این مسئولیت سطوح مختلفی دارد که می‌توان به مسئولیت در برابر خدا، خویش و خانواده، دیگران، طبیعت و محیط زیست باشد.

نصراللهی افزود برای مسئول و پاسخ بودن شروطی نیاز است که از جمله آن قدرت و توانایی، علم و آگاهی، اختیار و آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران است که متأسفانه به دلایل مختلف این شرایط هم در کشور برای خبرنگاران و رسانه‌ها مهیا و مطلوب نیست.

این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت پاسخگویی همه رسانه‌ها گفت زمانی که مسئولیت اجتماعی رسانه‌ها مطرح می‌شود به این معناست که رسانه‌ها تا چه اندازه در ادای وظایف و نقش‌های اطلاع‌رسانی، آموزشی، تفریحی و نظارتی و کارهای حرفه‌ای به‌ویژه دقت و سرعت و بی‌طرفی و انصاف و طرح دیدگاه‌های مختلف پاسخگو هستند.

ویسنده کتاب راهنمای پوشش خبری با تأکید بر نقش نظارتی رسانه‌ها گفت؛ رسانه‌ها باید به موازات دستگاه‌های نظارتی بر عملکرد مسئولان و تعهدات بخش‌های مختلف در تحقق اهداف چشم‌اندازها و اسناد بالادستی نظارت داشته باشند و مطالبات مردم را از آن‌ها پیگیری کنند.
به گفته نصراللهی مسئولیت رسانه‌ها اقتضا می‌کند حتی در صورت ضرورت بر عملکرد دستگاه‌های نظارتی رسمی کشور هم نظارت کنند و انحراف و کم‌کاری احتمالی را به‌موقع به مردم اعلام کنند.

وی با تأکید بر ضرورت استقلال رسانه‌های عمومی و ملی از کنشگران سیاسی و قوای مختلف گفت: اشکالی ندارد رسانه‌های حزبی سخنگو و مدافع اهداف و سیاست‌های آن حزب و بخش باشند اما در شرایط تعارض منافع حزبی و ملی، همواره باید منافع ملی را بر منافع جناحی ترجیح دهند.

نصراللهی با اشاره به وظایف رسانه‌های عمومی گفت از رسانه‌های ملی مثل خبرگزاری جمهوری اسلامی و صداوسیما انتظار می‌رود مدافع مردم، امنیت ملی باشند.

نصراللهی با اشاره به توسعه کمی و کیفی رسانه‌ها بعد از انقلاب اسلامی و اقدامات خوبی که در چهار دهه گذشته به‌ویژه سال‌های اخیر در مورد جلب کمک‌های مردم زلزله‌های رودبار، بم، ورزقان و ازگله، طرح موضوع کودکان کار، گورخواب ها، جلب مشارکت مردم در مناسبت‌های ملی مثل راهپیمایی‌های ۲۲ بهمن، روز قدس، انتخابات، دفاع مقدس گفت: باوجود اقدامات درخور قدردانی رسانه‌ها اما همچنان رسانه‌های کشور با توجه به آرایش جدید رسانه‌های و مسئولیت‌هایی که دارند در طراز انقلاب اسلامی نیستند.

به گفته نویسنده کتاب مدیریت پوشش اخبار بحران در رسانه‌های حرفه‌ای، کشور ایران در معرض چالش‌ها، مسائل مخاطرات و بحران‌های مختلف از جمله بحران‌های زیست‌محیطی و طبیعی هستند اما رسانه‌ها به استناد آمارها و مشاهدات نتوانسته‌اند در تبدیل برخی مخاطرات قابل‌پیشگیری به بحران‌ها جلوگیری کنند.

وی با اشاره موضوع ریز گردها گفت ریزگردها از سال ۸۲ در خوزستان خودنمایی کرد اما به دلیل پوشش رسانه‌ای و توجه ناکافی در اواخر سال ۹۵ کشور بعد از تعطیلی چند شهر خوزستان و برجسته‌سازی این موضوع در فضای مجازی؛ رسانه‌های رسمی و مسئولان وارد میدان شده‌اند.

سؤال این اگر از سال ۸۲ رسانه‌ها مسئولیت خودشان را در این خصوص انجام می‌دادند امروز با این پدیده مخل امنیت ملی مواجهه می‌شدیم؟ به گفته نصراللهی اگر امروز موضوع ریزگردها اهمیت یافته به دلیل وجود شبکه‌های اجتماعی بود. رسانه‌های رسمی از مردم عقب‌تر هستند و باید خود را به روز کنند.

رئیس دانشکده علوم ارتباطات پرداخت رویدادی به موضوعات مهم ملی و راهبردی، توجه ناکافی به نامگذاری های سال و اقتصاد مقاومتی و گفتمان مقام معظم رهبری در مورد مبارزه با فقر و فساد و تبعیض و بهره‌برداری سیاسی از حوادث و بحران‌های انسانی، کم کار در پوشش و پیگیری آسیب‌های اجتماعی، طرح مشکلات کشور بدون اخذ نظرهای کارشناسی و راهکارهای رفع آن را از جمله ضعف‌های دیگر رسانه‌ها در ایفای مسئولیت‌هایشان اعلام کرد.

نصراللهی اظهار کرد: رسانه‌ها نباید فقط به طرح مشکلات اکتفا کنند بلکه مسئولیت دارند در کنار آن به راه‌حل‌های کارشناسی رفع آن هم توجه کنند تا مردم تصور نکنند که کشور با انبوهی از مشکلات غیرقابل حل روبرو هستند.

وی بیان کرد: رسانه‌ها باید مستقل باشند اما متأسفانه بسیاری از آنها مستقل از مردم شده‌اند درحالی که باید حامی آنها شوند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه‌ها حریم و حرم نظام جمهوری اسلامی و مردم هستند و مسئولان باید آن‌ها را باور و به آن‌ها اتکا و مشارکت آن‌ها در حل مشکلات کشور استفاده کنند اما متأسفانه آستانه تحمل مسئولان کم است.

عباس سلیمی‌نمین؛ مدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران، هم در این نشست با اشاره به تعریفی از مسئولیت اجتماعی اظهار کرد: قطعاً هر رسانه اعم از اینکه دارای چه گذشته‌ای باشد، تعهدی در قبال مخاطبانش به عنوان حلقه واسطه دارد. کانون‌های قدرتمند و مراکز تصمیم‌ساز نیازمند یک تغییر واسط هستند تا یک ارتباط اصولی ایجاد شود و رسالت و وظیفه اجتماعی رسانه‌ها این است که در این زمینه صادقانه عمل کنند.

وی افزود: رسانه‌ها باید قدرت انعکاس رویدادها را داشته باشد و در این زمینه صادقانه عمل کنند. این نگاه می‌تواند، تأییدی، اصلاحی و منفعتی به صاحبان قدرت باشند و تأثیر خود را بگذارند. همچنین بتوانند به حق از سوی مردم مسائل را مطرح و پیگیری کنند تا در حوزه تصمیم سازی نظرات مردم را اعمال کنند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه‌ها را به پنج دسته تقسیم می‌کنم. این تقسیم‌بندی شامل رسانه‌های دولتی هستند که بودجه عمومی دارند. رسانه‌هایی که خبری هستند. رسانه‌هایی که به کانون قدرت‌های اقتصادی پنهان وابسته هستند. رسانه‌هایی که نگاه اقتصادی دارند بدون آنکه نگاه حرفه‌ای در کارشان دخیل باشد. درواقع این رسانه‌ها نگاه کاسب‌کارانه‌ای دارند و در نهایت رسانه‌هایی که رسالت فرهنگی بر عهده دارند و رویکردشان در راستای ارتقای منزلت فرهنگی جامعه است.

وی افزود: از رسانه‌های دولتی چندان نمی‌توان انتظار یک رسانه مستقل نسبت به دولت داشته باشند. برای مثال از خبرگزاری جمهوری اسلامی انتظار برخورد حزبی را نمی‌توانیم داشته باشیم البته باید نگاه منصفانه و منطقی در این رسانه باشد ضمن آنکه دولت و مردم را باید در مراحلی راضی نگه دارد.

وی یادآور شد: رسانه‌هایی که به کانون قدرت متکی هستند، گاهی در دو طرف مردم و دولت عملکردشان کمرنگ است. چراکه به کانون قدرت‌های اقتصادی پنهان متکی هستند و نه وظیفه تبیینی دارند و نه آنکه اجراکننده وظیفه اجتماعی هستند.

مدیر دفتر تاریخ مطالعات ایران تصریح کرد: سالم‌ترین کار رسانه، رسانه‌هایی هستند که با انگیزه حمایت از حقوق جامعه و در راستای ارتقای آگاهی‌های جامعه عمل می‌کنند. این قشر از رسانه به مرور تضعیف می‌شوند و هر یک از آنها زمانی که اخبارشان در رسانه ملی بازخوانی می‌شود، باید رسانه ملی تأکید کنند که این رسانه‌ها چه جایگاهی دارند تا مردم آنها را بیشتر بشناسند.

وی بیان کرد: ما بر اساس قانون اساسی، مطبوعات برای آنکه مستقل شوند و جایگاه مناسبی داشته باشند و بتوانند در برابر رسانه‌های حزبی و کانال‌های قدرت، ادامه حیات دهند، یارانه‌هایی را تصویب کرده‌ایم که به رسانه‌های فعال اختصاص دهند. در این مسئله نقض غرض وجود دارد.

دولت از طرفی به رسانه‌ها یارانه می‌دهد تا سالم بمانند و روی پای خودشان بایستند و مستقل عمل کنند و از طرفی هم پرداخت از سوی روابط عمومی به رسانه‌ها عادی‌سازی شده است.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: رسانه‌ها را باید به عنوان نهادی که میان مردم و حوزه‌های رسمی پیوند ایجاد می‌کنند، به رسمیت بشناسیم. متأسفانه این نقش هنوز به رسمیت شناخته نشده است. نه تنها رسانه‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم بلکه گاهی در جهت تخریب آنها قدم برمی‌داریم و حتی اعتبارات مصوب آن‌ها را هم پرداخت نمی‌کنیم.

وی بیان کرد: آسیب‌های اجتماعی دارای سطح و عمق هستند. رسانه‌ها درباره آسیب‌های اجتماعی بسیار کوتاه‌مدت و در سطح کار کردند. برای مثال فقر یک ظاهر و باطن دارد.

سلیمی نمین اظهار کرد: گاهی اوقات برخی رسانه‌ها مدیری را اسوه می‌کنند که نگاه مناسبی به فقر و بی‌عدالتی ندارد. مدیری که فاصله‌اش با توده‌های فقیر بسیار است، دغدغه فقر را نخواهد فهمید. این نوع مدیران با آموزه‌های اسلامی و انقلابی ما درست نخواهد بود.

وی بیان کرد: رسانه‌ها نه تنها در سطح عمل می‌کنند بلکه در همین سطح، به جلب مخاطب می‌پردازند. مشکلی که جامعه امروز دارد، سطحی شدن آنها به واسطه بروز رسانه‌های نوین است. این رسانه‌های نوین ذائقه مخاطبان را سطحی کرده تا جایی که دیگر مخاطب به عمق ماجرا و مطالعه درباره آن موضوع نمی‌پردازد.

سلیمی نمین اظهار کرد: زمانی که بحث بودجه می‌شود، رسانه‌ها تنها روی مؤسساتی متمرکز می‌شوند که هیچ دلیلی برای تمرکز آن ندارد. درحالی که می‌توانند در این موضوع مسائل مهم‌تری را مورد توجه قرار دهند. اگر رسانه‌ها می‌خواهند در حل آسیب‌های اجتماعی نقش جدی ایفا کنند باید جامعه را به سمت عمیق‌تر شدن هدایت دهند و علاوه بر آن خودشان هم به عمق‌بخشی کمک کنند.

وی بیان کرد: مخاطبان را به عمیق شدن دعوت می‌کنم چراکه عوامل مختلفی دست به دست هم داده‌اند تا مردم را به سطحی بودن سوق دهند. اگر کسی وارد عمل شد تا اعتبارات حوزه علمیه را بگوید باید متوجه شویم که قصد او از فاش کردن این موضوع چیست. البته شفاف‌سازی خوب است اما باید انگیزه طرف مقابلمان را متوجه شویم.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: امروزه متأسفانه از کارشناسان انحراف ذهنی، استفاده مبسوط می‌کنند تا مردم را فریب دهند و از موضوع اصلی به دور کنند.

در ادامه سیدضیاء هاشمی، مدیرعامل خبرگزاری ایرنا با اشاره به معنای مسئولیت اجتماعی گفت: مسئولیت اجتماعی به معنای نقدپذیری است؛ چراکه رسانه حق سؤال دارد یعنی خودش هم در معرض سؤال قرار بگیرد و این یعنی رسانه نقاد باشد.

وی افزود: مسئولیت‌پذیری یعنی نقدپذیری است. رسانه چشم و گوش مردم است در عین حال که زبان مردم هم باید باشد تا مطالبات مردم را از مسئولان مطرح و پیگیری کنند. همچنین در این فرآیند رسانه‌ها باید ایمن باشند.

مدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: در دنیای مدرن، رسانه‌ها کانون قدرت و ابزار است و رسانه از جمله کانال‌هایی بوده که در حوزه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دیگر حوزه‌ها اثرگذار است.

وی بیان کرد: رسانه‌ها در برابر تعهدات اجتماعی باید تأثیرگذار باشند بر اساس اصول علمی، صحت مطالب و تحلیل‌هایش پاسخگو باشد. همچنین رسانه‌ها باید از استقلال حرفه‌ای برخوردار باشند که این امر نیازمند مطالب دقیق و قابل ارزیابی است.

وی با اشاره به این موضوع که رسانه دولتی به معنای روابط عمومی دولت نیست، گفت: رسانه در ذات خود نیاز دارد که استقلال ملی داشته باشد و رسانه دولت مستقل از دولت است و این امکان وجود ندارد که رسانه استقلال نداشته باشد.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: رسانه‌ها باید حقایق را منتشر کنند و اگر وابسته به حزب و نهاد اقتصادی باشند و تبدیل به بلندگوی آن نهاد شود، دیگر رسانه نیستد. اگر به رسانه‌ها اعتماد نباشد، رسانه اعتمادش را از دست خواهد داد.

وی بیان کرد: اگر رسانه‌ها نتوانند با مخاطبانشان ارتباط برقرار کنند، استقلال خود را از دست خواهند داد.

هاشمی اظهار کرد: اگر رسانه مرجعیت رسانه‌ای نداشته باشد، هیچ خدمتی به نظام نکرده است و جا را برای رسانه‌های بیگانه باز می‌کند. ما باید بتوانیم اصول حرفه‌ای را حفظ کنیم.

وی افزود: خبرگزاری ایرنا، صدای خبرگزاری ملت، خبرگزاری میزان صدای قوه قضاییه و دیگر رسانه‌ها که صدای نهادها و سازمان‌های مختلف هستند، باید استقلال رسانه داشته باشند. اگر یک خبرگزاری روابط عمومی یک قوه، نهاد و سازمانی باشد، نمی‌تواند رسالت خود را انجام دهد.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: دانشگاه‌ها محل ایده پردازی هستند. اگر قرار نیست این ایده‌ها اجرایی شوند، پس چرا در دانشگاه‌ها مطرح می‌شود. هر رسانه‌ای از منظر خود تولید و پخش محتوا می‌کنند. هر رسانه‌ای با رسانه دیگر متفاوت بوده و این تکثر رسانه به نفع کشور است، اما رسانه‌ها باید صداقت، دقت و استقلال حرفه‌ای داشته باشند.

وی بیان کرد: خبرگزاری ایرنا، رسانه نظام است اما عملکردش با روابط عمومی متفاوت است.

وی افزود:. همه رسانه‌ها اعم از حوزه‌های علمیه، مجموعه‌های فرهنگی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و دیگر نهادها باید پاسخگوی مسائل و مشکلات کشور باشند.

مدیرعامل خبرگزاری جمهوری اسلامی تصریح کرد: رسانه‌ها باید مسائل کشور را از مسئولان مطالبه کنند تا آنها پاسخگو باشند. ما باید تکلیف را روشن کنیم و استقلال حرفه‌ای داشته باشیم تا بتوانیم رسانه‌ای در تراز انقلاب داشته باشیم.

وی بیان کرد: رسانه مسئولیت اجتماعی دارد و نقدپذیر است. ما نیاز به رسانه‌های مستقل هستیم. به نفع نظام است که رسانه‌ها نقاد و نقدپذیر باشند. به هرحال این عوامل مهم‌ترین رکن رسانه‌های مستقل هستند. ما باید از رسانه‌های مستقل حمایت کنیم و آنها را به رسمیت بشناسیم.

هاشمی با اشاره به نقش مهم رسانه‌ها در حوزه اجتماعی گفت: دنیای امروز بر اساس اصل ارتباطات است و رسانه‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در تحولات اجتماعی جامعه دارند. آن‌ها طی چند دهه اخیر عملکرد موفقی داشته‌اند تا جایی که امروزه بیش از ۱۰ هزار رسانه فعال هستند و نقش‌آفرینی می‌کنند. در عین حال باید شاهد حرکت‌های جدید در عملکرد رسانه‌ها باشیم که این حرکت‌ها در شأن انقلاب باشد.

وی افزود: رسانه مطلوب رسانه‌ای است که آگاهی‌بخش و شفافیت داشته باشد تا بتواند مشارکت و اعتماد مخاطب را جلب کند. بحث کارتن خوابی را رسانه‌ها آغاز کردند و پس مدیران وارد عمل شدند و یا در مسائل فقر و مناطق محروم، نقش رسانه‌ها بسیار مهم بود.

مدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: رسانه‌ها باید در بحث نظارتی شجاعانه‌تر و خلاقانه‌تر باشد تا اعتماد مخاطب را جلب کند و رسانه به عنوان یک مرجع باشد. رسانه‌ها باید در مسئولیت اجتماعی با مخاطبانش باشد؛ چراکه رسانه بدون مخاطب وجود ندارد. رسانه‌ها باید شجاعانه واقعیت را مطرح کنند چراکه آنها چشم و گوش و زبان گویای مردم هستند.

وی ادامه داد: رسانه قرار نیست که باور همه را به دوش بکشد و حوزه‌های نظارتی باید کارشان را به درستی انجام دهند؛ همچنین حوزه فرهنگ باید کارآمدی داشته باشند. رسانه‌ها نباید به دلیل منافع خودشان از واقعیات چشم‌پوشی کنند. اگر ظلمی وجود دارد حتماً رسانه‌ها باید وارد میدان شوند.

وی بیان کرد: عدالت امر شریفی است که بدون آن نظام و جامعه بها پیدا نمی‌کند. به تعبیر حضرت علی (ع)؛ خدمت بدون عدالت معنا ندارد. عدالت در عمل سخت است و باید برای تحقق آن تلاش کنیم. امروز رسانه‌ها باید با مسئله پول‌شویی مقابله کنند و از مسئولان مربوطه پرسش‌های خود را جویا شوند.

مدیرعامل خبرگزاری ایرنا تصریح کرد: وقتی اتفاقی در دانشگاه رخ می‌دهد، مقامات باید پاسخگو باشد. شهردار امروز و گذشته هم باید پاسخگوی بسیاری از مشکلات و مسائل باشد. همه این‌ها حق‌الناس است. مبنای دینی رسانه‌های کشور امر به معروف و نهی از منکر بوده و ما باید همراه با این رویکرد اشکالات را ببینیم.

انتهای پیام/

108 / 167 رسانه حریم جمهوری اسلامی سلیمی نمین ایرنا

یکه‎تازی خودروسازان در فشار به مردم| سایپا شبانه قیمت خودروها را دوباره افزایش داد!+لیست قیمت‌های جدید

واشنگتن‌پست: ایرانیان از خودنمایی بچه‌پولدارها‌ و نوکیسه‌ها در شرایط‌ فشار اقتصادی عصبانی‌اند

تصاویری از فقیرترین روستای آمریکا

کلیدواژه: حاشیه نشینی آسیبهای اجتماعی اقتصاد مقاومتی

منبع این خبر، وبسایت www.yjc.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۰۰۷۱۴۶۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • جایگاه خوزستان در انقلاب اسلامی/ همراهی فقر با پالایشگاه و پتروشیمی‌ها شایسته نیست
  • شایسته نیست در کنار پالایشگاه و پتروشیمی‌های خوزستان فقر وجود داشته باشد
  • خروج پساب فاضلاب چابهار برای مردم حاشیه شهر مشکل ساز شده است
  • خطری که سلامت کارگران را تهدید می‌کند
  • ارائه نتایج طرح بررسی آسیب‌های اجتماعی در نقاط حاشیه‌نشین گرگان
  • مطالعات بازآفرینی در 60 محله حاشیه اردبیل انجام شد
  • توقف خودروها در حاشیه خیابان، سبب کندی عملیات برف‌روبی می‌شود
  • انتخاب در دو راهی‌‌های زندگی
  • اجرای طرح «دست‌های مهربانی» در محلات حاشیه‌ای کرمانشاه
  • طرح ارائه خدمات اجتماعی ـ عمرانی در مناطق حاشیه اردبیل اجرا می‌شود
  • از هر ۷ بازنشسته اروپایی یکی در معرض فقر است
  • کردستان| تاکید آیت‌الله حسینی‌شاهرودی بر استفاده از کالای ایرانی
  • طرح زنگ گردشگری به صورت پایلوت کشوری در اردبیل برگزار می‌شود
  • اقدامات اجتماعی عمرانی در حاشیه شهر اردبیل اجرا می‌شود
  • اجرای طرح زنگ گردشگری در اردبیل/ «چینی خانه» در صدر علاقه مندی دانش آموزان
  • اجرای زنگ گردشگری به صورت پایلوت کشوری در اردبیل/ «چینی خانه» در صدر علاقه مندی دانش آموزان
  • خطری که از بیخ گوش کی روش گذشت
  • انضباط مالی در شهرداری‌ها رعایت شود شناسایی و صیانت از بناهای تاریخی در راستای توسعه پایدار شهری
  • دانشگاه های خصوصی زنگ خطری برای آینده پزشکی