در بخش اول این گفتگو، گزارشی از پیدایش صنعت نساجی و ریسندگی و نحوه پوشش زنان و مردان ایرانی از عهد نوسنگی با استفاده از مستندات بیان شد و در این بخش طی گفتگویی با علی کوچکخانی، کارشناس ارشد تاریخ تمدن و ملل اسلامی و مدرس دانشگاه به مراحل تغییر و تحول حجاب پیش و پس از انقلاب، پرداخته ایم که از نظر می گذرد.

به گفته وی، طبق آثار به جای مانده از گذشته های دور، زنان پیش از اسلام در ایران دارای حجاب بوده اند که این حجاب متاثر از شرایط اقلیمی و جغرافیایی و نوع زندگی متغیر بوده است. برپایه متون تاریخی همه ادیان، در جهان پیش از ادیان نیز پوشش وجود داشته است اما ویل دورانت تاریخ نگار و نویسنده آمریکایی در کتاب تاریخ تمدن جلد دوم صفحه ۷۸ معتقد است نقش پوشش و حجاب زنان در ایران باستان چنان برجسته است که می توام ایران را منشا اصلی پراکندن حجاب در جهان دانست.  

وجود این پوشش در بین زنان عهد نوسنگی و پیش از ادیان، نشان از جایگاه ویژه زنان در جامعه آن روزها دارد که این جایگاه ویژه در تمام حوزه های زندگی اجتماعی و خانوادگی از آثار به جا مانده، مشهود است. 

لباس های بلند، چارقدها و توری های موجود در آثار به جا مانده از آن دوران به خوبی نمایانگر فرهنگی غنی در پوشش زن در تاریخ اساطیری ایران باستان دارد. 

کوچکخانی افزود:این پوشش کم کم و با پیدایش تمدن ها و ایجاد حکومت های مختلف ایران زمین، رنگ و طرح مختلف به خود گرفت اما همچنان جایگاه حجاب در بین قبایل مختلف ایرانی حفظ شد. این موضوع در آثار به جا مانده از  سلسله های ایرانی در دوران تاریخی مختلف، همچون نقش رستم، مجسمه های موجود در موزه ها و در اشعار شاعران ملی و حماسه سرا همچون فردوسی مشهود است. همچنین از نوع لباس این آثار بجا مانده می توان جایگاه و طبقه زنان عهد باستان را شناخت.

با مطالعه همین آثار و متون می توان به این نتیجه رسید که زنان در مشرق زمین و ایران باستان حجابی پوشیده تر از زنان مغرب زمین داشتند و این امر به دلیل فرهنگ و جهان بینی مردمان عهد گذشته در مشرق زمین بوده که حجابی در قالب آزادی کامل را برای زنان ایجاد کرده بود. یکی از اهمیت حجاب در مشرق زمین به دلیل پیشرفت و دستیابی سریعتر این منطقه به علم و تمدن در دنیای باستان بوده است. همچنانکه در برخی از تمدنهای آن دوران، مانند تمدن ایرانیان، حجاب بخشی از اشرافی گری محسوب می شده است. 

این کارشناس و مدرس دانشگاه با اشاره به ظهور اسلام در ایران و تحولات عظیم این دوره و تاثیر آن در جامعه ایران ادامه داد:در دوران سلجوقیان، غزنویان و خوارزمشاهیان بعد از ظهور اسلام در ایران ، زنان از حجاب مقنعه و چادر استفاده می کردند و با توجه به اینکه سیطره قدرت ایران، افغانستان را نیز شامل می شد، هنوز زنان افغانی به این نوع حجاب پایبند هستند. 

وی افزود:به نقل از سفرنامه شارون فرانسوی، پوشش زنان در عهد صفوی، چارقد، پوشیه و چادر سفید بوده که فقط چشمان آنها از پشت توری روبند دیده می شده است و در سفرنامه الناریوس آمده که زنان هنگام خروج از منزل علاوه بر پوشش کامل، تمام صورت خود را نیز می پوشاندند. 

پس از این دوران و در عهد رضاخان، کشف حجاب به عنوان یک ضد ارزش و کاری ضد ملی اتفاق افتاد که بر خلاف تمدن این سرزمین بود و بر اساس این حکم چه بسیار زنان پاکدامن این سرزمین که تا مدتها برای حفظ حجابشان از منازل خود خارج نشدند. اما آنچه مهم است این است که حفظ حجاب مختص دین اسلام نبوده بلکه خداوند در همه ادیان آسمانی به انجام این امر تاکید داشته که بازهم نشانه اهمیت جایگاه زن است. 

قبل از انقلاب جنسی که در اروپا به وجود آمد حجاب در بین مردمان این قاره نیز وجود داشته اما براساس تفکرات فمنیستی، حجاب اروپاییان نیز تحت تاثیر قرار گرفته است.

کوچکخانی اضافه کرد: نقش زن در حفظ سلامت اجتماع به مراتب پررنگتر از مردان است اما حفظ حجاب تنها برای زنان بیان نشده بلکه مردان هم موظف به این امر هستند آنچنان که خداوند در قرآن کریم، آیه ۳۰ سوره نور می فرماید ای رسول به مردان بگو چشمان خود را از نگاه مردم بپوشانند و نیز به زنان بگو چشمان خود را بپوشانند. این حجاب به همان اندازه حفظ حجاب بدن از اهمیت بالایی برخوردار است.

در ایران نیز حفظ حجاب یکی از قوانین جمهوری اسلامی است اما بخشی از این حفظ حجاب نیز به اعتقادات شخصی باز می گردد. اما این امر توجیه پذیر نیست اگرکسی دستور خدا را دریافت کرده باشد و اصل حجاب را رعایت نکند. حتی اگر رعایت حجاب آزاد باشد، موضوع حلال و حرام بودن، امری ابدی است. در ایران انتخاب جمهوری اسلامی، براساس رای اکثریت بوده بر همین اساس انتخاب حجاب نیز با رای اکثریت بوده و از قوانین کشور است. 

 سخن پایانی: ویل دورانت تاریخ نگار و نویسنده آمریکایی در کتاب تاریخ تمدن جلد دوم صفحه ۷۸ معتقد است نقش پوشش و حجاب زنان در ایران باستان چنان برجسته است که می توان ایران را منشا اصلی پراکندن حجاب در جهان دانست. با توجه به آنچه گفته شد حجاب در اسلام برای حفظ و مصونیت زن از آلودگی ها و ناپاکی ها دستور داده شده و این دستور مبنی بر محدودیت زن نیست بلکه جهت حفظ گوهره گرانقدر وجود زن در صدف پوشش است که اگر فلسفه آن بخوبی بیان شود و راهکارهای مناسبی جهت حفظ و اشاعه این فرهنگ غنی به یادگار مانده از گذشتگان، برای نسل نو تبیین شود مطمینا هیچ ابزاری توان مقابله با این فرهنگ را نخواهد داشت. 

بر اساس ویژگی های وجودی زن و مرد، خداوند حجاب را چه از نظر خصوصیات فردی و چه از نظر اجتماعی برای هر دو جنس تبیین فرموده که عمل به این دستورات  موجب حفظ سلامت روان و بالطبع سلامت اجتماع از خطراتی است که امروزه دامنگیر جوامع شده است.

۱۰۱۰/پ۳۰/ب

منبع: بسیج نیوز

خبر بعدی:

بی ‌توجهی تاریخی به توانِ اکولوژیک ایران

تهران- ایرنا- در دهه‌ های اخیر مدیریت و برنامه ‌ریزی در ساختارکلانِ کشور برخلاف مبانی محیط زیست بوده است. این بی‌توجهی تاریخی به اقلیم حاکم بر این سرزمین و نادیده گرفتن توان اکولوژیک و بهره‌برداری ‌های یکجانبه بدون ارزیابی و آمایش ما را به سمتِ ناپایداری توسعه و از بین رفتن تنوع زیستی و زیستگاه‌ های ارزشمندی برده است.

روزنامه قانون در یادداشتی به قلم محسن تیزهوش تحلیلگر محیط زیست آورده است: در این فرآیند مخرب و تهی از اقدامات خردمندانه این اقتصاد و جامعه ما بوده که دچار فسادهای عمیق ناشی از بی‌دانشی‌های گوناگون و تنش‌های ناشی از شتابزدگی در حکمرانی عقلانی بر منابع طبیعی شده است! بدون شک سرزمینی که سالانه دو میلیارد متر مکعب فرسایش خاک در آن صورت می‌گیرد، باید شاهد از بین رفتن کارایی زیستی و گسترش بیابان باشد، در حالی که متوسط جهانی آن 2.5 تن در هکتار است؛ گویا فراموش کرده‌ایم که در یک مدار خشک و فرا خشک زیست می‌کنیم و هر گونه اقدام مخرب با هر هدفی می‌تواند آینده این سرزمین را به چالش‌های غیر قابل پیش‌بینی بکشاند! هنگامی ‌که تنها در منطقه کوهستانی زاگرس شاهد نابودی بیش از 18 میلیون اصله درخت بلوط هستیم، بروز مخاطراتی همچون سیل، تشدید خشکسالی و گسترش فقر چندان عجیب نبوده و نیست.

شوربختانه از یک دهه گذشته شاهد خشکسالی در مناطقی در زاگرس هستیم که مرطوب و فرا مرطوب هستند و امروز اگر این نقاط را از دست بدهیم، بخش بسیار بزرگی از منابع آب و خاک خود را برای یک مدت نامعلوم نخواهیم داشت. طبق آمار منتشر شده از سوی سازمان جهاد کشاورزی، در دو دهه اخیر حدود یک‌ سوم کل روستاهای کشور خالی از سکنه شده اند و این بحران حاشیه نشینی و تنش‌های اجتماعی و فرهنگی را مضاعف کرده است.

هنگامی‌که مالیات سنگین نادیده گرفتن ساختار اکولوژیکی را جوامع محلی با یک روزگارِ دشوار می‌دهند و در کلانشهرهای کشور، مردم در یک محیط زیست سالم تنفس نمی‌کنند، علت آن موردی جز ظهور و تداوم لکنت های بزرگ در سیاست های استراتژیکِ کشور نبوه و نیست! اگر نیک بنگریم و تمامی شاخص های تاثیرگذار روی اکوسیستم های آبی و خاکی خود را به صورت کارشناسانه و علمی ارزیابی کنیم، در خواهیم یافت که امروز دچار یک ورشکستگی عمیق در کارایی سرزمین شده‌ایم.

امروز بسیاری از تالاب ها و دریاچه ها و رودخانه‌های ما قربانی یک ژنِ خودخواه و البته نا آگاه به مباحثِ اقلیمی شده که بیم گسترش کانون‌ های تولید گرد‌و‌غبار حتی تا نزدیکی های پایتخت هم آمده است! با توجه به شرایط حاکم بر خاورمیانه و همچنین با در نظر گرفتن کشورهای همجوار که ثبات سیاسی نداشته، درگیر جنگ های فرقه ای و قومی هستند و محیط زیست برای‌شان اولویت آخر هم نبوده و نیست، بستن هر گونه تفاهم نامه تنها یک راهبرد کاغذی است و اثربخشی چندانی بر استان‌های غربی کشور که روزهای گذشته را در زیر باران ذرات ریز معلق سپری کردند و موج های بعدی نیز در راه هستند،ندارد.

اما نمی توان مردم استان‌های خوزستان،ایلام و لرستان را به سکوت اجباری دعوت کرد؛راهکار در به کارگیری اقلیم شناسان و اکولوژیست‌هایی است که در کانون های تصمیم گیری راهی ندارند. در حال حاضر منطبق شدن با شرایطِ موجود و حرکت به سمتِ پرداخت حقابه طبیعت و بازگشت پایداری به اکوسیستم هایی همچون هورالعظیم نداشته و باید شرایط اقتصادی را برای مردم از طریق زیستن در یک محیط زیست سالم مطلوب کنیم. این در حالی است که در تمامی این سال‌ها برخی با پنهانکاری ‌های فساد گونه روی ضعف های شدید مدیریتی سرپوش گذاشته و با برنامه ریزی های خاص تنها شرایط را برای عمیق‌شدن آسیب های اجتماعی فراهم کرده و غافل از این موضوع هستند که حاصلِ تحقیقات مستقل را نمی توان از چشم مردم دور نگه داشت. به عنوان مثال امروز حاصل آلودگی های گوناگون نفتی یا ناشی از تخلیه فاضلاب در مناطق مختلف کشور را نمی‌توان در چرخه تولیدات کشاورزی نادیده گرفت زیرا پژوهشگرانی هستند که فارغ از هر گونه سیاسی کاری، نتایج را منتشر و تحلیلگران نیز به گوش مردم می رسانند؛ هرچند قدرت نادیده باقی گذاشتن برخی اتفاقات زیاد است اما شفاف سازی یکی از اصلی‌ترین مطالبه‌های مردم در برخورد با چالش های مرتبط با سلامتی خویش هستند.

امروز با از دست دادنِ بخش بسیار برزگی از غنای زیستی خویش، یک محور مهم و اساسی در چرخه محیط زیست انسانی و طبیعی را به مخاطره انداخته ایم و آن امنیت غذایی است که نمی توان به سادگی از کنار آن گذشت و بر سر ادامه کشاورزی ناپایدار و کوبیدن بر طبل تو خالی تولید محصولات تراریخته با سلامتی مردم معامله کرد!

در حال حاضر حرکت به سمت توسعه پایدار تنها با سر دادن شعار و ژست های بیهوده عملی نخواهد شد و یک اراده جدی با مشارکتِ تمام نیروهای فعال در حوزه‌ های محیط زیست، اقتصاد و جامعه‌ شناسی را طلب می کند؛بدون شک برنامه ‌ریزی ‌های انسان محور با در نظر گرفتن تمامی اصول حفاظت از اندوخته‌های ژنتیکی کشور ما را به سمت یک اقتصاد سالم برده و در نهایت نسل های آتی نیز با مشکلات کمتری زیست خواهند کرد اما اگر با شرایط اکولوژیکی منطبق نشویم به سمت یک خودکشی زیستی رفته ایم که بازگشت از آن نزدیک به محال است!

منبع: روزنامه قانون؛ 1397.10.27
گروه اطلاع رسانی**9117**

واشنگتن‌پست: ایرانیان از خودنمایی بچه‌پولدارها‌ و نوکیسه‌ها در شرایط‌ فشار اقتصادی عصبانی‌اند

تصاویری از فقیرترین روستای آمریکا

جمال عرف معاون سياسي وزارت کشور شد

منبع این خبر، وبسایت basijnews.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۲۳۳۰۷۱۳ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • ابرقدرتها از حجاب زنان مسلمان واهمه دارند
  • متون دینی اصیل‌ترین منبع برای آینده بشر
  • امام جمعه ارومیه: برداشتن حجاب خبرنگار پرس تی وی در آمریکا نماد آشکار خیانت است
  • آمریکا، اروپا و اسرائیل، مرکز پولشویی جهان و مادر تروریسم هستند/ تنها راه پیروزی ملتهای منطقه مقاومت است
  • تغییر ذائقه فرهنگی در عصر پهلوی دوم به دنبال نظریه توسعه شکل گرفت
  • مشهد قابلیت تبدیل شدن به مرکزیت جهان اسلام را دارد/ ماهیت مشهد، ماهیتی تمدن‌ساز است
  • کتاب های «بررسی نمادهای مکشوفه ی تمدن هلیل رود ( جیرفت) با تأکید بر نقش مار» و « خدای مار»
  • همگرایی ایرانی_ اسلامی، شاهکار تمدن ایرانیان/ آیت‌الله حیدری: ایرانیان از دیرباز خدا گرا بوده‌اند/ زمزم، زمزمه‌ی ایرانیان است
  • دانشگاه آزاد اسلامی ایجاد تمدن نوین اسلامی را پیگیری می کند
  • دانشگاه آزاد ایجاد تمدن نوین اسلامی را پیگیری می‌کند
  • بهترین اقدام براى حفظ شخصیت زن به روایت حضرت فاطمه(س)
  • برترین اقدام برای حفظ شخصیت زن در اسلام از دیدگاه حضرت زهرا (س)
  • بهترین اقدام براى حفظ شخصیت زن به روایت حضرت زهرا(س)
  • فراخوان به مردم برای واگذاری میراث تاریخی خانوادگی/ورود وزارت خارجه برای پس‌گیری آثار ایران در موزه‌های جهان
  • عرضه اولین مانتو مشاغل با رویکرد ایرانی اسلامی ویژه پرستاران
  • دانشگاه آزاد تحقق تمدن نوین اسلامی مدنظر رهبری را دنبال می کند
  • طهرانچی:‌ دانشگاه آزاد ‌پیگیر تحقق تمدین نوین اسلامی در جهان است‌
  • پیشنهاد فراخوان به مردم برای تحویل میراث خانوادگی/ورود وزارت امورخارجه برای بازپس گیری آثار تاریخی ایران در موزه‌های جهان
  • آثار تاریخی در احیای بافت فرسوده شهرکرد حفظ شود