به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان، سِر چارلز اسپنسر چاپلین، زاده ۱۶ آوریل ۱۸۸۹ و درگذشته به تاریخ ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷، بازیگر کمدی، فیلمساز و آهنگساز انگلیسی بود که در دوران فیلم‌های صامت به شهرت رسید. چاپلین از طریق شخصیت سینمایی "آواره"اش آوازه جهانی پیدا کرد و تا به امروز یکی از مهمترین چهره‌های تاریخ صنعت فیلمسازی محسوب می‌شود.

وی از کودکی تا یک سال قبل از مرگش در سال ۱۹۷۷ یعنی حدوداً بیش از ۷۵ سال در این صنعت کار کرد و در طول دوران فعالیت هنری‌اش، سه بار موفق به گرفتن جایزه اسکار شد.

کودکی چاپلین در لندن و در فقر و سخت گذشت. چاپلین خود ادعا می‌کرد که در سال ۱۸۸۹ در محله‌ای در جنوب لندن متولد شده‌است؛ یعنی تنها چهار روز پیش از تولد هیتلر که چاپلین وی را در دیکتاتور بزرگ مورد تمسخر قرار داد. اما سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده که در مورد وی تحقیق کرده‌اند تاکنون به مدرک دقیقی مبنی بر مکان و زمان تولد وی دست نیافته‌اند. خانواده چاپلین بیش از ۴۰ سال پس از مرگ وی نامه‌ای در کشویی قفل‌شده پیدا کردند که در آن اشاره شده بود که چاپلین در کمپ کولی‌ها در اسمسویک در نزدیکی بیرمنگام متولد شده است.  
پلیس فدرال آمریکا معتقد بود چارلی چاپلین در واقع یک یهودی روس با نام اصلی اسرائیل تورنشتین بوده است. از سوی دیگر، اسکاتلندیارد با ارائه اطلاعاتی از سوی یک منبع اظهار کرد که ممکن است وی در فرانسه متولد شده باشد. اما اداره اطلاعات بریتانیا هیچ‌گاه نتوانست مدارک تولد مربوط به چنین شخصی را پیدا کند و با وجود تحقیقات وسیع، هیچ نوعی مدارک و شواهدی در جهت اثبات این ادعا‌ها پیدا نکرد. قدیمی‌ترین مدرکی که از وی پیدا شده است، گذرنامه‌ای است که در سال ۱۹۲۰ صادر شده است.

والدین چاپلین هر دو هنرمندانی در سالن بزرگ لندن بودند و هر دو بازیگر و آوازه خوان، اما پیش از آنکه چاپلین سه ساله شود از هم جدا شدند. مشهور است که نام مادر چاپلین هنا است. چارلی آواز خواندن را از مادرش آموخت. پدرش الکلی شد و کمتر با چارلی ارتباط داشت. بعد‌ها مادر چاپلین دچار بیماری روانی شد و در یک آسایشگاه در حوالی لندن بستری گردید. مستخدمه پدر، چارلی را به همراه برادرش به مدرسه فرستاد و پدر چارلی زمانی که او ۱۲ ساله بود درگذشت. بیماری مادر چاپلین از آنجایی آغاز شد که در یکی از اجرا‌های زنده تئاتر در لندن که برای سربازان اجرا می‌شد، یکی از اجسامی که سربازان مست به روی صحنه پرتاب می‌کردند به سر مادرش برخورد کرد و مادر چاپلین خون‌آلود و اشک‌ریزان به پشت صحنه رفت و چاپلین پنج‌ساله به روی صحنه آمد تا تماشاچیان عصبانی را با خواندن آهنگی سرگرم و آرام کند.

با بستری‌شدن مادر، چارلی و برادرش رابطه عمیق‌تری پیدا کردند و هر دو با استعداد بالایی که داشتند در همین سالن قدیمی که پدر و مادرشان در آن کار می‌کردند، مشغول به کار شدند. در سال ۱۹۲۸ مادر چارلی ۷ سال پس از انتقال وی توسط پسرانش به هالیوود درگذشت. سال‌های پس از مرگ مادر و فقر و استیصال برادران چاپلین تأثیر زیادی بر فضای فیلم‌های چاپلین در سال‌های بعد گذاشت. بعد‌ها چارلی از وجود برادری ناتنی از سمت مادر آگاه می‌شود به نام «ویلر دریدن» که بعد‌ها این برادر به برادران دیگر در هالیوود و استودیو چاپلین می‌پیوندد. چاپلین درمورد مادرش می‌گفت: «اگر مادرم نبود شک دارم که می‌توانستم در پانتومیم موفقیتی کسب کنم. او یکی از بزرگترین هنرمندان پانتومیم بود که تاکنون دیده‌ام.»

چاپلین از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۲ به‌همراه فرد کارنو سراسر آمریکا را دوره کرد و نمایش تئاتر اجرا می‌کرد. چاپلین در زمان همکاری با شرکت کارنو در آمریکا هم‌اتاقی استن لورل بود. استنلی به انگلیس بازگشت، اما چاپلین در آمریکا ماند. در سال ۱۹۱۳ بازی چاپلین مورد توجه یکی از فیلم‌سازان قرار گرفت و از آن پس با شرکت فیلم‌سازی کی استون همکاری کرد. وی نخستین فیلم خود را با نام «ساختن یک زندگی» که فیلمی کمدی بود در سال ۱۹۱۴ آغاز کرد.   چاپلین در این شرکت و با این فیلم به‌سرعت به شهرت رسید. برای آنکه خود را از دیگر بازیگران در سنت فیلمز متمایز سازد، تصمیم گرفت که کاراکتر منحصر بفردی بازی کند و بدین ترتیب بود که «آواره کوچولو» به دنیا آمد و بینندگان برای اولین بار در «مسابقه اتومبیلرانی در ونیز» (۱۹۱۴) با این شخصیت آشنا شدند.

در سال ۱۹۱۴ با شرکت کی استون چاپلین سه فیلم بازی کرد و به موفقیت‌های چشمگیری رسید. فیلم‌های نخست به سبک مک سنت که کارگردان بود، از فضای کمدی جسمی و ژست‌های اغراق‌شده استفاده می‌کرد. کم‌کم چاپلین برای این شرکت فیلم‌سازی کرد و به‌عنوان کارگردان فیلم‌های کوتاه بیش از ۳۴ فیلم ساخت. چاپلین مورد توجه بسیاری از فیلم‌سازان و نویسندگان قرار گرفت. شخصیت چاپلین بیشتر به عنوان «آواره» شهرت یافت که در زبان‌های مختلف دنیا مفهومی به مانند فردی ولگرد با رفتار‌های پیچیده، اما بزرگ منشانه داشت.

در سال ۱۹۱۵ چاپلین با کمپانی اسانای قرارداد بست و مشغول ساخت فیلم‌های بلندتری شد و قرار شد هفته‌ای ۱۲۵۰ دلار دستمزد بگیرد. در این دوران و با کمپانی اسانای بود که چاپلین برادرش سیدنی را به عنوان مدیر برنامه هایش استخدام کرد و به شهرت رسید. در سال اول کارش با این کمپانی وی ۱۴ فیلم از جمله فیلم «آواره» (۱۹۱۵) را ساخت. این فیلم که عموماً اولین فیلم کلاسیک چاپلین شناخته می‌شود، کاراکتر چاپلین را به عنوان یک قهرمان غیرمنتظره که جان دختر کشاورزی را از دار و دسته دزدان نجات می‌دهد، به خوبی تثبیت می‌کند.

در ۲۶ سالگی، چاپلین دیگر تبدیل به یک سوپراستار شده بود. در سال ۱۹۱۶ شرکت فیلمسازی موچوال با چاپلین قرارداد بست که سالی ۶۷۰ هزار دلار به او دستمزد می‌داد و باعث شد که او ثروتمند شود، ولی انگیزه‌های هنری اش کمرنگ نشد و در مدت ۱۸ ماه وی ۱۲ فیلم بلند کمدی برای آن‌ها ساخت که در این نوع، از ویژگی ممتازی در تاریخ سینما برخوردار بودند. در واقع تمام فیلم‌هایی که در این شرکت ساخته شد، به یک اثر کلاسیک سینمای کمدی تبدیل شدند. از آن میان می‌توان به «ساعت یک بامداد» (۱۹۱۶)، «سرسره بازی» (۱۹۱۶)، «خانه به دوش» (۱۹۱۶) و «خیابان آرام» (۱۹۱۷) اشاره نمود.

در پایان این سال‌ها آمریکا وارد جنگ جهانی شد و چاپلین دوره جدیدی از سینمای خود را با دوستانش آغاز کرد. چاپلین از سال ۱۹۱۸ در استودیوی خود مشغول به کار شد. تمام فیلم‌های پیشین، دوباره ویرایش و تدوین شدند و در سال‌های مختلف موسیقی و تدوین جدید برای آن‌ها صورت گرفت.


چاپلین در کارش یک کمالگرای بی رحم بود و عشقش به تجربه کردن اغلب به معنای آن بود که برداشت‌های بیشماری باید انجام می‌شد و دوباره سازی کل صحنه در کار او چیز عجیبی نبود و گاهی فیلمش را با یک بازیگر نقش اصلی آغاز می‌کرد و وقتی در میانه راه می‌دید که در انتخاب بازیگر اشتباه کرده، بازیگر جدیدی انتخاب کرده و فیلم را از نو می‌ساخت.

در دهه بیست، حرفه اش بیش از پیش شکوفا شد و در این دهه فیلم‌های مهمی از جمله «پسربچه» (۱۹۲۱)، «زائر» (۱۹۲۳)، «زن پاریسی» (۱۹۲۳)، «جویندگان طلا» (۱۹۲۵)، «سیرک» (۱۹۲۸) را ساخت که «جویندگان طلا» فیلمی بود که بعد‌ها درباره اش می‌گفت که دلش می‌خواهد با آن از او یاد کنند.

در دهه سی وی به ساختن فیلم‌های جالب و جذاب ادامه داد. در سال ۱۹۳۱ فیلم «روشنایی‌های شهر» را ساخت که موفقیت چشمگیر تجاری و کیفی از دید منتقدین داشت و آهنگسازی آن را نیز خود چاپلین انجام داده بود. با فیلم «عصر جدید» (۱۹۳۶) که مستندی هجوآمیز درباره زیرساخت‌های اقتصادی و سیاسی دنیا بود، تحسین بیشتری کسب کرد. البته این فیلم که صامت بود، تا حدودی حاصل تور ۱۸ ماهه دور دنیا بود که چاپلین بین سال‌های ۱۹۳۱ و ۱۹۳۲ داشت و در طی آن شاهد ترس‌های اقتصادی حاد و افزایش شدید ناسیونالیسم در اروپا و مناطق دیگر بود.

در «دیکتاتور بزرگ» (۱۹۴۰) که مرکزیت داستانش استهزای تند و تیز رژیم‌های هیتلر و موسولینی بود، چاپلین بلندتر حرف هایش را زد و درباره این فیلم در همان دوران گفته بود: «می خواهم بازگشت مهربانی و شرف را ببینم. من فقط یک انسانم که می‌خواهد کشورش دمکراسی واقعی را ببیند.»

البته چاپلین برای کل جامعه محبوب نبود. روابط رمانتیک او باعث شده بود که زنان رفتار او را سرزنش کنند و همین موضوع باعث شد که از ورود به ایالات متحده منع شود. وی جدای از حرفه اش، به خاطر زندگی شخصی اش نیز شهرت زیادی یافته بود. روابطش با بازیگرانی که در فیلم هایش بازی می‌کردند، متعدد بود و بعضی از آن‌ها عاقبت بهتری نسبت به بقیه داشتند. در سال ۱۹۱۸ وی با میلدرد هریس ۱۶ ساله ازدواج کرد و این زندگی مشترک فقط دو سال طول کشید. در سال ۱۹۲۴ وی دوباره با بازیگری ۱۶ ساله به نام لیتا گری که در فیلم «جویندگان طلا» بازی کرده بود، ازدواج کرد. این ازدواج به خاطر بارداری ناخواسته‌ای بود که در نتیجه باعث شد این دو ازدواج کرده و صاحب دو پسر به نام‌های چارلز جونیور و سیدنی شوند. این دو در سال ۱۹۲۷ از هم جدا شدند.

در سال ۱۹۳۶ چاپلین دوباره ازدواج کرد و این بار با بازیگری به نام پائولت گدار بود که زندگی مشترک شان تا سال ۱۹۴۲ ادامه یافت و در نهایت منجر به شکایت از سوی بازیگر دیگری به نام جوان بری شد و در تست‌های انجام شده معلوم شد که شکایت این بازیگر از چاپلین مبنی بر اینکه وی پدر فرزندش است، بی پایه بوده است، با این حال هیئت ژوری دستور داد که نفقه آن بچه را چاپلین بدهد. در سال ۱۹۴۳ وی با دختر ۱۸ ساله‌ای به نام اونا اونیل، دختر یوجین اونیل (نمایشنامه نویس) ازدواج کرد. کسی انتظارش را نداشت که این ازدواج منجر به خوشبختی این دو شود و آن‌ها صاحب ۸ فرزند در طول مدت زندگی مشترک شان شوند.

با شروع جنگ سرد، چاپلین صدایش را بر روی بی عدالتی‌هایی که می‌دید به نام مبارزه با کمونیسم در کشور منتخبش یعنی ایالات متحده صورت می‌گیرد، پایین نیاورد. وی خیلی زود هدف انتقاد محافظه کاران حزب راست قرار گرفت. نماینده می‌سی‌سی‌پی برای دیپورت کردن او تلاش کرد و در سال ۱۹۵۲ دادستان کل ایالات متحده اعلام کرد که چاپلین که آن زمان برای تعطیلات به بریتانیا رفته بود، دیگر اجازه بازگشت به ایالات متحده را ندارد، مگر آنکه «شایستگی اخلاقی اش» را ثابت کند. چاپلین که از این قضیه خشمگین شده بود، ایالات متحده را وداع گفت و در مزرعه کوچکی در سوئیس ساکن شد.

نزدیک به پایان عمرش، وی برای بار آخر در سال ۱۹۷۲ به ایالات متحده سفر کرد و جایزه اسکار افتخاری به او اهدا شد. این سفر ۵ سال پس از آخرین فیلم چاپلین یعنی «کنتسی از هنگ کنگ» (۱۹۶۷) بود که اولین و تنها فیلم رنگی این فیلمساز بود. علیرغم تیم بازیگران قوی این فیلم که شامل مارلون براندو و سوفیا لورن می‌شد، در باکس آفیس چندان موفق نبود. در سال ۱۹۷۵ چاپلین از سوی ملکه الیزابت عنوان شوالیه دریافت کرد.  
در ساعات اولیه صبح ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷، چارلی چاپلین در منزلش در کورسیه-سور-ووه، در سوئیس، از دنیا رفت. همسرش، اونا، و هفت فرزندش در زمان درگذشتش کنار بسترش بودند. جسد چاپلین مدتی پس از تدفینش در کنار دریاچه ژنو در سوئیس، توسط دو نفر دزدیده شد که برای بازگرداندن آن ۴۰۰ هزار دلار طلب کردند، ماجرایی که شاید از فیلم‌های خود او الهام گرفته شده باشد. دزدان جسد چاپلین دستگیر شدند و ۱۱ هفته بعد جسد چاپلین بازگردانده شد.

حقایقی در مورد چارلی چاپلین که شاید ندانید:

۱. مشخصه ظاهری کاراکتر او سبیل هیتلری، کلاه و عصایش بود. حالت‌های چهره اش به شدت نمایانگر احساساتش بود و اردک وار راه می‌رفت.

۲. می‌گویند چاپلین باور‌های سیاسی لیبرال داشته است.

۳. چه داخل فیلم هایش چه خارج از آنها، به زنان بسیار جوانتر از خودش که اغلب معصوم و غصه دار بودند، علاقه داشت.

۴. علیرغم آنکه در فیلم هایش می‌بینیم چشم‌های تیره دارد، رنگ واقعی چشمان چارلی آبی روشن بود.

۵. وی نگاتیو اوریجینال فیلم «مرغ دریایی» (۱۹۳۳) را مقابل چشمان دیگران از بین برد. این فیلم هرگز منتشر نشد، که احتمالاً دلیلش بازی بد ادنا پرویانس، بازیگر نقش اول فیلم بوده است.

۶. وی پدربزرگ دولورس چاپلین، کارمن چاپلین، کیرا چاپلین، اونا چاپلین، اورلیا تیه‌ره و جیمز تیه‌ره است.

۷. تا مدت‌ها پس از ثروتمند شدنش، در اتاق قدیمی هتلی زندگی می‌کرد و چک‌های دستمزدش را ماه‌ها در صندوقی نگه می‌داشت.


۸. معتقد بود که دوران کاری اش با موچوال، خوشایندترین دوران کاری اش بود.

۹. مجله امپایر انگلستان در اکتبر ۱۹۹۷ او را در رتبه ۷۹ «صد ستاره سینمایی برتر تمام دوران ها» قرار داد.

۱۰. وقتی با میلدرد هریس ۱۷ ساله ازدواج کرد، خود ۲۹ سال داشت. ۳۵ ساله بود که با لیتا گری ۱۶ ساله ازدواج کرد. هنگام ازدواج با پائولت گدار ۲۶ ساله، چارلی ۴۷ ساله بود و در ۵۴ سالگی با اونا اونیل ۱۷ ساله پیوند زناشویی بست.

۱۱. میلدرد هریس مادر اولین فرزندش بود که نامش را نورمن اسپنسر گذاشتند و نام مستعار «موش کوچولو» را به این نوزاد پسر داده بودند. هر چند که این بچه با معلولیت‌های شدید به دنیا آمده بود و فقط سه روز زنده ماند.

۱۲. داستانی درباره چاپلین هست که به کرات تعریف شده و می‌گویند وی در مسابقه شباهت به چارلی چاپلین شرکت کرده و در این مسابقه سوم شده است! در بعضی از ورژن‌های این داستان، می‌گویند وی دوم شده است!

۱۳. استن لورل، در صحنه فیلم‌های انگلیسی، بازیگر علی البدل چاپلین بود.

۱۴. وقتی استن لورل و چارلی چاپلین به آمریکا نقل مکان کردند، در هتلی ارزان، هم اتاقی بودند. از آنجائیکه در آن هتل، آشپزی ممنوع بوده، چاپلین ویولن می‌نواخت تا صدای غذا درست کردن لورل را کسی نشنود.

۱۵. تیپ "آواره" را با کمک شلوار راسکو "فتی" آربوکل، کفش‌های فورد استرلینگ، کت کوتاه چارلز ایوری و تکه کاغذی از مک اسوین (که بعد‌ها سبیل آواره شد) خلق کرد. تنها آیتمی که متعلق به خودش بود، عصایش بود.

۱۶. عصا و کلاه چاپلین در سال ۱۹۸۷ به قیمت ۱۵۰ هزار دلار فروخته شد.

۱۷. در جولای ۱۹۲۵، چارلی چاپلین اولین بازیگری شد که چهره اش روی جلد مجله تایم چاپ شد.

۱۸. پس از آنکه جسدش را از دزدان پس گرفتند، آن را در گاوصندوقی که دورش را سیمان کشیده بودند، تدفین کردند.

۱۹. چاپلین موزیسین قهاری بود که در سال‌های آخرش، فیلم هایش را با آهنگ‌هایی که خودش ساخته بود، دوباره منتشر کرد.

۲۰. با آنکه آدولف هیتلر طرفدار پر و پا قرص چاپلین نبود –، زیرا به اشتباه به او اطلاع داده بودند که چاپلین یهودی است و در نتیجه هیتلر از او خوشش نمی‌آمد –، ولی به خوبی مطلع بود که آن دوران چقدر چارلی در کل دنیا محبوبیت دارد و به همین دلیل بود که از سبیل چاپلین تقلید کرد و سبیلی شبیه به کاراکتر او گذاشت، و بر این باور بود که با این کار نزد مردم عزیز می‌شود.

۲۱. در کودکی چاپلین به خاطر بیماری جدی، هفته‌ها در رختخواب بود و شب‌ها مادرش کنار پنجره می‌نشست و آنچه بیرون اتفاق می‌افتاد را برایش بازی می‌کرد. این دلیل عمده کمدین شدن چارلی بود.

۲۲. موسسه فیلم آمریکا رتبه دهم لیست ۵۰ افسانه سینمایی بزرگ دنیا را به او داد.

۲۳. در تمام سال‌های کار و زندگی اش در آمریکا، هرگز شهروند این کشور نشد.

۲۴. حدود ۵۰۰ ملودی از جمله «لبخند بزن» و «این ترانه من است» را ساخت.

۲۵. عاشق تنیس بود و گلف را بازی‌ای توصیف می‌کرد که اصلاً تحملش را نداشت.

۲۶. مارلون براندو که در آخرین فیلم چاپلین یعنی «کنتسی از هنگ کنگ» (۱۹۶۷) نقش اصلی فیلم را بازی کرد، همیشه کار چاپلین را بینهایت تحسین می‌کرد و او را "احتمالاً مستعدترین مردی که سینما تابحال داشته" می‌نامید. ولی این دو سوپراستار در طول فیلمبرداری اصلاً میانه خوبی نداشتند و براندو در زندگی نامه اش چاپلین را "سادیستیک‌ترین مردی که تابحال دیده" توصیف کرده بود. چاپلین نیز به نوبه خود گفته بود که کار کردن با براندو "غیرممکن" است.

۲۷. نمایش فیلم «دیکتاتور بزرگ» (۱۹۴۰) ساخته چاپلین در آلمان ممنوع شده بود.

۲۸. به گفته دخترش جرالدین چاپلین، چارلی در سال‌های آخر عمرش، نگران بود که پس از مرگش کسی از او یادی نکند. همین موضوع باعث شد که اجازه دهد کاراکتر بینظیر آواره در دهه هفتاد برای تبلیغات چند محصول تجاری مورد استفاده قرار گیرد.

۲۹. با آنکه نابغه سینما بود، ولی هرگز برای بازیگری جایزه اسکار نگرفت و تنها اسکارش را به عنوان آهنگساز دریافت کرد.


۳۰. تنها کسی بود که هنگام دریافت جایزه اسکار افتخاری اش، در مراسم اسکار ۱۲ دقیقه ایستاده برایش کف زدند. این طولانی‌ترین مدت تشویق حضار در طول تاریخ جوایز اسکار است.

نقل قول‌های شخصی:

- «تن‌ها چیزی که برای ساختن کمدی نیاز دارم، یک پارک، یک افسر پلیس و یک دختر زیباست.»

- «همان لحظه‌ای که بلیت می‌خرید، وارد دنیای دیگری می‌شوید.»

- «من همیشه و تا ابد فقط یک چیز می‌مانم و آن دلقک است. دلقک بودن مرا در سطحی بالاتر از سیاستمداران قرار می‌دهد.»

- «غمگین‌ترین چیزی که می‌توانم تصورش را بکنم، عادت کردن به تجملات است.»

- (وقتی به او اطلاع دادند که آدولف هیتلر دو بار نمایش «دیکتاتور بزرگ» (۱۹۴۰) را تماشا کرده) «حاضرم هر چه دارم بدهم و بدانم که نظرش چه بوده است.»

- تمام فیلم هایم حول این ایده می‌چرخند که به دردسر بیفتم و شانس آن را پیدا کنم که در تلاش برای دیده شدن به عنوان یک جنتلمن نرمال، بینهایت جدی شوم.»

- «شکست اهمیتی ندارد. شجاعت می‌خواهد که خودتان را احمق جلوه دهید.»

- «کمدی مطالعه‌ای جدی است، ولی نباید آن را جدی گرفت. شاید این به نظرتان پارادوکس باشد، ولی اینطور نیست. مطالعه جدی می‌خواهد تا کاراکتر‌ها را یاد بگیرید و کار سختی است.»

- «یکی از چیز‌هایی که خیلی زود در کار تئاتر یاد گرفتم این بود که مردم رضایت زیادی می‌گیرند از اینکه ببینند ثروتمندان بدترین چیز‌ها برایشان اتفاق می‌افتد. دلیلش هم این است که نه دهم جمعیت دنیا را فقرا تشکیل می‌دهند و آن‌ها از ثروتمند بودن یک دهم دیگر نفرت پنهانی دارند.»

- «طبیعی بودن، پیش نیاز اصلی کمدی است. کمدی باید واقعی و شبیه به زندگی باشد. من باور اکید به رئالیسم دارم. چیز‌های واقعی سریعتر مورد پسند مردم قرار می‌گیرند. کمدی من همان زندگی واقعی است و کمی اغراق در آن شده است تا چیز‌هایی که شاید کمی پنهان اند بیرون کشیده شوند.»

- «تن‌ها دشمن من زمان است.»

- «معتقدم اگر روزی کار نکرده باشم، شب لیاقت شام را ندارم.»

منبع: برترین‌ها

انتهای پیام/

منبع: باشگاه خبرنگاران

خبر بعدی:

هشدار محققان نسبت به تبدیل‌ شدن به "دریای‌مرده"/کاهش ۱.۵ متری تراز آب طی ۱۰ سال

خرداد: بر اساس یافته‌های محققان کشور، تراز آب دریای خزر در سال‌های اخیر کاهش یافته است، ضمن آنکه انواع مواد آلاینده و فاضلاب‌های شهری و کشاورزی به این دریا وارد می‌شود که با افزایش بار آلی در بستر و کاهش اکسیژن در این مناطق، دریای خزر در بخش‌های عمیق به محیطی مرده تبدیل می‌شود.


دکتر حمید علیزاده، معاون پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی در گفت‌وگو با ایسنا دریای خزر را بزرگترین حوضه آبی محصور در خشکی توصیف کرد و افرود: "خزر" دریاچه‌ای‌ است که به دلیل گستردگی به عنوان "دریا" نامیده می‌شود. البته این دریاچه در گذشته زمین شناختی از طریق دریای سیاه به دریاهای آزاد متصل می‌شد.

وی با بیان اینکه در حال حاضر اتصال آبی دریای خزر با دریاهای آزاد از طریق دو کانال کشتیرانی رودخانه "ولگا" به دریای "آزوف" و دریای "بالتیک" برقرار شده است، ادامه داد: دریای خزر به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر و عمق متوسط حدود ۲۰۸ متر کشیده شده است و حوضه آبریز آن نیز در کشورهای ساحلی شامل ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان و بخش کمی نیز در ترکیه، ارمنستان و گرجستان قرار دارد.

علیزاده با بیان اینکه حدود ۱۳۰ رودخانه به دریای خزر سرازیر می‌شود، ادامه داد: رودخانه‌های پر آب خزر شامل "ولگا"، "اورال"، "ترک"، "سولاک"، "کورا" و "سفیدرود" است، ولی ۸۰ درصد آب ورودی به خزر تنها از طریق رود ولگا تامین می‌شود.

آب‌و هوای خزر

معاون پژوهشی پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با اشاره به آب و هوای دریای خزر توضیح داد: آب و هوای این منطقه متاثر از سامانه‌های جوی است که از طریق اقیانوس اطلس شمالی و دریاهای شرقی آن، اقیانوس منجمد شمالی و سیبری شکل می‌گیرد. دریای خزر توسط رشته کوه قفقاز در غرب احاطه شده است که به نوبه خود باعث تغییرات منطقه‌ای آب و هوایی می‌شود.

به گفته این محقق حوزه دریای خزر، میانگین بارندگی در بیشتر سواحل دریای خزر حدود ۳۰۰ میلی‌متر در سال است و تنها در سواحل ایران و بخش‌هایی از جنوب آذربایجان به طور استثنایی دارای آب و هوای مرطوب با بارندگی حدود ۷۰۰ تا ۱۷۰۰ میلی‌متر است.

وی با اشاره به ناهمواری‌های این حوضه آبریز خاطر نشان کرد: ناهمواری‌های بستر دریای خزر به طور غیر یکنواخت در گستره این دریا توزیع شده است، به گونه‌ای که بخش‌های شمالی آن بسیار کم عمق و کم شیب است و عمق آن حداکثر به ۲۵ متر می‌رسد؛ ولی در بخش میانی یک فرو رفتگی نسبتا عمیق با عمق ۷۸۸ متر وجود دارد و بخش جنوبی آن که عمیق‌ترین بخش است، دارای ژرفای ۱۰۲۵ متر است.

به گفته وی، در مرز میان بخش میانی و جنوب دریاچه خزر یک رشته‌کوه زیر دریایی قرار دارد که ادامه رشته کوه‌های "کپه داغ" محسوب می‌شود که به برآمدگی "آبشوران- کپه داغ" معروف است.

علیزاده، در عین حال با تاکید بر اینکه دریای خزر بعد از جدا شدن از دریاهای آزاد ویژگی‌های زیستی و اقیانوس‌شناختی منحصر به فردی پیدا کرده است، یادآور شد: تنوع و تولیدات زیستی در خزر کاهش یافته و مشخصات شیمیایی آب آن نیز متاثر از آب ورودی رودخانه‌های خزر شده، به گونه‌ای که یون‌های سازنده شوری آب خزر دارای "سولفات"، "کربنات" و "کلر" بیشتر در مقایسه با آب‌های اقیانوسی شده است.

وی اضافه کرد: شوری آب خزر حدود یک سوم شوری دریاهای آزاد است و از حدود یک گرم در لیتر در بخش شمالی، به حدود ۱۲ گرم در لیتر در خزر میانی و جنوب می‌رسد و در بخش‌های شرقی حدود ۱۴ گرم در لیتر است.

عوامل موثر در نوسانات آب خزر

معاون پژوهشی پژوهشگاه اقیانوس شناسی و علوم جوی، "آب و هوا" را از دلایل اصلی نوسانات تزار آب دریای خزر عنوان کرد و گفت: ورود آب رودخانه‌ای به خزر، ورود آب زیر زمینی، بارش بر روی دریا و تبخیر از سطح دریا مهمترین کنترل‌کننده‌های آب و هوایی بیلان آب دریای خزر به شمار می‌رود.

وی در عین حال آب‌دهی رود "ولگا" و تبخیر از سطح دریا را از دلایل مهم نوسانات تراز آب دریای خزر عنوان کرد و یادآور شد: ساخت سدهای متعدد بر روی رودخانه‌های بزرگ ورودی به خزر سبب افزایش مصرف آب برای کشاورزی و افزایش تبخیر سطحی از دریاچه سدها شده است.

به گفته این محقق، اهمیت سدهای ساخته شده بر روی ولگا به تنهایی به مراتب بیشتر از همه دیگر سدهای ساخته شده بر روی رودخانه‌های ورودی به خزر است.

علیزاده، با بیان اینکه مصرف آب در حوضه آبریز ۴۳ کیلومتر مکعب در سال است که در بلند مدت سبب کاهش تراز آب دریای خزر به اندازه یک متر شده است، خاطر نشان کرد: سدهای ولگا اکنون حدود ۸۰ کیلومتر مکعب گنجایش مفید دارند که سبب کنترل طغیان بهاری رودخانه و انتقال آن به فصول دیگر می‌شوند.

وی با بیان اینکه میانگین آب‌دهی ولگا در دوره‌های مختلف متفاوت است و مجموع آبدهی رودخانه‌ها نیز دارای نوسان شدیدی است، خاطر نشان کرد: از سال ۱۸۸۰ میلادی، میانگین آبدهی رودخانه‌های ورودی به خزر ۲۹۰ کیلومتر مکعب بوده است و برای مقایسه، خوب است بدانیم که متوسط آبدهی سفیدرود به عنوان بزرگترین رودخانه ساحل ایران حدود ۴ کیلومتر مکعب در سال است.

علیزاده با بیان اینکه "تبخیر از سطح دریا" از مهمترین مولفه‌های خروجی آب خزر به شمار می‌رود، ادامه داد: بر حسب اینکه چه سیستم جوی بر روی خزر غلبه داشته باشد، میزان تبخیر متفاوت خواهد بود. از این رو در سال‌هایی مانند دهه ۳۰ و ۷۰ قرن بیستم میلادی که سامانه‌های کم رطوبت و خشک (چرخه‌های ساعت گرد) بر دریای خزر غلبه داشت، میزان تبخیر نیز افزایش یافته بود.

وی اضافه کرد: در دو دهه اخیر نیز دمای هوا و آب سطحی دریای خزر اندکی روند افزایشی نشان می‌دهد که سبب افزایش تبخیر می‌شود.

این محقق حوزه دریای خزر با بیان اینکه در چند دهه اخیر عوامل انسانی نیز بر رژیم آبی خزر تاثیرگذار بوده است، یادآور شد: برداشت آب از حوضه آبریز برای مصارف شهری، صنعتی و کشاورزی و تبخیر از دریاچه‌ سدها به طور مستقیم بر بیلان آبی خزر تاثیرگذار بوده است.

وی با تاکید بر اینکه مجموعه فعالیت‌های انسانی بر روی زمین به صورت افزایش گازهای گلخانه‌ای در جو و افزایش دما و تغییر رژیم بارش در کره زمین بروز می‌کند، یادآور شد: اثر دخالت مستقیم عوامل انسانی بر بیلان آبی خزر باعث شده است که تراز آب آن یک متر کمتر از زمانی شود که اثر عوامل انسانی ناچیز بود. به این معنی که اگر اکنون در حوضه آبریز خزر، مصرف آب مشابه مصرف آن در حدود ۱۰۰ سال پیش شود، تراز آب دریای خزر یک متر بالاتر می‌آید.

تاریخچه نوسان تراز آب

این محقق دریای خزر، دریاچه آرال، دریای سیاه و دریای مدیترانه را باقی‌مانده اقیانوس‌های کهن به نام "پاراتتیس" دانست که با کوه‌زایی میان آنها فاصله افتاده است و به صورت دریاها و دریاچه‌های جدا افتاده‌ای تبدیل شدند.

وی ادامه داد: این دریاها و دریاچه‌ها هرکدام نوسانات متعددی در تراز آب را تجربه کردند و از آنجایی که دریای خزر و آرال به آب‌های آزاد راه ندارند، تراز آب آنها بستگی به بارش‌ و تبخیر در دریاچه و حوضه آبریز آن دارد.

معاون پژوهشی پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی با بیان اینکه تراز آب خزر در طی ۱۵۰ سال گذشته ۳ متر نوسان داشته است، خاطر نشان کرد: بالاترین تراز در این دوره در سال ۱۳۷۳ روی داد که در یک دوره ۲۰ ساله تراز آب ۲.۳ متر بالا آمد؛ ولی در ۱۰ سال اخیر تراز آب روند کاهنده داشته و حدود ۱.۵ متر کاهش یافته است.

به گفته وی، در ۱۰ هزار سال گذشته تراز آب خزر حدود ۲۰ متر نوسان داشت، به گونه‌ای که شمال خزر کاملا خشک شد.

علیزاده توضیح داد: تراز آب دریای خزر در گذشته دورتر نوسان بیشتری داشت، به طوری که در تراز بسیار پایین فقط خزر جنوبی وجود داشت و در تراز بسیار بالا، دریا به پای کوه‌های البرز رسید و اتصال آبی با دریای سیاه برقرار شد.

اثر تراز آب خزر بر ساحل و تالاب‌های ساحلی

وی با تاکید بر اینکه چهره ساحل عمدتا تحت تاثیر عواملی چون ساختار زمین‌شناختی ناحیه، رژیم امواج و جریان‌ها، تراز آب دریا و ورود رودخانه‌ها به دریا شکل می‌گیرد، گفت: عناصر مهم شکل‌دهنده ساحل در دریای خزر در درجه نخست فرآیندهای زمین‌شناختی است که در سالیان متمادی وضعیت کنونی را ایجاد کرده است. امروزه در ساحل خزر اشکال مختلفی در ساحل می‌بینیم که مهمترین آنها دلتاها، خلیج‌ها و تالاب‌ها هستند.

علیزاده، بزرگترین دلتا در ساحل خزر را دلتای "ولگا" دانست که مساحتی تقریبا به اندازه استان گیلان دارد و در ساحل ایران نیز رودخانه سفیدرود بزرگترین دلتا را در محل کیانشهر استان گیلان ساخته است.

وی با بیان اینکه خلیج‌ها و تالاب‌های ساحلی به ۳ دلیل "فعالیت‌های زمین‌شناختی"، "عملکرد جریان‌های ساحلی و محصور شدن بخشی از دریا توسط زبانه ماسه‌ای" و "افزایش سریع تراز آب و ایجاد تالاب‌های باریکی به موازات ساحل" تشکیل می‌شوند، ادامه داد: افزایش تراز آب باعث گسترش مساحت و عمق تالاب‌ها می‌شود. در صورتی که تراز آب بسیار بالاتر باشد (حدود ۱۰ متر بالاتر از وضعیت کنونی) بسیاری از تالاب‌هایی که توسط جریان‌های ساحلی تشکیل شده‌اند، جزئی از دریا می‌شوند و تالاب‌های مشابه آن در تراز بالا، پس از تشکیل زبانه ماسه‌ای شکل می‌گیرند.

معاون پژوهشی پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با بیان اینکه در گذشته برای تالاب‌های "انزلی"، "گمیشان" و "خلیج گرگان" این اتفاق افتاده و مطالعات صورت گرفته نیز آن را اثبات کرده‌ است، خاطرنشان کرد: با کاهش تراز آب محدوده تالاب کوچک می‌شود و در صورتی که میزان تراز آب مدت زیادی در همان محدوده ماندگار شود، تالاب‌ها و خلیج‌های جدیدی تشکیل می‌شود. در تراز پایین آب در گذشته تالاب‌هایی در مقابل انزلی و خلیج گرگان تشکیل شدند که هم‌اکنون آثار آنها در زیر رسوبات دریایی قرار دارد و در مورد انزلی هنوز در هیدروگرافی بستر دیده می‌شود.

وی تشکیل تالاب‌ها و خشک شدن آنها در ساحل خزر را وابسته به تراز آب دانست و اضافه کرد: در جنوب تالاب گمیشان در قرن نوزدهم در هنگامی که تراز آب بالا بود،‌تالابی مشابه آن وجود داشت که تالاب "حسن‌قلی" نامیده می‌شد. با کاهش تراز آب این تالاب نیز خشک شد. به طور کلی هرکدام از تالاب‌ها در ساحل ایران در خزر ویژگی‌های منحصر به فردی دارند و به کاهش تراز آب بسیار حساس هستند. 

وی با بیان این‌که وضعیت تالاب‌های "امیرکلا" و "انزلی" بسیار وابسته به ورودی آب از خشکی هستند، اظهار کرد: در مورد این دو تالاب مدیریت منابع آب ورودی می‌تواند بسیار در سرنوشت آنها موثر باشد. به گونه‌ای که در فصل کشاورزی و در مواقع کم آبی مشاهده می‌شود که آب حاشیه تالاب برای استفاده در مزارع پمپاژ می‌شود که سبب تسریع نابودی تالاب می‌شود. از سوی دیگر اگر کاهش شدید تراز آب خزر رخ دهد، در مورد تالاب انزلی حتی با مدیریت منابع آب کار مهمی برای حفظ تالاب نمی‌توان کرد؛ زیرا تالاب با دریا در تراز بسیار پایین اتصال آبی نخواهد داشت، اما تالاب امیرکلا را می‌توان با مدیریت منابع آب ورودی به آن، حفظ کرد.

دریای خزر در مرز هشدار

معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم جوی با تاکید بر این‌که در گذشته (نیمه اول قرن بیستم) اثر فعالیت‌ انسانی در حوزه دریای خزر کمتر بوده است، گفت: در آن زمان اکولوژی خزر عمدتا تحت تاثیر عوامل طبیعی قرار داشت و در این شرایط در تراز پایین شرایط اکولوژی محیط دریایی با تسریع چرخه آب، برای آبزیان بهتر می‌شد و هنگام افزایش تراز آب، با کاهش سرعت چرخه آب شرایط اکولوژی دریایی برای آبزیان سخت می‌شد.

وی در عین حال با بیان اینکه اثر تغییر شدید تراز آب خزر برای محیط دریایی و محیط تالابی کاملا برعکس است، خاطر نشان کرد: در تراز بالای آب شرایط برای محیط‌های تالابی بهبود می‌یابد و ترازهای پایین سبب محدود و سپس خشک شدن تالاب‌ها می‌شود. اما در ۷ دهه گذشته با ساخت سدها، توسعه کشاورزی و توسعه شهرها، حجم زیادی مواد مغذی که عمدتا شامل ترکیبات نیتروژن و فسفر می‌شود، از طریق فاضلاب‌ها وارد دریای خزر شد.

علیزاده با بیان اینکه افزایش مواد مغذی سبب افزایش تولیدات اولیه و به تبع آن افزایش بار آلی در خزر می‌شود، ادامه داد: در این هنگام دو پدیده روی داد که سبب سخت‌تر شدن شرایط اکولوژی خزر شد که یکی "افزایش تراز آب" است که باعث کاهش سرعت چرخه‌ آب شد و دیگری "افزایش دمای هوا و به تبع آن افزایش دمای آب سطحی" است که خود سبب کاهش سرعت چرخه آب و افزایش تولیدات اولیه می‌شود.

این محقق حوزه دریای خزر اضافه کرد: در حالی‌که در سال‌های اخیر به سرعت تراز آب خزر در حال کاهش است، اما اندازه‌گیری‌ها نشانی از تسریع چرخه آب ندارد. به این معنی‌که افزایش دما مانع از عملکرد کاهش تراز در چرخه آب شده است. از این رو با افزایش بار آلی در بستر و کاهش اکسیژن در این مناطق، دریای خزر در بخش‌های عمیق به محیطی مرده تبدیل می‌شود.

وی اظهار کرد: از این رو اعلام می‌شود ورود آلودگی به دریای خزر و ورود فاضلاب‌های خانگی و کشاورزی در وضعیت هشداردهنده قرار دارد؛ چراکه ادامه این وضعیت باعث افزایش بار آلی و خفگی (کاهش اکسیژن و افزایش سولفید) دریا می‌شود.

وی تاکید کرد: این پدیده در سطح دریا سبب شکوفایی جلبکی و در سواحل سبب مردابی شدن و گسترش بوی تعفن می‌شود.

برچسب ها: محققان ، دریای خزر ، دریای‌مرده

ماجرای هاله نور احمدی‌نژاد چه بود؟ آیا محسن رضایی مالبرو وارد می‎کرد؟ سلطان قیر و شکر چه کسانی هستند؟ پرونده فساد 3 هزارمیلیاردی و بابک زنجانی چگونه افشا شد؟

تجمع مردم در اعتراض به خودروسازان+فیلم

اقدام تحسین برانگیز جوانان تبریزی پس از بی‌حرمتی به دو دختر در پارک ائل گلی +عکس

کلیدواژه: چارلی چاپلین دیکتاتور بزرگ

منبع این خبر، وبسایت www.yjc.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۲۳۳۱۲۷۱ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • علیرضا زاکانی: برخی نان اصلاحات را می‌خورند اما دیکتاتور هستند
  • ساخت بیش از 2500 مسجد در قرقیزستان در طول 28 سال
  • تولید نفت چین طی سومین سال پیاپی کاهش یافت
  • نخستین خسوف خونین گرگینه سال ۲۰۱۹ در نقاط مختلف جهان + تصاویر
  • «روما» بهترین فیلم سال به انتخاب منتقدان لندن
  • پست کنایه‎‌آمیز فرزند شهید همت درباره چالش ۱۰ سال پیش
  • پروژه‌های نیمه کاره شهرداری قم در سال ۹۸تکمیل می‌شود/لایحه بودجه سال ۹۸شهرداری قم به شورا تقدیم شد
  • برگزاری انتخابات شورایاری‌ها تا خرداد سال آینده
  • عدد خط فقر سال ۹۸ اعلام شد
  • پیرترین مرد ژاپنی با 113 سال سن درگذشت
  • متمم و اصلاحیه بودجه سال ۹۷ سازمان‌های تابعه شهرداری قم به تصویب رسید
  • معرفی آثار مرحله دوم کتاب سال در ۲ گروه
  • افزایش اعتبار پروژه‌های مشارکتی خیرین در سال ۹۸
  • روند رشد قیمت خودروها در 14 سال گذشته/اینفوگرافیک
  • پیکر مطهر شهید مرتضوی پس از ۳۲ سال تشییع شد
  • تعیین سقف برای حقوق مدیران در سال ۹۸
  • زاکانی: کمی صبر کنید،در اصولگرایی اصلاحات می کنیم/ عده‌ای نان اصلاحات را می‌خورند اما دیکتاتور هستند
  • واکنش‌ها به یک نظر متفاوت درباره هاشمی نشان داد مدعیان دموکراسی دیکتاتور منش‌اند
  • سلیمی‌نمین: واکنش‌ها به یک نظر متفاوت درباره هاشمی نشان داد مدعیان دموکراسی دیکتاتور منش‌اند