در قراردادها گاهی اتفاق می‌افتد که یکی از طرفین معامله اعمال فریبنده و نیرنگ‌آمیز انجام دهد تا آن معامله سر بگیرد، یا اینکه این کارها با آگاهی و علم او صورت بگیرد، و به سبب آن کارها، کالایی که موردمعامله است، فاقد عیب یا نقصِ موجود یا واجد کمالِ غیرموجود نشان داده شود و با اغوای طرف دیگر عقد، وی به انعقاد آن قرارداد برانگیخته شود.

 تدلیس، از ریشۀ عربی دَلَس و دُلْسَه (ظلمت و تاریکی) و در لغت به‌معنای کتمان کردن و پوشاندن است؛ در معنای حقوقی و در ماده ۴۳۸ قانون مدنی این‌گونه تعریف شده‌ است :«تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود». بزرگان حقوقی نیز آن را بدین شکل تعریف کرده‌اند که تدلیس نیرنگی نامتعارف است که از سوی یکی از دو طرف معامله، یا با آگاهی و دستیاری او، به‌منظور گمراه ساختن طرف دیگر به‌کار می‌رود و او را به معامله‌ای برمی‌انگیزد که در صورت آگاه بودن از واقع به آن رضا نمی‌داد؛ به عبارت دیگر اگر طرف معامله می‌دانست که به‌طور مثال مورد معامله دارای این حسن نبوده و یا دارای این عیب است، اقدام به انجام معامله نمی‌کرد. در نتیجه برای به وقوع پیوستن تدلیس دو شرط لازم است: انجام عملیات (اعم از گفتار یا فعل) و فریب دادن.

باید توجه داشت که جهت اثربخش بودن تدلیس این شرط لازم است که عملیات فریب‌دهنده باید پیش از انجام معامله باشد تا طرف دیگر را اغوا و رغبت به انجام معامله را ایجاد کند؛ در واقع به‌جهت این رغبت طرف معامله به سرگرفتن آن رضا دهد.

به نوشته «چطور» باید مدنظر قرار داد که در ماده ۴۳۸ قانون مدنی، تنها قراردادهای تجاری مدنظر نبوده و عقد نکاح را نیز در برمی‌گیرد. برای مثال از قدیم عملی به‌نام «تدلیس ماشِطه» شناخته‌ شده است. این اصطلاح به عملی اشاره دارد که آرایشگر، زنی را به‌نحوی آرایش کند که عیوب صورت او معلوم نشود یا زیبایی‌هایی غیرواقعی برای او بسازد و سپس او شوهر کند؛ دروغ در داشتن تحصیلات یا شغل عالی، ادعای فرزند خانواده سرشناسی بودن، پنهان کردن ازدواج قبلی یا بیماری و… نیز از جمله مثال‌هایی از تدلیس هستند که امروزه در دادگاه‌های خانواده، تعدادی از پرونده‌‌های طلاق به این موضوعات اختصاص دارد.

اثر تدلیس در معاملات

وقوع تدلیس باعث ایجاد حق فسخ برای شخص فریب‌خورده در قرارداد می‌گردد. به‌منظور بررسی بیشتر اثر تدلیس در معاملات، دو نوع از عقود را از هم تفکیک می‌کنیم: عقد نکاح و معاملات تجاری.

تدلیس در عقد نکاح

مواد ۱۱۲۱، ۱۱۲۲و ۱۱۲۳ قانون مدنی، موارد متعددی از موجباتی را که سبب ایجاد حق فسخ برای زوج و زوجه می‌شود، نام برده‌ است. فسخ ازدواج تشريفات خاص طلاق را ندارد و فريب‌خورده می‌تواند آسان‌تر از طلاق، نكاح را فسخ كند. این موارد به شرح زیر است.

۱. مواردی در مرد که موجب حق فسخ برای زن می‌گردد:

جنون؛

عَنَن به‌معنای بیماری جنسی‌ برای مرد است. به‌گونه‌ای که ناتوان از آمیزش می‌گردد. این مورد زمانی در فسخ عقد نکاح اثر دارد که بعد از گذشت یک‌سال از تاریخ رجوع زن به حاکم رفع نشود؛

خصاء به‌معنای اَخته بودن مرد و ناتوانی از باروَری در وی است؛

مقطوع بودن آلت تناسلی.

۲. مواردی در زن که موجب حق فسخ برای مرد می‌گردد:

جنون؛

قَرَن: استخوانی در فرج و مانع جماع؛

جُذام؛

بَرَص: گونه‌‌ای بیماری پوستی و ناواگیر است که به‌صورت لکه‌‌های سفید و نرم بر بدن ظاهر می‌‌شود و بر اثر اختلال در عملکرد رنگدانه‌‌های پوستی پدید می‌‌آید؛

اِفضاء: یکی بودن مجرای بول و حیض؛

زمین‌گیری؛

نابینایی از هر دو چشم.

۳. موارد ذکرشده تنها چند نمونه از موضوعات تدلیس بودند و محصور و محدود نیز نیستند. هر گاه در یکی از طرفين، صفت خاصی اعم از معنوی یا جسمانی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود كه طرف مذكور آن وصف را نداشته، برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود؛ خواه وصف مذكور در عقد به‌صراحت بيان شده يا عقد متبايناً بر آن واقع شده باشد. همچنین اگر صفتی شرط نشده اما طرف دیگر خود را واجد آن معرفی کرده‌ باشد، حق فسخ نکاح برای طرف دیگر همچنان وجود دارد؛ مانند اینکه هر کدام از زوج یا زوجه ادعا کنند مدرک تحصیلی دکترا دارند یا در وزارتخانه مشغول به کار هستند و …

قانون بیان داشته که عیوب زن درصورتی موجب حق فسخ برای مرد است که عیب مزبور در حین عقد وجود داشته‌است؛ در نتیجه اگر بعد از عقد نکاح ایجاد شود، موجب حق فسخ برای زوج نخواهد بود، اما زوج می‌تواند برای طلاق اقدام کند. از طرف دیگر، هر گاه جنون و عنن در مرد، بعد از عقد هم حادث شود، موجب حق فسخ برای زن خواهد بود.

همان‌طور که بیان شد، درصورتی‌که هر یک از زوجین به هر طریقی قبل از عقد نکاح عالم و آگاه به موارد فوق‌الذکر در طرف دیگر باشد، بعد از عقد حق فسخ نخواهد داشت.

تدلیس در معاملات تجاری

انجام هر گونه عملیاتی که سبب فریب طرف دیگر در مورد ویژگی‌های مورد معامله شود، چه از طرف بایع (فروشنده) و چه از طرف خریدار باشد، سبب تحقق تدلیس و ایجاد خیار فسخ برای معامله آن می‌گردد که اثر فوری دارد و باید فوراً اعمال گردد.

گاهی طرفین قرارداد در متن آن شرط می‌کنند که تمامی خیارات ساقط شود (شرط اسقاط کافه خیارات). آیا با وجود عدم آگاهی هریک از طرفین معامله از تدلیس طرف دیگر، این اسقاط حق بر فسخ قرارداد صحیح است؟

برخی از حقوقدانان معتقدند که علی‌الاصول تا زمانی که فردی از موضوع حق خود اطلاع ندارد، نمی‌تواند آن را اسقاط کند چراکه ممکن است در صورت آگاهی به سقوط آن رضا نمی‌داد. به‌علاوه، بیان می‌کنند که خیار تدلیس قبل از وقوع معامله و اطلاع زیان‌دیده از تدلیس قابل اسقاط نیست و در این خصوص استدلال می‌شود که اگر بنا باشد فردی دیگری را فریب دهد و با توسل به قانون و اسقاط خیار تدلیس موجبات ممانعت از احقاق حق زیان‌دیده را فراهم کند؛ درواقع از قانون به‌عنوان وسیله‌ای برای تضییع حقوق دیگران استفاده کرده و چون قانون نمی‌تواند و نمی‌بایست وسیله ورود خسارات ناروا به اشخاص تلقی گردد، فلذا خیار تدلیس را قبل از اطلاع زیان‌دیده قابل اسقاط نمی‌دانند؛ منتهای امر به‌نظر می‌رسد، ضروری باشد که در هنگام تنظیم قرارداد و اسقاط خیارات این خیار را استثناء گردد.

منبع: پارسینه

خبر بعدی:

انواع مغز‌ها و تخمه‌ها چربي زيادي دارند

خبرگزاري آريا- مديرکل دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکي نسبت به زياده روي در مصرف آجيل در ايام نوروز هشدار داد.
به گزارش خبرگزاري آريا به نقل از روابط عمومي وزارت بهداشت، دکتر زهرا عبداللهي درخصوص بايد‌ها و نبايد‌هاي تغذيه‌اي در ايام تعطيل نوروز گفت: با توجه به اينکه آجيل يکي از وسايل پذيرايي در ايام نوروز است، بايد در مورد مصرف آن نکاتي رعايت شود. نبايد در مصرف آجيل زياده روي شود؛ چراکه انواع مغز‌ها و تخمه‌ها حاوي مقادير زيادي چربي هستند، به طوري که هر 100 گرم آن‌ها حاوي 500 تا 600 کالري است.
وي با تأکيد بر اينکه درصورت مصرف آجيل بايد از انواع آجيل‌هاي بدون نمک و يا کم نمک استفاده شود، افزود: آجيل‌هاي شور با داشتن مقادير زيادي نمک زمينه را براي فشار خون بالا فراهم مي‌کند.
مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت درخصوص مصرف شيريني خاطرنشان کرد: بهتر است براي پذيرايي از ميهمان، انواع شيريني‌هاي ساده و در اندازه کوچک تهيه کنيد تا ميهمانان با افزايش دريافت قند و چربي اضافي مواجه نشوند، البته براي پيشگيري از اضافه وزن و چاقي نبايد در مصرف شيريني و شکلات زياده روي شود.
وي ادامه داد: به منظور پيشگيري از اضافه وزن و چاقي در ديد و بازديد‌ها به جاي شيريني‌هاي خامه‌اي و شکلاتي که اندازه بزرگ دارند و حاوي مقدار زيادي کالري هستند، خودداري شود و به جاي آن از انواع شيريني خشک و ساده در اندازه کوچک استفاده شود.
دکتر عبداللهي با بيان اينکه ميهمانان نبايد در تمام ديد و بازديد‌ها از شيريني و شکلات استفاده کنند، گفت: به جاي مصرف شيريني و شکلات در ديد و بازديد‌هاي نوروزي بهتر است از ميوه استفاده شود. ميوه‌ها علاوه بر ويتامين‌ها و املاح معدني که براي حفظ سلامت بدن لازم هستند، حاوي ترکيباتي به نام آنتي اکسيدان هستند که نقش آن‌ها در پيشگيري از بيماري‌هاي غير واگير از جمله ديابت، بيماري‌هاي قلبي عروقي و سرطان‌ها شناخته شده است.
وي با بيان اينکه مصرف زياد ميوه هم موجب اضافه وزن و چاقي مي‌شود، افزود: روزانه 2 تا 4 واحد از گروه ميوه‌ها مي‌توان استفاده کرد و هر واحد ميوه معادل يک عدد ميوه با اندازه متوسط است.
وي گفت: اگر مردم در طول روز چند ديد و بازديد دارند، هر بار از يکي از انواع شيريني، شکلات، آجيل و يا ميوه استفاده کنند که با اضافه دريافت انرژي دچار اضافه وزن و چاقي نشوند.
مدير دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت با بيان اينکه براي صرف چاي، به جاي قند و شکلات از کشمش، توت خشک و يا خرما در حد کم استفاده کنيد، تأکيد کرد: مصرف مواد قندي و شيرين مثل شربت ها، شکلات، آب نبات، پولکي، گز و سوهان را محدود کنيد.
وي درخصوص صرف نهار و شام در ايام نوروز گفت: در ميهماني‌هاي نوروزي در وعده ناهار و شام، براي پرهيز از دريافت زياد کالري که به دنبال مصرف غذا‌هاي چرب و سرخ شده وارد بدن مي‌شود، بايد سعي شود، نيمي از بشقاب با سالاد و سبزي پر شده و مصرف شود؛ زيرا مصرف سالاد و سبزي به دليل داشتن فيبر، جذب چربي‌ها و مواد قندي را کاهش مي‌دهد و به اين ترتيب از اضافه وزن جلوگيري مي‌کند، بنابر اين مصرف 5 وعده سبزيجات در روز ضرورت دارد.
وي افزود: مصرف نوشابه (حتي انواع کم کالري) و آبميوه‌هاي صنعتي که حاوي قند زيادي هستند بايد به حداقل برسد و به جاي آن از آب ساده و يا دوغ‌هاي کم نمک و بدون گاز استفاده شود.
دکتر عبداللهي با بيان اينکه براي سلامتي و نشاط بيشتر در ايام نوروز نيز مانند ساير روز‌هاي سال به جاي مصرف غذا‌هاي چرب و سرخ شده، مي‌توان از غذا‌هاي بخارپز، آب پز و تنوري استفاده کرد، تأکيد کرد: در ايام نوروز در کنار تغذيه متعادل، تحرک بدني و ورزش الزامي است و حداقل 30 دقيقه پياده روي تند در روز تأثير زيادي در سلامتي و کاهش وزن خواهد داشت.
وي تصريح کرد: براي برخورداري از آرامش و سلامتي در طول سفر‌هاي نوروزي و ايام ديد و بازديد، تعادل در مصرف مواد غذايي فراموش نشود و براي پيشگيري از اضافه وزن و چاقي در ايام نوروز به مقدار کالري دريافتي در طول روز توجه شود.
دکتر عبداللهي در پايان توصيه کرد: حتي الامکان مصرف فست فود‌ها (سوسيس، کالباس، پيتزا و انواع ساندويچ ها) و سيب زميني سرخ کرده و پرنمک محدود شود، زيرا در فست‌ها مقادير زيادي نمک و چربي وجود دارد که اين موضوع براي سلامتي مضر است.

ظریف: به هیچ‌کس اعتماد نداریم اما می‌توانیم با همه مذاکره کنیم| مردم مبنای قدرت کشور هستند

فردوسی‌پور: اجازه پخش برنامه 90 را ندادند| فرزندم را با پست و مقام معاوضه نمی‌کنم

جزئیات شهادت ۲ مأمور ناجا در خیابان ارشاد مشهد

کلیدواژه: حقوق تدلیس فریب دادن حقوق مدنی

منبع این خبر، وبسایت www.parsine.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۲۳۴۵۴۲۵ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • معاملات مسکن به یک سوم رسید/ توقف رشد قیمت در بازار
  • عجیب ترین معامله قرن / عربستان بخشی از خاک خود را فروخت !
  • کاهش بيش از 30 درصدي معاملات مسکن در پايتخت
  • الحاجی گرو: شرایط در استقلال آن‌طور که می‌خواستم پیش نرفت؛ شفر از همه بازیکنان حمایت می‌کند
  • جزئیاتی از «معامله قرن»:عربستان بخشی از خاک خود را به اردن واگذار می کند
  • دوفصلنامه علمی ـ ترویجی «فقه و حقوق خانواده» در پله 69
  • ممنوعیت رفت وآمد انواع کامیون و کامیونت از رودهن به آمل و بالعکس
  • عهد ما با ولایت هرگز نمی شکند
  • شرایط دوازده گانه تنظیم سند ازدواچ چیست؟
  • وقتی یک کارخانه تولیدی از چنگال بدهکار بانکی خارج می‌شود/ از بازدید‌های مستمر و دائمی از کارخانجات تا ارسال نامه به اداره کل بازرسی در جهت تعیین تکلیف پروژ‌ه‌های نیمه‌کاره
  • کاهش معاملات مسکن به یک سوم
  • ارزش معاملات ۷۸ درصد اُفت کرد
  • آخرین میزان کاهش معاملات مسکن در تهران
  • معاملات مسکن در تهران به یک سوم کاهش یافت
  • اگر مهران رجبی بگذارد، ما هم سریال بازی می‌کنیم!/ احساس می‌کنم تازه به سن جوانی رسیده‌ام/ دلتنگ روزهایی هستم که خبری از فریب و نیرنگ نبود
  • کاهش معاملات مسکن به یک سوم/رشد قیمت تقریبا متوقف شد
  • انجام ۵۸ هزار میلیارد تومان تراکنش مالی در سامانه ستاد
  • از زیاده روی درخوردن انواع مغزها و تخمه ها در نوروزخودداری کنید
  • کاهش۳ درصدی معاملات در سال ۹۷/قیمت مسکن در ۹۸ جهش نمی یابد