تهران- ایرنا- سخنرانی وزیر امور خارجه امریکا در قاهره، عقبگردی از سیاست‌های واقع‌بینانه‌تر دولت پیشین امریکا در مواجهه با مسأله ایران بود. محور تلاش‌های پمپئو، تشویق کشورهای عربی به کنار گذاشتن اختلافات و اتحاد در برابر ایران و شاید تسریع در برپایی ناتوی عربی است.

امریکا تلویحاً از کشورهای عربی می‌خواهد بهای تهدیدی را بپردازند که ایران در وهله اول برای اسرائیل ایجاد کرده است.

بعید است که کشورهای عرب بخواهند خود را قربانی اسرائیل کنند. آنها دلایل بیشتری نیز در دست دارند که چرا نباید به اتحاد مطلوب پمپئو علیه ایران ملحق شوند. به رغم همه تبلیغات ضد ایرانی که سعی در بازنمایی ایران به صورت هیولایی داشته که قصد بلعیدن همسایگانش را دارد، کشورهای عربی همچنان به یک اندازه ایران را تهدیدی علیه خود نمی‌دانند.
اتحادی که این واقعیت را نادیده بگیرد، در معرض این خطر است که نه قدرت و وحدت بلکه ضعف و تشتت میان آنها را نمایندگی کند. کشورهای عربی از این موضوع نیز واهمه دارند که با تشکیل چنین اتحادی، بیش از امروز در سایه عربستان سعودی قرار بگیرند و سرنوشت‌شان را به دلایل غیرضروری به تصمیمات ریاض پیوند بزنند. آخرین باری که آنها مرکزیت عربستان را در این تصمیم‌گیری‌ها پذیرفتند، از دست رفتن اعتبار آنها در ائتلاف علیه دولت سوریه و جنگ یمن را به همراه داشت.
همچنین آنها نگرانند که با وارد شدن به این اتحاد، دشمنی ایران را علیه خود تحریک کرده و محیط امنیتی بدتری را خلق کنند. کشورهای عربی کوچک‌تر باید نگران برخورد نظامی ایران و عربستان و کشیده شدن ناخواسته به میدان جنگ این دو قدرت بزرگ هم باشند. در چنین جنگ احتمالی، کشورهای کوچک‌تر نخستین قربانیان آن خواهند بود.
در طرف دیگر این کشورهای ضعیف‌تر نمی‌توانند مطمئن باشند که در صورت وقوع جنگ با ایران از سوی سایر کشورهای عضو اتحاد، به حال خود رها نخواهند شد. قدرت‌های بزرگ‌تر عربی نمی‌توانند از این نگرانی هم چشمپوشی کنند که با وارد شدن در اتحاد نظامی علیه ایران، موجب سوء محاسبه برای کشورهای کوچک‌تر شده و با ایجاد اعتماد کاذب به حمایت متحدان قوی‌تر، ریسک برخورد نظامی آنها با ایران را افزایش دهند.
آخرین دلیل، نگرانی کشورهای کوچک‌تر عربی از اطمینان امریکا به ترتیبات امنیتی منطقه پس از تشکیل ناتوی عربی و تصمیم به خروج تدریجی از خلیج فارس است. این کشورها به امریکا برای کمک به موازنه ایران و عربستان و همین طور جلوگیری از تسلط عربستان نیاز دارند؛ بنابراین آنها آخرین کشورهایی خواهند بود که از خروج یا حتی کاهش تمرکز نظامی امریکا بر منطقه موسوم به خاورمیانه استقبال می‌کنند. اگر ناتوی عربی، آن گونه که ایالات متحده آرزو دارد، سد نفوذ ناپذیری در برابر ایران و ایمن کردن اسرائیل باشد، چرا باید رهبران واشنگتن در میان مدت برای کاستن تمرکز نظامی از منطقه‌ای که در حال خارج شدن از لیست اولویت‌های امریکاست، تعلل کنند؟
اما این استدلال نباید خیال ایران را برای همیشه راحت کند. یک اتفاق می‌تواند این وضعیت را به نفع تشکیل فوری ناتوی عربی تغییر دهد: افزایش محسوس تهدید ایران برای کشورهای عربی تا جایی که مزایای وارد شدن به یک اتحاد، بیش از معایب آن باشد.
به عبارت دیگر، راز جلوگیری از تشکیل ناتوی عربی و هرگونه اتحادی علیه ایران، همکاری مداوم ایران با کشورهای کوچک‌تر عربی است؛ به طوری که آنها همان مقدار تهدیدی را احساس نکنند که قدرت‌های بزرگ‌تر مانند عربستان سعودی از جانب ایران تصور می‌کنند. ایران نباید گمان کند که بر زبان جاری کردن کلمات محبت‌آمیز، اعتماد کشورهای عربی را جلب خواهد کرد. ما به سیاست‌هایی نیاز داریم که در عمل اثبات کنند، ایران به دنبال تسلط بر کشورهای آسیب پذیر کوچک‌تر یا مداخله در امور داخلی آنها نیست.
عقد «پیمان منع تجاوز متقابل» که می‌تواند جزییاتی درباره ممنوعیت استفاده قدرت‌های خارجی از خاک کشورها برای تعدی تا تضمین عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر را دربر بگیرد، یکی از این روش‌هاست؛ هرچند به معنای راه حل نهایی و ایده‌آل نیست.
چون دولت‌ها می‌توانند پیمان‌ها را نقض کنند و به راه و روش سابق بازگردند. با وجود این، پیمان منع تجاوز متقابل، یک گام در میان همه گام‌هایی است که ایران باید برای منصرف کردن کشورهای عربی در تشکیل اتحادهای نظامی بردارد. از دیدگاه رهبران این کشورها، در دنیایی که بی اعتمادی حکمفرمایی می‌کند، تضمینی وجود ندارد که روزی ایران با خروج غافلگیر کننده از این پیمان، مزیت تهاجمی بهتری علیه آنها به دست آورد.
بنابراین ارائه این پیشنهاد از سوی ایران، بدان معنا نیست که کشورهای عربی با ذوق زدگی آن را خواهند پذیرفت. اما در هر صورت، ارائه چنین پیشنهادی از سوی ایران مفید است. اگر آنها این پیشنهاد را بپذیرند، می‌تواند سنگ بنای درستی برای ساختن اعتماد بیشتر میان ایران و همسایگان کوچک‌تر باشد و اگر از پذیرش آن خودداری کنند، حداقل نشان دهنده نیات صادقانه ایران برای اجتناب از تشدید اختلافات و سوء ظن‌های متقابل است. لازم نیست ایران این ابتکار عمل را با کشورهایی آزمایش کند که روابط بدتری با ایران دارند.
عراق، عمان، قطر و کویت بیشتر محتمل است که نخستین نامزدهای عقد پیمان منع تجاوز متقابل با ایران باشند. با پیشگامی این کشورها، بتدریج سایرین با مشاهده مزایایی که نصیب آنها شده، وسوسه خواهند شد که در این تجربه مشارکت کنند.
حتی اگر این سیاست موفق شود، ما را از تنش‌زدایی با قدرت‌های بزرگ‌تر در جهان عرب شامل مصر و عربستان سعودی بی نیاز نمی‌کند. محیط استراتژیک پایدار برای ایران تنها زمانی محقق خواهد شد که قادر باشیم مناسبات عادی با این کشورها را بازسازی کنیم. نظم منطقه‌ای در دوران زوال نفوذ و قدرت امریکا، مستلزم رضایت همه کشورها از توزیع و موازنه قدرت است. در غیراین صورت، همیشه انگیزه‌هایی برای برهم زدن ثبات و مختل کردن امنیت تا بازگشت دوباره توازن، وجود خواهد داشت.
ایران هرگز تا بدین اندازه تحت فشار و بدخواهی امریکا قرار نداشته اما همینطور هرگز تا بدین اندازه، فرصتی برای مأیوس کردن امریکا نیز نداشته است. ناامید شدن ایالات متحده به قدم‌هایی بستگی دارد که می‌باید از امروز برداریم.
*مدیر برنامه مطالعات جهانی مرکز بررسی‌های استراتژیک
منبع: روزنامه ایران، 23 دی 1397
پژوهشم**1197**

منبع: ایرنا

خبر بعدی:

فساد در جهان عربی- اسلامی و راهکارهای مبارزه با آن

فساد پدیده جدیدی در جوامع بشری نیست بلکه از زمان خلقت بشر تا امروز وجود داشته است. در حال حاضر نیز این پدیده در برخی از جوامع در حال توسعه رو به گسترش است و مردم این کشورها از پیامدهای منفی آن رنج می‌برند.

به گزارش گروه بین الملل قدس آنلاین، محمد حیدر، استاد دانشگاه و مشاور امور مالی در لندن طی یادداشتی به بررسی فساد در جهان عرب و راهکارهای مبارزه با آن پرداخته است. در این یادداشت آمده است:

فساد پدیده جدیدی در جوامع بشری نیست بلکه از زمان خلقت بشر تا امروز وجود داشته  است. در حال حاضر نیز این پدیده در برخی از جوامع در حال توسعه رو به گسترش است و مردم این کشورها از پیامدهای منفی آن رنج می‌برند.

فساد در جهان عربی و اسلامی نیز مانند سایر کشورها وجود دارد و به‌رغم مشخصه اسلامی بسیاری از این کشورها شاخص‌های جهانی شفافیت و فساد حاکی از سطح گسترده فساد در این کشورها هستند. چه بسا که این شاخص‌ها به خصایص و ویژگی‌های این جوامع تبدیل شده است، اما نکته قابل تأکید اینکه این شاخص‌ها بسته  به نظام‌های سیاسی حاکم و میزان تسلط سیاستمداران بر ظرفیت‌های قدرت و پتانسیل‌های کشور متغیر است. مشخصه اصلی پدیده فساد به ویژه در کشورهای عربی و یا اسلامی و یا کشورهای پیشرفته اقتصادی- اجتماعی مزمن بودن آن است که هنوز درمان آن مشکل است. البته این حکم بر تمام این کشورها صدق پیدا نمی‌کند، چرا که فساد در تمام کشورهای جهان وجود دارد، اما در این کشورها مراحل و نسبت‌های مختلفی دارد. همچنین نکته قابل توجه این که در فاسدترین کشورها، قدرت در دست مجموعه حاکم یا نیروهای سیاسی و اقتصادی است که از آنها حمایت می‌کنند.

بنابراین ابتدا باید تعریف صحیحی از فساد ارائه شود. برخی فساد را سوء استفاده صاحبان قدرت از پایگاه‌های عام خود برای کسب اموال عمومی و یا استفاده از آنها در راستای منافع شخصی خود و یا همدستان آنها معرفی می‌کنند که بر این اساس فساد اقتصادی به دست درازی قدرت به اموال عمومی یا خصوصی و یا تسهیل روند انتقال اموال عمومی به دیگران از راه‌های غیر قانونی تعبیر می‌شود.

باید گفت که فساد در تمام بخش‌های خصوصی و عمومی وجود دارد و بسیاری از شخصیت‌ها یا سازمان‌ها و یا متولیان آنها در هر دو بخش مذکور دچار فساد اقتصادی هستند و بلکه حتی گاهی هر دو بخش با یکدیگر همدستی نیز می‌کنند به گونه‌ای که اراده سیاسی فاسد با اراده اقتصادی به منظور تسهیل عملیات فسادآمیز و استفاده هر دو طرف از این عملیات متحد شده و منفعت سیاسی و منفعت اقتصادی با یکدیگر مبادله می‌شوند که البته نتیجه و هدف آن فقط و فقط سرقت اموال عمومی است. بنا بر این فساد منفعتی مبتنی بر تبادل برای چپاول اموال عمومی به صورت غیر قانونی است.

بنابراین ابهام بسیار بزرگی در روند ارائه داده‌ها توسط پیمانکاران برای اجرای پروژه‌های عمومی وجود دارد و معمولا ارزش این پروژه ها در برآوردها و حتی در اجرا که با توصیفات ارائه شده در این آمار هم خوانی ندارد، بسیار زیاد است.

بر اساس شاخص‌های شفافیت جهانی کشور سومالی فاسدترین کشور  جهان عرب است سپس سوریه، یمن، سودان، لیبی و عراق در مکان‌های بعد قرار می‌گیرند به گونه‌ای که این کشورها در شمار ۱۰ کشوری قرار دارند که بالاترین میزان عدم شفافیت را در جدول شاخص شفافیت جهانی ثبت کرده‌اند. کشور بحرین رتبه ۱۰۳، عمان ۶۸ ، عربستان سعودی رتبه ۴۵ و تونس رتبه ۸۱ را در جدول شفافیت جهانی در سال ۲۰۱۸ به خود اختصاص داده‌اند.  

جدولی که پیوست می‌شود، جایگاه کشورهای عربی و اسلامی را در روند شفاف‌سازی و میزان فساد موجود در این کشورها نشان می‌دهد و به تبع بر لزوم مقابله با سرپوش نهادن بر فساد و اتخاذ تدابیر لازم برای بهبود عملکرد بخش عمومی در مبارزه با فساد و کاهش آن تأکید می‌کند.

سازمان شفافیت جهانی تأکید می‌کند که فساد در کشورها به صورت متفاوتی مشاهده می‌شود اما این پدیده در بیش از ۵۰ درصد کشورهای جهان به صورت گسترده وجود دارد. مشاهده می‌شود که فاسدترین کشور جهان همان کشوری است که سطح آزادی‌های عمومی، آزادی مطبوعات و آزادی بیان در آن بسیار پایین است و از ارائه گزارش‌های مطبوعاتی و ورود جامعه  به امور عمومی و مشارکت در آنها به صورت محافظه‌کارانه‌ای ممانعت می‌شود. به گونه‌ای که حتی روزنامه‌نگارانی که چنین موضوعاتی را  پیگیری و بررسی می‌کنند، مورد پیگرد قرار گرفته و گاهی نیز جان آنها بهای تحقیقات‌شان می‌شود.

در گزارش شفافیت جهانی، تونس به عنوان کشوری موفق در مبارزه با فساد در نظر گرفته می‌شود که این موفقیت حاصل اتخاذ برخی تدابیری است که دولت این کشور اتخاذ کرده و دستاورد آن پیشرفت قابل ملاحظه در مسیر کاهش فساد و کشف آن است. شاید این دستاورد ماحصل اقداماتی چون تکیه به یک قانون مشخص برای مبارزه با فساد و شفافیت اطلاعات از مکان‌های ظهور این پدیده و دسترسی مردم به این اطلاعات بوده است.

فساد در کشورهای عربی و اسلامی در مقایسه با بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه  به صورت غیر عادی گسترش یافته است و هیچ پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در مبارزه با این پدیده و یا تشکیل هیأت‌های ویژه این موضوع مشاهده نمی‌شود علاوه بر این اوضاع اقتصادی و اجتماعی و جنگ‌های موجود در منطقه نیز امکان انجام اقدامات مفید در این زمینه  و یا محاکمه مفسدین را که تاثیر منفی اقتصادی بر جوامع خود دارند، سلب کرده است.

فساد درجهان عربی اموال هنگفتی را از خزانه کشورها چپاول می‌کند به گونه‌ای که بیشینه درآمد ملی به بیش از دو درصد و یا گاهی اندکی بیشتر از این می‌رسد. علاوه بر این عدم ثبات اجتماعی و اقتصادی نیز از پیامدهای منفی این پدیده شوم است.

شاید یکی از مهم‌ترین نتایج فساد و یا پیامدهای منفی آن بر عملکرد مالی و اقتصادی در کشور ایجاد حالت بی‌اعتمادی و بی‌ثباتی در بسیاری از سرمایه گذاران است که خود موجب اجتناب آنان از سرمایه گذاری در کشور و یا ریسک بالای سرمایه‌گذاری در نتیجه گسترش فساد می‌شود. به تبع، جامعه قربانی اصلی این پدیده است و به طبیعت حال قدرت این کشورها در مسیر پیشرفت و توسعه تضعیف و موانع فراوانی بر سر راه خدمات رسانی به مردم قرار می‌گیرد. همچنین قدرت دولت برای جمع آوری مالیات از این نوع خدمات و یا امکانات عمومی که ارائه می‌دهد، کاهش می‌یابد.

بنابراین بسیار مهم است کشورهایی که صادقانه به دنبال مبارزه با فساد هستند، برنامه روشن و مشخصی در این زمینه داشته باشند و فضای حاکم بر آن همین چالش مقابله با فساد از طریق بسیج تشکل‌های بزرگ، تمام احزاب اجتماعی و سیاسی برای حمایت از دولت در این راستا باشد.

بسیار مهم است که طرح مبارزه با فساد با اهداف مشخصی و با مشارکت مردم برای کاهش میزان آن و مشارکت اقشار مختلف اجتماعی و حزبی و اقتصادی و فرهنگی از هر دو بخش خصوصی و عمومی در آن است.

همچنین تشکیل و یا توضیح قانون در چارچوب مبارزه با فساد و محاکمه مفسدان در دادگاه‌های ویژه جرایم اقتصادی ضروری می‌نماید.

علاوه بر این استفاده از تکنولوژی روز و سیستم‌های پیشرفته در بسیاری از اماکنی که عرصه فساد در بخش عمومی و مراکز خدمات رسانی هستند، کمک فراوانی در مسیر مبارزه با این پدیده خواهد کرد.

نمی‌توان گفت که نابودی فساد و یا کاهش آن کار آسانی است اما لزوما محال هم نیست به ویژه اینکه اگر نیت مشخص و صادقانه‌ای در این راستا وجود داشته باشد.

شاید نخستین نشانه‌های مبارزه با فساد، آشکار ساختن آن و پیگرد قانونی عاملان این پدیده  و نیز حمایت از مبارزه کنندگان با آن باشد. 

نخستین گامی که در این زمینه می‌توان برداشت، عملی کردن اقدامات مذکور برای اطمینان‌سازی در میان مردم نسبت به اموال عمومی و سطح خدمات دولتی است.

منبع: ایلنا

انتهای پیام/

ایران بین دو چهره؛ لبخند "احمدی‌نژاد" در برابر نگرانی "ظریف" و "شمخانی"

تعرض چندین پسر به ۲ دختر جوان در تبریز+فیلم و عکس

کلیدواژه: سياسي مايك پمپئو آمريكا

منبع این خبر، وبسایت www.irna.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۲۳۴۸۰۵۹ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • ایران ریشه مشکلات منطقه نیست/ چرا پمپئو به عربستان نگاه نمی‌کند!
  • خوش‌بینی پمپئو درباره خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی
  • دستور ترامپ به کشورهای عربی درباره بشار اسد
  • نشست لهستان یا عقبه ناتوی عربی؟/ پرداخت‌های برتُن وودزی چیست؟
  • هدف امریکا از نشست لهستان خروج از انزوا است/ تضعیف اتحادیه اروپا به ضرر ایران است
  • اظهارات مداخله‌جویانه پمپئو درباره روابط ایران و عراق
  • جدیدترین اظهارات ضدایرانی پمپئو
  • ماموریت پمپئو؛ پیشبرد راهبرد ضد ایرانی کاخ سفید
  • کشورهای عربی در سال ۲۰۱۹ چقدر برای خرید سلاح هزینه خواهند کرد؟
  • ناتوی عربی؛ چالش‌ها و احتمالات فرارو
  • وزیر خارجه اردن: بحران‌های سیاسی اقتصاد ما را تضعیف کرده‌اند/باید در سوریه نقش فعال عربی باشد
  • فشار امریکا به ایران هیچ دستاوردی نداشته است
  • ناامیدی از منظر قرآن
  • پروژه واتیکانیزه کردن ایران/ سه عامل موثر در موشک پرانی های نتانیاهو
  • واکنش پمپئو به تحریم ماهان‌ایر توسط آلمان
  • استقبال پمپئو از تحریم‌ ماهان‌ایر
  • استقبال پمپئو از تحریم ماهان‌ایر توسط آلمان
  • اوج نا امیدی برای فوتبال کشورهای عربی در جام ملت های آسیا
  • لبنان: بازگشت سوریه به اتحادیه عرب به سود کشورهای عربی است