به گزارش خبرنگار مهر، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امواج متفاوتی از مناسبات میان نیروهای اجتماعی و نظام سیاسی پدیدار گشت. در دوره اول (دهه نخست انقلاب اسلامی) دورهای از همنوایی میان این دو بخش از جامعه سیاسی پدید آمد و «دولت درون ملتِ» شکل گرفت. در این زمان آرزوهای نظام سیاسی با آرزوهای مردم هم نوا شد. این آرزوها برای ساختن جامعه‌ای مطلوب و فضیلت مدار به چنان پیوند وثیقی میان مردم و دولت انجامید که حمایت از نظام سیاسی به گسترش رفتار سیاسی پیرومنشانه منجر شد و یک فضیلت تلقی گشت.

با آغاز دهه دوم، موج دیگری از مناسبات میان نیروهای اجتماعی و نظام سیاسی حاصل شد که به پیدایی قدرت اجتماعی مستقل و مشارکت در دولت انجامید. بدین سان، بخش مهمی از پرسش‌های این دوره، ناظر به نوع مناسبات جامعه اسلامی با حکومت اسلامی است. ورود گفتمان نوسازی و ارزش‌های نوپدید از یک سو و تأثیر سازه‌های حقوقی و عقلانی از سوی دیگر، زمینه‌های گذار از دولت اخلاقی آرمانی به دولت عمل گرا (شکل گیری دولت رفاه) را فراهم ساخت.

این وضعیت در دوره‌های بعدی موج سومی در پی داشت که به پدیداری نسل سوم و شکل گیری فزاینده مطالبات و انتظارات بیشماری از نظام سیاسی منجر شد و فشارهایی را بر پیکره نظام سیاسی وارد ساخت. در این شرایط، سوگیری‌ها برای فهم توانایی‌های نظام سیاسی، پرسش از کارآمدی را مطرح ساخت. این وضعیت زمانی تشدید شد که ارتباطات و فناوری‌های جدید امکان مقایسه میان نظام‌های سیاسی را برای نسل‌های جدید فراهم ساخت.

بی گمان نظام جمهوری اسلامی به رغم پویش‌های عمیقی که در کشور ایجاد کرده و توفیقات بیشماری که در طول حیات خود داشته است، می‌بایست همگام با شرایط جهان معاصر و تحولات گسترده و پرشتاب جهانی، مسیر پیشرفت و توسعه بالنده خود را به پیش ببرد. بنابراین زمانی می‌توان از کارآمدی نظام سیاسی در ایران سخن گفت که دولتمردان آن، تنها به داشته‌ها و دستاوردهای ارزشمندش اتکا نکنند و مسیر پویش آن را هرچه بیشتر فراهم سازند و این، همان دغدغه رهبران نظام سیاسی است.

کارآمدی نظام سیاسی از مهمترین مسائلی است که رهبری نظام، بارها درباره آن با مسئولان نظام سخن گفته است. در طی سال‌های اخیر، ایشان از طریق ابلاغ تصمیمات راهبردی و سیاست‌ها و اقدامات برنامه‌ای، برای افزایش سطح کارآمدی، مدیران و دست اندرکاران حوزه‌های مختلف را مورد خطاب قرار داده است. ابلاغ سندهای راهبردی همچون سند چشم انداز بیست ساله، برنامه‌های توسعه، سیاست‌های اصل ۴۴ و نقشه علمی کشور؛ تأکید بر طراحی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و تعیین گفتمان دهه چهارم انقلاب اسلامی به نام پیشرفت و عدالت؛ تأکید بر تحول در علوم انسانی و تقویت رویکردهای بوم گرایانه، از جمله مواردی است که جهت ارتقای کارآمدی نظام سیاسی از سوی ایشان اعلام شده است.

درباره کارآمدی نظام جمهوری اسلامی بحث‌های فراوانی وجود دارد. چه کارگزاران و سیاستمداران و چه سایر نخبگان، از منظرهای مختلفی به معضلات و چالش‌های آن اقرار داشته‌اند. مهمتر از آن پژوهش‌ها و گفتگوهای علمی است که به صورت خرد و کلان در این باره به انجام رسیده و در اینجا مجال ذکر آنها نیست، اما هدف این تحقیق، نخست پرداختن به چالش‌های اساسی و کلان نظام جمهوری اسلامی ایران در سطح ساختار و کارکردهای آن بوده اگر چه به روش جز به کل، به مصداق‌های خرد نیز اشاره شده است. از سوی دیگر با توجه به کلان پروژه ارتقای کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران، این تحقیق به عنوان درآمدی برای آن پروژه به شمار می‌آید.

این نوشتار با رویکردی آسیب شناسانه در پی شناسایی چالش‌های پیش روی کارآمدی در جمهوری اسلامی می‌باشد. رویکرد آسیب شناسانه به دنبال ترویج نگاه بدبینانه به نظام‌های سیاسی نیست بلکه در پی آن است تا فاصله وضع فعلی را با آرمان‌های نظام سیاسی و انتظارات مردم تبیین کند. بدین ترتیب سوال اصلی، آن است که کارآمدی در ایران با چه چالش‌هایی روبروست؟ و راهکارهای حل چالش کدام است؟

این تحقیق با بهره گیری از الگوی حکمرانی خوب که مهمترین جنبه آن، تأکید بر دولت مردم سالار است، کارآمدی دولت در ایران را بررسی می‌کند. در این الگو از طریق شرکت دادن نهادهای مدنی در حکمرانی و دخالت دادن بخش خصوصی در انجام برخی امور، بخشی از نقش‌ها و وظایف دولت را به آنها وامی گذارد و از این طریق کارآمدی دولت را افزایش می‌دهد. بدین ترتیب چالش‌های کارآمدی و عوامل تأثیرگذار بر آن در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

تحقیق حاضر در دو بخش به انجام می‌رسد. در بخش نخست به تبیین مسأله کارآمدی در ایران اشاره می‌کند و در بخش دوم، به دیدگاه‌های صاحبنظران در این باره می‌پردازد.

کد خبر 4617136

منبع: مهر

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

گزارش تسنیم|چالش گرجستان و روسیه بر سر پروژه بندر آناکلیا

روسیه برای تحت تاثیر قرار دادن پروژه‌های زیربنایی استراتژیک در منطقه قفقاز جنوبی خصوصاً پروژه بندر آناکلیا در سواحل دریای سیاه فشارهای زیادی را بر دولت گرجستان وارد می‌کند. ۰۳ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۱:۳۸ بین الملل ترکیه و اوراسیا نظرات - اخبار بین الملل -

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، حدود سه هفته قبل در تاریخ 6 مه، مقامات ترکیه، جمهوری آذربایجان و روسیه در آنکارا گردهم آمدند و یادداشت مشترکی در خصوص تغییر مسیر پروژه راه آهن باکو-تفلیس-کارس صادر کردند. مقامات گرجستان نیز به طور صریح از این توافق سه جانبه که بدون کسب رضایت آنها امضا شده بود اعلام ناخرسندی کردند.

با این حال، این مورد تنها تلاش مسکو برای تحت تاثیر قرار دادن پروژه های زیربنایی استراتژیک در منطقه قفقاز جنوبی از طریق ایجاد شکاف بین شرکت کنندگان یا کم کردن سرعت اجرای پروژه ها نبوده است. از دیگر اقدامات مسکو در این زمینه می توان به پروژه بندر آناکلیا در سواحل دریای سیاه در گرجستان اشاره کرد.

ایده ساخت یک بندر جدید در دریای سیاه که قادر به پذیرش کشتی هایی با محموله های بزرگ در سال 2012 از سوی دهمین رئیس جمهور گرجستان میخائیل ساکاشویلی مطرح شد. بر اساس این پروژه تا سال 2030 این بندر جدید قادر خواهد بود تا سالانه 100 میلیون تن کالا دریافت کند.

ساکاشویلی مطمئن بود که تاسیسات و امکانات این بندر جدید شهر مجاورش یعنی لازیکا (در نزدیکی مرز گرجستان و آبخازیا) را سنگاپور یا هنگ کنگ قفقاز تبدیل کرده و این بندر بزرگ تبدیل به بزرگترین مرکز مسیر ترانزیتی شرق و غرب و متصل کننده چین و اروپا خواهد شد (1).

ساکاشویلی با پایان دوره ریاست جمهوری خود در سال 2013 گرجستان را ترک کرد و وارد عرصه سیاست در اوکراین شد. با این حال، ایده ساخت این بندر از سوی میلیاردر معروف و عضو حزب رویای گرجستان بیدزینا ایوانیشویلی که در نتیجه انتخابات پارلمانی سال 2012 به قدرت رسیده بود نیز ادامه یافت.

مقامات جدید تنها نام این پروژه را به بندر آناکلیا تغییر داده و ترجیح دادند به لازیکا اشاره ای نکنند. اما تا همین اواخر عوامل داخلی مانع توسعه این پروژه بلندپروازانه نشد.

در سال 2016 کنسرسیوم آناکلیا به همراه شریک اصلی اش یعنی هولدینگ TBC (شامل بانک TBC بزرگترین بانک گرجستان) در مناقصه دولتی برای ساخت این بندر پیروز شده و با دولت گرجستان قرارداد امضا کردند.

کنسرسیوم آناکلیا ساخت و ساز تاسیسات زیربنایی را در بندر آناکلیا آغاز کرد اما به زودی این پروژه با مشکلات مهمی روبرو شد. مقامات دولتی گرجستان علی رغم حمایت های قبلی خود از اجرای این پروژه شروع به ابراز شک و تردید درباره امکان پذیری و قابلیت تحقق این پروژه کردند.

از ژوئن 2018 چهار سازمان دولتی تحقیقات همزمانی را علیه ماموکا خازارادزه یکی از بنیان گذاران بانک TBC که تا همین اواخر رئیس هیات مدیره این بانک بود آغاز کردند. در ژانویه 2019 دادستانی گرجستان اعلام کرد که تحقیقاتی را در ارتباط با اتهام پولشویی علیه خازارادزه شروع کرده است.

پس از این ماجرا خازارادزه مجبور شد که از ریاست هیات مدیره بانک TBC استعفا دهد. مایا تسکیتیشویلی وزیر امور زیربنایی گرجستان دو ماه قبل اعلام کرد که کنسرسیوم آناکلیا در جذب 2.5 میلیارد دلار سرمایه جهت ساخت و ساز در پروژه بندر آناکلیا حتی پیش از آغاز بازرسی ها با مشکل روبرو شده است. اما بسیاری از ناظرین در تفلیس شک دارند که تنها مسائل مالی در پشت پرده مشکلات پروژه بندر آناکلیا وجود داشته باشد (2).

نکته جالب همزمانی تحقیقات قضایی علیه خازارادزه با تلاش های روسیه برای دخالت در ساخت تاسیسات بندر آناکلیا است. برخی از فعالین سیاسی اپوزیسیون گرجستانی و همچینن خود خازارادزه به این نتیجه رسیده اند که علت تحقیقات دولت ممکن است از سوی بیدزینا ایوانیشویلی برای ایجاد مشکل بر سر راه پروژه ای باشد که موجب نارضایتی روسیه را فراهم کرده است.

برخی از ناظران معتقدند که روسیه به دنبال متوقف کردن کامل این پروژه یا به حداقل رساندن اهمیت استراتژیک آن از طریق کنترل غیر مستقیم آن است. این امر نیز تنها در صورتی ممکن است که دولت گرجستان به حدی ضعیف شود که تحت فشارهای روسیه یا پروژه را متوقف کند یا مشارکت مستقیم غربی ها از طریق سرمایه گذاری و اجرا را به حداقل برساند. یک کارشناس گرجستانی پیش بینی کرده که شرکت چینی COSCO که تولیدکننده اسلحه و نیز ناوگان های غول پیکر است جایگزین شرکت آمریکایی SSA Marine در کنسرسیوم آناکلیا خواهد شد.

او همچنین معتقد است که ساختار مدیریت بندر آناکلیا نیز به زودی تغییر خواهد کرد. این جایگزینی می تواند تاکتیک موثری برای رکود پروژه یا جلوگیری از سرمایه گذاری بیشتر غربی ها باشد و در نتیجه باعث خوشنودی روسیه خواهد شد (3).

تمایل روسیه برای توقف چنین پروژه های استراتژیک و اقتصادی می تواند فرآیند ادغام گرجستان در ساختارهای غربی و یوروآتلانتیک را تسریع کند. بندر آناکلیا پروژه ای اقتصادی-استراتژیک است که پیامدهای قابل توجه امنیتی برای گرجستان و همسایگان آن دارد.

این ایده زمانی مطرح شد که گرجستان از سال 2003 همراهی اش با اروپا را شتاب بخشید. چشم انداز توسعه این بندر از سوی کنسرسیوم آناکلیا کاملا با استراتژی غربی سازی گرجستان همراه است.

در عین حال گام های جدیدی که از سوی دولت گرجستان انجام شده نشان دهنده تمایل دولت به حذف کنسرسیوم و خازارادزه از این پروژه است. رسانه های حامی دولت حملات مختلفی را علیه خازارادزه و کنسرسیوم انجام می دهند. مذاکرات پیرامون پروژه همچنان در حال انجام است اما برخلاف مراحل اولیه، کمتر رسانه ای و عمومی می شود.  

بخشی از استراتژی که در حال پیاده سازی است جلوگیری از ادغام بیشتر گرجستان در ساختار اقتصادی و نظامی یوروآتلانتیک است. زیرساختهای لجستیکی استراتژیکی همچون بندر آناکلیا علاوه بر کارکرد اقتصادی دارای اهمیت نظامی است و به طور بالقوه حضور نظامی ایالات متحده و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) را در منطقه تسهیل می کند. از سوی دیگر نیز جلوی توسعه نظامی روسیه در دریای سیاه و منطقه خاورمیانه را گرفته و بدین ترتیب امنیت اروپا را تقویت می کند.

روسیه پس از اشغال و ادغام مناطقی از خاک گرجستان و اوکراین (کریمه و آبخازیا) و افزایش حضور نظامی خود در خاورمیانه به دنبال تقویت زیرساخت های نظامی خود در این سرزمین ها است. از جمله این پروژه های روسیه، پایگاه نظامی گوداتا و بندر اوچامچیره در مناطق اشغالی آبخازیا است.

دولت گرجستان تمامی اتهامات پیرامون توقف پروژه بندر آناکلیا به دلیل دستورات مسکو را رد کرده است. تفاوت آشکاری میان گفته ها و اقدامات دولت گرجستان در رابطه با بندر آناکلیا وجود دارد. این را می توان از حمایت اولیه بیدزینا ایوانیشویلی از این پروژه و همچنین تاثیر روسیه بر تصمیمات شخصی وی فهمید. ایوانیشویلی، میلیاردری است که ثروت خود را در روسیه به‌دست آورده‌است.

وی در عرصه سیاسی خواستار بهبود روابط گرجستان با روسیه است. وی در عین حال بر هواداری حزب رویای گرجستان از سیاست‌های غرب‌گرایانه تأکید می‌کند و اعلام کرده که قصد دارد گرجستان را به سمت عضویت در پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، و بعدها به سوی عضویت در اتحادیه اروپا ببرد.


1. http://anakliadevelopment.com/info/
2. http://www.agenda.ge/en/news/2019/659
3. https://civil.ge/archives/278241

انتهای پیام /

R7650/P/S8,1414/CT7 واژه های کاربردی مرتبط گرجستان

مسافرین کلیپ تک‌خوانی یک زن در روستای ابیانه احضار شدند

حمله پادشاه عربستان به ایران و دعوت از سران عرب برای بررسی تنش در خلیج فارس| عربستان خواهان جنگ نیست| عادل الجبیر: عربستان دست‌هایش برای صلح به سوی همه دراز است

عذرخواهی شبکه 5 از پخش جملات اهانت آمیز یک مداح

کلیدواژه: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی علوم سیاسی اسلامی انجمن علوم سیاسی ایران

منبع این خبر، وبسایت www.mehrnews.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۳۷۷۴۸۰۹ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • صالحی امیری: سخنگویی دولت را نپذیرفتم
  • نظام جمهوری اسلامی کارآمدی خود را با تفکر جهادی و انقلابی به ثمر می رساند
  • اعتراف یونکر به شکست کمیسیون اروپایی در مسئله برگزیت
  • چالش‌های تفسیر اخلاقی و اخلاق تفسیر
  • نمایشگاه قرآن و فرصتی برای بیان چالش‌های مؤسسات مردمی
  • دانشجویان در دیدار با امام خامنه‌ای چه گفتند؟
  • تضعیف دولت، تضعیف نظام اسلامی است
  • گزارش تسنیم | دانشجویان در دیدار با امام خامنه ای چه گفتند؟
  • دانشجویان در دیدار با «رهبر» چه گفتند؟/ از انتقاد به مسئولان تا درخواست برای احیای نظام پارلمانی مبتنی بر ولایت
  • مطابق قانون امکان اطلاق عنوان افساد فی‌الارض برای سلبریتی‌هایی که اخبار کذب منتشر می‌کنند، وجود دارد
  • یک بام و دوهوای عربی
  • دانشجویان در دیدار با رهبر انقلاب چه گفتند؟
  • غرب‌زدگان ما را از آن طرف مرزها نترسانند/ استانی شدن انتخابات عدالت انتخاباتی را زیر سوال می‌برد/آرایش جنگی دولتمردان متناسب با جنگ اقتصادی نیست/ جوانی ما در دوره مدیریت کسانی سپری شد که استادتمام فرصت‌سوزی هستند/ صداوسیما منبع درآمد ستاره، مربع‌ها و سلبر
  • از انتقاد به مسئولان تا درخواست برای احیای نظام پارلمانی مبتنی بر ولایت
  • غرب‌زدگان ما را از آن طرف مرزها نترسانند/ استانی شدن انتخابات عدالت انتخاباتی را زیر سوال می‌برد/آرایش جنگی دولتمردان متناسب با جنگ اقتصادی نیست/ جوانی ما در دوره مدیریت کسانی سپری شد که استادتمام فرصت‌سوزی هستند/
  • دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب چه گذشت؟
  • پیوندی: نمی‌توان با ادعای مکرر آزادی از پشت تریبون، نان آزادی را خورد/ مسئولان به جای حمایت به تقابل با نشریات دانشجویی می‌پردازند
  • رحمانی وزیر توانمند است/ تبدیل چالش های وزارت صمت به فرصت
  • پیوندی: نمی‌توان با ادعای مکرر آزادی از پشت تریبون، نان آزادی را خورد