به گزارش خبرنگار مهر، حسن بلخاری استاد گروه مطالعات عالی هنر دانشگاه تهران و رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی امروز ۲۲ خرداد در بیست و سومین همایش بزرگداشت حکیم ملاصدرا با موضوع «حکمت ایرانی و حکمت متعالیه» به ارائه مقاله خود با عنوان حکمت الانوار مشرقی و روایت شرقی آن در اوپانیشادها به سخن پرداخت و گفت: حکمت ایران باستان را حکمت نوری می‌نامند و این عنوان رایج‌ترین و در عین حال مقبول‌ترین صفت حکمت ایرانیان باستان است.

این معنا صرفاً نه از تعابیر وسیع مورد استفاده شیخ اشراق در حکمت اشراقیش که با تأمل در متون بر جا مانده از ایران باستان، به ویژه در اوستا و ملحقات آن حاصل می‌شود.

وی افزود: تا به حال یکی از اصلی ترین جریان‌های حوزه تحقیقات در قلمرو حکمت نوریه ایران باستان، یا متعلق به داد و ستد آن با جهان یونانی بوده یا حکمت اسلامی. به عبارتی از یکسو تأثیر این حکمت بر اندیشه یونانی، به ویژه از طریق نحله فیثاغوری و سپس افلاطون مورد تحقیق و تأمل جدی بوده و شواهد کافی نیز در این باب ارائه گردیده و از سوی دیگر، تأثیرگذاری آن بر حکمت الاشراق اسلامی با توجه به نص صریح شیخ اشراق در احیای حکمت فرزانگان پارسی در حکمة الاشراق.

این پژوهشگر و نویسنده کشورمان تصریح کرد: تا به حال تحقیق جامعی که بیانگر تأثیر و تأثر متقابل یا دست کم شباهت و اشتراک حکمت نوری ایران باستان با حِکَم شرقی از جمله حکمت هندویی باشد، صورت نگرفته است (مگر کارهای برخی سنت گرایان و نیز مرحوم داریوش شایگان).

وی تأکید کرد: حال آنکه با توجه به برخی عبارات اوپانیشادها (اوپانیشادمندک) می‌توان به این مهم پرداخت، مانند: «برهمن در پوشش زرین است، ناب، یکپارچه، شکوهمند، او نورالانوار است، نورالانوار نور آسمان است. با هیچ چیز افروخته نشده است، زیرا نوری است که همه انوار دیگر را پدید می‌آورد.»

بلخاری در ادامه سخنانش گفت: در مقایسه با این متن از حکمة الاشراق آمده است: «و بنابرین واجب است که انوار قائمة بالذات و انوار عارضه و هیأت آنها همه به نوری منتهی شود که ورای وی نور دیگر بدان سان نبود و آن نورالانوار و نور محیط و نور قیوم و نور مقدس و نور اعظم و اعلی بود و نوری قهار و غنی مطلق بود ورای آن چیزی دیگر نبود…. پس در عالم هست، چیزی اَشدّ نورًا از آن [نورالانوار] نبود که در حقیقت ذاتش نور بود آنکه خود متجّلی و فیاض لذاته بود، بر هر قابلی.»

رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی تصریح کرد: در این مختصر از اشتراک مفهوم دیگری نیز در مبحث نور بگویم و آن داستان ارباب انواع است که در حکمت خسروانی و اشراقی از جمله اصول نوریه محسوب می‌شود. در بخش سوم اوپانیشاد چاندوگیه برهما نورو آفتاب هستی است و نیز به تعبیر همین اوپانیشاد، عقل را باید به عنوان برهما ستایش کرد (در مقایسه با این جمله حکمای اقدم معتقد بوده اند که مبدع کل و همچنین عالم عقل، نور است. گفتار صریح افلاطون و اصحاب اوست که نور محض عبارت از عالم عقل بود.) و کلیه ارباب انواع که هریک اجزا مختلف طبیعت را به کار می‌دارند همه از برهما هستند (در مقایسه با این کلام خسروانیه و اشراقیه شیخ شهاب الدین: «و حکماً فرس همه بر این امر متفقند تا آنجا که برای آب به نزد آنان صاحب صنمی از عالم ملکوت بود که آن‌را «خرداد» نامیده اند و همچنین برای اشجار که «مرداد» نامیده اند و برای نار که اردیبهشت نامیده اند.

بلخاری در پایان سخنانس با اشاره به اینکه نوشتار حاضر به بررسی دقیق اشتراکات نور و نورالانوار در متن اوپانیشادها و حکمت اشراقی ملهم از حکمت خسروانی می‌پردازد؛ به ویژه با تأمل بر این معنا که در مواردی معدود شیخ اشراق در اثر گرانقدر خود به حکمای هند نیز اشاره کرده است: «… و همه حکمای فرس و هند بر همین عقیده اند…»، گفت: به دلیل کمبود وقت فرصت بیشتر برای ارائه مقاله نیست، علاقه مندان می‌توانند به اصل مقاله مراجعه کنند.

کد خبر 4639147

منبع: مهر

کلیدواژه: حسن بلخاری سهروردی مجمع عالی حکمت اسلامی

منبع این خبر، وبسایت www.mehrnews.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۰۳۶۲۸۲ را به همراه موضوع به آدرس info@khabarban.com ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

تصاویر| اثر ماسک بر صورت پرستاران و پزشکان

وزیر بهداشت: اتفاقی دارد می‌افتد که فقط در حد یک معجزه است/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

نامه نماینده شیراز به لاریجانی: تعطیلی مجلس مایه خجلت است/ چه فرق است بين به توپ بستن مجلس با دستور تخته كردن در آن؟

انتقاد قالیباف از دولت روحانی

ایتالیا، اسپانیا و انگلیس در صدر جدول فوتی‌های کرونایی امشب

خبر بعدی:

هزینه اردوهای راهیان نور دانشجویی زرند صرف سیل زدگان شد

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند گفت: به‌ دلیل لغو اردوی راهیان نور امسال، هزینه این اردو را (سرانه دانشجو) صرف کمک به سیل‌زدگان شد.

به گزارش ایسنا، سمنبر میرزایی با اظهار تأسف پیرامون سیل اخیر در استان کرمان توضیح داد: متأسفانه در حادثه سیل اخیر در جنوب استان کرمان به‌ویژه منطقه جازموریان به جمعی از هموطنان عزیزمان خسارات جبران‌ناپذیری وارد شد. برای همدردی و کمک به سیل‌زدگان، دانشگاه  آزاد اسلامی استان کرمان از ساعات اولیه وقوع سیل در پی امدادرسانی به آسیب‌دیدگان بوده است.

وی ادامه داد: واحد زرند ضمن اعلام همدردی با حادثه‌دیدگان و تسلیت به خانواده‌های جانباختگان خود را موظف به امدادرسانی دانسته. برای همین به همت بسیج اساتید، کارکنان، بسیج دانشجویی و با تصویب در شورای فرهنگی مقرر شد به‌ دلیل لغو اردوی راهیان نور امسال، هزینه این اردو را (سرانه دانشجو) صرف کمک به سیل‌زدگان کند.

میرزایی خاطرنشان کرد:محموله امدادی بیش از ۴۰۰ تخته پتو به ارزش بیش از ۲۶۰ میلیون ریال و بیش از ۱۳۰ تخته پتو از دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرستان انار با همکاری رئیس و مدیران واحد انار تهیه و به منطقه جنوب استان کرمان ارسال شد.

انتهای پیام

دیگر خبرها

  • پس از خروج عبدالحق نوری از کما، باشگاه آژاکس قرارداد این بازیکن را فسخ کرد
  • نسل باکری‌ها؛ تبدیل راهیان نور به راهیان سلامت مردم در بسیج دانشجویی آذربایجان شرقی+فیلم
  • پیشنهاد جنجالی دانشگاه پیام‌نور!/ گوشت مصنوعی چطور به بازار مصرف رسید؟/ تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا ۲۰ فروردین ادامه دارد
  • فندکی که با نور خورشید کار می‌کند + فیلم
  • شهرداران رم و تهران تجربیات خود درباره کرونا را به اشتراک گذاشتند
  • گفتگوی تهران و رم برای به اشتراک گذاشتن تجربه‌هایشان در رابطه با کرونا
  • از تشبیه کرونا به مواد شیمایی دوران دفاع مقدس تا غسل اموات در کانکس های بدون از نور
  • فسخ قرارداد آژاکس با عبدالحق نوری
  • آژاکس رسما قرارداد بازیکن مصدومش را فسخ کرد
  • هنر از دید فلسفه و حکمت 
  • خبر ترسناک بازیکن پیشین استقلال و پرسپولیس ؛ واکنش پژمان نوری به ضرب الاجل فیفا
  • شهرداران تهران و رم تجربیات خود درباره کرونا را در یک ملاقات مجازی به اشتراک گذاشتند
  • قدردانی نوری‌شاهرودی از تسهیلات ارائه شده از سوی عمان به ایرانی‌ها
  • نوری: باید خطر بزرگ را از ملوان دور کنیم
  • ماجرای مارهای بی‌خطر شمال ایران در مستند پیتلوس/ نگاهی متفاوت به یک سنت ایران باستان
  • استاد دانشگاه: سواد رسانه‌ای خود را بالا ببریم
  • ۱۱ قابلیت پنهان موجود در جدیدترین سیستم‌عامل اپل
  • پژمان نوری: باید خطر بزرگ را از ملوان دور کنیم
  • نوری: ملوان وارث حجم انبوهی از بدهی هاست/ پرونده های کنونی باعث نگرانی ماست