به گزارش خبرنگار ایکنا؛ سومین نشست تخصصی موزه خوشنویسی ایران با عنوان «تحلیل زیبایی‌شناختی نسخ ایرانی در نسبت با نسخ یاقوتی و عثمانی» عصر چهارشنبه ۲۲ خردادماه با حضور استاد احمد عبدالرضایی و علیرضا هاشمی‌نژاد از پژوهشگران و خوشنویسان برجسته در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد.
استاد هاشمی‌نژاد در این نشست درباره خط نسخ با بیان اینکه درباره شناخت و بررسی شکل‌گیری نسخ از قرن سوم و چهارم تا دوره یاقوت، قدری کم‌کاری شده است، گفت: یکی از قدیمی‌ترین نسخ‌های باقی‌مانده قرآن ابن بواب است که در دانستن آن به عنوان خط نسخ، شک و تردید‌هایی وجود دارد، اما شکل و نوع خط مهم‌ترین پارامتر در این زمینه است.


وی افزود: این خط بیشتر از ریحان وام گرفته است. البته به اعتبار خط ریحان ابن بواب در این دوره نیز می‌توان این خط را خط نسخ دانست. از قرن چهارم تا هفتم خط نسخ آمیختگی شدیدی با خط ریحان دارد و اگر به قرآن زعفرانی هم که در موزه عباسی قرار دارد، نگاه کنید، نسخ، هر چه پیش می‌رود، از ریحان فاصله می‌گیرد.
هاشمی‌نژاد ادامه داد: در نمونه‌هایی که از یاقوت مانده، هنوز نمی‌توانیم یک قطعه را نام ببریم که با اطمینان آن را به یاقوت نسبت دهیم؛ چرا که تنوع نسخه‌ها آن قدر زیاد است که باید خطوط هم دوره او و شاگردانش را بررسی و شیوه یاقوت را شناسایی کرد.
وی تصریح کرد: ایجاد شیوه و یا سبک‌های خوشنویسی در کل تاریخ خوشنویسی دیده می‌شود، اما در قرن‌های سوم تا هفتم هجری قمری از نوع فراوان برخوردار است، چیزی شبیه کاربرد لهجه در زبان که به مرور کاهش یافته است.
این خوشنویس برجسته در ادامه درباره کاربرد خط نسخ گفت: توجه به خوشنویسی از اصول جزئی به کلی است؛ یعنی اصول خوشنویسی در دوره پیش از یاقوت جزئیاتی مطرح می‌شود که عمدتاً درباره جزئیات و شاکله حروف و کرسی‌بندی است و یک باره متوجه اصول دیگری از تناسب، کرسی، تشعیر و ... می‌شویم. یعنی از حسن وزن به حسن تشکیل توجه شده است.
وی با بیان اینکه کتابت قرآن و تغییر رویکرد در اصول خوشنویسی تأثیر زیادی داشت، گفت: هندسی شدن خط را از «یاقوت» به بعد در شاگردان وی می‌بینیم که ویژگی‌هایی را به خط اضافه می‌کند و از یاقوت به معنای کلمه بهتر می‌نوشتند و در واقع ساختار را از یاقوت آموختند و صفا را از عبدالله طباخ فراگرفتند.
هاشمی‌نژاد گفت: اگرچه پیش از یاقوت و همزمان با او قلم نسخ در ایران برای کتابت قرآن و سایر نسخه‌ها رایج و در کنار قلم تعلیق پرکاربردترین قلم برای کتابت بوده، به نظر می‌رسد وجود یاقوت در قرن هفتم نقش تعیین کننده‌ای داشته و او مهم‌ترین نقطه عطف در حیات قلم نسخ بوده است.
وی در ادامه به خط یحیی جمال صورفی و حمدالله آماسی اشاره کرد و گفت: شیراز یکی از مراکز مهم در تحول خطوط است و خط خوشنویسان نشان از این مسئله دارد؛ بنابراین تحول خط نسخ تا یاقوت در شرق ایران انجام شده و سپس تا عبدالله طباخ ادامه دارد. عدول از شیوه یاقوتی از صفوی به بعد و اتفاقاً از شیراز بوده است.
وی با اشاره به تنوع خط افزود: به حمدالله آماسی و یا حافظ عثمان دستور داده می‌شود که خط را اصلاح کند. در واقع این تغییر در خط و سبک به صورت فرمایشی انجام شده، اما در خط نسخ ایرانی چنین مسئله وجود نداشته است. در مجموع مهم‌ترین خوشنویسی که شیوه عثمانی با آن شکل می‌گیرد، حمدالله آماسی است و کشیده «ن» شیوه‌ای است که در میان خوشنویسان شیراز وجود داشته، اما در نمونه‌های قرن دهم این شکل نوشته کمتر می‌شود و یاقوت در آن دوره حضور پررنگتری داشته، اما در خط حافظ عثمان کمتر شده است و انحنای حروف کمتر است، هر چند خط بی‌دور نیست.
وی یادآور شد: نظم کتابت در خط عثمانی بیشتر از نسخ ایرانی است و این موضوع ما را در اعراب‌گذاری نیز دچار مشکل کرده است. در واقع در خط عثمانی دور به نفع انسجام کم و انتظام خط بیشتر شد. نسخ ما هرگز به انسجام گذشته نرسیده، یعنی تناسب و تعادل میان حروف، ضعف و قوت و ترکیب حروف و خوانایی و روشنی و استحکام آن مانند گذشته وجود نداشته است.
عبدالرضایی نیز در ادامه گفت: دو شیوه ایرانی و عثمانی در خط نسخ بعد‌ها منشعب می‌شود و رگه‌هایی از آن در خط‌های دیگر وجود دارد که باید بشناسیم. در واقع این دو شیوه با هم برادرند.
وی با اشاره به سبک‌شناسی خط نسخ اشاره و اظهار کرد: کشیده «ن» در نسخ عثمانی طول بلند و دور کمتری دارد و تفاوت شیوه برای دوره‌های صفویه و قاجار است که در آن دوره‌ها ظهور کرده است. آنچه برتری نسخ ایرانی را نشان می‌دهد، همان دور در خط بوده و تکامل آن نیز در همین است.
این استاد خوشنویس با اشاره به قرآن عثمان طه گفت: اصل این قرآن در صفحه ۱۰۰ در ۷۰ نوشته شده و همان را در اندازه رقعی چاپ می‌کردند؛ بنابراین اگر کسی با این سایز بنویسد، باید قلم خود را عوض کند و نمی‌‍تواند با تیزی همان قلم کتابت کند.
وی ادامه داد: خط نسخ خواناترین خطوط بوده از این رو در طول تاریخ عهده دار انتقال اطلاعات بوده و مهمترین نقش را در کتابت نسخه‌های خطی داشته است؛ بیش از همه خطوط استعمال داشته و به خدمت قرآن کریم و صنعت چاپ گرفته شده است.
عبدالرضایی با اشاره به جنگ میان خط نسخ ایرانی و عثمانی گفت: جنگی که به ظاهر میان این دو وجود دارد، جنگ و دعوا نیست؛ چرا که هر شیوه برداشت‌هایی را از یاقوت مستعصمی داشته است. به عنوان مثال خط نسخ ایرانی قابلیت کشیده شدن «ن» را دارد، اما عثمانی این قابلیت را ندارد.
انتهای پیام

منبع: ایکنا

کلیدواژه: کتابت نسخ ایرانی

منبع این خبر، وبسایت iqna.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۰۴۰۸۳۳ را به همراه موضوع به آدرس info@khabarban.com ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

افزایش ۲۱ درصدی حداقل دستمزد کارگران تصویب شد

جنجال «شوخی تلخ» کرونایی ایران با چین؛ موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟

چین باید هزینه مالی برای دروغ‌هایی که درباره ویروس کرونا گفته را بپردازد

میانگین حقوق بازنشستگان ۴ میلیون تومان شد /اینفوگرافیک

تمدید اعتبار سهمیه طرح ترافیک بیماران، معلولین و جانبازان/کارت شهروندی را شارژ کنید

خبر بعدی:

ملی‌پوش ژیمناستیک: رویایم حضور روی سکوی قهرمانی جهان بود

«مهدی احمدکهنی» روز جمعه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: به اصرار پدرم به تمرینات رشته ژیمناستیک رفتم اما علاقه چندانی به این رشته نداشتم. در کنار این بی‌علاقگی تمرینات را تحمل کردم تا اینکه توانستم در مسابقه کشوری مدال کسب کنم. کسب این مدال شیرینی خاصی برای من داشت و علاقمند به این رشته شدم. علاقه‌ای که تا کنون همراه من است و یکی از دلایل موفقیت من در مسابقات آسیایی و جهانی به شمار می‌رود.

دارنده مدال برنز قهرمانی آسیا عنوان کرد:‌ سال ۲۰۱۹ برایم یک سال خوش یُمن بود. در این سال با پای شکسته در تمرینات حضور پیدا کردم و در لیست اعزام به مغولستان قرار گرفتم. در آن دوره از بازی‌ها در حالی که کسی انتظار نداشت توانستم مدال برنز کسب کنم. این نخستین مدال آسیایی من و پنجمین مدال آسیایی تاریخ ژیمناستیک ایران بود. با این مدال و موفقیت‌هایی که دیگر ملی‌پوشان در این رشته کسب کردند دیگر کسی منکر ژیمناستیک نیست.

او با اشاره به حضورش در مسابقات گزینشی المپیک  ۲۰۲۱ توکیو گفت: چند دوره گزینشی در نظر گرفته شده ببود که مسابقات آلمان را به دلیل صادر نشدن ویزا از دست دادیم. در مسابقات ملبورن توانستم در رقابت با بزرگان این رشته مدال نقره کسب کنم اما در مسابقات باکو در جمهوری آذربایجان نتوانستم جواز حضور در فینال را کسب کنم. شانسم برای حضور در توکیو خیلی کم است اما برنامه اصلیم برای حضور در المپیک ۲۰۲۴ پاریس است.

 نایب قهرمان مسابقات جهانی ملبورن در پایان یادآور شد: در کودکی و دوره نوجوانی همواره در رویایم روزی را تصور می‌کردم که در کنار بزرگان این رشته روی سکو باشم. اما این تنها یک رویا بود و با توجه به سطح بالای ژیمناستیک جهان تحقق آن سخت به نظر می‌رسید. در مسابقات ملبورن استرالیا که نامدارانی از ژیمناستیک جهان حضور داشتند توانستم مدال نقره را از آن خود کنم و این همان تحقق رویایم بود. به دنبال آن هستم تا با  افتخارآفرینی بیشتر در میادین بزرگ نام ایران را در این رشته بیش از پیش مطرح کنم.

برچسب‌ها توکیو ژیمناستیک پاریس آلمان توکیو

دیگر خبرها

  • ارسال ۱۷۷ اثر به مسابقه زندگی به سبک خدا در استان زنجان
  • مسابقه زندگی به سبک خدا برگزار می شود
  • شیوه نوینی برای زندگی
  • تقابل کرونایی چین و آمریکا؛ نبردی که بر نظم آینده جهان سایه می‌افکند
  • از بازداشت در ایام سروانی تا ترور با درجه سرلشکری
  • وزارت ارشاد خسارات اهالی فرهنگ و هنر در دوره کرونا را پیگیری می‌کند
  • گشت و گذار در دشت زیبای «شیمبار»
  • مسابقه ویژه «زندگی به سبک خدا» برگزار می‌شود
  • با شيوه‌های آموزشی در مقطع دكتری آشنا شوید
  • با نمایش مهمانخانه ماه نو و سراسر شب در اینترنت موافقت شد/ اکران اینترنتی‌خروج به نفع سینماست
  • نظم نوین جهانی در سال‌های آینده شکل جدیدتری به خود می‌گیرد
  • اتفاقات جالبی که کرونا برای محیط زیست رقم میزند
  • منتخب مردم اصفهان در مجلس یازدهم: نظم نوین جهانی در دوران پساکرونا شکل جدیدتری می‌گیرد
  • تکذیب شیوه نامه ابلاغ بازگشایی مراکز نمایشی و فرهنگی
  • اقتصاددانان در مورد کم‌ضررترین شیوه مبارزه با کرونا چه می‌گویند؟
  • زمان ثبت نام نقل و انتقالات معلمان؟
  • شیوه مدیریت پسماند و مراکز دپوی زباله بهارستان زیر ذره بین محیط زیست
  • آغاز ثبت نام نقل و انتقالات معلمان در سال ۱۴۰۰-۹۹ از اول اردیبهشت
  • فیلم/ تحسین نظم عمومی مردم در بحران کرونا توسط رهبرانقلاب