40 سال است لوتکا می‌سازد، همان قایق چوبی قدیمی و سنتی که در گیلان به لوتکا معروف است. فرهاد غضنفری را در کارگاهش می‌بینم در منطقه شنبه بازار روگا. می‌گویند این روزها فقط سه نفر این هنر دستی را در انزلی بلدند و این حرفه درحال زوال است. کارگاه لوتکاسازی در ظهر بهاری دم کرده و شرجی انزلی بوی نم و چوب می‌دهد. بویی که ناخودآگاه تو را به سال‌های دورتر می‌برد؛ سال هایی که لوتکاها روی تالاب در چرخش بودند و حرکت منظم پاروها چشم‌ها را خیره می‌کرد. ترانه بنیی‌عقوب گزارش نویس

چشم انداز کارگاه بخشی از تالاب انزلی است که دورتا دورش انبار قایق است؛ چشم‌اندازی زیبا و خیال انگیز. توی کارگاه هم تا چشم کار می‌کند قایق چوبی می‌بینی، نه فقط قایق‌هایی برای به آب انداختن که حتی قایق‌های تزئینی کوچک و زیبا که با سلیقه برای دکور یا بازی ساخته شده‌اند. به قول فرهاد، بهار و تابستان چرخ مغازه با فروش همین قایق‌های تزئینی می‌چرخد و در پاییز و زمستان با فروش لوتکا به صیادانی که هنوز قایق چوبی می‌خرند. هرچند هر روز تعدادشان کمتر می‌شود چراکه قایق‌های فایبر گلاس عمر و دوام طولانی‌تری دارند.
فرهاد غضنفری با آرامش خیلی زیاد حرف می‌زند. مشتری را که از زنجان آمده و یک لوتکا خریده راه می‌اندازد: «تزئینی بود. قایق می‌خرد و می‌اندازد توی آب استخر و عروس دامادها تویش می‌نشینند و عکس می‌گیرند. دیگر این کار ما هم هوادارهایش این جوری شده‌اند.»
گره‌‌ای به ابرو می‌اندازد و به گذشته بازمی‌گردد. 40 سال پیش به همین کارگاه آمد و کار را از اوستای لوتکا یاد گرفت. اوایل فکر نمی‌کرد لوتکا سازی بشود شغل و حرفه‌اش. بیشتر برایش حکم سرگرمی داشت. روزهای پس از انقلاب بود و دانشگاه‌ها تعطیل. مانده بود با دیپلمش چه کند؟ خیلی‌ها تشویقش می‌کردند برود و در اداره‌ای جایی استخدام شود، بویژه که پدرش هم وکیل دادگستری بود: «خلاصه نرفتم و آمدم همین جا کارآموزی. در کنار اوستا یک سال کار یاد گرفتم و بعد، مدتی تنها کارکردم. اوایلش کارم خوب نبود قایقی درست کردم که کسی حاضر نشد بخرد؛ مبتدی بودم دیگر. سه چهار تا قایق را با بدبختی و ضرر، همین جوری فروختم. این باعث شد بروم نقص‌هایم را برطرف کنم. ابزار خوب خریدم. می‌دانی اگر قایق چوبی خوب ساخته نشود، درزهایش با برش کاری آب بندی نشود، خوب درنمی‌آید. درزبندی خوب و با حوصله در قایق‌سازی خیلی مهم است. اگر فقط چند دهم میلی‌متر هم درزها باقی بمانند آب وارد قایق می‌شود. مبتدی‌ها اینها را رعایت نمی‌کنند و اگر کسی سوار قایق‌شان شود، باید از صبح تا شب آب توی قایق را خالی کند.»
همین طور که به تالاب نگاه می‌کند برایم می‌گوید در این سالها چقدر دغدغه یاد دادن حرفه‌اش را داشته اما دیگر کسی علاقه‌ای نشان نمی‌دهد: «خیلی دوست داشتم پسرهایم این حرفه را یاد بگیرند ولی خودشان دوست نداشتند. فقط پسر بزرگم را با خواهش و منت آوردم و یادش دادم. مدام می‌خواست در برود اما به زور نگهش می‌داشتم. می‌گفتم تا یک قایق را کامل درست نکرده‌ای، نمی‌گذارم بروی. خلاصه یک دانه درست کرد ولی برای همیشه رفت. توقعی هم نیست هرکس باید دنبال کاری برود که دلش می‌خواهد اما با این همه طی این سالها چهار پنج کارگر آوردم و تا کار یاد نگرفتند نگذاشتم بروند. با زور و خواهش کار را یادشان دادم که اگر من رفتم حداقل میراثم برای چند نفری مانده باشد.»
گاهی اوقات به این می‌اندیشد که شاید اگر آن زمان دانشگاه‌ها باز بود او هم شغل و حرفه دیگری داشت. شاید پزشک بود شاید هم ارتوپد یا یک زیست‌شناس اما پدرش هیچ وقت درباره حرفه‌اش این طور فکر نکرد و مثل خیلی‌های دیگر بر این باور بود که هنردستی ارزش والایی دارد: «هیچ وقت مانعم نشد، هروقت می‌آمد اینجا می‌گفت دست درست. می‌گفت کار جوهر انسان است. همیشه فکر می‌کرد کاری که با دست انجام می‌شود کار با ارزشی است.»
این روزها که چرخ لوتکاسازی برایش بسختی می‌چرخد آیا می‌تواند به نجاری و کارهای دیگر هم فکر کند؟ از او در این باره هم می‌پرسم اینکه چرا مثلاً میز و صندلی نمی‌سازد و کسب درآمد نمی‌کند: «همین الان این قایق‌های تزئینی که می‌بینی دلم نمی‌خواهد کوچک‌ترین نقصی داشته باشند بعد بروم میز و صندلی بسازم؟ خب معلوم است کسی که 40 سال کارش ساختن میز و صندلی است بی نقص‌تر از من کار می‌کند.»
این روزها کمتر لوتکاسواری را در انزلی می‌بینی مگر توریست حرفه‌ای، بقیه گردشگرها ترجیح می‌دهند دویست هزار تومانی بدهند و با قایق موتوری دوری در تالاب بزنند بدون اینکه فکر کنند همان موتورها می‌تواند به قیمت از دست رفتن محیط زیست تالاب  باشد. صیادان غیرقانونی هم که دیگر نگو اصلاً به لوتکا سواری و سازندگانش فکر نمی‌کنند.
به قول او الان صیاد قانونی هم کم شده و اگر قانون قدرت کافی داشت، صیادان غیرقانونی نمی‌توانستند این طوری با قایق موتوری صید کنند. می‌گوید تا زمانی که صید غیرقانونی کمتر بود کاروبار آنها هم بهتر بود؛ چون اصل ماجرا این است که نباید اجازه دهند کسی با قایق پرسر و صدای موتوری صید کند. از سوی دیگر قایق پارویی تا حدودی می‌تواند در دریا پیشروی کند اما قایق موتوری تا جایی که زمین قوس دارد پیش می‌رود یعنی نقطه‌ای که دیگر از ساحل پیدا نیست.
صیادان با قایق موتوری آنقدر دور می‌شوند تا به محل زاد و ولد ماهی‌ها برسند و ریشه‌اش را بکنند. بنابراین بازگشت به لوتکا راه حلی است برای کاهش صید غیرقانونی که به گفته او کسی به آن اهمیتی نمی‌دهد.
از سختی‌های کارش که می‌پرسم خیلی راحت جواب نمی‌دهد و تنها به انگشت بریده‌اش اشاره می‌کند اما یاسین پسرش برایم بیشتر می‌گوید از اینکه زانو درد و کمردرد لحظه‌ای رهایش نمی‌کند.
گلایه‌های زیادی دارد از اینکه هیچ وقت کارشان آن طور که باید و شاید مورد حمایت نبوده و درحال حاضر بیمه‌ای که برای تنها کارگر کارگاهش می‌پردازد اندازه همان بیمه اختیاری است. با ناامیدی می‌گوید کارشان رو به زوال است چون دیگر کسی قایق چوبی نمی‌خواهد و تنها صیادانی که وضع مالی‌شان کفاف خریدن قایق موتوری نمی‌دهد لوتکا می‌خرند.
بریدن بی رویه درختان جنگل هم موجب کم شدن چوب مناسب کار شده: «البته قایق‌های دکوری کم و بیش مشتری دارد. هرچند صرفه آنچنانی ندارد. هنوز هم بعد از چند سال هر قایق دکوری را 50 هزار تومان می‌فروشیم. این مبلغ برای چند سال پیش پول خوبی بود اما الان هزینه خودش هم نیست. ضمن اینکه ساخت قایق کوچک تبحر خاص خودش را نیاز دارد. اینها بیشتر برای کسانی که بچه اینجا هستند و به شهرهای دیگر مهاجرت کرده‌اند جذابیت دارد وگرنه برای تهرانی‌ها یا آنهایی که همین جا زندگی می‌کنند لوتکا هیچ معنایی ندارد.»

منبع: ایران آنلاین

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

۹۰ درصد تجارت وزنی ایران از راه دریا انجام می شود

محمدعلی حسن زاده روز چهارشنبه در بازدید از بندر چابهار و نشست با مدیران این بندر اظهار داشت: از مجموع ۱۰۰ درصد تجارت ایران ۹۰ درصد تجارت وزنی از طریق دریا انجام می‌شود که از این مقدار ۸۱ درصد آن در جنوب کشور صورت می‌گیرد.

وی افزود: در سازمان بنادر رتبه خوبی در سرمایه پذیری بین همه دستگاههای دولتی داریم و سرمایه گذاران نیز مشتاق و متقاضی حضور در سازمان بنادر و دریانوردی برای سرمایه گذاری هستند.

معاون امور بندری و اقتصادی سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه امسال تعرفه‌های خدمات مواد معدنی اعم از تخلیه، بارگیری و انبارداری را افزایش داده‌ایم، خاطرنشان کرد: تسری قوانین منطقه آزاد به بنادر چابهار در مجلس شورای اسلامی است که تا چند ماه دیگر در دستور کار قرار خواهد گرفت.

وی بیان کرد: همچنین سه نفر از وزرای اقتصادی دولت در نامه‌ای تأکید کرده‌اند که بحث تسری قوانین و مقررات مناطق آزاد به بندر چابهار از اولویت‌های توسعه بزرگترین بندر اقیانوسی کشور است.

حسن زاده افزود: درصورت تصویب این طرح، کمک‌های شایانی در حوزه تخفیفات، تسهیلات و مالیات انجام می شود.

وی ادامه داد: تنها سه درصد خدمات انبارداری کشور از ۱۰۰ درصد را شرکت انبارهای عمومی ارائه می‌کند و ۹۷ درصد این خدمات را بخش خصوصی انجام می‌دهد که این امر توجه بیش از پیش به بخش خصوصی را نشان می‌دهد.

۳۰۴۳**۳۲۱۳

بازداشت و عزل ۲ مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس| ۵ دختر و پسر همچنان در بازداشت هستند| چرا از مأمور زن در حادثه استفاده نشد؟

از ماجرای "راننده اسنپ" تا "درگیری پلیس با دختر جوان"؛ چرا عده‌ای تند با مردم برخورد می‎کنند؟

انتشار عکس گلزار با پوشش نامناسب انتقادات را برانگیخت

منبع این خبر، وبسایت www.ion.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۰۴۱۷۸۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • تابستان بهاری را در فصل «مونسون» چابهار تجربه کنید
  • نجات 300 نفر از غرق‌شدگی در دریای مازندران طی 35 روز/ دریا 4 نفر را بلعید
  • موجودی عجیب الخلقه در دریا! +عکس
  • گرما در استان بوشهر ادامه دارد/ پیش‌بینی وقوع پدیده گرد و خاک
  • برخورد جدی با متصرفین حریم دریا/ اشخاص حقوقی پاسخگوی مجوزهای صادرشده باشند
  • با متصرفان حریم دریا به شدت برخورد خواهد شد
  • «پسر دریا»چگونه در جشنواره «انسی» درخشید؟
  • با متصرفین حریم دریا به شدت برخورد خواهد شد
  • خطرا استفاده از نمک دریا
  • مصرف نمک دریا ممنوع / گول تبلیغات را نخورید!
  • کنارک نیازمند اسکله تجاری است
  • «بیست هزار فرسنگ زیر دریا» کمیک استریپ شد
  • هوای پاک با حمل و نقل غیر موتوری 
  • احتمال ابتلا به عفونت با ۱۰ دقیقه شنا کردن در دریا
  • دستگیری صیادان غیر مجاز در حاشیه سد لتیان
  • آنچه که درباره نمک دریا نمی‌دانید/ گول تبلیغات را نخورید
  • نمک دریا عامل انتقال بیماری‌های شیمیایی و عفونی
  • ترس و لرز شخصیت‌های گوهرمراد
  • نجات جان صیادان چابهاری گرفتار در توفان سهمگین