رویداد۲۴  حجاریان ویژگی بارز خط‌ امامی‌ها را برابری‌خواهی می‌داند: «کنشگران سیاسی در ابتدای انقلاب، فارغ از عمق تئوریک و آگاهی از مکاتب اندیشه‌ای جملگی به صفت برابری‌خواهی متصف می‌شدند و طبیعتا خط‌امامی‌ها نیز در فهرست برابری‌خواهان قرار می‌گرفتند».

اما او باور دارد انشقاق میان جناح‌های سیاسی با خوانش آن‌ها از مفهوم آزادی صورت گرفت: «هم‌گرایی نسبی میان جناح‌ها بر سر برابری‌خواهی در مقوله آزادی‌خواهی به گسست انجامید و میان چپ و راست مرزبندی صورت گرفت؛ چپ‌های برابری‌خواه و طرفدار آزادی و راست‌های برابری‌خواه و مخالف آزادی. البته شایان ذکر است افرادی به جناح چپ انتساب داشتند و با تندروی، به سهم خود وجهه این جریان را خراب کردند، اما مخالفان آزادی در اردوگاه راست بی‌شمار بوده‌اند».


با خط روایت تاریخی حجاریان در حقیقت زمینه‌های ایجاد دو طیف مهم سیاسی امروزی که ریشه در کلیتی به نام خط‌امامی‌ها داشت، از خوانش متفاوت ایشان درباره آزادی ایجاد شد. او در ادامه می‌گوید: در اواسط دهه ۷۰ و با پیدایی دوم خرداد سال ۷۶ چپ‌های خط‌امامی با نام اصلاح‌طلب معرفی شدند. البته حجاریان ذکر کرده است الزاما تمام تفکرات چپ‌های خط‌امامی همانی نبود که در هویت اصلاح‌طلبی ایجاد شد: «پدیده دوم خرداد و دوم‌خردادی‌ها را طبیعتا نمی‌توان بی‌ارتباط با چپ خط‌امامی تعریف و تحلیل کرد. پس از برآمدن دولت اصلاحات، آموزه‌ها و شعار‌های آن جریان چندساله، روزآمد و تدقیق و دموکراسی، به‌عنوان محور شعار‌ها انتخاب شد. این چرخش از تحلیل‌های اپوزیسیون به‌دور نماند؛ چنان‌که مشاهده می‌کنیم، در نخستین واکنش‌ها از سوی آن‌ها گفته شد دوم خرداد ۲۰ سال به عمر جمهوری اسلامی افزود. به‌تدریج، با تحکیم آموزه‌های جدید از هویتی به‌نام اصلاح‌طلبی سخن به میان آمد؛ موجودیتی که ریشه در چپ خط‌امامی داشت، اما تماما همچون او نمی‌اندیشید (متون و گفتار‌های تولیدشده ذیل پروژه توسعه سیاسی مؤید این تغییر است). از این مقطع، به‌دلیل بازاندیشی‌های صورت‌گرفته و کم‌رنگ‌شدن عنوان چپ و به‌ویژه صفت خط‌امامی، پروژه ساخت چپ دست‌آموز و بعدتر اصلاح‌طلب دست‌آموز در دستور کار قرار گرفت؛ زیرا سازندگان این دو پروژه معتقد بودند نظام به هر قیمت به چپ و اصلاح‌طلب نیاز دارد؛ نیرویی که به لحاظ سیاسی باید آزادی‌خواهی و دموکراسی را تعلیق کند و به لحاظ اقتصادی رانت‌خوار و به لحاظ سیاست فرهنگی به‌کلی همراه و در سیاست خارجی ضدآمریکا باشد. هرچند این پروژه شکست خورد...».
او در بخش دیگر یادداشت خود اعتراضات سال ۸۸ را با همان اهداف پیشین جریان خط‌امامی‌ها و اصلاح‌طلبان، اما با یک تمایز و آن خصلت «توده‌ای» بودن معرفی می‌کند.

حجاریان در این یادداشت کوشیده است در وهله نخست مؤلفه‌های تحول‌خواهی را برشمرد و در وهله دوم با ذکر محتوای جریان‌های موجود، ریشه‌شناسی اهداف، رویکرد‌ها و کنش‌های آن‌ها را بازنمایی کند. هرچند یادداشت اخیر او این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا اکنون با جریانی برآمده از اعتراضات سال ۸۸ مواجهیم یا خیر؟

حجاریان موضوعی را امر واقع در نظر می‌گیرد که در عالم بیرونی و در مقطع کنونی شاید وجود خارجی نداشته باشد؛ زیرا نیرو‌های تشکیل‌دهنده چه در رأس و چه در بدنه پیش از ایجاد جریان اعتراضات، برآمده از جریان اصلاح‌طلبی بودند و پس از اعتراضات نیز در شقه‌های اصلاح‌طلبی پراکنده شدند؛ چنان‌که پس از انتخابات سال ۹۲ بسیاری از شخصیت‌هایی که در سال ۸۸ انتقاد‌هایی داشتند، توانستند با نام اصلاح‌طلب به مجلس برسند یا در دولت مسئولیت‌هایی را برعهده بگیرند. حتی در سال ۹۴ یعنی دو سال پس از انتخاب حسن روحانی به ریاست‌جمهوری، حجاریان بحث نرمالیزاسیون در عرصه سیاسی را مطرح کرد که اشاره به عادی‌سازی فضای ملتهب سیاسی پس از سال ۸۸ داشت و نرمالیزاسیون را نه مصداق دموکراسی که راهی برای رسیدن به آن دانست؛ بنابراین این سخن آقای حجاریان مبنی بر آنکه «اکنون با گذشت یک دهه، این سه جریان نه‌تن‌ها تلفیق و تجمیع نشده‌اند؛ بلکه میان آن‌ها مرزبندی صورت گرفته است»، محل نقد به نظر می‌رسد.

از سوی دیگر خصلت «توده‌ای»‌بودن نیز محل تردید است؛ زیرا اعتراضات سال ۸۸ گرچه درباره محفل‌های نخبه‌گرایی اصلاح‌طلبان عام‌تر بود؛ اما باز هم در طبقه متوسط شناسایی می‌شود؛ چنان که اعتراضات معمولا در شهر‌های بزرگ رخ داد و آن وجه توده‌ای را به طور کامل محقق نکرد؛ امری که در اعتراضات دی ۹۶ خلاف آن را شاهد بودیم.

سعید حجاریان چندی پیش نیز در یادداشتی بحث انتخابات مشروط را مطرح کرد که با واکنش‌های زیادی مواجه شد که شاید بتوان آن یادداشت مهم را ادامه گفت‌وگویی دانست که او هنگام معرفی کابینه دولت دوازدهم با سایت «جماران» داشت و گفت: «بضاعت روحانی در مقطع فعلی در همین حد است؛ چراکه ما از اول انقلاب تا به امروز کادرسازی نکرده‌ایم، اگر کادرسازی می‌کردیم، اکنون کابینه بهتری داشتیم.... خود آقای روحانی هم نیرویی بهتر از این وزرای پیشنهادی نداشت. اگر داشت معرفی می‌کرد. مسئله این است که کفگیر به ته دیگ خورده است و نه کسی را باقی گذاشته‌ایم و نه نیرویی تربیت کرده‌ایم».
حجاریان در موضعی دیگر و شاید در ادامه همین گفتگو نتیجه‌گرایی صرف با هر کیفیت و ابزاری را مصداق گدایی در انتخابات دانسته بود: «انتخابات به معنای کنونی آن، مصداق گدایی قدرت است. اصلاحات، صدقه‌بگیر نیست و اگر مکنت دارد، باید با اتکا بر آن به بازار سیاست برود. اگر پول بازار سیاست را نداشتیم، باید بکوشیم آن را کسب کنیم؛ نه آنکه به هر بنجلی تن دهیم».

حجاریان با اتخاذ چنین مواضعی به‌تازگی دیدگاه خود را تا حدی تئوریزه کرد: «شاید عقلانی‌ترین راهبرد را بتوان در مشارکت مشروط جست. از فرصت انتخابات استفاده کرد؛ ولی چنانچه شروط مطرح‌شده برآورده نشد، عطای انتخابات را به لقایش بخشید».
این دیدگاه با مخالفت‌های زیادی همراه شد و تعدادی از اصلاح‌طلبان چنین ایده‌ای را عبور از انتخابات نامیدند. اصلاح‌طلبانِ منتقد دیدگاه حجاریان باور دارند که انتخابات مهم‌ترین و راه‌گشاترین مسیر اصلاح امور است و حتی اگر موانعی پیش‌روی اصلاح‌طلبانِ سطح یک قرار بگیرد، می‌توان با نامزد‌های ثانویه عرصه را به نفع اندیشه اصلاح‌طلبی پیش برد؛ هرچند از کُنه مواضع حجاریان لزوما نمی‌توان به نتیجه عبور از انتخابات رسید؛ زیرا انتخابات مشروط حجاریان ناظر به حضور مقتدرانه اصلاح‌طلبان در انتخابات است؛ اما او ذیل تئوری خود مشخص نکرد که این شروط را چطور می‌توان مطرح کرد و به چه کسانی می‌توان ارائه داد؟
هرچند او در یادداشتی تکمیلی بر «اصلاح‌طلبی و مسئله بقا»، «کدام اصلاح‌طلبی؟ کدام بقا؟» را نوشت: «سویه اول مشارکت مشروط اصلاح‌طلبان نه معطوف به خود و حضورشان در قدرت؛ بلکه از سر دغدغه برای تشکیل پارلمان قوی و غنی در راستای منافع مردم است. هرچند نباید از سویه دوم که همان فیلتریزاسیون اصلاح‌طلبان باشد، غافل شد...». حجاریان در پاسخ به این پرسش که چه شروطی و برای چه کسی می‌توان گذاشت، همان نقد رایج اصلاح‌طلبان به احرازنشدن صلاحیت را مطرح کرده است و همچنان راه‌حل اجرائی و مؤثری ارائه نداده است. منتقدان این ایده در ایام انتشار یادداشت «اصلاح‌طلبی و مسئله بقا» می‌گفتند که شاید بهتر باشد به جای شرط‌گذاری برای نهاد‌های رسمی با آن‌ها وارد یک تعامل سازنده شد؛ امری که گویا در جریان است و براساس سخنان اخیر عباسعلی کدخدایی، اصلاح‌طلبان با شورای نگهبان برای رفع سوءتفاهم‌ها جلساتی را برگزار می‌کنند.
اما همه چنین نقد‌هایی نمی‌تواند نافی تأثیرگذاری سعید حجاریان بر عرصه سیاسی باشد؛ زیرا شاید مواضع هیچ فعال سیاسی که سال‌هاست مسئولیتی نیز نداشته است، با بازخورد اجتماعی همراه نباشد و گرچه در محتوا و جزئیات موضوعاتی که حجاریان مطرح می‌کند، انتقاد‌هایی وارد است؛ اما نمی‌توان او را جدای از اصلاحات دانست؛ زیرا او با هر خوانشی و به اقتضای زمان در پی بازسازی هویت اصلاح‌طلبی بوده است؛ موضوعی که در حوزه ایده‌های اجرائی در چند یادداشت اخیر او می‌توان جست‌وجو و در حوزه تبیین هویت اصلاح‌طلبی و تمییز آن با جریان‌های دیگر در یادداشت جدیدش مشاهده کرد. خبر های مرتبط

منبع: رویداد24

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

القای "تحریم انتخابات"، تلاش اصولگرایان برای حذف اصلاح طلبان؟!

فرارو- سخنان سید محمد خاتمی درباره لزوم مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری بحث‌های فراوانی را در پی داشته است. عده‌ای به انتقاد از این سخنان رییس دولت اصلاحات پرداخته اند و عده‌ای دیگر از آن دفاع می‌کنند.
به گزارش فرارو، چند روز پیش سید محمد خاتمی در سخنانی درباره حضور اصلاح طلبان در انتخابات مجلس شورای اسلامی تاکید کرد که "اصلاح‌طلبان و مردم ناراضی باید فداکاری و از خودگذشتگی کنند و به خاطر ایران پای صندوق‌ها بیایند."
او ضمن آن که گفته "اصلاح‌طلبان نمی‌توانند به هر قیمتی وارد انتخابات شوند"، افزود که "نباید اصل انتخابات را زیر سوال بُرد."
انتخابات مجلس شورای اسلامی در شرایطی چند ماه دیگر برگزار می‌شود که جبهه اصلاحات درگیر اختلافات گسترده است. نحوه حضور یا عدم حضور در این انتخابات موضوع اصلی اختلافات در این جناح سیاسی است.
برخی اصلاح طلبان می‌گویند سخنان خاتمی از موضع انفعالی و محافظه کارانه است.
به نظر می‌رسد سخنان تازه رییس دولت اصلاحات در این راستاست که اتهام تحریم انتخابات را از اصلاح طلبان بردارد.   با این حال برخی رسانه‌های اصولگرا تلاش می‌کنند که اصلاح طلبان را متهم به حرکت در مسیر "تحریم انتخابات" کنند.
روزنامه اصولگرای رسالت امروز در گزارشی بلند از احتمال تحریم انتخابات از سوی اصلاح طلبان نوشت. با این حال این روزنامه نیز تاکید کرده که رییس دولت اصلاحات خواستار مشارکت اصلاح طلبان در انتخابات شده است.
به نوشته رسالت: " برخی از چهره‌های اصلاح طلب در هفته‌های گذشته، مرتبا از لزوم «مشارکت مشروط» در انتخابات پیش رو و انتظار از شورای نگهبان سخن گفته اند، موضعی که به نظرمی رسد بیش از آن که ناظر به عملکرد این شورا باشد، ناشی از اعتماد به نفس پایین جریان اصلاح طلب است. این جریان، پس از ۶ سال تسلط بر دولت، ۴ سال مجلس و دو سال شورای شهر، آن قدر دستش خالیست که بازی انتخابات را از پیش باخته تصور می‌کند و با بهانه تراشی، به دنبال فرار از شکست محتمل است."
این روزنامه افزود: «تحریم انتخابات اقدامی است که بار‌ها از سوی اصلاح‌طلبان مشاهده شده است. این اتفاق از سوی این جریان سیاسی زمانی رخ می‌دهد که آن‌ها خود را بازنده میدان دانسته و برای توجیه خود به دنبال برخی توجیهات از جمله رفع صلاحیت‌ها دم می‌زنند یا می‌گویند در صورت عدم حضور اصلاح‌طلبان در انتخابات مشارکت مردم هم پایین می‌آید.»
با این حال برخی فعالان سیاسی هم می‌گویند بحث "تحریم انتخابات" انحرافی است و اصولگرایان در حال دامن زدن به آن هستند تا رقیب خود را از میدان به در کنند.
محمد صادق جوادی حصار در این باره به خبرنگار فرارو، گفت: «باید از تحریریه روزنامه رسالت بپرسیم که اگر کسی به شما بگوید من کاری را انجام می‌دهم که نتیجه داشته باشد شما آن فرد را دارای عقلانیت توصیف می‌کنید و با اینکه فردی بدون خرد می‌دانید؟»
او افزود: "کسانی در اردوگاه اصلاح طلبان می‌گویند ما در انتخاباتی شرکت می‌کنیم که امکان رقابت برابر وجود داشته باشد و شرایط مساوی برای انتخاب شدن و انتخاب کردن داشته باشیم. در انتخاباتی شرکت می‌کنیم که مجموعه شرکت کنندگان، مدیران و اداره کنندگان انتخابات به نتیجه آن پایبند باشند و به شعار‌های تحقق یافته در انتخابات تن دهند نه اینکه پس از پیروزی بگویند، شما پیروز شدید، اما حالا کاری که ما می‌گوییم را انجام دهید. وقتی مردم به یک شعار رای می‌دهند، باید آن شعار محقق شود. اگر کسانی می گویند ما درا نتخاباتی شرکت می‌کنیم که این مختصات را داشته باشد این‌ها افرادی منطقی و عاقلی هستند و یا خردستیز، قانون گریز و تحریمی؟! "
این فعال سیاسی اصلاح طلب ادامه داد: «از طرف دیگر تحریم به چه معنایی؟ اصلاح طلبان به هیچ روی نمی‌خواهند انتخابات قانونی و منطقی را تحریم کنند. آن‌ها می‌گویند ما در انتخابات آنگونه که باید باشد شرکت می‌کنیم. انتخاباتی را که از قبل در آن بازنده باشیم و انتخاباتی که با درصد کمی از امکاناتمان بتوانیم در آن شرکت کنیم، انتخابات سالم، مشروع و قانونی نمی‌دانیم. عقل سلیم اقتضا می‌کند که ما موانع مشارکت واقعی را از بین ببریم.»
به گفته جوادی حصار "کسانی در دو طرف ماجرا به این بحث دامن می‌زنند، از یک طرف عده‌ای بی محابا سخنانی مطرح می‌کنند که از نتایجش بهره کافی را نمی‌برند و از طرف دیگر هم کسانی زیر دیگ خالی آتش درست می‌کنند و تصور می‌کنند با این آتش افروزی‌ها و شایعه پراکنی‌ها می‌توانند جریانی را به حاشیه برانند."
این کارشناس مسائل سیاسی گفت: «ما معتقدیم در قانون اساسی جمهوری اسلامی حقوقی برای انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان تعریف شده است. یکی از مواردی که باید در انتخابات محقق شود این است که انتخاب کنندگان بتوانند گزینه مناسب را در اختیار داشته باشند و او را انتخاب کنند.»
او با تاکید بر اینکه اصلاح طلبان به دنبال تحریم انتخابات نیستند، افزود: "اصلاح طلبان ترغیب و تشویق می‌کنند به برگزارس انتخابات درست، سالم و قانونی. آقای خاتمی با شفافیت هر چه تمام‌تر اعلام کرده که ما می‌خواهیم شرایطی فراهم شود تا همگان بتوانند در یک انتخابات آزاد شرکت کنند و بر همه است که به سمت برگزاری یک انتخابات مشارکتی و انگیزه آفرین حرکت کنند. " تیتر روزنامه رسالت درباره تحریم احتمالی انتخابات از سوی اصلاح طلبان جوادی حصار درباره اینکه اگر شرایط مورد نظر اصلاح طلبان در انتخابات شکل نگیرد، تکلیف چیست؟ و اصلاح طلبان چه می‌کنند؟، گفت: «کاری از دستشان بر نمی‌آید. اصلاح طلبان تابع نظر مردمند آن‌ها نمی‌توانند به مردم امر و نهی غیر منطقی و غیرعقلانی کنند. اصلاح طلبان از مردم می‌خواهند که در یک انتخابات سالم، مشارکت آفرین و نتیجه بخش شرکت کنند حالا اگر مردم گفتند که این شرایط درانتخابات وجود ندارد، ما نمی‌توانیم به زور بگوییم نه این شرایط وجود دارد، مردم عقل و درک دارند.»

او افزود: «در انتخابات‌ها گذشته چند درصد مردم در انتخابات شرکت نکردند؟ آیا آن‌هایی که شرکت نکردند تحریمی بودند؟ طبیعی است یک نفر نرسیده در انتخابات شرکت کند و یکی گزینه مطلوبش را پیدا نکرده و دیگری به این نتیجه رسیده است هیچ کدام از گزینه‌های مطرح شده را قبول ندادرد و رای نداده است. ما نمی‌توانیم به زور مردم را به مشارکت در انتخابات ترغیب کنیم ما باید انگیزه‌های شرکت را در مردم بالا ببریم.»
او در پاسخ به این سوال که هدف اصولگرایان برای القای "تحریم انتخابات" از سوی اصلاح طلبان، چیست؟، گفت: «خالی کردن میدان. برخی اصولگرایان (میدان داران و رقیب ستیزان) می‌دانند که در یک مشارکت پرحضور و پرشور شانس برنده شدنشان کاهش می‌یابد. به ویژه رقیب سنتی شان یعنی اصلاح طلبان هرزمان بتوانند مردم را به صحنه دعوت کنند، برنده خواهند بود؛ لذا تلاش می‌کنند که هم انگیزه حضور مردم را کم کنند و هم دامنه نفوذ اصلاح طلبان را کاهش دهند؛ بنابراین در هردو این موارد هر کدام اتفاق بیافتد به سود اصولگرایان است. اصولگرایان نه تنها از تحریم انتخابات از سوی اصلاح طلبان استقبال می‌کنند بلکه به آن دامن می‌زنند.»

تقدیر از مأموران حاضر در ماجرای درگیری پلیس و دختر تهرانپارس! + عکس

احمدی‌نژاد خواستار مذاکره ایران با امریکا شد؛ مذاکره درباره مسائل اساسی مهم‌تر از "برجام" است

(تصاویر +16) قتل دختر مشهور اینستاگرامی و انتشار تصاویر خون‌آلودش در اینستاگرام!

کلیدواژه: رویداد24 سعید حجاریان جریان خط امامی جریان اصلاح طلبی

منبع این خبر، وبسایت www.rouydad24.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۰۸۵۶۲۳ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • تاجیک:خاتمی به دنبال نو کردن فضای اصلاح‌طلبی است/برخی در جریان اصلاحات کنار بکشند تا باد بیاید
  • اصلاح‌طلبی موجود دیگر جواب نمی‌دهد/ اصلاح‌طلبی را از چنبره و چنگ برخی برهانیم!
  • چرا حجاریان درخواست مناظره مکتوب سلیمی‌نمین را پیچاند؟ / این پادشاه لخت است!
  • با صندوق‌های رأی قهر نمی‌کنیم/ مستندات خاتمی درباره انتخابات ۸۸ ، نقل قول‌های اصولگرایان بود
  • با صندوق‌های رأی قهر نمی‌کنیم/ فضای رقابتی یعنی آدم‌های به درد بخور رد صلاحیت نشوند/ مستندات خاتمی درباره انتخابات ۸۸ ، نقل قول‌های اصولگرایان بود/ موضوع حصر کهنه نشده است/ بهاری‌ها عددی نیستند
  • علت بحران گفتمانی در جریان اصلاحات چیست؟ / گفتگو، گمشده اصلی فرهنگ سیاسی ایران/دسته بندی اصلاح‌طلبان در سرمقاله رسالت
  • چرا باید از مناظره-مباحثه سلیمی‌نمین-حجاریان-امین‌زاده استقبال کرد؟/ مونولوگ مرد، زنده باد مناظره
  • واکاوی راهبردهای انتخاباتی جریان های سیاسی کشور
  • عبدی: دولت با وضع فعلی‌اش نیازی به برانداز ندارد
  • عباس عبدی: اگر جهانگیری در دولت کارایی ندارد؛ بگوید کار نمی‌کنم/ قیمت بنزین اگر ۵۰۰۰ تومان هم بشود تاثیری بر مردم ندارد!
  • عبدی: اگر جهانگیری در دولت کارایی ندارد؛ بگوید کار نمی‌کنم/ اروپا به تعهداتش عمل نکند، ایران مجبور به خروج از برجام است
  • مهرعلیزاده: نمایندگان به‌خاطر هزینه‌انتخابات وارد مناسبات رانتی می‌شوند
  • عبدی: سهم مردم از یارانه ۴۵ هزار تومان نبود؛ ۱۵ هزار تومان بود
  • تاثیر رایزنی اصلاح‌طلبان با شورای‌نگهبان پیرامون بررسی صلاحیت‌ها جزئی است
  • نمایندگان بخاطر هزینه انتخابات وارد مناسبات رانتی می‌شوند/حال و روز اصولگراها بهتر از اصلاح‌طلبان نیست
  • مهرعلیزاده: نمایندگان بخاطر هزینه انتخابات وارد مناسبات رانتی می‌شوند
  • مهرعلیزاده: تحریم انتخابات ایده اصیلی نیست/لیست امید تجربه ناموفقی بود
  • مجلس برای تحقق خواسته‌های مردم هنوز وقت دارد/ نظام در انتخابات منتظر اصلاح‌طلبان نمی‌ماند
  • عضو فراکسیون امید: اصلاح‌طلبان تاوان ضعف دولت راپس می‌دهند