خبرگزاری آریا -
در هفته‌های اخیر، تنش‌ها در منطقه خلیج فارس به عنوان مهم‌ترین شاهراه انرژی جهان افزایش یافته است. مورد هدف قرار گرفتن چهار کشتی در بندر فجیره امارات، آسیب دیدن دو کشتی تجاری در آب‌های دریای عمان و توقیف کشتی انگلیسی که وارد آب‌های سرزمینی ایران شده بود، همگی منطقه خلیج فارس را دستخوش تحولات قابل توجهی کرده‌اند که می توانند بر آینده بازارهای جهانی انرژی تاثیرگذار باشند.

بهای نفت در سایه تنش‌های خلیج فارس
تنش در منطقه خلیج فارس با انتشار خبر حمله به دو نفتکش اماراتی و نروژی در دریای عمان آغاز شد. پس از آن همزمان با سفر شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن به تهران، دو نفتکش حامل محموله نفت به مقصد این کشور در سواحل امارات عربی متحده مورد حمله قرار گرفت. یک هفته بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، یک پهپاد ارتش آمریکا را به اتهام تجاوز به حریم هوایی ایران ساقط کرد. دو هفته بعد یک ابرنفتکش حامل نفت ایران در تنگه جبل‌الطارق توقیف و پس از آن خبر توقیف نفتکش بریتانیایی در آب‌های ایران اعلام شد. مجموع رویدادهای فوق برای منطقه خلیج فارس پس از جنگ نفتکش‌ها که در ذیل جنگ تحمیلی عراق علیه ایران صورت گرفت، بی‌سابقه است.
با این حال عواملی نظیر رشد آینده اقتصاد جهان، پایداری رشد اقتصادی آمریکا، تبعات جنگ تجاری ایالات متحده با چین، کاهش رشد اقتصادی چین و سطح تولید و عرضه نفت تولیدکنندگان عمده نفت جهان از جمله آمریکا، روسیه و عربستان سعودی سبب شده که در مجموع بهای جهانی نفت با افزایش چشمگیری مواجه نشود. البته توجه به این نکته مهم است که اگرچه تاکنون معادلات بازار جهانی نفت در جهت کاهش تاثیرگذاری تنش‌های سیاسی و امنیتی بر قیمت حرکت کرده و حتی اثر این شوک‌ها بر قیمت، بسیار کوتاه‌مدت بوده و به‌سرعت از میان رفته است، اما تکرار رویدادهای تنش‌زا در خلیج فارس در آینده می‌تواند به افزایش چشمگیر بهای نفت منجر شود. کما اینکه آژانس بین المللی انرژی در مورد افزایش قیمت جهانی نفت با توجه به افزایش تنش در منطقه خلیج فارس هشدار داده است. همچنین اویل پرایس نیز با توجه به تبعات تنش‌های موجود تاکید کرده که وقوع هر نوع رویارویی نظامی در خلیج فارس می‌تواند قیمت نفت را تا 325 دلار بالا ببرد.
اگر چه تنش‌های حادث شده در خلیج فارس موجب افزایش چشمگیر بهای نفت نشده‌اند، اما به‌صورت غیرمستقیم بر آینده انتقال انرژی از این منطقه تاثیرگذار بوده‌اند. به عنوان مثال، افزایش قابل توجه نرخ بیمه نفتکش‌هایی که از خلیج فارس عبور می‌کنند، از یک سو هزینه انتقال انرژی را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر حجم فعالیت شرکت‌های نفتی را با کاهش مواجه می‌کند، زیرا افزایش هزینه‌های نقل و انتقال انرژی موجب کاهش سود این شرکت‌ها می‌شود. چنین موضوعی در صورتی که در بلندمدت ادامه یابد، می‌تواند بر میزان رشد و توسعه اقتصادی در جهان نیز تاثیرگذار باشد.
آمریکا؛ مقصر اصلی
یکی از مهم‌ترین دلایلی که می‌تواند توجیه‌کننده چرایی عدم افزایش چشمگیر بهای نفت در بازارهای جهانی پس از بروز تنش‌های بی‌سابقه در خلیج فارس باشد، این است که سیاست آمریکا مبنی بر به صفر رساندن فروش نفت ایران با شکست مواجه شده است. در واقع ایران با بهره‌گیری از روش‌های مختلف، تحریم‌های آمریکارا کم‌اثر و از بروز خلأ در بازارهای جهانی جلوگیری کرده است. این در حالی است که اگر خلأ نفت ایران در بازارهای جهانی با ناامنی در خلیج فارس توام می‌شد، آنگاه قیمت‌ها با جهش قابل توجهی مواجه می‌شدند.
بنابراین بر خلاف مواضع مقام‌های ارشد آمریکایی که ایران را متهم کرده‌اند با دامن زدن به تنش‌ها به دنبال انتفاع از افزایش قیمت جهانی نفت است، تهران هیچ نیازی به ایجاد تنش ندارد. این در حالی است که ناتوانی آمریکا در سیاست به صفر رساندن فروش نفت ایران می‌تواند دلیل منطقی‌تری باشد که واشنگتن را مجاب کند از طریق اقدام‌های خرابکارانه در منطقه به دنبال اتهام‌زنی به تهران و در انزوا قرار دادن ایران باشد. در واقع آمریکا که با اعمال فشار بر خریداران نفت ایران نتوانسته سیاست‌های خود را پیش ببرد، تلاش می‌کند با اقدام‌های تخریبی در منطقه و افزایش تنش، اجازه صدور امن نفت سایر کشورها را نیز ندهد. بر این اساس آمریکا تلاش می‌کند ناکامی خود در جلوگیری از فروش نفت ایران را از طریق ایجاد خرابکاری و اقدام‌های تخریبی در منطقه جبران کند.
در پیش گرفتن این سیاست غیرمنطقی از سوی واشنگتن می تواند هزینه‌های همه کشورها را افزایش دهد. به عنوان مثال، وقایع تنش‌زا در خلیج فارس یک بار دیگر مسئله تامین امنیت انتقال انرژی در جهان را برجسته کرده است، به نحوی که برخی از کشورهای اروپایی در پی ایجاد نیروهای مشترک در این خصوص هستند. با این حال چنین اقدامی از سوی اروپا نه تنها نمی‌تواند تامین کننده امنیت انتقال انرژی باشد، بلکه ضریب درگیری در منطقه را نیز افزایش می‌دهد و در صورت وقوع چنین اتفاقی دیگر نمی‌توان نسبت به کنترل بهای انرژی در بازارهای جهانی خوشبین بود.
با این اوصاف عامل ناامنی در انتقال انرژی از خلیج فارس بیش از آنکه به ایران یا سایر کشورهای منطقه مرتبط شود، از سیاست‌های ایالات متحده آمریکا ناشی می‌شود. خروج آمریکا از توافق هسته‌ای و اعمال فشارهای یکجانبه در قالب تحریم‌های اقتصادی و تلاش برای به صفر رساندن فروش نفت ایران، همگی در زمره اقدام‌های تخریبی به شمار می‌آیند که بر ناامنی در خلیج فارس دامن زده‌اند. از این رو اگر کشورهای مصرف‌کننده انرژی به دنبال یافتن مقصر برای افزایش تنش در منطقه هستند، باید انگشت اتهام خود را به سوی آمریکا نشانه بگیرند، زیرا پیش از اقداهای تحریمی و تخریبی آمریکا، منطقه خلیج فارس شاهد هیچ یک از تنش‌های موجود نبود.
شعیب بهمن

منبع: خبرگزاری آریا

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.aryanews.com دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت www.aryanews.com بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۷۵۳۰۹۰ را به همراه موضوع به آدرس info@khabarban.com ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

تجاوز جوان افغان به دختر ۱۱ ساله پس از آزادی

بازگشت مجری دهه شصت به شبکه دو سیما

افشای جزئیات تازه از املاک نجومی شهرداری قالیباف؛ چگونه یک پرونده فساد «سر به نیست» شد؟

واکنش علی مطهری به سخنان عجیب نماینده شازند درباره مسلمانان چین

شمار جانباختگان کرونا در فارس به ۵۴۶ نفر رسید

خبر بعدی:

هر آنچه از رفتارهای بورسی در ایران باید بدانید

ایسنا/مازندران یک کارشناس اقتصاد با بررسی و مطالعه پیشینه و رفتار بورس در ایران، رشد شارپی این بازار را وابسته به تحولات سیاسی جامعه دانست.

مسعود تقی‌پور در گفت‌وگو با ایسنا، ضمن بررسی تحولات بورس در ایران به موضوع نوسانات این بازار اشاره و خاطرنشان کرد: عمده ریزش ها و خیزش ها در بازار سرمایه ایران همیشه چندماه قبل و یا بعد انتخابات رخ داده و جالب تر اینکه هر زمان انتظار روی کارآمدن دولت یا مجلسی معتدل تر وجود داشته، شاخص بورس واکنش منفی بیشتری را تجربه کرده است.

تقی پور پنج عامل اصلی را سبب نوسانات بازار بورس عنوان و اظهار کرد: نخستین عامل مسئله انتظارات تورمی است، یعنی جامعه از آینده قیمت کالاهای سرمایه ای مولد و غیرمولد نگران بوده و در حقیقت مردم بدبینی یا نگاه تورمی نسبت به آینده اقتصادی قیمت ها دارند و ارزش پول را کاهنده می بینند.

وی منشاء انتظارات تورمی را در بی ثباتی اقتصادی و بدبینی نسبت به آینده دانست و افزود: دومین عامل اصلی نوسانات بازار بورس، پول یا نقدینگی است؛ به بیان بهتر افزایش حجم نقدینگی نسبت به مبادلات بازار و گذر از نرخ رشد اقتصادی باعث شده تا پول به سمتی حرکت کند، و از آنجا که پول در بطن جامعه وجود دارد بازار مناسب توسط مردم انتخاب می شود.

این کارشناس و مدرس دانشگاه سومین عامل موثر در نوسانات بازار را شوک نامید و تصریح کرد: جنگ، زلزله، بلوا و آشوب، اتفاقات سیاسی، حمله نظامی و هر حادثه بزرگ دیگری می تواند به بازار سرمایه شوک وارد کند اما باید توجه داشت که شوک به تنهایی قادر به ریزش بازارها نبوده و چنانچه با یکی از عوامل فوق پیوند پیدا کند می تواند باعث بروز نوسانات شود.

تقی پور، کرونا را در قالب یک شوک سبب ایجاد روند مثبت در بازار سرمایه دانست و گفت: کرونا سبب خانه نشینی مردم و افزایش بیکاری شد که این عامل در پیوند با انتظارات تورمی موجبات ورود سرمایه های مردم به بازار بورس را فرآهم کرد، در نتیجه به دلیل بازدهی مناسب و روند صعودی ورود به این بازار تدوام یافت.

وی یکی از دلایل تجربه روزهای منفی بازار بورس در چندماهه اخیر را تعدیل بازارهای سرمایه ای غیرمولد نظیر طلا، سکه، دلار و ملک دانست و افزود: با افزایش قیمت در بازارهای سرمایه ای، بخشی از دارایی مردم به سمت این بازارها حرکت کرد که این عامل در اواخر تیر و مرداد سبب تجربه رشد منفی بازار سرمایه شد.

این کارشناس اقتصادی و مدرس دانشگاه، علت نوسانات بازار طلا و ارز را دلالی دانست و تاکید کرد: قیمت شاخص کالای مصرف کننده از سال ۸۵ تا ۹۷ حدود ۱۰ برابر شده درحالیکه شاخص کالای سرمایه ای بیش از ۱۰۰ برابر رشد کرده است، یعنی قیمت ارزاق ۱۰ برابر شده اما طلا و دلار و زمین صد برابر، بنابراین در نتیجه شکاف بوجود آمده مابین افراد دارای ثروت و سرمایه و افراد مصرف کننده با دستمزد محدود، خیل کثیر مردم به سمت دلالی حرکت کردند. 

تقی پور انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و تاثیر آن بر بازارهای خارجی و همچنین انتخابات راست جهوری ایران را ۲ عامل تقریبا تاثیرگذار نوسانات بازار سرمایه عنوان و خاطرنشان کرد: ریزش های بزرگ بازار سرمایه به ترتیب در سال های ۷۶، ۸۰، ۸۴، ۸۷، ۸۸ و ۹۲ اتفاق افتاده که همگی در بازه زمانی انتخابات ریاست جهوری به وقوع پیوسته است.

این محقق، پژوهشگر و استاد اقتصاد دانشگاه با اشاره به اینکه در بازار بورس هر صنعتی بیشتر تحریم شود بلافاصله سهام آن صنعت رشد قیمتی مثبتی را تجربه می کند، اظهار کرد: این رفتار برای صنایع نفتی؛ پتروشیمی؛ فولادی و کشتیرانی در چند سال اخیر با توجه به تحریم های دولت آمریکا علیه ایران مصداق داشته و به سرعت خود را نشان داده است.

وی از افزایش نرخ بهره بانکی به عنوان عامل مهارکننده انتظارات تورمی نام برد و اظهار کرد: علاوه بر افزایش بهره بانکی، رشد قیمت های جهانی بازارهای طلا و ارز نیز می تواند بازار داخل ایران را از افسار گسیختگی نجات دهد، زیرا وقتی بازارهای جهانی رکود دارند بازار داخل کشور صعودی می شود.

تقی پور همچنین نقدینگی و رشد پایه پولی را عامل اصلی رشد قیمت ها دانست و اذعان کرد: چرا که این عوامل فشار تقاضا را به شکلی فزاینده بر بازارها خصوصا بازار سرمایه و کالاهای سرمایه ای افزایش می دهد.

این کارشناس و مدرس دانشگاه در حوزه اقتصاد معیار سنجش نرخ ارز را شاخص تورم معرفی کرد و افزود: نرخ ارز همیشه در ایران با تزریق پول و یا کنترل بازار پائین نگه داشته می شود، در غیر این صورت باید ارز فعلی ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر از قیمت کنونی باشد.

تقی‌پور با پیش‌بینی تداوم روند نسبی رشد شاخص بورس در ماه های پیش رو، تصریح کرد: این روند صعودی برای بازارهای طلا و ارز نیز دور از انتظار نیست، حتی اگر سیاست های بازدارندگی نیز اعمال شود اما با رشد بازار بورس، طلا و ارز و ملک نیز قمیت خود را تعدیل کرده و چنانچه شوکی در آینده نباشد روند صعودی با شیب ملایم ادامه خواهد داشت.

وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر تاثیرگذاری انتخابات ریاست جهوری آمریکا در دسامبر بر بازارهای ایران تاکید کرد: قطعا این انتخابات بر بازارهای ایران تاثیر گذار است، اینکه دولت بعدی چه شکلی دارد، بازارهای بین المللی و میزان نقدینگی چه تغییراتی خواهند داشت، تجارت ایران با بازارهای جهانی چه روندی در پیش خواهد گرفت و اینکه تحریم ها ادامه یابد همگی می توانند در نوسانات بازار داخلی تاثیرگذار باشند.

این محقق، پژوهشگر و استاد اقتصاد دانشگاه، در پاسخ به این پرسش که شکاف بین اقشار جامعه تا کجا ادامه خواهد یافت تصریح کرد: هرچه شاخص ثروت یا شاخص کالای سرمایه ای با انتظارات تورمی، حجم نقدینگی و شرایط تحریمی موجود رشد بیشتری کند، بالطبع شکاف ایجاد شده عمیق و پیچیده تر می شود، بنابراین لازم است باب تجارت بازتر شود، تولید افزایش یافته و دلالی ها کاهش یابد تا این شکاف به تدریج ترمیم شود، چراکه ایجاد شکاف طبقاتی سریع رخ داده اما احیا و ترمیم آن به پروسه بسیار طولانی زمان نیز دارد.

تقی پور با تاکید بر اینکه تولید نیازمند تجارت بوده و افزایش تولید داخلی به بازارهای جدید وابسته است خاطرنشان کرد: بازارها و مصارف داخلی کشور اندازه ای محدود و ثابت دارد و حتی امروز با توجه به حجم تورم فعلی کاهش یافته است، بنابراین افزایش تولید نیازمند بازارهای جدید بین المللی برای تحقق به جهش تولید است.

وی به رابطه مستقیم اقتصاد و سیاست بین الملل اشاره کرد و با بیان اینکه کشورها علیرغم اختلافات فی مابین بر سر منافع خود در تجارت رابطه دوستانه دارند اظهار کرد: بازار کشورهای عربی عراق و سوریه و سایر ملل حاشیه ایران و همچنین سرمایه گذاری بر بازارهای آسیا که جمعیت قابل توجه جهان را در خود جای داده اند، می توانند بازارهای مناسبی برای اهداف تجاری ایران باشند.

انتهای پیام

دیگر خبرها

  • سفر به مناطق ساحلی خلیج فارس در جنوب کشور
  • گفتگوی وزرای خارجه ایران و امارات امری مثبت است
  • سودجویان به جان لاک پشت های خلیج فارس افتادند
  • چرایی وحشت حکام عرب حاشیه خلیج فارس از شکست احتمالی ترامپ
  • ماهیگیران و قایق سواران مراقب باشند/مواج شدن دریای شمال و جنوب
  • ابوظبی و «ابتکار صلح هرمز»؛ محور گفتگوی ایران و امارات
  • برنامه زیست محیطی شرکت‌های نفتی حوزه خلیج فارس تدوین شود
  • فرصت طلایی گازی ایران
  • دلایل گفتگوی اخیر ایران و امارات/ ابوظبی و «ابتکار صلح هرمز»
  • آلودگی‌های نفتی در خلیج فارس سبب خسارت به ذخایر آبزیان شده است
  • هشدار هواشناسی نسبت به تلاطم خلیج فارس و دریای عمان
  • استقرار سامانه مدیریت مکانیزه نگهداری و تعمیرات در فرودگاه خلیج فارس
  • توقیف محموله ۸.۵میلیارد ریالی کالای قاچاق در آبهای شمال غرب خلیج فارس
  • خلیج فارس متلاطم می شود/لزوم پرهیز از تردد شناورهای کوچک و تفریحی
  • دوره آموزشی تحلیل تکنیکال مقدماتی بورس برگزار می شود
  • لکه‌های نفتی دوباره به گناوه رسیدند/ لزوم پیشگیری از آلودگی ساحل
  • قیمت نفت بازهم کاهش یافت
  • استخدام تکنسین قطعات تلفن همراه در شرکت پارسیان مهد خلیج فارس
  • از موزه ملی شعبه سی تیر تا موزه ملی شعبه بزرگراه خلیج فارس