به گزارش خبرنگار حوزه فن‌آوری‌ گروه علمی پزشكی باشگاه خبرنگاران جوان، تلسکوپ؛ وسیله ای هیجان انگیز محسوب می شود که توانست نیمی از آرزوی بشر را برای فتح ستارگان محقق کند و برای رسیدن به چنین جایگاهی روزهای پرفراز و نشیبی را پشت سرگذاشته است که امروز  قصد داریم آن روزها را برای شما بشکافیم!

تولد تلسکوپ با اختراع لنز

بشر هزاران سال نهایت تلاش خود را کرد تا سر آسمان شب را بشگافت و به همین دلیل همیشه چشم به آسمان می‌دوخت تا وسیله ای به نام تلسکوپ خلق شد! یک پرش ناگهانی از نظارت با چشم عریان تا ابزار کمکی برای رصد گری که یکی از دستاورد‌های مهم بشری به شمار می‌رود.

 این اختراع با لنز‌ها آغاز شد.

ببینید: ساخت تلسکوپ با وسایل ساده

هر چند مبداء و اساس آن معلوم نیست، اما گمانه زنی‌ها ما را به سده سیزدهم در ایتالیا باز می‌گرداند. کاشف و سازنده آن احتمالأ کسی بود که برای پنجره‌ها شیشه می‌ساخت و  با نگریستن از طریق شیشه متوجه شد که تصویر بسیار شفاف و پاک معلوم می‌شود.

خالق تلسکوپ کیست؛ لیپرشی؟!

تلسکوپ نخستین وسیله چشمی است که در مورد پیدایش آن اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد. یکی از حکایات بسیار قرین به حقیقت، ما را به مغازه یک عینک فروش هالندی بنام هانس لیپرشی در قرن شانزدهم می‌برد. دو کودک در داخل مغازه او با لنز بازی می‌کردند و با روی هم گذاشتن لنز‌ها به برج یک کلیسای دور دست نگاه کردند و از دیدن آن شگفت زده شدند.

این مطلب را از دست ندهید: اگر با تلسکوپ بدون فیلتر به خورشید نگاه کنید، چه اتفاقی برای چشمانتان خواهد افتاد؟

زمانی که لیپرشی متوجه این کار شد، لنز‌ها را روی هم نصب کرده و اولین وسیله نگاه کننده اش را ساخت. در سال ۱۶۰۸ لیپرشی سعی کرد تا این وسیله را به اردوی هالند بفروشد. اما افسری که طرف معامله بود، وسیله یا دوربین لیپرشی را نخرید، زیرا کسانی دیگری هم بودند که ادعا می‌کردند، این اختراع متعلق به آنهاست. در همان سال سفیر فرانسه در هاگ یکی از آن‌ها را برای هنری چهارم – پادشاه فرانسه خرید و در سال بعد تحت نام "لوله هالندی" "دورنما" و "استوانه ها" در پاریس و آلمان به فروش رسید. اما دیری نگذشت که در میلان، ونیز و در پایان سال حتی در لندن نیز این ابزار ساخته شد.

نقش گالیله در اختراع تلسکوپ 

در همان روز‌های آغازین پیدایش تلسکوپ یکی از پرنفوس‌ترین افراد مرتبط با آن بدون شک کسی جز گالیله دانشمند ایتالوی نیست. زمانیکه لیپرشی سعی کرد تا وسیله دورنمایش را به اردوی هالند بفروشد، خبر اختراع آن درست در زمانی به ونیز رسید که یک فرد ناشناس یکی از این ابزار را می‌خواست به سنای آن کشور بفروشد.این فرد به مشاور علمی اش به اسم پاولو سارپی شخصی که این وسیله را آزمایش کرد، مراجع کرده بود اما ناگهان این فرد ناشناس ناپدید شد. در نتیجه سارپی رفت تا گالیله - محترم‌ترین سازنده ابزار؛ کسی که به تازگی یک وسیله جدید شمارش را اختراع کرده بود، ببیند. گالیله این دورنما را از نو ساخت، اما با انتقاد زیادی از سوی مردم روبرو شد.

ببینید: ساخت تلسکوپ ساده با بطری پلاستیکی

همه می‌گفتند که این وسیله هیچ کاری دیگری نمی‌تواند، جز اینکه خیال یا حیله بینایی ایجاد کند و تصویر نیز قابل اعتماد نیست. در مارس ۱۶۱۰ شرحی را بر وسیله نظارت گر شب اش تحت عنوان پیک ستاره‌ای (Sidereus Nuncius) در بیست و چهار صفحه منتشر ساخت، که همه را در مورد جهان شناخته شده، متحیر ساخت. در این متن نوشته بود که مهتاب صاف و هموار نیست بلکه ناهموار و پوشیده از حفره‌های زیادی است. راه شیری پر از میلیون‌ها ستاره است و مشتری نیز چهار قمر دارد.

بعد‌ها گالیله توانست تا دیدگاه مربوط به سیستم جهان زمین مرکز (geocentric) (کائنات به دور زمین) را به چالش کشیده و دیدگاه جدید یعنی جهان خورشید مرکز (heliocentric) (نظام شمی به دور خورشید) را که حدود پنجاه سال قبل توسط کوپرنیکوس مطرح شده بود ثابت کند. در شب چهاردهم اپریل ۱۶۱۱ یک مهمانی به افتخار او در خارج از شهر روم برگزار شد. در این محفل، گالیله ابزار جدید خود را به مهمانان نشان داده و اجازه داد تا آنچه را که کشف کرده بود، همه ببینند.

یک شاعر الهیات شناس یونانی که در محفل حضور داشت، برای این وسیله یک اسم قدیمی یونانی را پیشنهاد کرد. این اسم مورد پسند هم قرار گرفت و میزبان محفل فدریکو چیسی رسمأ وسیله جدید گالیله (تلسکوپ) را تعمید داد.

آغاز ورود تلسکوپ  به دنیا

اولین ابزار چشمی یا اپتیکی چیزی بود که اغلب مردم با کلمه تلسکوپ آن را شناختند.

این مطلب را از دست ندهید: از دوربینی با کارایی خارق‌العاده تا ساخت بزرگترین تلسکوپ رادیویی جهان

یک لوله دراز که نور به صورت یک رشته با عبور از دهانه (لنز‌های اولیه) به لنز‌های عدسی در قسمت پایانی آن می‌تابد. این وسیله بنام تلسکوپ بازتابی مشهور بود. زیرا لنز‌های عینی نور را منکسر یا می‌شکند. تمامی دانشمندان اولیه (گالیله، کپلر، هیگنز و هیویلوس) از آن استفاده می‌کردند. اولین مدارک استفاده از تلسکوپ مربوط به تلسکوپ شکستی (Refracting Telescope) است که در سال ۱۶۰۸ در هلند پدیدار شد. در آن زمان از عدسی به عنوان عدسی شیئی استفاده می‌کردند تا یک تصویر بسازد.

پیشرفت آن به سه نفر نسبت داده می‌شود:

هانس لیپرشی ( Hans Lippershey) و زاخاریاس یانسن (Zacharias Janssen) که در میدل‌بورخ آلمان، عینک ساز بودند و یک ابزار ساز و کارشناس عدسی‌ها به نام یاکوب میتیوس (به هلندی: Jacob Metius) از شهر آلکمار. [۶]در ماه جون سال ۱۶۰۹ گالیله از ساخته‌شدنِ تلسکوپِ آلمانی با خبر می‌شود و تلسکوپ خود را در یک‌ماه می‌سازد و در درازای یک‌سال برای بهبود طراحی آن می‌کوشد.

این ایده که شیئی (عدسی شیئی| ( Objective)) یا عنصرِ جمع‌آوری‌کننده نور، می‌تواند به جای یک عدسی، یک آیینه باشد، محصول تحقیقی بود که مدت کمی پس از اختراع تلسکوپ شکستی انجام شد. مزایای استفاده از آینه‌های سهمی‌گون ( Parabolic reflector) به جای عدسی، از جمله کاهش ابیراهی‌کروی و عدم وجود ابیراهی‌رنگی، باعث شد تعداد زیادی طرحِ پیشنهادی و چندین تلاش برای ساخت آینه بازتابی صورت گیرد.

در سال ۱۶۶۸ ایزاک نیوتن ( Isaac Newton) اولین تلسکوپ بازتابی ( Reflecting Telescope) کاربردی را ساخت که بعد‌ها تلسکوپ نیوتنی ( Newtonian telescope) نام گرفت. وسیلهٔ او از یک آینه مقعر و یک آینه تخت تشکیل می‌شد که در یک لوله قرار گرفته بودند. آینهٔ تلسکوپ نیوتون از فلز ساخته شده بود و قطری در حدود۵ سانتی‌متر داشت.

این مطلب را از دست ندهید: تکمیل مراحل ساخت بزرگترین تلسکوپ جهان

اختراع عدسی‌بی‌رنگ ( Achromatic lens) در سال ۱۷۳۳ میلادی، خطای رنگی را اندکی تصحیح کرد و امکان ساخت عدسی‌هایی با فاصلهٔ کانونی کمتر که به کوتاه شدن لوله تلسکوپ می‌انجامید را فراهم ساخت. تلسکوپ‌های بازتابی اگرچه ابیراهی رنگی نداشتند، ولی در درازای قرن‌های ۱۸ و ۱۹ آینهٔ فلزی آن‌ها که از مس و قلع ساخته‌شده بودند به مرور زمان تیره می‌شدند. این مشکل با اندود کردن سطح شیشه با نقره در ۱۸۵۷ یا آلومینیم در سال ۱۹۳۲ حل شد.

حداکثر اندازهٔ عدسی شیئی تلسکوپ‌های شکستی در حدود یک متر است. اغلب تلسکوپ‌های ساخته شده در قرن بیستم از نوع بازتابی بودند، این درحالی است که بزرگترین تلسکوپ‌های بازتابیِ در حال کار، بزرگتر از ۱۰ متر هستند. قرن بیستم همچنین پیشرفت در ساخت تلسکوپ‌ هایِ فعال در طیف وسیعی از طول موج‌ها از امواج رادیویی تا امواج گاما را نشان می‌دهد. اولین تلسکوپ رادیویی هدفمند نیز در سال ۱۹۳۷ وارد عملیات ساخت شد و از آن زمان پیشرفت‌های شگرفی در تنوع مجموعهٔ ابزار نجومی انجام شده‌است.

تلسکوپ نوری

یک تلسکوپ نوری طیف مرئی نور را گردآوری می‌کند. تلسکوپ‌های نوری قطر زاویه‌ای و روشنی اجرام مورد رصد را افزایش می‌دهند. [۱۳]در یک تلسکوپ نوری به منظور ایجاد تصویر از آینه یا عدسی استفاده شده‌است.

از این نظر تلسکوپ‌ها را به سه گروه عمده تقسیم‌بندی می‌کنند:

تلسکوپ‌های شکستی تلسکوپ‌های بازتابی تلسکوپ‌های شکستی

در یک تلسکوپ شکستی برای ایجاد تصویر از عدسی استفاده می‌شود.

این مطلب را از دست ندهید: ساخت نسل آینده تلسکوپ‌های فضایی خارج از زمین

اولین بار گالیله از این نوع تلسکوپ استفاده کرد و از این رو به این گونه تلسکوپ‌ها گالیله‌ای نیز می‌گویند.

تلسکوپ‌های شکستی انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

تلسکوپ شکستی آکروماتیک تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک تلسکوپ شکستی آکروماتیک

در تلسکوپ‌های شکستی از دو عدسی شیئی و چشمی استفاده می‌شود. عدسی شیئی برای جمع‌آوری نور و کانونی کردن آن و عدسی چشمی برای بزرگنمایی تصویر استفاده از عدسی به عنوان شیئی دارای معایب مهمی مانند ابیراهی رنگی است. برای رفع این مشکل می‌توان شیئی را از دو عدسی ساخت که منجر به ساخت تلسکوپ شکستی نوع آکروماتیک می‌شود. نسبت کانونی این نوع تلسکوپ‌ها از f/۷ تا f/۱۱ است که به این تلسکوپ‌ها اصطلاحاً «تلسکوپ کند» می‌گویند.

تلسکوپ شکستی آپوکروماتیک

تلسکوپ‌های شکستی آکروماتیک سنتی پس از دو قرن استفاده گسترده حالا جای خود را به مدلی پیشرفته‌تر به نام آپوکروماتیک می‌دهند. عدسی شیئی این نوع تلسکوپ‌ ها از چندین عدسی ساخته شده‌است که از جنس ED هستند.

تلسکوپ‌هایی که شیئی آن‌ها از سه قسمت تشکیل شده باشد به اصطلاح تریبلت می‌گویند. فضای بین این عدسی‌ها را از گاز نیتروژن پر می‌کنند. نسبت کانونی تلسکوپ‌های شکستی آپوکروماتیک معمولاً از f/۴ تا f/۹ است که به این تلسکوپ‌ها «تلسکوپ تند» می‌گویند. همچنین به علت پایین بودن نسبت کانونی از این نوع تلسکوپ‌ها برای عکاسی نجومی نیز استفاده می‌کنند.

تلسکوپ‌های بازتابی

در این تلسکوپ‌ها جمع‌آوری نور به عهدهٔ یک آینهٔ مقعر است. پوشش بازتابندهٔ آینه می‌تواند نقره یا آلومینیم باشد. پوشش آلومینیومی این مزیت را دارد که اکسیده شدن آن باعث از بین رفتن قابلیت بازتاب آینه نمی‌شود. در بعضی دیگر از تلسکوپ‌ها از نقره استفاده می‌شود، سپس روی آن پوششی قرار می‌گیرد که مانع اکسید شدن نقره می‌شود. آینهٔ مقعر می‌تواند قسمتی از یک کره (کروی) یا قسمتی از یک سهمی (سهموی) باشد.

این مطلب را از دست ندهید: از عینکی که چت می‌کند تا دوربینی که لنز آن خم می‌شود

در تلسکوپ‌های بازتابی اگر از آینه سهموی استفاده شود، ابیراهی کروی به حداقل کاهش می‌یابد. تلسکوپ‌های بازتابی پس از مدتی نیاز به تمیز کردن آینه و پس از آن بسته به کیفیت روکش آلومینیوم، نیاز به تجدید روکش دارند.

تلسکوپ‌های بازتابی در مقایسه با نوع شکستی یک مزیت عمده دارند:

آینه خمیده در قسمت انتهایی تلسکوپ نصب می‌شود که باعث می‌شود آینه زیر وزن خود تغییر شکل ندهد.

تلسکوپ رادیویی

آنتن‌های غول پیکری به شکل بشقاب هستند که علامت‌های رادیویی را در کانون اصلی خود متمرکز می‌کنند. در این کانون، یک آشکارساز رادیویی قرار دارد. با استفاده از تلسکوپ رادیویی، اندازه گیری شدت امواج رادیویی حاصل از کهکشان‌ها امکان پذیر است. در تلسکوپ رادیویی، یک آنتن به شکل بشقاب، امواج را کانونی می‌کند و به گیرنده می‌فرستد. امواج پس از تحلیل در کامپیوتر، بر روی کاغذ رسم می‌شوند. اخترشناسان با پیوند چندین تلسکوپ رادیویی به هم، یکدوربین رادیویی درست می‌کنند و نقشه مناطق نشر کننده موج رادیویی را در آسمان بدست می‌آورند.

این مطلب را از دست ندهید: طراحی یک لنز چشمی عجیب!

به کمک تلسکوپ رادیویی نه تنها به هنگام شب، بلکه در روز نیز می‌توان به اخترشناسی پرداخت.

تلسکوپ اشعه ایکس

در بالای جو، تلسکوپ‌های دیگری زمین را دور می‌زنند، که مخصوص پرتو‌های X و فرابنفش هستند. آنها برای تشریح منظره آسمان در پرتو‌های X و فرابنفش، یافته‌های خود را به صورت پیام‌های رادیویی به زمین می‌فرستند.

انتهای پیام/

 

منبع: باشگاه خبرنگاران

کلیدواژه: تلسکوپ

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.yjc.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «باشگاه خبرنگاران» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه در مورد انتشار این خبر انتقاد یا پیشنهادی دارید لطفاً با آدرس ایمیل [KHABARBAN] مکاتبه فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

واکنش علی مطهری به اظهارات سیدحسن نصرالله درباره سفر مکرون به لبنان

مسکن ارزان می‌شود؟ خانه بخریم یا نخریم؟

فیلم| کشتار وحشیانه سگ‌های خیابانی در اهواز

قیمت پراید از ۱۰۰ میلیون گذشت!

روزنه شکر/ ماجرای چوپان مبتکر و گوسفندان زبل چیست؟

خبر بعدی:

منتظر گزارش نهایی در مورد جزییات جعبه سیاه پرواز اوکراینی هستیم

خبرگزاری میزان- وزیر راه و شهرسازی گفت: جعبه‌های سیاه هواپیمایی اوکراینی در کشور فرانسه بازخوانی شده و محتوای آن‌ها با هم تطبیق داده شده که منتظر گزارش نهایی هستیم. تاریخ انتشار: 14:35 - 19 مرداد 1399 - کد خبر: ۶۴۵۱۲۵

خبرگزاری میزان ـ محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی در حاشیه مراسم تودیع و معارفه رییس سازمان هواپیمایی کشور گفت: موضوع تغییر سیاست این بخش همواره حائز اهمیت بوده و طبق دستور رییس جمهور این تغییر انجام شد تا شاهد ایجاد انضباط فراگیر در صنعت هوانوردی کشور باشیم.

وی افزود: فرد منصوب شده دارای دانش بالایی است و با انتصاب این فرد شاهد اتفاقات موفقی در حوزه هوانوردی خواهیم بود.

وزیر راه و شهرسازی با اشاره به توسعه تعاملات سازمان هواپیمایی کشوری با ایکائو گفت: این اقدامات همواره در اولویت برنامه‌های این بخش به شمار می‌رود.

اسلامی با تکذیب سفر هوایی برخی از بیماران کرونایی گفت: طبق مصوبه ستاد ملی مبارزه با کرونا جابجایی و یا تردد فرد کرونایی در خارج از منزل جرم است و تا به امروز نیز شرکت‌های هواپیمایی بیمار کرونایی را جابجا نکرده‌اند.

وی با بیان اینکه در تمامی فرودگاه‌های کشور تب‌سنجی انجام می‌شود گفت: در صورتی که فردی مشکوک به کرونا باشد از ورود آن به هواپیما یا فرودگاه‌ها جلوگیری می‌شود.

وزیر راه و شهرسازی گفت: عابدزاده ۵ سال در سازمان هواپیمایی کشوری خدمت کرده و تغییر آن به دلیل ضرورت‌های سازمان بوده تا تغییر و تحولاتی در این بخش محقق شود.

اسلامی گفت: آسمان ایران امن‌ترین آسمان کشور است و به عنوان استراتژیک‌ترین آسمان برای پرواز‌های عبوری است.

وی افزود: شیطنت‌هایی در این بخش صورت گرفته و به دلیل مداخلات استکبار جهانی که وانمود می‌کند آسمان ایران ناامن است برخی اطلاعیه‌هایی را صادر کرده است.

اسلامی گفت: یک شرکت انگلیسی در منتها علیه خط شرقی عراق یک خط هوایی باز کرده و به قیمت بسیار نازل شرکت‌های هواپیمایی را ترغیب به عبور از این منطقه می‌کند.

وزیر راه و شهرسازی گفت: کاهش پرواز‌ها به ویژه پرواز‌های خارجی به دلیل شیوع کرونا بوده و در خصوص میزان پرواز‌های خارجی اقدامات لازم را انجام خواهیم داد.

وی در مورد شاغل یا بازنشسته بودن رؤسای جدید سازمان هواپیمایی کشوری گفت: هر دو شاغل هستند و هنوز بازنشسته نشدند.

وزیر راه و شهرسازی در مورد بازخوانی جعبه سیاه اظهار کرد: DVR و CVR جعبه‌های سیاه هواپیمایی اوکراینی در کشور فرانسه بازخوانی شده و محتوای آن‌ها با هم تطبیق داده شده‌اند و منتظر گزارش نهایی هستیم.

اسلامی تاکید کرد: کشور‌های دیگری هم در این خصوص بیانیه صادر کردند که برای ما اهمیتی ندارد و ما طبق آنکس ۱۳ و ایکائو کار خود را انجام می‌دهیم.

بیشتر بخوانید: پاسخ رییس سابق سازمان هواپیمایی به حاشیه‌ها

انتهای پیام/

دیگر خبرها

  • مترا از فراز آسمان
  • افتتاح بزرگترین رصدخانه خورشیدی تهران
  • استعفای برایان هوک شکستی دیگر برای کاخ سفید + فیلم
  • ۵۴ هزار وسیله نقلیه بدون رعایت قانون وارد کشور شده است
  • کیف جادویی ورزشی با قابلیت تبدیل به ۵۰ وسیله ورزشی + فیلم
  • تماشای«آسمان باستانی» در تلویزیون/ مستند جدید کیهانی شبکه چهار به چهارسوی علم می‌آید +فیلم
  • تماشای «آسمان باستانی» در شبکه چهار/ مستند جدید کیهانی پخش می‌شود
  • دولت و شخص رئیس‌جمهور بر تغییر مدیران سازمان هواپیمایی تأکید دارند
  • «موتور سیکلت»؛ ابزار بی نظیر ارتکاب جرم و مصون از پیگرد!
  • تکذیب سفر هوایی بیماران کرونایی/ شیطنت انگلیسی ها برای دور زدن آسمان ایران
  • اسلامی: گزارش نهایی سقوط هواپیمای اوکراینی به‌زودی منتشر می‌شود
  • آسمان ایران امن‌ترین آسمان برای پروازهای عبوری است
  • پرواز خودسرانه پهپادها در آسمان عراق؛ چالش جدید این کشور
  • نقشه‌ انگلیسی‌ها برای حذف آسمان ایران از مسیر پروازی ایرلاین‌ها
  • سازمان هواپیمایی بیانیه نهایی حادثه بوئینگ اوکراینی را اعلام می‌کند
  • نقشه انگلیسی‌ها برای حذف آسمان ایران از مسیر پروازی ایرلاین‌ها
  • نقشه‌ انگلیسی‌ها برای حذف آسمان ایران از مسیر پروازی ایرلاین‌ها/بیانیه نهایی سانحه سقوط هواپیمای اوکراینی به‌زودی صادر می‌شود
  • شیطنت انگلیسی ها برای دور زدن آسمان ایران
  • برای ساخت ساختمان پزشکی قانونی در الشتر خیرین ورود پیدا کنند