مطالبه اجرت‌المثل کار‌های انجام‌گرفته توسط زوجه در منزل، مشروط به طلاق و جدایی او از زوج نیست؛ بلکه همانند مهریه، مطالبه اجرت‌المثل زوجه در صورت ادامه رابطه زوجیت نیز ممکن است.از جمله اصول حاکم بر روابط مالی زن و شوهر در حقوق اسلام و ایران، اصل استقلال مالی زن شوهردار در اموالش است. مطابق این اصل، زن می‌تواند در اموال خود از جمله مهریه یا جهیزیه، آزادانه هر تصرفی که می‌خواهد، چه تصرف مادی و چه تصرف حقوقی انجام دهد.
مثلا اموالش را بفروشد، اجاره دهد، به رهن بانک بگذارد یا از آن‌ها استفاده غیرمالی کند.
به گزارش «تابناک» شوهر، حق هیچ گونه مداخله در اموال و دارایی‌های زن را ندارد و این موضوع که وی را رییس خانواده بدانیم، توجیه‌کننده مداخله وی در اموال زن نیست. ماده ۱۱۱۸ قانون مدنی نیز صریحا می‌گوید: زن مستقلا می‌تواند در دارایی خود هر تصرفی را که می‌خواهد بکند.
از طرفی می‌دانیم که این فقط اشیای مادی نیستند که ارزش مالی دارند، بلکه کار انسان‌ها نیز می‌تواند منشا ارزش مالی باشد.
کار اقتصادی زن هم بنا بر همین ارزش، جزیی از اموال وی محسوب می‌شود و وی به لحاظ حقوقی و قانونی مجبور نیست به رایگان در خانه مشترک خانواده کار کند مگر کاری که عرف جامعه آن را به اقتضای حسن معاشرت و کمک به بنیان خانواده، وظیفه حتمی او به شمار آور. د. مثلا داشتن اخلاق نیکو با دیگر اعضای خانواده از جمله وظایف عرفی اوست و برای آن نمی‌تواند مزدی از شوهر مطالبه کند.
اما در مورد سایر کارها، زن قانوناً می‌تواند با وجود شرایطی که خواهد آمد، برای کار‌هایی که در منزل شوهر خود انجام می‌دهد، مطالبه حق‌الزحمه کند؛ اگرچه اخلاق اقتضای دیگری داشته باشد.
منشا امکان مطالبه حق‌الزحمه، یک ضابطه کلی است بر اساس ماده ۳۳۶ قانون مدنی ما که اختصاص به روابط مالی زن و شوهر ندارد، هر گاه کسی برحسب امر دیگری اقدام به عملی کند که عرفاً برای آن عمل، اجرتی بوده یا آن شخص عادتاً مهیای آن عمل باشد، عامل، مستحق اجرت عمل خود خواهد بود مگر اینکه معلوم شود قصد تبرع (رایگان انجام دادن) داشته است.
بر اساس همین اصل کلی، در تبصره این ماده این‌گونه ذکر شده است که چنانچه زوجه کار‌هایی را که شرعا به عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرت‌المثل باشد، به دستور زوج و با قصد عدم تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرت‌المثل کار‌های انجام‌گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم می‌کند. (الحاقی به‌موجب قانون الحاق یک تبصره به ماده ۳۳۶ قانون مدنی مصوب سال ۱۳۸۵)

کار‌هایی که شرع انجام آن‌ها را بر زوجه واجب می‌داند، اجرتی ندارد
مطابق این تبصره، برای امکان دریافت اجرت‌المثل، چهار نکته باید در نظر گرفته شود:
۱- کار‌هایی که شرع انجام آن‌ها را بر زوجه واجب می‌داند، اجرتی ندارد. اگر چه در قانون، مصادیق این کار‌ها ذکر نشده است، ولی مراجعه به متون فقهی شاید بتواند به کمک قضات در تشخیص مصادیق مورد اختلاف طرفین بیاید.
مثلاً تمکین زوجه از زوج و انجام وظایف زناشویی شرعاً برعهده زوجه است. به فتوای یکی از مراجع تقلید، زن می‌تواند به شوهر خود بگوید من در برابر کار‌هایی که در خانه انجام می‌دهم، حتی شیری که به فرزند می‌دهم اجرت می‌گیرم.
۲- عرف جامعه باید برای کاری که زوجه می‌خواهد در قبال آن حق‌الزحمه بگیرد، اجمالا اجرتی را در نظر بگیرد؛ بنابراین، مثلاً زوجه نمی‌تواند در قبال کار‌های شخصی خود در خانه مطالبه حق‌الزحمه کند.
۳- کار‌هایی ممکن است دارای اجرت باشند که در راستای اجرای دستورات شوهر انجام گرفته باشد. چرا که اگر زن، بدون هیچ دستوری از جانب شوهر اقدام به انجام کاری کند و پیش از آن نیز به شوهر خود نگفته باشد که در قبال آن کار‌ها اجرت دریافت خواهد کرد، شواهد موجود، دال بر آن خواهند بود که زوجه آن کار‌ها را رایگان انجام داده است و بنابراین نمی‌تواند حق‌الزحمه‌ای در قبال آن‌ها از شوهر خود دریافت کند.
ناگفته نماند اثبات این که زن، کاری را بنا به دستور شوهر انجام داده است، برعهده وی خواهد بود.
البته ذکر این نکته نیز ضروری است که منظور از دستور شوهر، فقط دستور صریح نیست بلکه اراده و خواست شوهر و حتی به تعبیری توقع شوهر به انجام امور، توسط خانم، در حکم دستور تلقی می‌شود.
۴- آخرین نکته مهم آن است که زن، آن کار‌ها را باید با قصد عدم تبرع انجام دهد، یعنی قبل از اقدام به انجام این کارها، قصدش این باشد که در قبال آن‌ها از شوهر خود، حق‌الزحمه دریافت کند؛ بنابراین حتی اگر سه شرط گذشته نیز رعایت شده باشند، یعنی کار زن وظیفه شرعی وی نبوده، عرفا هم می‌توانسته دارای اجرت باشد، به دستور شوهر هم انجام شده، ولی در عین حال وی انتظار هیچ اجرتی را از شوهر خود نداشته است و مجانا آن کار‌ها را انجام می‌داده است، نمی‌تواند درخواست حق‌الزحمه کند.
شایان ذکر است که به صورت کلی و مستقل از روابط زوجین، اثبات اینکه کسی برای دیگری رایگان کار می‌کند بر عهده مدعی آن است و اوست که باید اثبات کند طرف مقابلش رایگان برای وی کار می‌کرده است؛ اما به عقیده عده‌ای، از آنجایی که در روابط زوجین، غالباً در خانواده‌های ایرانی، زن به تبعیت از اصول کلی اخلاقی، تبرعی و رایگان کار‌های خانه را انجام می‌دهد، اماره‌ای به سود شوهر مبنی بر قصد رایگان انجام دادن کار‌ها توسط زن ایجاد می‌شود و در نتیجه در این مورد نیز زن باید ثابت کند که آن کار‌ها را رایگان انجام نمی‌داده است.
برخی دیگر نیز به استناد مفهوم ماده ۲۶۵ قانون مدنی و نیز مفهوم ماده ۳۰ قانون حمایت خانواده، موضوع اثبات انجام تبرعی امور توسط زوجه را به عهده زوج می‌دانند.
در پایان باید گفت که مطالبه اجرت‌المثل کار‌های انجام‌گرفته توسط زوجه در منزل، مشروط به طلاق و جدایی او از زوج نیست؛ بلکه همانند مهریه، مطالبه اجرت‌المثل زوجه در صورت ادامه رابطه زوجیت نیز ممکن است.

منبع: تابناک

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

واکنش «توکلی» به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»

یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: وضع تاسف باری است که دو عالم دینی در انظار عمومی با هم حساب و کتاب کنند.

احمد توکلی در گفت‌وگو با ایسنا، در واکنش به عمومی شدن اختلافات و انتقادات میان آیت الله آملی لاریجانی و آیت الله یزدی اظهار کرد: وضع تاسف باری است که دو عالم دینی در انظار عمومی با هم حساب و کتاب کنند.

وی ادامه داد: من برای این حادثه تاسف می‌خورم، در شرایطی که مردم آنقدر گرفتاری دارند تنش بین بلند پایه‌ترین مقامات نظام آن هم روحانی و مجتهد اصلا درست و عقلانی نیست.

این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفت: مسئولان در چنین شرایطی باید آرامش خود را حفظ کرده و به ریشه کن شدن فساد کمک کنند.

انتهای پیام

شمخانی: مردم می‌گویند نباید برجام را امضا می‌کردیم!| اگر ایران و آمریکا وارد جنگ شوند، ایران ابزارهای متعددی دارد؛ از جمله جنگ نیابتی

توضیح شهردار قم درباره خارج‌نشینی فرزندانش: آنها سفیران نظام هستند!| زندگی ساده‌ای دارم

فیلم: کار یکی از دختران گروه نینجا به بیمارستان کشید

کلیدواژه: تابناک اجرت المثل غضنفر رکن آبادی فاجعه منا شیخ زکزاکی حسن عباسی نفتکش گریس ۱ استقلال بحرین محمد علی نجفی میترا استاد

منبع این خبر، وبسایت www.tabnak.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۷۷۰۹۲۴ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • تدوین ۱۱۵ برنامه در ایام محرم و صفر از سوی اوقاف استان
  • بلیت اتوبوس در ایام اربعین گران می‌شود؟
  • ۱۵ هزار و ۵۰۰ اتوبوس در خدمت جابه جایی زائران کربلا/قیمت بلیت اتوبوس در ایام اربعین تغییر نمی‌کند
  • قیمت بلیت اتوبوس در ایام اربعین گران نمی‌شود
  • طرح تشدید بازرسی در ایام محرم در دستور کار بازرسی اصناف
  • بلیت اتوبوس در ایام اربعین گران نمی‌شود
  • قیمت بلیت اتوبوس در ایام اربعین گران نمی‌شود/ اولویت ارایه خدمات با زائران حسینی است و شرمنده سایر مسافران می‌شویم/ دولتمردان هنر ارایه خدمات متناسب با تقاضا را ندارند
  • ۵۳۳ بیمار بستری و ۲۵۰ هزار نفر از زائران از ابتدای ایام حج امسال ویزیت شدند
  • اعزام ۱۰۰ مبلغ بومی به مناطق مختلف همدان در ایام غدیر
  • دستگاه قضا از طرح‌های نخبگان جامعه در راستای کاهش جرم استقبال می کند/کرمانی ها روحیه مطالبه گری خود را بالا ببرند
  • قسامه چیست؛ چه شرایطی دارد و چگونه اجرا می‌شود؟
  • واکنش توکلی به اختلافات آملی لاریجانی و آیت‌الله یزدی | این نوع حساب و کتاب کردن تاسف‌بار است
  • مردان تیپ الغدیر قریب به 20 سال را درماموریت گذراندند/پاسدارن در هیچ شرایطی عقب نشینی نکردند
  • دانشجویان با دستور و ابلاغ به بلوغ فکری نمی‌رسند/ تحقق مطالبه‌گری با ادبیات مناسب
  • انتقاد توکلی از علنی شدن اختلافات بین آملی لاریجانی و آیت الله یزدی: این نوع حساب و کتاب کردن تاسف‌بار است
  • واکنش احمد توکلی به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»
  • نظر احمد توکلی در مورد اختلاف آیت‌الله یزدی و آملی لاریجانی
  • تدارک ۱۱۵ برنامه مذهبی برای ایام محرم در قزوین
  • ‍‌تداوم وضعیت موجود با توهم جمعی نخبگان،رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی