به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ حالا با گذشت نزدیک به ۵۰۰ سال از نگارش این کتاب، محمد حقی با رجوع به منابع دست اول تلاش کرده فرازهای تاریخی صحیح این کتاب را مستندسازی کرده است.

محمد حقی نویسنده و مهمان برنامه ی شب روایت گفت: بعد از تالیف کتاب روضه الشهدا اثر ملاحسین واعظ کاشفی انقدر این کتاب گسترش پیدا کرد که در جلسات ذکر مصیبت اهل بیت محور جلسات ،این کتاب بود و کم کم باب شد که به این جلسات روضه خوانی می گفتند درحالی که معنای روضه بهشت است.

 محمد حقی مصحح کتاب روضه و پژوهشگرکتاب در هشتمین قسمت از برنامه ی شب روایت در خصوص ماجرای واژه ی روضه بیان کرد: بعد از تالیف کتاب روضه الشهدا از ملاحسین واعظ  کاشفی آنقدر این کتاب  در جلسات یاد اهل بیت گسترش پیدا می کند که آرام آرام همه می گفتند به جلسات روضه خوانی می رویم یعنی جلساتی که  محور جلسه بر اساس کتاب روضه الشهدا بوده است و از آنجایی که متن کتاب ویژگی هایی هم داشته آرام آرام تبدیل می شود به یک واژه ی پر تکرار و معروف می شود به جلسات روضه خوانی در حالی که خود واژه ی روضه به معنای بهشت است.

محمد حقی در خصوص اهمیت و دیده شدن کتاب روضه الشهدا افزود:

یکی از دلایل اصلی این اهمیت این است که اولین مقتل فارسی است که تا پیش از آن مقاتل ، همه عربی است یا اگر هم فارسی بوده به دست ما نرسیده است. از طرف دیگر خود ملا حسین یک واعظ درجه یک بوده است و از طرفی متن طوری بوده است که آرایه های ادبی مثل سجع ،تشبیه و .. را به خوبی جای داده است و بنابراین کتاب تبدیل می شود به یک کتاب درجه یک .

وی در مورد سیر ورود به مقتل فارسی اذعان داشت: یک جریانی براساس فتوحات یعنی لشکر کشی های پادشاهان و مغازی یعنی جنگ ها شکل می گیرد که برخی این وقایع و جنگ ها را ثبت می کردند اما  آرام آرام به سمت مقتل نویسی یک شخص رفت مثل مقتل امام علی و مقتل حجربن عدی و مقتل امام حسین .

اولین مقتل نوشته شده مقتل قاسم ابن اسبق ابن نبات هست که متاسفانه به دست ما نرسیده است که در دوره ی امام باقر و امام صادق (ع) نوشته شده است .

ابی مخنف جز اصحاب امام صادق علیه السلام است.مقتل الحسین ،ابی مخنف جز اولین مقتل هاست و از دسته کتاب هایی است که به دست ما نرسیده است ومعروف است که  در دوره ی قاجار نوشته شده است.

ما تا دویست سال بعد از واقعه ی کربلا  با مجموعه ی تک نگاری ها روبرو هستیم که به یک موضوع خاص اشاره کرده است .مثلا مرحوم شیخ مفید کتابی در مورد جنگ جمل داشته است که در واقع یک برش خاصی از تاریخ را روایت کرده اند.در واقع ما بعد از تک نگاری ها وارد تاریخ عمومی میشویم که این تاریخ نگاری ها به دوره ی تیموری که هم از لحاظ تاریخی و هم از لحاظ ادبی دارای اهمیت است میرسد

در دوره ی تیموری به دلیل مداراکردن و آسان گرفتن امرا ،مذاهب دیگر امکان بروز و ظهور پیداکردند

و اینکه در دوره ی تیموری با دربارهای مختلفی روبرو هستیم و رقابتی که بین این دربارها وجود داشته است باعث می شود که بروزات ادبی جدی داشته باشند.

حقی پژوهشگر و مصحح کتاب روضه اظهار داشت : این رقابت ها در دوره ی تیموری اثر خودش را در شعر ها و نثرهای آیینی می گذارد. ما قبل از نثر آیینی شعر آیینی را داریم مانند اهلی شیرازی و کاتبی را داریم که شعر آیینی مدح و منقبت می کنند .یعنی در واقع ما ابتدا مقتل منظوم داریم که بعد ها بر اساس تقاضای یکی از امرای هرات به ملاحسین واعظ یک مقتل فارسی از حضرت آدم تا ماجرای کربلا و عقوبت کسانی که در کربلا بودند نوشته می شود که همان کتاب روضه الشهداست .

محمد حقی همچنین درمورد کتاب توضیح داد و گفت: ما در چهل و پنجاه سال پیش در خصوص شعر آیینی خیز بلندی داشته ایم ولب در حوزه ی متن آیینی به اتفاق خوبی مواجه نبوده ایم و بیشتر متن ها در حوزه ی تاریخ است و متن ادبی تاریخی کم داریم و کتاب فتح خون شهید اوینی یکی از این نمونه هاست که  قدم خوبی در حوزه ی متن تاریخی ادبی برداشت .

منبع: خبرگزاری برنا

مطالب پیشنهادی:

عکس| مهناز افشار با پوشش متفاوت

پسر هوادار استقلال دست به خودکشی زد+عکس

مستر المپیا 2019؛ تاریخ سازی بزرگ هادی چوپان با کسب عنوان قهرمان مردم و مدال برنز

کلیدواژه: تلویزیون عاشورا مقتل روضه الشهدا شب روایت

منبع این خبر، وبسایت www.borna.news است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۵۰۷۸۹۲۱ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.
خبر بعدی:

برخی از جلسات قرآنی مساجد به دلیل مسایلی به خارج از آن ها منتقل می شوند

پیشکسوت قرآنی کشورمان با تأکید بر اینکه تعارضی بین جلسات سنتی مسجدی و مؤسسات قرآنی نمی‌بیینم، گفت: برخی از جلسات قرآنی مساجد به دلیل مسایلی به خارج از آن ها منتقل می شوند.

به گزارش خبرگزاری شبستانحسین اخوان‌اقدم» درباره نقش راهبردی جلسات خانگی قرآن گفت: اصولاً جلسات سنتی به طور عام، تأثیر بی‌بدیلی در روند آموزش قرآن در طول سالیان متمادی آموزش در کشور و حتی دیگر کشورها داشته است. بی‌تردید می‌توان گفت خاستگاه اصلی بروز و ظهور قاریان، حافظان و قرآنیان در همین جلسات سنتی قرآن بوده است، حال این امر در قالب هیئات در گذشته دور و پیش از انقلاب اسلامی و با شتاب گسترده‌ای به شکل جلساتی صرفاً برای آموزش قرآن که ما آن را سنتی می‌نامیم، پس از پیروزی انقلاب اسلامی سر و شکل پیدا کرده است.

 

کارشناس‌مسئول فرهنگی ـ هنری فرهنگسرای قرآن ادامه داد: به طور ویژه اگر بخواهیم در مورد جلسات سنتی خانگی صحبت کنیم، بیشتر به دلیل این بوده است که فضای مسجد و یا حسینیه و یا مراکزی از این شکل، به جهت تداخل‌هایی که وجود داشته است از شبستان مساجد به خانه‌ها منتقل شده است. تا هم استاد راحت‌تر بتواند در آنجا فعالیت کند و هم شاگردان بتوانند راحت‌تر در آنجا مستقر شوند؛ زیرا خیلی از مساجد، مشکلات خاص خودشان را دارند به طور مثال در آن ساعت کلاس آموزش قرآن، مراسم ترحیم می‌گذارند، سخنرانی و همایش‌ و یا تجمع‌ها برگزار می‌شود.

 

جلسات خانگی بانوان؛ نیازمند آسیب‌شناسی

اخوان‌اقدم با اشاره به اینکه مسائل فوق، برپایی جلسات قرآن در مساجد را تحت‌الشاع قرار می‌داد، اظهار کرد: اساتید به دلیل اینکه وقفه‌ای در جلسات‌شان به وجود نیاید، این جلسات را به منازل منتقل کردند، لذا این جلسات خانگی قرآن، شعبه‌ای از همان جلسات سنتی قرآن به طور عام است. اگر بخواهیم تأثیر اینها را بررسی کنیم، باید به طور کلی تأثیر جلسات سنتی را بررسی کنیم که جز آن، جلسات خانگی قرآن نیز هست.

 

این داور بین‌المللی مسابقات قرآن اضافه کرد: از منظر دیگر جلسات خانگی، بیشتر مربوط به بانوان بوده است و البته برخی از اوقات نقش قرآن در این جلسات خانگی کم‌رنگ و کم‌رنگ‌تر می‌شود که نیازمند آسیب‌شناسی است تا راه‌حلی برای برون‌‌رفت از این مشکل پیدا شود. بر این مبنا که جلسات بانوان باید چگونه و با چه سازوکاری شکل گیرد و ادامه پیدا کند و بهینه‌سازی شود تا خدمت بیشتری به بانوان کند.

 

وی با تأکید بر اینکه جلسات سنتی بانوان با سازوکار منظم لازم و ضروری است، ادامه داد: زیرا در جلسات سنتی آقایان، امکان پخش صوت‌ها از میکروفون و بلندگو است و لذا می‌تواند از سوی اساتید مورد ارزیابی قرار گیرد، اما جلسات بانوان نیز از این موهبت محروم هستند که این می‌تواند با تشکیل جلسات سنتی در منازل و یا در مکان‌هایی محدود که بانوان بتوانند راحت‌تر در آنجا جلساتشان را برگزار کنند، با مربی خود و مجرب کارسازی شود و مورد توجه قرار گیرد.

 

اخوان‌اقدم درباره ویژگی شاخص این جلسات سنتی قرآن، اظهار کرد: جلسات سنتی قرآن چه در منزل و چه در محیط مسجد، با شاخص اصلی همراه بوده است چون ورودی و خروجی‌هایی مثل دوره‌های آموزش ترمی نداشته است و از آن مهم‌تر اینکه ورود نیز آزاد بوده است و خروج هم آزاد بوده است. البته باید گفت در جلسات سنتی که برخی از مربیان به آن سر و شکل کلاسی می‌دهند، بازخوردها و توقع‌های استاد و شاگردی وجود دارد، به معنای دیگر توقع استاد این است که شاگرد مرتب و فعال در کلاس حضور پیدا کند و روند روبه رشد داشته باشد و توقع شاگرد این است که مورد توجه قرار گیرد و حس ارتقا و پیشرفت در آن کلاس وجود داشته باشد.

 

وی اضافه کرد: اما این نه شهریه دارد و نه محدود به زمان خاصی است و نه به صورت کلاسیک فایل‌های آموزشی بطور خاص در آنجا عنوان می‌شود، بیشتر به ارزیابی و بازخوردگیری و ارائه فنون مربوطه و سرمشق دادن برای ادامه مسیر معطوف می‌شود. از سوی دیگر افرادی که در این دوره‌ها شرکت می‌کنند، توقع دریافت گواهینامه و امثال آن را ندارد زیرا هدف اصلی‌شان ساختن خودشان است.

 

جلسات سنتی قرآن؛ جلسات انس و متخلق شدن به اخلاق و رفتار قرآنی ـ اسلامی

این مدرس قرآن با اشاره به ویژگی‌ دیگر جلسات سنتی قرآن، بیان کرد: اگر مربی مجربی که کلاس را اداره می‌کند، توجه پیدا کند، جلسات سنتی قرآن، جلسات انس و متخلق شدن به اخلاق و رفتار قرآنی ـ اسلامی است و استاد مربوطه این جلسات را بهانه‌ای قرار می‌دهد برای اینکه آدم‌سازی و انسان‌سازی کند و قرآن را از جهت محتوا و مفهوم به عنوان سرمشق زندگی افراد قرار دهد و آنها را با قرآن گره بزند و آنها را در مسیر قرآن قرار دهد، یعنی جلسات سنتی قرآن جلسات آدم‌سازی و انسان‌سازی اسلامی است.

 

وی در پاسخ به اینکه آیا تعدد مؤسسات قرآنی در کم‌‌رونقی این جلسات سنتی قرآن نقش‌آفرین بوده است؟ اضافه کرد: تعارضی بین جلسات قرآن و مؤسسات قرآنی نمی‌بینم، رونق جلسات بستگی به مربی، کارگزاران و عواملی دارد که این جلسات را حمایت می‌کند چنانکه جلسه قرآن بنده از حدود سال ۷۰ تا کنون در مسجدی در نارمک به قوت خود باقی است آن هم با تعداد شاگردان مناسب اگر به این عوامل توجه شود، شاهد کاهش جلسات قرآن نخواهیم بود.

 

تعدد روبه رشد جلسات قرآن

اخوان‌اقدم درباره اینکه پس دلیل کاهش حضور و استقبال مردم از این جلسات قرآن چیست؟ تصریح کرد: برخی از این کاهش‌ها به تعدد روبه رشد جلسات قرآن در سطح ایران و شهرها باز می‌گردد. پیش از انقلاب اسلامی در تهران شاید ۱۰ جلسه قرآن به صورت سنتی نشستن پشت رحل قرآن، تبیین آیات و گفت‌وگو درباره نکات آیات نداشته‌ایم، اما در حال حاضر در شبی در تهران تعداد قابل توجهی جلسه قرآن وجود دارد به گونه‌ای که شما هر شب در هر محله می‌توانید جلسه قرآنی را پیدا کنید. بنابر این هنگامی که تعدد جلسات روبه بالا می‌رود، شاگردان پخش می‌شوند و هر فرد به جلسه قرآن محله خود آن هم با توجه به ساختار، قدرت، قوت و بیان استاد آن جلسه در آن جلسه حضور پیدا خواهد کرد. حال ممکن است آماری نیز پیدا کنیم که جلسه قرآنی تغییر کاربری داده باشد و در قالب مؤسسه قرآنی فعالیت کند و سپس به دلیل عدم موفقیت هم آن جلسه و هم آن مؤسسه تعطیل شده باشد که این نیازمند تحقیق آماری است، اما بالعکسش را شاهد هستم، چنانکه استاد بنده آقای محمد قدیری‌بیان، هم جلسه قرآنی ویژه نوجوانان و جوانان در مسجد شاه‌آبادی دارد و هم مؤسسه قرآنی راه‌اندازی کرده است که این دو کارشان از هم جدا شده و در حال انجام است.

 

وی تأکید کرد: اگر فردی بخواهد به معنای واقعی کلمه در زمینه آموزش قرآن چه به صورت سنتی و چه به صورت مؤسسه‌ای کار کند، جای کار دارد و این بسته به خود فرد دارد که با چه هدفی این موضوع را پیگیری می‌کند و چه میزان ضرورت‌ها را حس کرده است و چه میزان امکانات و بودجه در اختیار دارد.

 

نظام باید متولی و حامی اصلی رونق جلسات قرآنی سنتی و مردمی باشد

اخوان‌اقدم درباره مدل‌های حمایتی از جلسات قرآن اظهار کرد: برای جلسات قرآن باید به دنبال حامی بگردیم، طبق قانون منشور توسعه فرهنگ قرآنی، معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه و سازمان دارالقرآن الکریم، مرکز رسیدگی به امور مساجد و یا کانون‌های فرهنگی ـ هنری مساجد کشور است؛ کدام نهاد و چه فردی قرار است این اتفاق را رقم بزند، آنچه ما می‌فهمیم این است که نظام و دولت جمهوری اسلامی که باید متولی و حامی اصلی رونق جلسات قرآنی سنتی و مردمی باشد، این نبوده است و آنگونه که باید و شاید حمایتی صورت نگرفته است، حال این حمایت می‌تواند مادی، معنوی، امکاناتی و اعطای تسهیلاتی باشد که هر کدام جایگاه خودش را دارد و باید انجام شود.

 

این مدرس قرآن با تأکید بر اینکه ضرورت این حمایت اظهر من‌الشمس و بدیهی است چنانکه در کلام وحی آمده است «الَّذِینَ إِنْ مَکنَّاهُمْ فِی الأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّکاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْکرِ»، تصریح کرد: هنگامی که امکانات دولت اسلامی شکل پیدا می‌کند، باید در جهت رشد مادی و معنوی مسلمانان تلاش کند، یکی آن نیز در زمینه آموزش قرآن است چنانکه مسلمانی که با قرآن حشر و نشر داشته باشد، عاقبتش بخیر خواهد بود و هم در جایگاه فردی و اجتماعی شایسته‌ای قرار خواهد داشت.

 

وی افزود: آیا این امکانات توسط دولت اسلامی محقق می‌شود و آیا حق این جلسات سنتی قرآنی که به انسان‌‌سازی می‌پردازد، ایفاد شده است و این موضوع باید مورد ارزیابی قرار گیرد. البته من معتقد به دخالت این دستگاه‌ها در این موضوع نیستم، بلکه فقط می‌گویم ارزیابی کنند و ببیند این جلسات سنتی قرآن به چه چیز نیازمند هستند مثلا به حمایت مالی نیازمند است برای رفت و آمد استاد و یا برای حق ‌القدم استاد، برای اهدای جوایز و یا پذیرایی و یا تفریحات جانبی شرکت‌کنندگان در این جلسات و ... که پس از مدتی سازوکاری پیدا می‌کند که براساس بودجه مصوبه حق اینها داده می‌شود، چرا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه اقدام نمی‌کند؟ مگر غیر از این است که معاونت قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دارای بودجه دولتی است، آیا تا به حال به این فکر افتاده است که حمایت جلسات سنتی قرآن از طریق بودجه دولتی انجام شود، این توقع زیادی نیست!

 

امهات آموزش قرآن به صورت چهره به چهره باید انجام شود

اخوان‌اقدم درباره میزان بهره‌گیری فضای مجازی در زمینه آموزش قرآن، اظهار کرد: البته فضای مجازی کمک‌کار مناسبی برای آموزش قرآن است، آموزش غیر حضوری پیرامون بیان امهات مطالب و بیان قواعد نظری می‌تواند از طریق فضای مجازی انجام شود، چنانکه از طریق فضای مجازی می‌تواند گفت‌وگو‌ها و بازخوردها و ارزیابی‌های قرآنی انجام شود، اما آموزش قرآن، پازلی است که می‌توان برخی از قطعات این پازل، مجازی و غیر حضوری باشد، اما امهات آموزش قرآن به صورت چهره به چهره باید انجام شود چون بازخوردها در آموزش قرآن به صورت حضوری پاسخگوی نیاز مخاطبان است، اما خودمان نیز از فضای مجازی استفاده می‌کنیم و از بسته‌های آموزش غیر حضوری قرآن سال‌هاست که در جلسه قرآن خودمان استفاده می‌کنیم. چنانکه افراد تازه وارد به جلسات قرآن ما در مرحله اول تعیین سطح می‌شوند و متناسب با معلومات آنها، بسته آموزشی در اختیارشان قرار می‌گیرد که در منزل تمرین می‌کنند و سپس بازخورد آن در جلسه قرآن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. بنابراین فضای مجازی می‌تواند به آموزش قرآن کمک کند اما محدود و باید سیرش در فضای حضوری تداوم داشته باشد.

 

وی درباره راه‌اندازی جلسات قرآن ویژه اصناف و گروه‌های خاص، تصریح کرد: این موضوع خیلی عالی است و می‌تواند مورد توجه قرار گیرد به گونه‌ای که از این موضوع نیز توسط اقشار چون دانشجو، کاسبان و اصناف مختلف مورد استقبال قرار می‌گیرد و از سوی دیگر می‌تواند نقطه عطفی در زمینه آموزش قرآن در سطح جامعه باشد.

 

منبع: ایکنا

پایان پیام/500

دیگر خبرها

  • آشنایی با زبان فارسی در «صبح بخیر ایران»
  • دانشجویان چینی از ۶۴۰ ساعت آموزش زبان فارسی بهره‌مند می‌شوند
  • اصفهان| پاسخ تخصصی به چند سئوال درباره حجاب و عفاف؛ حجاب حقی اجتماعی یا فردی؟
  • زائری: مقتل‌ها باید بازنویسی شوند
  • ۲۰ اثر منتخب در سومین جایزه کتاب سال عاشورا/ به مقتل نو نیاز داریم
  • دانشجویان دانشگاه پکن در دانشگاه تهران زبان فارسی را فرامی‌گیرند
  • ایرانیان پیش از اروپائیان توانستند به خودآگاهی ملی برسند/ هربار که دولت‌های ملی ایران توسط خارجی‌ها سقوط کرد، استفاده از زبان فارسی قوت گرفت
  • ظهور امام زمان(عج) وعده سید الشهدا در روز عاشورا را محقق خواهد کرد
  • آرام چوب تولیدکننده تخصصی سرویس خواب نوزاد
  • مخالفت 5نماینده سیستان وبلوچستان با طرح شفاف سازی مشارکت در جلسات علنی مجلس!
  • قایقرانی آب‌های آرام و پاراکانوی آزمایشی المپیک| مجللی از رسیدن به فینال بازماند
  • راه‌اندازی مجدد کرسی‌های زبان‌فارسی خارج کشور از مهرماه
  • ضرورت توسعه دایره آموزش زبان فارسی
  • اجرای ویژه نمایش «گرگ‌ها» به زبان فارسی
  • مدرس بین‌المللی دوومیدانی: کیهانی از قانون تخطی کرد/ اجازه نمی‌دهم حقی از ایران تضییع شود
  • نشست نقش هنرمندان فارسی‌زبان در ارتقای فرهنگ حسینی
  • بارقه‌های امید فارسی در شبه‌قاره/ استاد پاکستانی: بدون فارسی، به میراث اردو پی نخواهیم برد
  • در عرض یک هفته «کتاب روضه» به چاپ دوم رسید
  • تحلیل و آسیب‌شناسی شعر آیینی و مذهبی