به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری برنا؛ حالا با گذشت نزدیک به ۵۰۰ سال از نگارش این کتاب، محمد حقی با رجوع به منابع دست اول تلاش کرده فرازهای تاریخی صحیح این کتاب را مستندسازی کرده است.

محمد حقی نویسنده و مهمان برنامه ی شب روایت گفت: بعد از تالیف کتاب روضه الشهدا اثر ملاحسین واعظ کاشفی انقدر این کتاب گسترش پیدا کرد که در جلسات ذکر مصیبت اهل بیت محور جلسات ،این کتاب بود و کم کم باب شد که به این جلسات روضه خوانی می گفتند درحالی که معنای روضه بهشت است.

 محمد حقی مصحح کتاب روضه و پژوهشگرکتاب در هشتمین قسمت از برنامه ی شب روایت در خصوص ماجرای واژه ی روضه بیان کرد: بعد از تالیف کتاب روضه الشهدا از ملاحسین واعظ  کاشفی آنقدر این کتاب  در جلسات یاد اهل بیت گسترش پیدا می کند که آرام آرام همه می گفتند به جلسات روضه خوانی می رویم یعنی جلساتی که  محور جلسه بر اساس کتاب روضه الشهدا بوده است و از آنجایی که متن کتاب ویژگی هایی هم داشته آرام آرام تبدیل می شود به یک واژه ی پر تکرار و معروف می شود به جلسات روضه خوانی در حالی که خود واژه ی روضه به معنای بهشت است.

محمد حقی در خصوص اهمیت و دیده شدن کتاب روضه الشهدا افزود:

یکی از دلایل اصلی این اهمیت این است که اولین مقتل فارسی است که تا پیش از آن مقاتل ، همه عربی است یا اگر هم فارسی بوده به دست ما نرسیده است. از طرف دیگر خود ملا حسین یک واعظ درجه یک بوده است و از طرفی متن طوری بوده است که آرایه های ادبی مثل سجع ،تشبیه و .. را به خوبی جای داده است و بنابراین کتاب تبدیل می شود به یک کتاب درجه یک .

وی در مورد سیر ورود به مقتل فارسی اذعان داشت: یک جریانی براساس فتوحات یعنی لشکر کشی های پادشاهان و مغازی یعنی جنگ ها شکل می گیرد که برخی این وقایع و جنگ ها را ثبت می کردند اما  آرام آرام به سمت مقتل نویسی یک شخص رفت مثل مقتل امام علی و مقتل حجربن عدی و مقتل امام حسین .

اولین مقتل نوشته شده مقتل قاسم ابن اسبق ابن نبات هست که متاسفانه به دست ما نرسیده است که در دوره ی امام باقر و امام صادق (ع) نوشته شده است .

ابی مخنف جز اصحاب امام صادق علیه السلام است.مقتل الحسین ،ابی مخنف جز اولین مقتل هاست و از دسته کتاب هایی است که به دست ما نرسیده است ومعروف است که  در دوره ی قاجار نوشته شده است.

ما تا دویست سال بعد از واقعه ی کربلا  با مجموعه ی تک نگاری ها روبرو هستیم که به یک موضوع خاص اشاره کرده است .مثلا مرحوم شیخ مفید کتابی در مورد جنگ جمل داشته است که در واقع یک برش خاصی از تاریخ را روایت کرده اند.در واقع ما بعد از تک نگاری ها وارد تاریخ عمومی میشویم که این تاریخ نگاری ها به دوره ی تیموری که هم از لحاظ تاریخی و هم از لحاظ ادبی دارای اهمیت است میرسد

در دوره ی تیموری به دلیل مداراکردن و آسان گرفتن امرا ،مذاهب دیگر امکان بروز و ظهور پیداکردند

و اینکه در دوره ی تیموری با دربارهای مختلفی روبرو هستیم و رقابتی که بین این دربارها وجود داشته است باعث می شود که بروزات ادبی جدی داشته باشند.

حقی پژوهشگر و مصحح کتاب روضه اظهار داشت : این رقابت ها در دوره ی تیموری اثر خودش را در شعر ها و نثرهای آیینی می گذارد. ما قبل از نثر آیینی شعر آیینی را داریم مانند اهلی شیرازی و کاتبی را داریم که شعر آیینی مدح و منقبت می کنند .یعنی در واقع ما ابتدا مقتل منظوم داریم که بعد ها بر اساس تقاضای یکی از امرای هرات به ملاحسین واعظ یک مقتل فارسی از حضرت آدم تا ماجرای کربلا و عقوبت کسانی که در کربلا بودند نوشته می شود که همان کتاب روضه الشهداست .

محمد حقی همچنین درمورد کتاب توضیح داد و گفت: ما در چهل و پنجاه سال پیش در خصوص شعر آیینی خیز بلندی داشته ایم ولب در حوزه ی متن آیینی به اتفاق خوبی مواجه نبوده ایم و بیشتر متن ها در حوزه ی تاریخ است و متن ادبی تاریخی کم داریم و کتاب فتح خون شهید اوینی یکی از این نمونه هاست که  قدم خوبی در حوزه ی متن تاریخی ادبی برداشت .

منبع: خبرگزاری برنا

کلیدواژه: تلویزیون عاشورا مقتل روضه الشهدا شب روایت

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.borna.news دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «خبرگزاری برنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه در مورد انتشار این خبر انتقاد یا پیشنهادی دارید لطفاٌ کد ۲۵۰۷۸۹۲۱ را به همراه موضوع به آدرس ایمیل [KHABARBAN] ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

یک عکس حیرت‌انگیز از وضعیت مردم خوزستان/ صف کپسول گاز در مجاورت صدها چاه نفت!

روحانی: از الان پیروزی ملت ایران را در روزهای شنبه و یکشنبه هفته بعد تبریک می‌گویم

آمار عجیب مشارکت در انتخابات مجلس؛ اینهمه ریزش آراء مردم نشانه چیست؟

این فرمانده ارتش ایران همکلاس صدام بود و گوش یک بعثی را برایش هدیه فرستاد +تصاویر

حریرچی: کل کشور در شرایط قرمز قرار دارد

خبر بعدی:

شرایط کرونایی باعث شد هیئات کم حاشیه‌تر و با کیفیت‌تر بشوند/ منبر دیگر یک رسانه سنتی نیست و تاثیرش جهانی شده است

یک کارشناس مذهبی گفت: کارشناس ستاد مقابله با کرونا که مجالس امام حسین (ع) را درک نکرده نمی‌تواند نظر دقیقی درباره برگزاری سوگواری در هیئات و مساجد بدهد.

به گزارش خبرنگار حوزه ادبیات و کتاب  گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، دو ماه عزای سید و سالار شهیدان اباعبدالله الحسین امسال با شیوع ویروس منحوس کرونا رنگ و بوی دیگری دارد. ویروسی که گریبان‌گیر این دو ماه نیز شد و غربتی مضاعف بر دل‌ها نشاند. جوشش عشق حسینی بر اعمال محدودیت‌ها برای برگزاری آیین‌های سوگواری غلبه کرد و این مراسم‌ با شکوه تمام در حال برگزاری است. خبرگزاری آنا در پرونده «طریق الحسین» به بررسی این محرم و صفر متفاوت می‌پردازد.

در ادامه بخش اول گفتگوی خبرنگار خبرگزاری آنا با حجت‌الاسلام سید مهدی حائری‌زاده، را درباره ماه محرم  متفاوت در شرایط کرونایی را می‌‌خوانید. 

آنا: درباره اصل برگزاری مراسم سوگواری سیدالشهدا (ع) در ماه محرم با توجه به شرایط کرونایی شبهات زیادی مطرح شد و ستاد ملی مقابله با کرونا هم سردرگم عمل کرد. ضرورت برگزاری مراسم عزاداری در این شرایط چه بود؟

حائری‌زاده: برای پاسخ به این سوال یک سوال ساده مطرح می‌کنم؛ مگر مردم برای خرید بیرون نمی‌روند؟ برای تهیه میوه، پروتئین و ... چرا بیرون می‌روند؟ چون یک نیاز مادی و ضروری است؛ بحث سوگواری اباعبدالله هم یک نیاز معنوی است. آن کسی که در ستاد کرونا نشسته می‌خواهد دستورالعمل صادر کند، اولاً خودش باید تشنه این نیاز باشد، ثانیاً این نیاز را درک کرده باشد. کسی که به عمرش جمکران نرفته یا مزه مجالس امام حسین (ع) را درک نکرده باشد، نمی‌تواند نظر بدهد. درست است کارشناسی می‌تواند بکند و نظر کلی بدهد اما به عنوان یک نیاز اگر مبنایش را نداشته باشد، طبیعتاً در تصمیم‌گیری‌اش اثر می‌گذارد.

به نظرم مؤمنین هم خوب امتحان دادند و تجربه بسیار بسیار خوبی شد. از جهت اینکه هم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و فاصله‌گذاری اجتماعی را می‌کردند، مجالس‌شان را هم گرفتند چون اساساً راجع به برگزاری مجالس امام حسین(ع) سه نظریه وجود داشت؛ یک نظریه که اصلاً نباید جلسات باشد و به کل باید تعطیل باشد، یک نظریه اینکه ولو بمیریم هم جلسات باید برگزار شود، یک نظریه معتدل هم این بود که باید اقتضائات را ببینیم، بعضی از مکان‌ها نمی‌شود جلسه گرفت، فضا نیست نمی‌شود رعایت کرد، اما آنجاهایی که می‌شود، چرا نگرفت؟ هم رعایت پروتکل‌های بهداشتی است، هم اینکه مجالس امام حسین(ع) را برگزار کنیم. 

آنا: نیاز فطری انسان‌ها نیز به این محافل احتیاج دارد؛ این نیاز چقدر در شلوغی مجالس اهل بیت (ع) تأثیر دارد؟

حائری‌زاده: شرایط امسال باعث شد برخی مجالس در فضای باز برگزار شود، جالب اینجاست وقتی فضای بیرون می‌گیری با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، فاصله اجتماعی، ماسک و دیگر مسائل، نکته‌ای که خیلی مهم است چهره‌های مختلفی که ممکن است مسجد نیایند، اینها آمده بودند.

رهبر انقلاب می‌فرمایند؛ در مسائل بهداشتی کاملاً مقلد ستاد کرونا هستم، این بسیار آموزنده است. اگر ایشان ورود نمی‌کردند، شاید کسی نمی‌توانست جلودار آن طیف تندرو که قائل به برگزاری مراسم عزاداری به هر نحو بودند، باشد.

این همان نیازی است که خود افراد در وجود خودشان حس می‌کنند و من می‌گویم واقعاً نمی‌شود صرفاً به ظاهر افراد نگاه کرد، بالاخره بخواهیم یا نخواهیم الان حقیقت جامعه همین است و طیف‌های تأثیرگذار هستند که می‌توانند به اینها جهت دهند که اگر کسی ورود پیدا کند، به صورت معقول و منطقی با این طیف از مردم برخورد شود اینها می‌آیند و ماندگار هم هستند.

آنا: عدم درکی که اشاره کردید باعث شده بود تصمیم‌هایی گرفته شود که هیئات را به دردسر بیندازد و هزینه‌هایی را هم به آنها تحمیل کند؛ مثلاً هیئات هزینه‌های بسیاری برای فضاسازی مکان مراسم خود کرده بودند که دو روز مانده به آغاز ماه محرم اعلام کردند برگزاری مراسم در زیر سقف ممنوع است. این درحالی است که بسیاری از فعالیت‌های دیگر مثل سینما، تئاتر و ... برگزار می‌شود.  

حائری‌زاده: اگر قانون، قانون است، باید فراگیر و شمولیت داشته باشد. یک بام و دو هوا نمی‌شود. اگر قانونی است که باید رعایت شود در تمام فضاها باید رعایت شود ولی نمی‌دانم چه اصراری است که فقط حساسیت سر جلسات سیدالشهدا (ع) است. ما دیدیم در جشن حافظ بعضی از هنرمندان و سلبریتی‌ها خیلی فشرده عکس گرفته بودند، بدون رعایت فاصله اجتماعی، بدون ماسک زدن، هیچ کس هم آنجا اعتراضی نکرد، اگر هم اعتراض بوده، اعتراض رسانه‌ای و شلوغ‌کاری نبوده است. اما جلسات سیدالشهدا (ع)، هنوز شاید روز اول یا دوم محرم بود که در شبکه‌های اجتماعی دیدم بعضی عکس‌ها و تصاویر آمده که نگاه کنید! اینها اصلاً هیچ‌کدام رعایت نکردند! کنار هم هستند! آنجا را کسی حساسیت ندارد ولی اینجا را حساسیت دارد.

آنا: ارزیابی شما از مراسم‌ برگزار شده در این شرایط چیست؟ 

حائری‌زاده: نکته اول اینکه حاکمیت، یعنی کسانی که در ستاد کرونا هستند و به هر حال آدم‌هایی که تصمیم‌گیرنده هستند، بعضی‌ها این احساس نیاز را ندارند و بعضی‌ها دارند. کسی که می‌خواهد تصمیم بگیرد، علاوه بر اینکه باید بحث فنی و تخصصی‌اش را داشته باشد، اگر این احساس نیاز را نداشت روی تصمیم‌گیریش اثر می‌گذارد. با این حال شما به عنوان رسانه یا من به عنوان کسی که خطیب هستم و جلسات مختلف می‌رفتم اخباری که می‌گرفتیم، می‌گفتند غالب جلسات همه دستورالعمل‌های بهداشتی را رعایت می‌کردند.

نکته بعدی اینکه با تمام احترامی که برای مراسم‌ مختلف عزاداری اهل بیت (ع) قائل هستم، شرایط و محدودیت‌های امسال باعث شد جلساتی که بیشتر به حاشیه سوگواری می‌پرداختند کم شده و جلسات باکیفیت شود، که این تجربه بسیار خوبی بود. ممکن است یک مقدار آمار هیئت‌هایمان به خاطر ملاحظاتی پایین آمد اما از این طرف قصه هم به هر حال جلسات امسال بسیار با کیفیت بودند.

آنا: آیا تبعیض در برخورد ستاد مقابله با کرونا با هیئات در مقابل دیگر مواردی که خلاف دستورالعمل‌های صریح بهداشتی بود تعمدی وجود داشت؟

حائری‌زاده: نمی‌توانم به ضرس قاطع بگویم تعمدی در این تصمیم‌گیری‌ها بود؛ ولی غفلت وجود داشت. حالا این غفلت ممکن است سهوی بوده، ممکن است هم به خاطر همان عدم احساس نیاز و عدم درک باشد. البته حساسیت در جلسات امام حسین (ع) بالا رفته ولی درباره کنار دریا و جاده چالوس و شمال و ... هیچ کسی این حرف‌ها را نمی‌زند و هیچ تبلیغی هم نمی‌شود. یعنی رسانه‌های اجتماعی و اینها منتظر هستند که خدای نکرده یک اتفاقی بیفتد و شروع کنند و بگویند آقا! نگفتیم مجلس امام حسین (ع) نگیرید!‍ دیدید چه شد؟! البته مؤمنین، متدینین، بچه‌های مکتبی و ارزشی الحمدلله تا حالا هم رعایت کردند تا خدای ناکرده این عزاداری‌ها فردا علیه ما استفاده نشود.

آنا: بسیاری از معاندین از میزان تأثیرگذاری هیئت به عنوان یک رسانه سنتی و قوی آگاه هستند و این مسئله باعث شده است که کوچک‌ترین موارد در هیئات هم زیر ذره‌بین باشد. نظر شما در این خصوص چیست؟

حائری‌زاده: ما اعتقاد داریم که مجالس سیدالشهدا (ع)، بهترین مجالس تربیتی برای نسل جوان است. خود منبر یک رسانه سنتی است و الان تلفیقی از رسانه مدرنیته و رسانه سنتی شده است. چرا که صدا و سیما، رسانه‌های تصویری، نوشتاری، صوتی و ... مراسم عزاداری را پوشش می‌دهند و من فکر می‌کنم به واسطه تلفیق منبر با رسانه‌های مدرنیته دیگر تعبیر رسانه سنتی برای منبر کفایت نمی‌کند و منبر تأثیر جهانی دارد.

کسی که به عمرش جمکران نرفته یا مزه مجالس امام حسین (ع) را درک نکرده باشد، نمی‌تواند درباره برگزاری سوگواری در هیئات و مساجد نظر بدهد. اگر آن درک و احساس نیاز نباشد، طبیعتاً در تصمیم‌گیری‌اش اثر می‌گذارد.

مثل مراسمی که مقام معظم رهبری به تنهایی در حسینیه حضرت امام خمینی (ره) گرفتند. خود اینکه حضرت آقا روضه را برپا کردند خیلی پیام دارد. تنها می‌نشینند یک نفر هم منبر می‌رود، آقا گوش می‌کند، یعنی می‌خواهد بگوید روضه بالاترین نیاز است که در شرایط سخت کرونایی هم با رعایت پروتکل‌ها باید برگزار شود ولو تنهایی و با کمترین امکانات. به هرحال حضرت آقا که اینگونه جلسه برگزار کردند، برای ما فصل الخطاب هستند.

آنا: برگزاری مراسم توسط مقام معظم رهبری با شرایطی که اشاره کردید نماد عقلانیت دینی بود؛ این کار و برخی دیگر از موضع‌گیری‌های ایشان درباره کرونا چه تاثیری در جامعه داشت؟

حائری‌زاده: برخی بودند که می‌گفتند علم از دین جداست اما حضرت آقا با این کارشان علم و دین را در کنار هم قرار دادند. تا جائیکه کسانی که مسلمان نبودند و حتی کسانی که در مذهب ما نبودند، این حرکت رهبری را تحسین کردند.

حضرت آقا می‌فرمایند من از آن پرستاری که دارد زحمت می‌کشد خجالت می‌کشم، شما این را بگذارید در مقابل آن رئیس جمهور دیوانه آمریکا که افتخار می‌کند که من ماسک هم نمی‌زنم. رهبر انقلاب می‌فرمایند، در مسائل بهداشتی کاملاً مقلد ستاد کرونا هستم و این بسیار آموزنده است.

اگر ایشان ورود نمی‌کردند، شاید کسی نمی‌توانست جلودار آن طیف تندرو که قائل به برگزاری مراسم عزاداری به هر نحو بودند، باشد. ضمن اینکه مراجع عظام تقلید هم گفتند که با رعایت پروتکل‌های جلسه امام حسین (ع) را بگیرید. این اظهارت عقلانی یک اهرمی شد تا جلوی تندروی‌ها و کندروی‌ها گرفته شود.

انتهای پیام/4028/پ

دیگر خبرها

  • برگزاری شب شعر دیدار آشنا در بهاباد
  • فعالیت تحصیلی نخستین دوره مرکز بهورزی دهدشت آغاز شد
  • نوای شنیدنی عاشورایی؛ حقی که به خوبی ادا نشد!
  • احمدی نژاد بازیچه دست مجری رسانه فارسی زبان؟! ‏/کرونا، پوششی برای ناکارآمدی مدیران! / ‏ماشه آمریکا و واکنش ایران
  • جریان فارسی در رگ های هند
  • معرفی برگزیدگان نخستین جایزه کتاب سال فارس
  • فراخوان جذب خادم الشهدا تخصصی در قم
  • شهریار مُلک ایران را بیشتر بشناسید
  • استاد شهریار اسطوره شعر و ادب در زبان ترکی و فارسی کیست؟
  • جوادی: شعر فارسی، قرن‌هاست آیینه‌دارِ فرهنگ و ایمان مردم ایران است
  • ۵۳۰ منزل در یزد میزبان روضه خانگی از محل موقوفات است
  • فیلم|روضه خوانی میرداماد در جوار منزل شهید زارعی
  • انجمن زبان و ادبیات فارسی شرایط احراز تصدی دبیری ادبیات را محکوم کرد
  • مؤدب: انقلاب اسلامی، جریان عدالت خواهی موحدانه است
  • روایت حدادعادل از شعری که در روز ناز کردن احمدی نژاد خواند و وضع 60 هزار معادل فارسی برای اصطلاحات بیگانه!
  • مراسم روضه‌خوانی امام حسین(ع) توسط سفیران سلامت در همدان + فیلم
  • معضل فراموشی املای اصلی کلمات/ امروزه زبان در شکل نوشتاری، جدی گرفته نمی شود
  • برگزاری شب شعر «با کاروان آه» با حضور شاعران آیینی در شهرکرد
  • زیست ادبی فرهنگی خراسان قدمتی کهن دارد