به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، رحمان قهرمانپور، کارشناس مسائل استراتژیک درباره اهداف و پیامدهای این تهدید سخن گفته است.

کشورهای اروپایی طرف برجام پس از مواجهه با متوقف شدن تدریجی تعهدات برجامی ایران، به تازگی بر امکان استفاده از مکانیسم ماشه تأکید کرده‌اند. هدف از این تهدید چیست؟

شرکای اروپایی برجام برای حفظ این توافق سیاست چماق و هویج را در پیش گرفته‌اند.

از یک طرف چند کشور مهم اروپایی به تازگی به اینستکس پیوسته‌اند که می‌تواند امکان عملیات این سازوکار مالی را تقویت کند که به نوبه خود تحول مهمی است از طرف دیگر نیز، همزمان سه کشور اروپایی طرف برجام به ویژه فرانسه تأکید کردند که امکان استفاده از مکانیسم ماشه وجود دارد. من قبلاً هم گفتم برخلاف نظر برخی‌ها معتقدم ممکن است اروپا به سمت استفاده از مکانیسم ماشه برود و امکانش منتفی نیست ولی سیاست‌شان این است که احساس چماق و هویج را تقویت کنند که ایران به سمت گام پنجم نرود. چون اگر ایران گام بعدی را بردارد، ممکن است شرایط پیچیده‌تر شود ضمن اینکه اروپا وضعیت سختی بویژه در خاورمیانه دارد و موقعیت آن روز به روز در حال تضعیف شدن است کسی آنها را جدی نمی‌گیرد. از سوی دیگر مشکلات داخلی دارند. صحبت‌هایی که مکرون انجام داده مبنی بر اینکه ناتو دچار مرگ مغزی شده و جواب تندی که اردوغان به او داده است، نشان می‌دهد اروپایی‌ها در موقعیت سختی هستند و احساس خودشان این است که زمان به ضرر آنها پیش می‌رود و اگر نتوانند کاری انجام دهند، ممکن است از بازی برجام کنار گذاشته شوند. بنابراین، چنین سیاستی اتخاذ کردند. از یک طرف دارند اینستکس را تقویت می‌کنند ولی از طرف دیگر امکان استفاده از مکانیسم ماشه را مطرح کردند اما حرفی که آقای عراقچی زده است و به نظر می‌رسد حرف ایران باشد، این است که برجام دیگر خیلی تضعیف شده است و آنها امیدی ندارند که اروپا بتواند کاری کند.

آیا از نظر حقوقی مانعی بر سر راه اروپا جهت استفاده از این مکانیسم وجود دارد؟ کشورهایی مانند روسیه و چین امکان وتوی تصمیمات آنها را دارند؟

نه امکان وتو وجود ندارد. جمله‌بندی پیرامون مکانیسم حل اختلافات در برجام خیلی پیچیده است اما ساده آن این است که اگر این چند کشور مانند فرانسه و انگلیس به شورای امنیت مراجعه و اعلام کنند که ایران برجام را به صورت فاحش نقض کرده است، درخواست می‌کنند که تمدید تعلیق تحریم‌ها متوقف شود. امکان رأی‌گیری که مثلاً روسیه و چین وتو کنند وجود ندارد. برجام یک توافق حقوقی نیست بلکه سیاسی است. بنابراین مکانیسم حل اختلاف آن نیز سیاسی است. به همین دلیل برای تعلیق تحریم‌ها رأی‌گیری انجام نخواهد شد.

مگر قطعنامه 2231 مصوب شورای امنیت نیست؟

معتقدم در قطعنامه 2231 شرایطی که منجر به وتوی اقدام اروپا شود، وجود ندارد. یعنی روسیه و چین نمی‌توانند اقدام اروپا را وتو کنند. اروپا به صورت اتوماتیک از مکانیسم ماشه استفاده می‌کند و روسیه و چین نمی‌توانند از آن استفاده کنند چون اگر می‌توانستند، تا حالا حرف آن را زده بودند اما تا حالا حرفی مبنی بر اینکه اگر اروپا از مکانیسم ماشه استفاده کند، نزده است. مکانیسم حل اختلاف قطعنامه این گونه است؛ می‌گوید اگر یکی از طرفین برجام را به صورت فاحش نقض کرد آن وقت دیگر تعلیق تحریم‌ها تمدید نمی‌شود. یعنی قطعنامه 2231 قاعدتاً به حالت پیش از امضای برجام برمی‌گردد.

فارغ از رویکرد حقوقی، آیا ایران در مقابل نقض فاحش برجام از سوی طرف مقابل یعنی خروج یکجانبه امریکا از برجام، دست برتر را ندارد؟ منظورم این است که از نظر سیاسی هم نمی‌توان حقی برای رجوع آنها به مکانیسم ماشه قائل بود؟

حقوق خاصی برای طرف‌های برجام دیده نشده است زیرا ماهیت این توافق اساساً سیاسی است. زمانی که مذاکرات برجام در جریان بود، فرض اولیه این بود که از خروج ایران از برجام جلوگیری کنند. یعنی کسی فکر نمی‌کرد که امریکا خارج شود. چون امریکا خارج شد ما دیدیم که از حق خودش برای مکانیسم ماشه استفاده نکرد حالا دلایل خودش را هم داشت. به نظر من مهم‌ترین دلیلش این بود که آنها خواستند بگویند که برجام یک توافق سیاسی است و نه حقوقی و الزامات سیاسی ندارد. درست است که ایران ناقض برجام نبوده است و این بالاخره در افکار عمومی جهانی دیده می‌شود روس‌ها قوی‌تر از گذشته از مواضع ایران حمایت کردند چینی‌ها قوی‌تر وارد صحنه شدند ولی واقعیت این است که این مسائل دارای ملاحظات سیاسی است. یعنی ایران هم حق داشته است در نهایت ملاحظات سیاسی تعیین خواهد کرد که مسیر حرکت چگونه باشد؛ یعنی اگر شما نگاه حقوقی به برجام داشته باشید، اروپا نمی‌تواند از برجام خارج شود اما اگر نگاه سیاسی داشته باشیم، واقعیت این است که با خروج امریکا از توافق هسته‌ای، برجام آسیب جدی دیده و امریکا به عنوان یکی از اعضای آن ناقض این توافق به شمار می‌آید.

استفاده از این مکانیسم چه عواقب سیاسی برای مناسبات ایران و اروپا دارد؟

کشورهای اروپایی پس از برجام بار دیگر این فرصت را به دست آوردند تا بتوانند نقش فعالی در عرصه بین‌المللی داشته باشند. اگر اروپا با وجود مشکلاتی که اینک با آنها دست و پنجه نرم می‌کند، بار دیگر از پرونده هسته‌ای کنار رود و از مکانیسم ماشه علیه ایران استفاده کند، مرتکب یک اشتباه استراتژیک می‌شود و با دستان خود باعث می‌شود موضوع حل و فصل مسأله هسته‌ای ایران از حالت چندجانبه خارج شده و بار دیگر به موضوعی میان ایران و امریکا تبدیل شود. در واقع اروپا با این کار نقش خود را از فرآیند حل موضوع هسته‌ای ایران حذف می‌کند.

آیا تهدیدات جدید اروپایی‌ها به معنای آن است که مذاکرات جاری از جمله گفت‌وگو پیرامون طرح فرانسوی مسیر خوبی را طی نمی‌کند؟

معنای قوی‌تر آن این است که شاید اروپا می‌خواهد امتیازات بیشتری بگیرد ولی از شواهد برمی‌آید که مسیر میانجیگری فرانسه جواب نداده است و این تهدیدات فرانسه هم شاید به این خاطر است.

پیوستن کشورهای جدید به «اینستکس» و تأکید بیانیه جدید اروپایی‌ها بر اهمیت اضافه شدن این کشورها به چه معناست؟ حفظ اندک بارقه‌های امید؟

واقعیت این است ماهیت اینستکس تا الان معطوف به فروش مواد و تجهیزات و کالاهای معاف از تحریم‌ها به ایران بود؛ یعنی شامل کالاهای کشاورزی است که در ادبیات تحریم به آن کالاهای بشردوستانه، پزشکی، کشاورزی و نظیر اینها می‌گویند. درخواست ایران این است که اینستکس شامل نفت هم شود تا الان طبق آنچه اعلام شده هیچ نوع معامله انتقال پول حاصل از فروش نفت در اینستکس صورت نگرفته است و این چند کشوری که پیوستند در این مورد چیزی نگفتند. به بیان ساده این کشورها حاضرند مواد غذایی کشاورزی و دارویی به ایران بفروشند و معنایش این نیست که رویکرد آنها عوض شده است.

گفته می شود که اقدامات تدریجی ایران مبنی بر متوقف کردن تعهدات برجامی‌اش خیلی راه گشایشی برای بن‌بست شکنی از برجام به وجود نیاورده است. آیا به مرگ برجام نزدیک می‌شویم؟

به نظر می‌رسد این گام‌ها به تنهایی کافی نباشد و یک سری گام‌های مکمل لازم است که به هر حال تصمیم‌سازان باید تصمیم بگیرند کدام است ولی آنچه دیده می‌شود، این است که شرایط روز به روز پیچیده‌تر می‌شود و فعلاً چشم‌انداز روشنی برای حل مسأله وجود ندارد.

منبع: اقتصاد آنلاین

کلیدواژه: شورای امنیت سازمان ملل برجام اینستکس پرونده هسته ای ایران

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.eghtesadonline.com دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «اقتصاد آنلاین» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه در مورد انتشار این خبر انتقاد یا پیشنهادی دارید لطفاٌ کد ۲۵۹۴۳۱۱۲ را به همراه موضوع به آدرس ایمیل [KHABARBAN] ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

کیهان: به بندر حیفا حمله و به آنها تلفات سنگین انسانی وارد کنیم/ آمریکا و اسرائیل آمادگی جنگ را ندارند

رییس سابق اداره امنیت حفاظت قوه قضائیه دستگیر شد

بحران‌ اقتصادی را کش ندهید؛ مشکلات معیشتی حاصل از تحریم‌ها، امان مردم را بریده

محسن فخری‌زاده، دانشمند هسته‌ای و موشکی ایران ترور شد/فیلم و عکس

دلایل تاخیر در تصویب طرح جهش تولید و تامین مسکن/ منابع لازم برای ساخت مسکن چگونه تامین می شود؟

خبر بعدی:

دشمن درصدد حذف شخصیت‌های تأثیرگذار در جمهوری اسلامی است

نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: از همان پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز سیاست دشمن حذف شخصیت‌های تأثیرگذار در جمهوری اسلامی ایران بوده است.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از شبکه خبری تهران نیوز، جواد منصوری، نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار شبکه خبری تهران نیوز، اظهار داشت: قدرت‌های استعماری برای ادامه سلطه خودشان، مجموعه‌ای از اقدامات را تعریف می‌کنند؛ بنابراین این‌گونه نیست که فقط آنها به فعالیت‌های اقتصادی یا نظامی و سیاسی اکتفا کنند، بلکه به مجموعه‌ای از اقدامات در زمینه‌های مختلف انجام می‌دهند که برای هر کدام هم برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت دارند.

وی با بیان اینکه اشخاص در جمهوری اسلامی ایران از اهمیت بسیاری بالایی برخوردار هستند و به همین خاطر قدرت‌های استکباری تلاش می‌کنند تا اشخاص را هدف قرار دهند، گفت: دشمنان از همان روزهای نخستین انقلاب برای حذف شخصیت‌های تأثیرگذار در جمهوری اسلامی برنامه‌ریزی کردند.

فرمانده پیشین کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیان کرد: حتی بنی‌صدر هم که از نظام طرد شده بود در حال فرار از کشور گفته بود که سیاست قطع رئوس نظام را در دستورکار قرار خواهیم داد که بعد از آن ترورهای هفتم تیر ماه و هشتم شهریور ماه را رقم زدند.

منصوری با تأکید بر این مطلب که در ۴۱ سال گذشته با اتخاذ این سیاست از سوی دشمن، اشخاص بسیاری در جمهوری اسلامی ترور شدند، یادآور شد: هرکدام از این افراد می‌توانستند برای جمهوری اسلامی تأثیرات فوق‌العاده‌ای را به همراه داشته باشند، اما دشمن این شخصیت‌ها را از ما گرفت.

وی با بیان خاطره‌ای گفت: در روز نهم تیر ماه ۱۳۶۰ وقتی‌که مردم فریاد می‌زدند «آمریکا در فکر چیه ایران پر از بهشتیه» من گفتم این شعار را سر ندهید و واقعیت ندارد؛ چون دشمن به خوبی به شخصیت و تأثیرگذاری شهید بهشتی پی برده و به همین خاطر او را ترور کرده است.»

آمریکا با کلیت نظام جمهوری اسلامی مشکل دارد

این تحلیلگر امور بین‌الملل به اهمیت و جایگاه شهید فخری‌زاده اشاره کرد و بیان داشت: شهید فخری‌زاده جزء شخصیت‌هایی به شمار می‌رود که در جمهوری اسلامی ایران از تأثیرگذاری بالایی برخوردار بود و به همین دلیل دشمن با جمع‌آوری اطلاعات و نفوذ در برخی نهادهای داخلی این شخصیت را تحت نظر گرفت و سپس به شهادت رساند.

منصوری با بیان اینکه آمریکایی‌ها با این ترور به ما این پیام را دادند که اصل سیاستشان در قبال جمهوری اسلامی تغییر نکرده است، اظهار کرد: دیگر بحث بایدن و ترامپ مطرح نیست، بلکه آمریکا با کلیت نظام جمهوری اسلامی در تضاد بوده و این یک موضوع آشتی‌ناپذیر است؛ لذا نباید ما این باور را داشته باشیم که اهداف و سیاست‌های آمریکا تغییر کرده است.

نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: آمریکا هرگاه به این جمع‌بندی برسد که باید شخصیتی را ترور کنند، قطعاً به انجام آن مبادرت خواهد ورزید و فرقی نمی‌کند دموکرات باشد یا جمهوری‌خواه و حتی ممکن است برخی دولت‌های منطقه که با کلیت نظام جمهوری اسلامی مشکل دارند، دست به ترور شخصیت‌های ایرانی بزنند.

انتهای پیام

دیگر خبرها

  • در باب ترور فیلسوف هسته‌ای
  • محکومیت ترور شهید فخری زاده از سوی نخبگانی دینی و سیاسی کردستان
  • سکوت کر کننده و استاندارد دوگانه، رویکرد تکراری غرب در قبال ایران
  • واعظی فاش کرد: فخری‌زاده عضوی از تیم مذاکرات برجام بود
  • بازدید رئیس ستاد مشترک ارتش رژیم‌صهیونیستی از جولان اشغالی سوریه
  • ارتباط شهید فخری زاده با برجام چه بود؟
  • مجلس ماشه تحریم را چکاند/ زمستان سیاه لبنیات در راه است؟
  • واعظی: شهیدفخری زاده عضو تیم مذاکرات برجام بود و از رئیس جمهور،نشان خدمت گرفت
  • انتقاد تل آویو از اتحادیه اروپا بخاطر محکوم کردن ترور فخری‌زاده
  • همکاری مشترک موساد و سیا در حذف صدها دانشمند عراقی
  • انتقاد وزیر صهیونیست از واکنش اتحادیه اروپا به ترور شهید فخری‌زاده
  • انتقاد تل آویو از اتحادیه اروپا
  • چرا ترور فخری‌زاده را محکوم کردید؟
  • انتقاد تل‌آویو از اتحادیه اروپا به خاطر محکومیت ترور فخری‌زاده
  • پژوهشگر یمنی: دانشمندان ایرانی خواب راحت را از آمریکا و اسرائیل ربوده‌اند
  • انتقاد تل آویو از اتحادیه اروپا؛ چرا ترور فخری‌زاده را محکوم کردید؟
  • اینستاگرام تحمل دیدن عکس‌های شهید فخری زاده را ندارد
  • علت ترور شهید فخری‌زاده در تقویم سیاسی اسرائیل و آمریکا
  • پیش بینی مقام روسی درباره تبعات ترور فخری‌زاده در خاورمیانه