در این یادداشت که مخاطب آن عمدتاً اعضای شورای شهر و شهردار تهران است،به موضوع انسان شهرنشین و استرس ها و چالش هایی که زندگی او را تهدید و سلامت روان او را به خطر می اندازد توجه و بر اهمیت شهر مناسب برای راه رفتن و وجود پیاده روهای عریض و استاندارد در کلانشهر تهران تأکید می شود.

 من به عنوان متخصص روانشناسی که دغدغه سلامت روان انسان ها را دارم به دو دلیل وارد این بحث شدم:

اول اینکه مردم ایران بخصوص شهروندان تهرانی از قدیم الایام، قبل و بعد از انقلاب، به خاطر رانندگی و رفتار های عجیب و غریب عابران پیاده، مورد سرزنش قرار می گرفتند.

کلیپ ها، عکس ها، فیلم ها و نوشته هایی که فرهنگ رانندگی و رفتار عابر پیاده ایرانی را به مسخره می گیرند و دستمایه جوک های خنده دار و تحقیرآمیز قرار گرفته اند کم نیستند و در فضای مجازی،فرهنگ و تمدن ایرانی را به سخره می گیرند و پر بیننده هستند. کتابچه های گردشگری دنیا در مورد رانندگی و وضعیت عابران پیاده ایران به خارجی هایی که قصد سفر به ایران را دارند هشدار جدی می دهند.
دوم اینکه اینجانب تجربه زندگی در کلانشهرهای مختلف دنیا را داشتم.  موضوع رفتار شهروندان شهرهای مختلف که در خیابان ها حضور دارند و در پیاده روها رفت و آمد می کنند و مقایسه آنها موضوع مورد علاقه ام بوده و همیشه فکرم را مشغول می کرده و سؤالات متعددی مطرح می شده:  چرا در رفتار، حرکات و هیجانات مردم هنگام حضور و عبور در خیابان ها تفاوت وجود دارد؟ آیا این تفاوت ها صرفا ناشی از شخصیت، منش وفرهنگ آن افراد است یا عوامل دیگری هم می توانند اثرگذارباشند؟ آرامش و امنیتی که گاه عابران پیاده در برخی کلانشهرها احساس می کنند ناشی از احساس درونی و شخصی خود آنهاست یا تحت تأثیر محیط و فضاهای بیرونی هم قرار می گیرد و هر یک چقدر نقش دارند؟ رابطه حضور در خیابان ها و پیاده روهای کلانشهرها و سلامت روان آنها چیست؟  آیا نقشه کشی و طراحی فضاهای عبور و مرور شهری در بروز احساسات و رفتارهای متعادل و نامتعادل شهروندان مؤثر است؟ رابطه طراحی فضاهای عبور و مرور شهری با وضعیت روانی و هیجانی انسان چگونه است؟ چرا در برخی شهرها افراد به ندرت و با اکراه از خانه خارج می شوند و با استرس و نگرانی حرکت می کنند و حال و روز فرار از خیابان را دارند.در حالیکه مردم در شهرهای دیگر از بیرون رفتن استقبال می کنند و زن و مرد با بچه و کالسکه و ویلچر به راحتی حرکت می کنند، از خودروها نمی ترسند و کمتر نگران تصادفات هستند و حاضرند ساعت ها و  کیلومترها در شهر پیاده بروند، قدم بزنند ولذت هم ببرند؟ این سؤالات مقدمه انجام پژوهش های متعددی می توانند قرار گیرند ، اما من در اینجا به موضوع پیاده روها و عابر پیاده و طراحی فضاهای عبور و مرور شهری می پردازم که یکی از عوامل مهم و اثر گذار بر سلامت روان انسان ها است.

مشکل چیست؟
به نظر می رسد شهر تهران بر محوریت انسان و نیازهای او طراحی نشده و یا به این بعد توجه بسیار اندکی شده است. در طراحی شهری معمولاً تمرکز را بر خودروها و بر کم کردن ترافیک می گذارند و کمتر به نیاز اولیه و ابتدایی انسان یعنی راه رفتن توجه دارند در حالیکه راه رفتن طبیعی ترین رفتار بشر وکاری لذت بخش و برای سلامتی جسم و روان فرد مفید است. لذا نیاز به پیاده روهای استاندارد و مسیرهای مخصوص که افراد با آرامش و امنیت، با کالسکه و ویلچر در آنها حرکت کنند وجود دارد.اغلب پیاده روهای تهران همانند خیابان های آن غیراستاندارد و گاهی کوچه ها و خیابان ها فاقد هر نوع پیاده رو هستند و گاهی فقط یک طرف خیابان پیاده رو دارد، لذا میزان مرگ و میر عابران پیاده در کلانشهر تهران بسیار بالاتر از استاندارد است. هرگز این تصور وجود نداشت که انسان نتواند در شهر خود راه برود.
زندگی در کلانشهرها طبعاً چالش ها و استرس های زیادی دارد که سلامت روان افراد را به خطر می اندازد.انتظار این است که مسئولین شهرها در کنار مسائل مختلف شهری و چالش های آن به فکر سلامت روان شهروندان خود باشند. کودکانی که پیاده به مدرسه می روند، افراد مسن و کسانی که با استفاده از واکر، عصا، و ویلچر از خانه خارج می شوند، والدین و کسانی که کالسکه بچه یا وسیله ای را جابه جا می کنند. همه و همه در کنارعابران پیاده در فضای های شهری نیاز به توجه، مراقبت، حمایت، امکانات و تسهیلات دارند تا به راحتی و بدون خطر مسیر خود را طی کنند. متأسفانه شهر تهران برای عابران پیاده طراحی نشده و نه تنها حرکت با ویلچر و کالسکه تقریباً غیرممکن بلکه پیاده رفتن عادی هم در بسیاری از جاها بسی دشوار است.
خودروها (چه در حرکت و یا پارک شده) بخش اعظم فضای شهر را به خود اختصاص می دهند و به دلیل استفاده از بنزین، هوا و محیط زیست را آلوده و ترافیک ایجاد می کنند و متاسفانه راه رفتن در کلانشهر تهران با مشکلات و موانع بسیار زیادی همراه است.
پیاده رو ها در برخی محله ها وجود ندارند و یا در مالکیت خانه ها و املاک جلوی آن هستند. هر مالکی برای طراحی باغچه و کاشی های پیاده رو خود تصمیم می گیرد و درعین حال که پیاده روی خود را گاه بسیار زیبا طراحی، اجرا و از آن مراقبت می کند، ولی با اینکار پیاده رویی که متعلق به او نیست را اشغال و برای عبور و مرور مردم مانع و مشکل ایجاد می کند و عملاً پیاده رو به باغچه شخصی تبدیل می شود. درهای پارکینگ خانه ها نیز گاه سطح پیاده روها را بالا و پایین برده و حرکت عابر پیاده را مشکل کرده است.عابر پیاده اغلب مجبور است از پیاده رو به خیابان برود و دوباره به پیاده رو برگردد و در خطر قرار گیرد. در مورد خیابان ها، فاصله خطوط خودرو ها غالباً غیر استاندارد به نظر می رسد. انگار قصد این بوده که عرض خیابان را به چند قسمت مساوی تقسیم کنند. گاه فاصله خطوط کم و زیاد می شود به گونه ای که گاه دو اتومبیل به راحتی در کنار هم در حد فاصل دو خط می توانند حرکت کنند.در حالیکه در بسیاری از شهرهای دنیا اکنون تعداد مسیرهای اتومبیل رو را کم و فاصله خطوط را باریک کرده اند بطوریکه فقط یک خودرو به سختی از میان دو خط حرکت می کند. و بقیه عرض خیابان را به پیاده روها اضافه کرده اند.
حفظ سلامت روان
یکی از وظایف دولت ها کنترل و مراقبت از سلامت روان و خوب زیستی مردم اعم از کودکان، نوجوانان، بزرگسالان و افراد مسن در هر کشوری است. طی سال های گذشته برخی از رهبران و سیاستمداران سرشناس دنیا و شهرداران کلانشهرها، به همان اندازه که به رشد اقتصادی و بالا بردن استاندارد های زندگی توجه داشته اند،به موضوع کیفیت زندگی وخوب زیستی و سلامت روان افراد جامعه و شهر خود نیز توجه و برای آن اهمیت ویژه ای قائل شده اند. امروزه خوب زیستی شاخصی است که بدان وسیله شرایط زیستی شهروندان نشان داده می شود و عملکرد دولت ها نمایان می گردد.
یکی از مهمترین شاخص های خوب زیستی و سلامت روان شهروندان وجود پیاده رو ها و امکان پیاده راه رفتن در هر شهری است. راه رفتن یکی از طبیعی ترین کارهای بشر و از جمله مهمترین، اساسی ترین و اصولی ترین روش جابجایی انسان هاست. راه رفتن برای سلامتی انسان مفید و کاری لذت بخش است، تقریباً همه می توانند راه بروند. راه رفتن به مراتب بهتر و سالم تر از استفاده از خودرو است. شهرها با وجود انسان ها معنا پیدا می کنند و نشاط انسان ها و شهرها به حضور عابران پیاده بستگی دارد. شهر زنده با تعداد و تراکم خودرو اندازه گیری نمی شود بلکه شهری را زنده می گویند که عابران پیاده در آن با آرامش و امنیت در رفت و آمد باشند.چنانچه طراحی شهرها بر اساس نیازهای عابر پیاده صورت گیرد، به ارتقای سلامت روان شهروندان کمک می شود. امروزه واژه «شهر مناسب برای راه رفتن» مورد توجه و استفاده فراوان است.
معمولاً دست اندرکاران امور شهری قبل از هر گونه برنامه ریزی ابتدا شهر و اهداف آن را تعریف می کنند. به جایی شهر گفته می شود که مجموعه ای از انسان ها  نزدیک به هم در آنجازندگی می کنند. شهر را باجمعیت آن شهر تعریف می کنند مثلا تهران کلانشهری حدود  12 میلیون نفری است. امروزه  با توجه به اهمیت سلامت روان و خوب زیستی روانی انسان ها تعاریف جدیدی از شهر می شود. در گذشته معمولاً به اتومبیل ها بیش از عابران پیاده اهمیت می دادند و بر این اساس هدفشان افزایش و عریض تر کردن خیابان ها، اتوبان ها و چند طبقه کردن آن بود تا محیط مناسب تری برای وسایل حمل و نقل شهری فراهم کنند، ترافیک را کاهش داده و کاری کنند که افراد سریعتر به مقصد برسند.آنها در عمل متوجه شدند خیابان ها و اتوبان های بیشتر، شرایط بهتری را ایجاد نمی کند و نه تنها مشکلات ترافیکی حل نمی شود بلکه مشکلات بیشتری مانند ترافیک بیشتر و آلودگی هوا گریبانگیر آن شهر می شود. در حالیکه امروزه یک شهر بر اساس مردم آن شهر تعریف می شود یعنی شهر مجموعه ای از انسان، زن و مرد، کوچک و بزرگ، جوان و پیر، سالم و ناتوان است که مهمترین و اساسی ترین نیاز آنها راه رفتن است و لذا یک شهر متوازن، سالم، امن و زنده و با نشاط شهری است که برای راه رفتن مناسب باشد.
شهرهایی که بر اساس نیازهای انسان ها طراحی شده با شهرهایی که به نیازهای انسان بی توجه است تفاوت های زیادی دارند. اولین و مهمترین اتفاقی که می افتد رفتارهای نامتعادل و نامتعارف جمعیتی است که هر بیننده ای را به شگفتی وا می دارد. به رفتار عابران و رانندگان شهرهای مختلف اروپایی، امریکایی، آسیایی و آفریقایی که نگاه کنیم متوجه می شویم که در برخی شهرها همه چیز تعریف شده و برنامه ریزی شده مرتب و منظم است و در برخی شهرها رفتار انسان ها ناشی از تصمیمات فی البداهه فردی است که در هر لحظه باید انتخاب کنند که چه کنند و چه تصمیمی برای عبور و مرور خود بگیرند که بالطبع منجر به هرج و مرج می شود. معمولاً در شهری که فرضیه وجودی و طراحی آن شهر بدرستی صورت نگرفته، قوانین و مقررات درست برای آن تنظیم نشده وآموزش کافی و مستمر وجود نداشته باشد و نظارت لازم برای اجرای دقیق آن نباشد، انگشت اتهام به سوی شهروندان دراز می شود و مردم متهم به بی سوادی، عصبی بودن، هرج و مرج طلب، بی فرهنگ و غیر متمدن می شوند. از طرف دیگر اگر طراحی شهری درست صورت بگیرد و اصول لازم رعایت شود، آنوقت کسانی که تا دیروز در چادر زندگی می کردند و شتر سوار بودند وخودشان هم ابایی از گفتن این حقایق ندارند، به ناگهان رفتار متمدنانه از خود  نشان می دهند. بنابراین نکته مهم این است که باید طراحی عبور و مرور شهری با اولویت عبور و مرور برای عابر پیاده چنان دقیق باشد که مردم در هر حال تکلیف خود را بدانند و مجالی برای تصمیم گیری های آنی و فی البداهه نباشد.
پیشنهاد
بر این اساس است که مایلم به جای متهم کردن مردم، نگاه خود را متوجه تصمیم سازان، طراحان، متخصصان ترافیک و مسئولین اداره شهرها کنم و از آنها درخواست کنم که برای رفع اتهام از مردم تهران و فرهنگ ایران و ایرانی و برای ارتقای سلامت روان شهروندان تهرانی، از متخصصان عالیرتبه ایرانی و خارجی و مشاوران درجه یک دنیا که به امور طراحی و نقشه کشی و اهداف امروز کلانشهرها آشنا باشند، دعوت کنند تا فضاهای شهری و مسیرهای عبور و مرور کلانشهر تهران را با محوریت عابر پیاده مجدداً طراحی کنند و مسیر عبور اتومبیل، دوچرخه و عابر پیاده را تعیین کنند و شهر را برای پیاده روی مردم سهل وآسان نمایند. این کار باعث می شود تهران«شهر مناسب برای راه رفتن» شده و به تدریج دیگر شهرهای ایران نیز از این وضعیت اسفبار نجات یابند و مردم ما متمدن و حرکت آنها عادی و طبیعی به نظر برسد، کمتر توهین را بشنوند و تحقیر نشوند و متهم به عقب افتادگی و جهان سوم بودن نیز نشوند.در این صورت شاید مجبور شویم بر اساس اصول اولیه «شهر مناسب برای راه رفتن» پیاده روهای شهر تهران را عریض تر کنیم و به جز درختان هر آنچه در پیاده روها کاشته شده است را برداریم، خیابان ها را دوباره به صورت استاندارد و با فاصله خطوط استاندارد خط کشی کنیم. اضافه های خیابان ها را ضمیمه پیاده رو ها کنیم خیابان های عریض را تبدیل به پیاده روهای عریض کنیم و شرایط را به گونه ای فراهم کنیم که وقتی شهروندان قرنطینه کرونا ازخانه های خود خارج شدند، پیاده روهای عریض شهر بتدریج پذیرای آنها باشند وبه آنها خوشامد بگویند.برخی از این اصول را در تصاویر خیابان های خلوت پاریس، رم، لندن و توکیو در این روزهای کرونایی در فضای مجازی می بینیم: پیاده روهایی که عریض شده و گاه عریض تر از خیابان هاهستند، پیاده رو هایی که  به جز درختان هیچ نوع گل و گیاه و باغچه ای ندارند وبسیاری از علائم راهنمایی و رانندگی روی زمین کشیده شده است.
در پایان پیشنهاد می کنم سازمان غیر انتفاعی جمعیت دفاع از حقوق عابران پیاده و حفظ پیاده روها درست شود تا به شهرداری ها کمک کند  این طبیعی ترین کار بشر یعنی راه رفتن در شهر تهران هموار و لذت بخش شود، ریسک پیاده رفتن کاهش یابد و پیاده روها هم دیگر خطرناک نباشند. مطمئناً کارهای زیادی در کلانشهر تهران و در این خصوص صورت گرفته که نمی توان آنها را انکارکرد و نادیده گرفت ولی تهران و شهر های دیگر ما نیاز به طراحی مجدد با نگاهی نو بر محور انسان پیاده دارد که به سلامت جسم و روان و خوب زیستی مردم  کمک کند.

منبع: ایران آنلاین

کلیدواژه: سلامت روان شهروندان کلانشهر تهران عبور و مرور شهری عابران پیاده سلامت روان پیاده روهای پیاده رو ها پیاده رو پیاده روها فاصله خطوط عابر پیاده خیابان ها شهر تهران خوب زیستی انسان ها بر اساس آن شهر

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.ion.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت www.ion.ir بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۷۴۲۰۹۷۴ را به همراه موضوع به آدرس info@khabarban.com ارسال فرمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

ابتلا به کرونا در ایران دوباره صعودی شد؛ خطر افزایش آمار در ۵ روز آینده

روحانی: همه کارمندان باید ۱۰ خرداد به سرکار بر‌گردند/بازگشایی صحن حرم‌ها بعد از عید فطر/ از کرونا عبور کرده‌ایم!

بستر فساد همچنان مهیاست؛ ظهور سلطان خودرو بعد از اعدام سلطان قیر و سکه| سلطان بعدی کیست؟

جنجال استخدام نمایندگان مجلس در وزارت نفت؛ کدام نماینده‌ها و چرا استخدام شدند؟

نیکلاس مادورو از حمایت های ایران تشکر کرد

خبر بعدی:

خیابان ولیعصر امسال ثبت جهانی می شود

شهردار تهران ضمن تشریح برنامه‌های ۹۹ شهرداری، از پیگیری‌اش برای ثبت جهانی خیابان ولیعصر در سال جدید خبر داد.

پیروز حناچی، در مورد سرانجام قول هایی که در ابتدای تصدی اش به مردم تهران داد، گفت: پروژه هایی که به مردم قول داده بودیم در حال پیگیری هستند و تمام تلاشمان این است که بتوانیم آنها را محقق کنیم.

وی با بیان اینکه در برنامه‌های ارائه شده به شورای شهر اعلام کرده بودم که یکی از برنامه‌های اولویت دار دوران مدیریتم درتهران، ثبت جهانی خیابان ولیعصر است، تصریح کرد: ثبت جهانی خیابان ولیعصر وارد لیست موقت شده و مسئولان سازمان میراث فرهنگی پیگیر این موضوع هستند و به نظر می رسد ثبت جهانی خیابان ولیعصر در سال جاری  رقم بخورد.

شهردار تهران با تاکید بر اینکه در مورد بقیه پروژه‌ها از جمله ساماندهی روددره‌ها به دنبال سرمایه گذار هستیم  و در این راستا با گروه‌های مختلف مذاکره کرده‌ایم، گفت: ساماندهی دره فرحزاد نیز یکی از اولویت‌های ما در این دوره مدیریت شهری بود که در ماه‌های پایانی سال گذشته، ضمن احیاء این دره، سعی کردیم مسیرگردشگری طبیعی و مذهبی را طراحی کنیم.

وی با بیان اینکه در این دوره مدیریت شهری به دنبال اجرای پروژه‌هایی هستیم که رضایت حداکثری مردم به خصوص در محلات را به همراه داشته باشد، افزود: در حال حاضر اجرای پروژه‌های بزرگ تمام شده و در سالجاری با تغییر رویکرد جدی که داریم، اجرای پروژه های محلی را در دستورکار قرار دادیم و برای این مهم ۲۰۰۰  میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته‌ایم.

اجرای پروژه‌های محله‌ای با اولویت بافت‌های فرسوده

حناچی در ادامه با بیان اینکه این پروژه‌ها،‌ از جنس مگا پروژه‌ها نیستند و در حد محلات هستند، بیان کرد: از آنجایی که این پروژه‌ها بر اساس نظرات مردم محل و در راستای حل مشکلات آن است، قطعا موجبات رضایت آنها را فراهم می‌کند. به عنوان مثال در  محله اتابک، خانه‌های فرهنگی ایجاد خواهند شد که به مردم در زمینه‌های مختلف آموزش می‌دهد و در واقع اجرای اینگونه پروژه‌ها حس رضایت مندی مردم را بیشتر کرده است، هرچند که از جنس هزینه کرد است تا درآمدزایی، اما این مسئله مهم نیست.

وی با بیان اینکه در سالجاری، اجرای پروژه‌های محله‌ای با اولویت بافت‌های فرسوده است، گفت:  از ۳۵۰ محله تهران، دفاتری در  ۱۵۰ محله مستقر هستند که وظیفه شناسایی پروژه‌های مردمی را با کمک شهروندان برعهده دارند./ایسنا

دیگر خبرها

  • جزئیات پرونده شهادت مامور کلانتری شهرک غرب | ماجرای کشاورز ساده‌ای که یک هفته پس از موادفروشی گیر افتاد
  • اهمیت فاکتورهای آمادگی جسمانی در تربیت بدنی/ تصمیم‌گیری یکی از عوامل اجرای ماهرانه و پیاده کردن تکنیک‌های ورزشی است
  • آغاز مرمت پل تاریخی دزفول/ بازسازی پروژه با حساسیت و دقت بالا/ احتمال حفظ پیاده روی فلزی
  • متهم: مواد فروشیم نه سارق
  • ۱۰ جاذبه توریستی برتر در شهر باکو
  • اجرای طرح های ترافیکی تهران باز هم به تعویق افتاد
  • مواد فروشیم نه سارق
  • مصلی‌های نماز باید به مراکز نیکوکاری شهر در بحران‌ها تبدیل شوند
  • بازگشت طرح ترافیک به خیابان های پایتخت از سه شنبه
  • تبدیل عروسی به عزا در سیمین شهر / دستگیری چند مظنون
  • طرح ترافیک از فردا به خیابان‌های تهران باز می‌گردد
  • طرح ترافیک از فردا به خیابان های پایتخت باز می گردد
  • طرح ترافیک از فردا به خیابان های پایتخت بازمی گردد
  • وعده شهردار تهران برای سال جاری
  • پیگیری برای ثبت جهانی خیابان ولیعصر
  • راه اندازی بازار مسکن در بورس به منفعت کیست؟/ عرضه متری مسکن در بورس فرصتی عالی
  • یک عروسی در سیمین شهر به عزا تبدیل شد
  • راه‌اندازی ٧ خط اتوبوسرانی قم از ۱۰ خردادماه
  • آلمانی‌ها در دفاع از مهاجران به خیابان‌ها آمدند