ایسنا/فارس استاد ادبیات دانشگاه شیراز تاکید کرد: کوچکترین تردیدی وجود ندارد که ماندگاری اثری همچون بوستان سعدی و برجستگی آن در برابر سایر منظومه‌های تعلیمی و اخلاقی ترازمندی بی همانند بوستان است و آن آموزه‌های معرفتی اگر با شهد ظرافت نیامیخته بود هرگز ماندگاری بوستان را نمی‌توانست تضمین کند.

دکتر کاووس حسن‌لی شامگاه پنج‌شنبه دوم اردیبهشت در دومین شب از سلسسله برنامه‌های "هفت شب بر خوان سعدی" با موضوع  «هنر ترازمندی سعدی در بوستان» به این ویژگی برجسته استاد سخن پرداخت و سعدی را همچون بندبازی افسونگر خطاب کرد که با میله‌ای جادویی بر روی ریسمانی نامریی حرکت می‌کند و بدین صورت هنر خود در ترازمندی تعادل و آراستگی را به رخ می‌کشد.

 

این استاد دانشگاه با بیان اینکه سعدی در بوستان از یکسو به دنبال پیام‌های اخلاقی و انسانی و از سوی دیگر به دنبال آفرینش متنی برجسته و شاعرانه است و این خصلت را ناشی از همان هنر ترازمندی سعدی دانست.

حسن‌لی در ادامه مواردی همچون چیدمان‌های هنری،پرسش های انگیزشی و مراعات بی نظی، جایجایی‌های هدفمند در ارکان جمله، گفتگومندی، گره افکنی، فراز و فرودهای انگیزنده و کشمکش‌های تعلیق انگیز را بخشی از ویژگی‌های هنری بوستان دانست و گفت: سعدی خداوندگار سخن است و در کارگاه خیال خود اکسیری دارد که روایت‌ها را همچون مسی کم بها به گنجی گرانبها تبدیل می‌کند و همزمان با معنایی که در ذهنش شکل می‌بندد اثر خود را ترازمند می‌کند.

او در بخش دیگری از سخنان خود پرسش و جمله‌های پرسشی را یکی از روش‌های انگیزشی سعدی ذکر کرد و گفت: به عنوان مثال در بوستان که حدود ۴۰۰۰ بیت است بیش از ۴۰۰ مرتبه جمله پرسشی داریم که همین جمله‌ها عاطفه سخن را افزایش داده و انگیزش سخن را بالا می‌برد.

حسن‌لی همچنین با طرح این پرسش که چگونه است که بسیاری از سعدی پژوهان ما بوستان را تنها یک کتاب اخلاقی می‌پندارند؟ گفت: بوستان به لحاظ مراعات بی نظیر و نشانه‌های روشن یک اثر برجسته، یک اثر هنری  شاهکار و برجسته است و این سعدی است که در فراخوانی واژه‌های متناسب با دامنه بسیار گسترده، توانی جادویی دارد و رفتار هنری سعدی در آمیزش این واژه‌های ساده افسونگرانه و بی مانند است.

چرا به خراسان سفینه‌ای از پارس می‌رود، دلیل تری شعر سعدی

محمود فتوحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد نیز در این برنامه با تصریح بر اینکه مراد سفینه در شعر سعدی همان مجموعه شعرش است و همیشه با تریوروانی قرین است، گفت: غالبا سعدی هر گاه نظرری به خراسان می‌کند می‌تواند دو دلیل داشته باشد یکی اینکه شعر پارسی از دیر باز مرکز و پایتختی داشته است بنام خراسان، همانگونه که ناصر خسرو و خاقانی نیز خراسان را خواستگاه ادبی و مرکز شعر پارسی می دانسته‌اند و این سنتی دیرینه بوده است.

او که معتقد است روانی، تری و سهل و آسانی که در شعر سعدی موج می‌زند دلیل فرستادن سفینه شعر او به خراسان بوده است، تصریح کرد: در غزلیات سعدی سنگینی نحو دیده نمی‌شود و آنچه در شعر سعدی دیده می‌شود طبیعی بودن و روانی است که به سوی گفتار مردم می‌رود و نزدیک می‌شود.

این سعدی پژوه به رقص ضمیر در شعر سعدی هم اشاره مرد و افزود: اگر رقص ضمیر را در شعر سعدی و فردوسی مقایسه کنیم، می‌بینیم که لطافت، غافلگیری و تاثیرات عاطفی که این رقص ضمیر دارد در شعر سعدی معانی افزودی ایجاد می‌کند در حالی‌که معانی افزوده هرگز در شعر فردوسی دیده نمی‌شود.

ویژگی نحوی در شعر سعدی از بین رفته است 

فتوحی ادامه داد: ویژگی نحوی که در شعر خراسانی است و در اشعار بسیاری از شاعران نیز به وفور دیده می‌شود در شعر سعدی از بین رفته است، زیرا ویژگی‌های نحوی خراسانی شعر را سقیل و با درنک میکند و روان نیست اما در شعر سعدی تری، روانی و شیرینی قرار است ایجاد شود.

این استاد دانشگاه فردوسی مشهد همچنین معتقد است در شعر سعدی یک انرژی در جمله است؛ انرژی و نیروی عاطفی که منطبق با مقاصد گوینده است و این بهم ریختگی منجر به انطباق عواطف با ساخت نحو می‌شود و روانی از اینجا نشأت می‌گیرد.

او که سعدی را شاعری شیرازی می‌داند، گفت: شیراز مهد علم و نحو است و این دلاور ترزبان ما شیراز و آگاه از اهمیت علم نحو است و اگر به دقت بکاویم او با رندی کامل تمام مفاهیم نحوی که در جهان عرب شهرت دارد از هر کدام چیزی گرفته است و بخوبی بهره برده است.

این سعدی پژوه با بیان اینکه سعدی وقتی می‌گوید " از پارس به خراسان می ‌رود سفینه‌ای " مرادش همین تکنیکپهای نحوی است، گفت: سعدی بخوبی با جابجایی و بازی با آن، عواطف می‌آورد در حالی‌که در شعر هیچکدام از شاعرانی چون رودکی، ناصرخسرو و فردوسی اینگونه نیست.

سعدی همدل و همزبان مخاطب است

دکتر مجدالدین کیوانی، مترجم و استاد ادبیات فارسی نیز در این برنامه در سخنان خود که به بررسی زبان و بیان سعدی پرداخت و دلایل شهرت سعدی به شیرین سخنی را مورد بررسی قرار داد.

او گف: اگرچه سروده‌های شیخ حائز تمام ویژگ‌های شعر ناب است اما باز تمایل به این داریم که او را شیرین سخن بنامیم و این تمایل از دو منبع سرچشمه می‌گیرد؛ اول اینکه سعدی لفظ شیرین را خود در توصیف سخنانش فراوان به کار می‌برد و دوم آن که حس و ذوق همزبانان سعدی لفظ شیرین را مناسب ترین صفت برای زبان و  بیان و لحن او یافته است.

این پژوهشگر ادب فارسی در تشریح چرایی روی آوردن مخاطبان به استفاده از لفظ شیرین برای آثار ادبی گفت:  در فارسی و چه بسا زبانهای دیگر برای ملموس تر کردن کیفیات و هویتهای انتزاعی از نام رنگها و مزه‌ها استفاده می‌کنند و انتقال یک معنای مجرد به کمک معنای مجرد دیگر آن اثر را ندارد که بیان معنای انتزاعی به کمک چیزی محسوس.

او افزود: هیچ کس منکر شخصیت هنری، توانایی‌های فکری، هوشمندی، زیرکی، آگاهی‌های سیاسی، اجتماعی و در یک کلام جامعیت سعدی نیست اما این حلاوت گفتار شیخ است که به او امکان داده تا این همه امتیازهای هنری و قابلیتهای فکری و ذوقی را به جذابترین شکل ممکن عرضه کند و خود نیز بارها به ارزش لحن موسیقایی آثار خود تاکید کرده است.‌

روانی بیان و همدلی و همزبانی با مخاطب دلیل اصلی مولفه‌های حلاوت گفته‌های سعدی است

کیوانی در ادامه دو عامل روانی بیان و همدلی و همزبانی با مخاطب را دلایل اصلی مولفه‌های حلاوت گفته‌ها و آثار سعدی دانست و راز سهل و ممتنع بودن او را همین موضوع دانست و گفت: سعدی از معدود گویندگانی است که به یمن قوت طبع و احاطه به سطوح مختلف فارسی توانسته میان معیارهای ادبی این زبان با زبان توده‌های مردم تعادل برقرار کند یعنی ادیبانه و شاعرانه بنویسد و بسراید ضمن اینکه از زبان رایج جامعه خود چندان فاصله نگیرد و قدر معقول با زبان آنها سخن بگوید.

او خاطرنشان کرد: سعدی گرچه در علوم ادبی و عربیت سرشته داشته و تحصیلات او در شهرها و مراکز علمی مختلف مستلزم زبانی متفاوت با زبان معمول و مرسوم جامعه آن روزگار بوده اما به واسطه وعظ و ارشاد مردم در شهرهای مختلف با لایه‌های وسیع تری از جامعه سر و کار پیدا کرد و لابد از زبان ساده تری نیز استفاده می‌کرد.

سعدی به نسل‌های متوالی فرصت صحبت داده است

کیوانی با اشاره به همدمی و مصاحبت سعدی با تمام خانواده‌های ایرانی از زمان حیات خود تاکنون گفت: این مهم به این دلیل است که وی به نسل‌های متوالی بیشتر فرصت داده تا با او حرف بزنند و در مصاحبتش باشند، نثر و نظم وی  را راحت تر بفهمند و او را همزبان و همدلی شیرین گفتار بیابند و سخن او آنچنان تاثیری داشته که بسیاری از گفته‌های او و سروده‌هایش در حافظه آنها نقش بسته و پاره‌ای از نظم و نثرش در میان آنها به امثال و حکم تبدیل شده است.

انتهای پیام

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: ایسنا

کلیدواژه: استانی فرهنگی و هنری بوستان سعدی کاووس حسنلی جهان عرب دانشگاه شیراز ناصر خسرو شعر سعدی

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.isna.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایسنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۱۶۷۷۹۴۰ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

آخرین روز ثبت‌نام داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری| رییسی و جهانگیری آمدند

درگیری در وزارت کشور؛ احمدی‌نژاد نیامده جنجال به پا کرد+فیلم و عکس

نامه اعضای هیات علمی دانشگاه شریف به مسئولان نظام: مرادی و یونسی را آزاد کنید

دستور رئیس‌جمهور به وزارت کشور درباره مصوبه انتخاباتی شورای نگهبان

واکنش کاربران به کری خوانی وزیر ارتباطات و سرمربی استقلال

خبر بعدی:

انتخابات تضمین کننده اقتدار و پیشرفت کشور در همه ابعاد است

ایسنا/مرکزی فرمانده سپاه روح الله استان مرکزی گفت: برگزاری یک انتخابات پرشور همراه با مشارکت گسترده و آگاهانه مردم در خردادماه سال جاری یک ضرورت است چراکه انتخابات تضمین کننده اقتدار و پیشرفت کشور در همه ابعاد است.

به گزارش ایسنا، به نقل از سپاه روح الله، سردار سرتیپ دوم پاسدار محسن کریمی در نشست فرماندهان ارشد نیروهای مسلح استان مرکزی که با موضوع ستاد گرامیداشت مناسبت های دفاع مقدس و مقاومت برگزار شد، اظهار کرد: این ایام یادآور عملیات بزرگ بیت المقدس است که از اهمیت ویژه ای برخوردار است چراکه این عملیات علاوه بر اینکه توانست آینده ای روشن برای انقلاب اسلامی ترسیم کند، جایگاه ایران اسلامی در عرصه بین الملل را نیز ارتقاء داد.

وی با بیان اینکه در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در سال جاری ستاد گرامیداشت مناسبت های دفاع مقدس و مقاومت استان مرکزی تشکیل شده که نیاز است نیروهای مسلح با هم افزایی و مشارکت همه جانبه همچون سال های گذشته برنامه ها را اجرایی کنند، امروز هم افزایی و وحدت خوبی در میان نیروهای مسلح استان وجود دارد که به برکت شهدا و فرهنگ ایثار و شهادت به وجود آمده و باید از این وحدت و هم افزایی در راستای اجرای برنامه های دفاع مقدس به خوبی استفاده کرد.

کریمی گفت: در سال جاری برای ۱۰ هفته که مناسبت های مهم در آنها وجود دارد برنامه ریزی شده تا با مشارکت و هم افزایی و استفاده از همه ظرفیت ها بتوان در راستای گرامیداشت مناسبت ها گام های بلندی برداشت و استفاده از ظرفیت فضای مجازی در این عرصه بسیار مهم است.

وی با تاکید بر اهمیت دانشنامه دفاع مقدس استان، به انتخابات پیش رو نیز اشاره کرد و افزود: برگزاری یک انتخابات پرشور همراه با مشارکت گسترده و آگاهانه مردم در خردادماه سال جاری یک ضرورت است چراکه انتخابات تضمین کننده اقتدار و پیشرفت کشور در همه ابعاد است.

کریمی همچنین با اشاره به برگزاری اردوهای هفت اقلیم بعنوان یکی از دستاوردهای مهم کنگره شهدای استان گفت: با رعایت پروتکل های بهداشتی و به شکل محدود می توان این اردوها را برگزار کرد و باید هر اداره و دستگاهی ظرفیتی برای بهره برداری از این اردوها مشخص کند.

سردار حسن مفخمی شهرستانی فرمانده انتظامی استان مرکزی نیز در این نشست یکی از مطالبات مهم مقام معظم رهبری در حوزه دفاع مقدس را تبدیل شدن تجربیات دفاع مقدس به نظریه عنوان کرد و گفت: تبدیل شدن تجربیات دفاع مقدس به نظریه علاوه بر اینکه میتواند مسیر را برای همه مشخص کند می تواند ما را به اهداف برساند.

وی با بیان اینکه برای مواجهه با شرایط پیش رو در همه ابعاد نیازمند استفاده از دانش دفاع مقدس هستیم چراکه دانش و نظریه دفاع مقدس در همه ابعاد حرف برای گفتن دارد و راهگشای مقاطع مختلف است، اظهار کرد: تهیه دانشنامه دفاع مقدس استان مرکزی که در راستای تبدیل کردن تجربیات دفاع مقدس به دانش امروز و با رویکردی علمی است یک اقدام مهم استانی محسوب می شود و نیروی انتظامی استان برای تکمیل این مجموعه ارزشمند از همه ظرفیت ها استفاده خواهد کرد.

شهرستانی خواستار در نظر گرفته شدن جایگاهی در دانشنامه استانی دفاع مقدس برای شهدای روز ناجای استان شد و گفت: یکی از وظایف مهم نیروهای مسلح ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در همه ابعاد است.

وی در ادامه مشارکت باشکوه در انتخابات را یک وظیفه ملی دانست و افزود: نیروهای مسلح استان برای ترویج فرهنگ مشارکت و دخیل کردن مردم در سرنوشت خود در انتخابات تلاش خواهند کرد.

سرهنگ محمد صادقیان فرمانده پدافند هوایی حضرت علی اکبر علیه السلام و ارشد نظامی ارتش در استان مرکزی نیز شهدا را بزرگترین و مهمترین سرمایه های انقلاب اسلامی دانست و گفت: تشکیل و راه اندازی موزه دفاع مقدس استان مرکزی یک اقدام موثر در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت است و به عنوان یک ظرفیت مهم می تواند در این راستا اثرگذار باشد.

وی با بیان اینکه مرکز پدافند هوایی حضرت علی اکبر (ع) اراک از زمان راه اندازی موزه دفاع مقدس استان برای بهره گیری کارآموزان از این ظرفیت، همواره برنامه ریزی های لازم را داشته گفت: در سال جاری بیش از ۲۰۰ نفر از کارآموزان به شکل محدود از مرکز فرهنگی دفاع مقدس استان بازدید کردند. بازدیدهای مشترک نیروهای مسلح استان از خانواده معظم شهدا یک اقدام ارزشمند است که در سال جاری باید ادامه دار باشد چراکه امروز در قبال خانواده شهدا مسئول هستیم.

صادقیان افزود: ارتش جمهوری اسلامی در استان مرکزی در همه رده ها برای گرامیداشت سالروز آزادسازی خرمشهر آمادگی کامل دارد و در این راستا از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد چراکه آزادی خرمشهر به عنوان نقطه عطف تاریخ دفاع مقدس مطرح است.

سرهنگ پاسدار غلامرضا کریمی مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان مرکزی نیز در این نشست یکی از مطالبات مهم مقام معظم رهبری از استان مرکزی را ادامه راه کنگره شهدای استان و اقداماتی که انجام شده عنوان کرد و گفت: خوشبختانه به برکت کنگره شهدای استان زیرساخت های خوبی برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت انجام شده که سازماندهی بیش از ۳ هزار نفر فعال فرهنگی، اجتماعی، هنری، ورزشی و سایر حوزه های دیگر یکی از این زیر ساخت هاست.

وی افزود: ۲۵ کمیته و ۱۶ کارگروه در کنگره شهدای استان تشکیل شد که در سال گذشته برای گرامیداشت چهلمین سالگرد دفاع مقدس پای کار آمد و خوشبختانه اقدامات خوبی هم انجام شد که برگزاری ۵ هزار برنامه فرهنگی و اجتماعی بخشی از عملکرد آن است.

کریمی با بیان اینکه امسال در ستاد گرامیداشت دفاع مقدس و مقاومت استان مرکزی ۴۰ هفته پیش بینی شده که برنامه ها متناسب با این ۴۰ هفته برگزار خواهند شد، گفت: امروز مرکز فرهنگی دفاع مقدس استان مرکزی به یک پاتوق برای برگزاری برنامه های فرهنگی تبدیل شده و جوانان بسیاری از این اقدام استقبال کرده اند که نمونه آن برگزاری برنامه در لیالی قدر بود که در ۱۰ شب بیش از ۲۰ هزار نفر با رعایت کامل پروتکل ها در این برنامه شرکت کردند.

وی اظهار کرد: برنامه ریزی برای تهیه و چاپ ۶۰ عنوان کتاب با محتوای دفاع مقدس در حال انجام است که کلیه دستگاه ها و ادارات استان باید در این خصوص مشارکت کنند. در سال جاری استان مرکزی میزبان ۳ جشنواره کشوری است.

کریمی گفت: بازدید دانشجویان از موزه و مراکز مهم استان در دفاع مقدس که در قالب طرح شهید مجید ایزد پناه انجام می شد با کاهش شیوع بیماری کرونا ادامه پیدا می کند و البته می توان این طرح بسیار کاربردی را برای سایر دستگاه ها و ادارات استان نیز اجرا کرد.

انتهای پیام

دیگر خبرها

  • بازدید سرپرست معاونت اجتماعی دادگستری استان کردستان از باغ هادی شهرک سعدی سنندج
  • اشعار فردوسی بعد از گذشت هزاران سال برای خواننده تازگی دارد
  • برنامه‌های کارآفرینی دانشگاه آزاد تضمین‌کننده فعالیت‌های اقتصادی است
  • رئیس اتحادیه خبازان گلستان: امروز ۷۵ درصد یارانه نان را نانوا می‌دهد
  • رضاییان در راه بازگشت به الدحیل/ماندگاری محمدی در العربی و چشمی در ام صلال
  • چین خواستار تضمین صلح افغانستان توسط سازمان ملل شد
  • دولت آینده منطبق بر آموزه‌های انقلاب اسلامی تشکیل شود
  • رزمایش دریایی بین‌المللی در ساحل تونس
  • وبینار بزرگداشت حکیم توس در باکو برگزار شد
  • اسپری ضد عرق، بادی اسپلش و ادکلن را کجا باید اسپری کنیم؟
  • سخنگوی کاخ‌سفید در واکنش به حمله رژیم صهیونیستی به برج الجلاء: تضمین امنیت رسانه‌ها بسیار مهم است
  • ماندگاری منطقه توس با حفظ کمیسیون توسعه و بهسازی آن
  • نقش ادبیات و هنر در تبیین رسالت پیامبر رحمت(ص) 
  • کاهش ماندگاری شناورها در لنگرگاه به واسطه بهره وری از اسکله ها
  • بزرگداشت روز فردوسی وپاسداشت زبان فارسی در سیستان وبلوچستان
  • یزد خالی از فردوسی اما پررنگ از وحشی بافقی
  • ۱۰ روش برای خوشبو ماندن در فصل گرم تابستان
  • امروز نیاز جامعه حرکت در مسیر سیره اهل بیت(ع) است
  • محدوده آرامگاه فردوسی وجاهت تاریخی دارد و میراث ماندگاری برای مردم است