قحطی بزرگ ۱۹۱۹ - ۱۹۱۷، بی‌تردید بزرگ‌ترین فاجعه تاریخ ایران و بسیار فراتر از همه فجایع پیش از خود بوده است. کتاب «قحطی بزرگ» نشان می‌دهد ۸ تا ۱۰ میلیون ایرانی، ۴۰ تا ۵۰ درصد کل جمعیت ایران، در اثر گرسنگی و مرض‌های ناشی از آن و سوء تغذیه از میان رفته‌اند.

خبرگزاری میزان - با وجود بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول، در طول این جنگ به ضربات و خسارت جبران ناپذیری بر پیکره میهن و ملت ما وارد آمد.

ورود بی‌محابای قوای بیگانه و نیروهای متخاصم به خاک ایران در فقدان یک دولت قوی و متمرکز و دارایی سامانه اداری کارآمد، هرج و مرج و ناامنی و پراکندگی و بی‌ثباتی را دامن زده و به تشدید ضعف دولت مرکزی و ضخامت حال و وضع اقتصادی و اجتماعی مردم ایران انجامید. در نتیجه ایران بی‌طرف که با هیچ کشوری در جنگ نبود، تقریباً به اندازه یک کشور در حال جنگ خسارات و خرابی تحمل کرد.

در میان آن همه نابسامانی و بدبختی، بروز قحطی بزرگ و فراگیر در ایران مزید بر علت شد. قحطی‌ای که علاوه بر خشکسالی چند ساله، حضور نیرو‌های بیگانه - به ویژه قوای انگلیس - در تشدید آن مؤثر و بلکه از علل اصلی آن بود؛ در نتیجه آن شمار زیادی از مردم ایران، در ابعادی باورنکردنی به ورطه مرگی هولناک افتادند.   کتاب «قحطی بزرگ» بازبینی و تکمیل شده کتاب نخست «محمدقلی مجد» درباره قحطی بزرگ ۱۹۱۹_۱۹۱۷ است که در ۲۰۰۳ منتشر شد. خبرگزاری میزان در سلسله برش‌هایی، به بازخوانی این کتاب می‌پردازد. *** اشغال شمال ایران به دست انگلیس قرار بود ایران که از چنگال خرش روسیه رها شده بود، در کام شیر بریتانیا بلیعیده شود. حتی پیش از خروج روس‌ها، انگلیسی‌ها اشغال مناطقی را که قبلاً در اختیار روسیه بود آغاز کرده بودند. در اوایل ژانویه ۱۹۱۸، نیرو‌های انگلیسی از خانقین عراق راه افتادند تا قصر شرین را اشغال کنند.   این، آغاز اشغال نیمه شمالی کشور بود. در ۱۱ مارس ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها رسماً دولت ایران را از قصد خود برای اشغال نیمه شمالی کشور آگاه کردند. اما مقدمات تهاجم به شمال ایران دست کم از ژوئن ۱۹۱۷ در حال آماده شدن بود انگلیسی‌ها در پی پیروزی‌های خود در بهار ۱۹۱۷ و تسخیر بغداد، توجه و توان خود را متوجه فلسطین کردند.   پس از تسخیر بیت‌المقدس در ۹ دسامبر ۱۹۱۷، انگلیسی‌ها بار دیگر آماده پیشرفت به سوی ایران شدند. همان طور که گفته شد، قصر شیرین در ژانویه ۱۹۱۸ اشغال شد و در اوایل فوریه ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها بار دیگر آماده پشرفت به سوی ایران شدند. همان طور که گفته شد، قصر شیرین در ژانویه ۱۹۱۸ اشغال شد و در اوایل فوریه ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها کرمانشاه را اشغال کردند.   اندکی بعد، انگلیسی‌ها همدان را که ستاد آن‌ها ایران بود و سپس قزوین را اشغال کردند و پیش از پیشروی به سوی خزر قدری در آن توقیف کردند. بیست و سه سال بعد، در اوت ۱۹۴۱، انگلیسی‌ها همین مسیر را در تهاجم خود به ایران پی گرفتند. در اوت ۱۹۴۱ در مجلس بریتانیا، از این که نیرو‌های ژنرال ویول همان مسیر ژنرال دنسترویل را در ۱۹۱۸ طی کردند، بسیار تحسین شد و از آن به نیکی یاد کردند.

در شرق ایران، در پی خروج روسیه از خراسان، انگلیسی‌ها پیشروی کردند و مشهد را در ۳ مارس ۱۹۱۸ اشغال کردند و به سرعت راهی مرز روسیه شدند. در اواخر مارس ۱۹۱۸، در پاسخ به تهاجم انگلیسی‌ها به غرب ایران، عثمانی به آذربایجان نیرو اعزام کرد و ساوجبلاغ و اشنوا را اشغال کرد. در همین حال، در آوریل ۱۹۱۸، پیرو همان سیاست «تنبیه» ایلات فارس، انگلیسی‌ها به کرد‌های سنجابی در غرب ایران حمله کردند بسیاری را بی‌رحمانه کشتند، حیواناتشان را ضبط و محصولاتشان را نابود کردند.   آن طور که در بایگانی‌ها ثبت شده است، در ۱۱ آوریل ۱۹۱۸، در یک حادثه زشت اشتثنایی، هواپیما‌های انگلیسی مناطی ایل نشین را بمباران کردند. زنان و کودکان وحشت‌زده که هواپیما ندیده بودند، در رودخانه زمخان در آن نزدیکی که به خاطر آن شدن برف‌ها جریان زیادی داشت، «پناه» گرفتند. حدود ۵۰۰ نفر غرق شدند. همان طور که اشاره شد، در ۱۶ آوریل ۱۹۱۸، شبه نظامیان مسیحی، ترک‌ها را شکست سختی دادند و آن‌ها مجبور شدند از ساوجبلاغ و اشنو عقب نشینند.

در می ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها ستاد خود را از همدان به قزوین انتقال دادند تا برای حمله به جنگلی‌های گیلان آماده شوند. در اواخر می ۱۹۱۸، ترک‌ها تلاش کردند ارومیه را اشغال کنند، اما شبه نظامیان مسیحی که ایرانیان نتوانسته بودند خلع سلاحشان کنند، آن‌ها را شکست دادند. در ۷ ژوئن ۱۹۱۸، ارتش عثمانی تبریز را اشغال کرد. تا آن زمان برای پیشروی به سمت شرق اقدامی نکرده بود. در ۱۱ ژوئن ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها جنگلی‌ها را در منجیل شکست دادند و راه خزر را گشودند و اندکی بعد رشت و انزلی را هم اشغال کردند.   برای رشد کردن پیشروی ترک‌ها و به طور مشخص، ممانعت از کمک ترک‌ها به جنگلی ها، انگلیسی‌ها به سرعت به زنجان و میانه نیرو اعزام کردند. ناتوانی ترک‌ها برای کمک کردن به جنگلی‌ها فاجعه به بار آورد. در ۲۰ ژوئیه ۱۹۱۸، جنگلی‌ها به رشت حمله کردند و در تلاشی ناموفق برای برون کردن انگلیسی‌ها، تلفات سنگینی دادند. بعد از این شکست سنگین، آن‌ها با انگلیسی‌ها صلح کردند، این «صلح» عمر چندانی نداشت.

در همین زمان، نزاع فرقه‌ای در ارومیه میان مسلمانان و مسیحیان شدت گرفت. مسیحیان مواضع خود را حفظ کردند و با موفقیت در مقابل ترک‌ها از خود دفاع کردند. در اواسط ژوئیه، با تمام شدن مهمات و آذوقه، موضع شبه نظامیان مسیحی رو به تضعیف گذاشت. اندکی بعد جمعیت مسیحی ارومیه، شهر را به قصد پیوستن به انگلیسی‌ها در همدان ترک گفتند.   ترک‌ها ارومیه را در ۲۷ ژوئیه ۱۹۱۸ اشغال کردند. گفته می‌شود مهاجران مسیحی حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار نفر بوده‌اند که در بحران آذربایجان شرکت داشتند. پناهندگان یاد شده، بسیاری از روستا‌های مسیر را غارت و ساکنان آن‌ها را قصابی کردند. در مقام انتقام ساکنان مسلمان نیز به ستون بی‌پایان پناهندگان حمله برده و بسیاری را کشتند. تا سپتامبر ۱۹۱۸، حدود ۳۰ هزار مسیحی به همدان رسیدند اکثر آن‌ها سفرشان را ناتمام گذاشته و به ارومیه بازگشته بودند، حدود ۵ هزار نفر هم در راه مردند.

در ۱۶ اوت ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها باکو را اشغال کردند. در اوایل سپتامبر ۱۹۱۸، ترک‌ها از تبریز به سمت میانه پیشروی کردند. در یک درگیری در نزدیکی میانه در ۷ سپتامبر ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها عقب نشینی کردند و ترک‌ها میانه را اشغال کردند انگلیسی‌ها بلافاصله قوای بیشتری به زنجان اعزام داشتند تا در برابر پیشروی ترک‌ها مقاومت کنند. در سه هفته بعد درگیری‌های کوچک به طور متناوب میان میانه و زنجان ادامه داشت.   در ۱۵ سپتامبر ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها در آستانه حمله سنگین ترک‌ها از باکو خارج شدند و به انزلی که نخست از آن جا عازم باکو شده بودند بازگشتند. این یکی از آخرین موفقیت‌های ترک‌ها در جنگ بود با خروج از باکو، قوای انگلیسی در شمال ایران که به نام فرمانده شان ژنرال دنسترویل، به دنسترفورس مشهور شده بودند. سازماندهی مجدد شده و به نورپرفورس (کوتاه شده عبارت انگلیسی نیروی شمال ایران) تغییر نام دادند. این تغییر نام نشانه میل انگلیس برای تداوم اشغال شمال ایران همانند جنوب ایران بود.

در سپتامبر ۱۹۱۸، انگلیسی‌ها حمله نهایی خود را به سوریه آغاز کردند و پیروزی سرنوشت‌سازی در ۲۱ سپتامبر ۱۹۱۸ به دست آوردند و دمشق را در ۱ اکتبر ۱۹۱۸ تصرف کردند. در آن زمان روشن شده بود که ترک‌ها دیگر قادر به ادامه جنگ نیستند و به صلح تن خواهند داد. اما انگلیسی‌ها مشتاق بودند پیش از برقراری آتش بس، بخش بیشتری از خاک عراق، از جمله شهر موصل را تصرف کنند. انگلیسی‌ها آخرین حمله خود را در عراق در اواخر اکتبر ۱۹۱۸ آغاز کردند و باقی مانده ارتش خسته عثمانی را در نبرد شرقات در ساحل دجله در ۲۹ اکبر ۱۹۱۸، شکست دادند.   این آخرین کشتار بزرگ ترک‌ها در عراق بود. روز بعد، قوای عثمانی رسماً تسلیم انگلیسی‌ها شدند و آتش بس برای اجرا از ظهر روز ۳۱ اکتبر ۱۹۱۸ امضا شد. اما با وجود آتش بس، انگلیسی‌ها به پیشروی ادامه دادند و موصل را در ۳ نوامبر ۱۹۱۸ اشغال کردند. ترک‌ها پس از شکست در سوریه و شمال عراق، به سرعت از ایران خارج شدند. تبریز در ۲۵ اکببر ۱۹۱۸ تخلیه شد و تا پایان ۱۹۱۸، همه قوای ترک از ایران خارج شده بودند.

تا پایان جنگ جهانی اول، تنها قوای انگلیسی در خاک ایران و بقیه خاور نزدیک باقی ماندند.   بیشتر بخوانید: تشکیل «پلیس شمال» و «پلیس جنوب» برای برقراری قانون و نظم در ایران   انتهای پیام/ برچسب ها: قحطی قحطی بزرگ انگلیس ایران

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: خبرگزاری میزان

کلیدواژه: قحطی قحطی بزرگ انگلیس ایران اشغال کردند انگلیسی ها شمال ایران قحطی بزرگ جنگلی ها ترک ها

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.mizanonline.com دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «خبرگزاری میزان» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۲۱۹۵۲۲۶ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

نامه مطهری به رئیسی: به دنبال رفع تحریم و پیوستن به FATF باشید| از قربانیان آبان دلجویی و به آزادی‌های اساسی ملت توجه کنید

اصولگرایان و حاکمیت یکدست؛ حالا چه خواهد شد؟

پیش‌بینی آرای نامزدهای ریاست‌جمهوری پس از موج انصراف‌ها

نتایج غیررسمی انتخابات ریاست‌جمهوری؛ مشارکت بالای ۵۰ درصد| پیشتازی رئیسی

عکس| تولید بطری آب کریستیانو رونالدو!

خبر بعدی:

۱۲ کشور دنیا متقاضی واکسن ایرانی کرونا/ کووایران در برابر سویه انگلیسی سربلند بود

کووایران که در برابر سویه انگلیسی کرونا سربلند بیرون آمده‌بود، حالا در حال سپری کردن آزمایش‌های بررسی اثرگذاری روی سویه هندی ویروس کروناست و نتایج اولیه حکایت از آن دارد که به احتمال زیاد واکسن کووایران برکت روی جهش هندی مؤثر است. حالا به گفته مجری کارآزمایی بالینی واکسن کووایران برکت، پروپوزال مطالعه روی افراد ۱۲ تا ۱۸ سال در حال تدوین است و در صورت تأیید وزارت بهداشت کارآزمایی بالینی این واکسن روی افراد ۱۲ تا ۱۸ سال آغاز خواهد شد.

آمار بیماران جدید کرونا مثبت همچنان افزایشی است. در ۲۴ ساعت منتهی به ۲ تیرماه، ۱۱۲ بیمار کووید ۱۹ جان خود را از دست دادند. حالا با ورود واکسن کووایران برکت به سبد واکسیناسیون کشور کم‌کم روند واکسیناسیون شتاب بیشتری می‌گیرد و می‌توان به ایمنی درصد بیشتری از جمعیت کشور امیدوار بود.

۱۲ کشور دنیا مشتری واکسن ایرانی

ایمنی‌زایی و اثربخشی بالای واکسن کووایران موجب شده تا این واکسن مورد توجه سایر کشورها هم قرار بگیرد. آنطور که حسن جلیل، مدیر پروژه تولید واکسن «کووایران برکت»، درباره واکسن «کوو ایران برکت» می‌گوید؛ نتایج فاز یک این واکسن نشان داد ایمن است و نتایج فاز دوم در سنین ۱۸ تا ۷۵ سال نشان داد که سرم خون افرادی که به آن‌ها واکسن تزریق شده‌بود، به‌میزان 93/5 درصد قدرت خنثی کردن ویروس کرونا را دارد و بنابراین ایمنی‌زایی این واکسن نیز در سطح بسیار خوبی است و میزان اثربخشی واکسن برکت پس از پایان فاز سوم مشخص می‌شود.

وی تأکید می‌کند: «واکسن «کوو ایران برکت» را روی واریانت انگلیسی تست کردیم که نشان داد این واکسن روی ویروس جهش‌یافته انگلیسی نیز مؤثر است و تاکنون ۱۲ کشور جهان از جمله کشورهای آسیایی، امریکای جنوبی و یک کشور اروپایی از ما درخواست کرده‌اند به آن‌ها واکسن صادر کنیم، اما سیاست صادرات واکسن برکت را وزارت بهداشت ترسیم می‌کند و ما مطیع سیاست این وزارتخانه در زمینه صادرات هستیم.»

احتمال بالای مقاومت کووایران در برابر ویروس هندی

اثرگذاری روی سویه‌های جدید کرونا موضوعی است که واکسن‌های تولیدشده کنونی را به چالش می‌کشد. محمدرضا صالحی، مجری کارآزمایی بالینی واکسن کووایران برکت هم در پاسخ به این سؤال که آیا واکسن وطنی کرونا علاوه بر اثر بخشی روی نوع انگلیسی کرونا روی سویه‌های جدید هندی و افریقایی هم اثرگذار است، می‌گوید: «ما هنوز مطالعه‌ای روی جهش آفریقای جنوبی انجام نداده‌ایم، اما مطالعاتی روی جهش هندی انجام شده‌است و یافته‌های اولیه ما نشان می‌دهد که به احتمال زیاد واکسن کووایران برکت روی جهش هندی مؤثر است. البته برای اینکه بتوانیم این موضوع را به صورت قطعی اعلام کنیم، نیاز به چند آزمایش تکمیلی وجود دارد که در حال انجام است. فکر می‌کنم ظرف هفته جاری نتایج این موضوع ارائه شود. آزمایشات اولیه نشان می‌دهد که واکسن کووایران برکت روی جهش هندی کرونا مؤثر است، اما آزمایش‌های تکمیلی هم در حال انجام است که اگر قطعی شود، اعلام می‌کنیم.».

به گفته صالحی در دنیا گزارشات دقیقی در زمینه نحوه عمل سایر واکسن‌ها روی جهش‌های موجود وجود ندارد. به عنوان مثال یکی دو گزارش درباره واکسن آسترازنکا وجود دارد که نشان می‌دهد روی سویه هندی مؤثر نبوده‌است.

مجری کارآزمایی بالینی واکسن کووایران برکت درباره وضعیت این واکسن در فاز سوم مطالعات بالینی و عوارض احتمالی آن اینگونه توضیح می‌دهد: «تزریق دوز اول واکسن در فاز سوم به جمعیتی بالغ بر ۲۰ هزار نفر به پایان رسیده‌است و تزریق دوز دوم واکسن را در این فاز آغاز کرده‌ایم. فکر می‌کنم فاز سوم را تا پایان تیر به پایان برسانیم.»

وی می‌افزاید: «واقعیت این است عوارضی که در فاز سوم گزارش شده‌است، مانند همان عوارض فاز یک و دو کارآزمایی خفیف بوده‌است و هیچ‌گونه عارضه شدیدی که منجر به بستری یا مرگ شود وجود نداشته‌است.»
صالحی درباره مطالعه واکسن کووایران برکت روی افراد ۱۸ سال به پایین هم می‌گوید: «پروپوزال مطالعه روی افراد ۱۲ تا ۱۸ سال را تدوین کردیم و در حال حاضر در حال انجام اقدامات علمی نهایی این موضوع هستیم. در صورت تأیید وزارت بهداشت، کار را روی داوطلبین ۱۲ تا ۱۸ سال آغاز می‌کنیم.»

آماده‌سازی مدارک برای دریافت تأیید سازمان جهانی بهداشت

در میان واکسن‌های تولید شده کرونا در دنیا تنها واکسن‌های سینوفارم و سینواک چین، فایزر و مدرنا و آسترازنکا تأیید سازمان جهانی را هم دارند و حتی واکسن اسپوتنیک وی روسی هم تأییدیه سازمان جهانی بهداشت را ندارد. اما آنطور که جلیلی، مدیر پروژه تولید واکسن «کوو ایران برکت» می‌گوید قرار است نتایج واکسن کوو ایران برکت به سازمان جهانی بهداشت ارائه شود. وی توضیح می‌دهد: «ما در حال آماده‌سازی مدارک و مستندات موردنیاز برای سازمان جهانی بهداشت نیز هستیم، اما مدارک نهایی وقتی ارسال خواهد شد که داده‌های فاز سوم مطالعه بالینی ما تکمیل شود، بنابراین در زمان حاضر ما داده‌های فاز یک و دو را مطابق درخواست سازمان جهانی بهداشت تنظیم می‌کنیم و به محض این‌که فاز سوم به طور کامل به پایان رسید، این نتایج را به سازمان جهانی بهداشت ارائه خواهیم کرد.»

به گفته مدیر پروژه تولید واکسن «کوو ایران برکت»، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با توجه به داده‌های حاصل از فاز ۱ و ۲ مجوز مصرف اورژانسی داوطلبانه را به این واکسن کرونا داده‌است، بنابراین این واکسن به‌زودی در سبد واکسیناسیون کشور قرار خواهد گرفت.

دیگر خبرها

  • هشدار روسیه به انگلیس درباره تردد کشتی‌های جنگی در آب‌های سرزمینی
  • ریابکوف: نقض تمامیت ارضی روسیه را بر نمی تابیم
  • واکنش روسیه به نقض مرزهای ملی این کشور توسط ناوشکن انگلیسی
  • دادستان: ۶ پرونده ترک فعل مدیران در کرمان تشکیل شد
  • احضار سفیر به دیلیل تجاور ناو انگلیسی به آب‌های روسیه
  • جنگنده روسی اطراف کشتی جنگی انگلیسی را بمباران کرد
  • روسیه سفیر انگلیس را احضار کرد
  • روسیه سفیر لندن را به دلیل ناوشکن انگلیسی احضار کرد
  • رزمناو انگلیسی عمدا وارد آب‌های «کریمه» شد
  • شبکه روسی: رزمناو انگلیسی عمدا وارد آب‌های «کریمه» شد
  • واکنش مسکو به تحرکات ناو انگلیسی در مرز روسیه
  • ضریب اشغال تخت در بیمارستان‌های گلستان رو به کاهش است
  • ناوشکن انگلیسی با شلیک اخطار روسیه از آب‌های کریمه دور شد
  • ضریب اشغال تخت بیمارستانی در گلستان به ۵۵ درصد رسید
  • شلیک تیر اخطار کشتی و جنگنده روس به سمت ناو انگلیسی
  • شلیک اخطار کشتی جنگی و جنگنده روس به سمت ناو انگلیسی/ هشدار روسیه درباره احتمال وقوع جنگ داخلی در افغانستان/ صف آرایی روسیه و ناتو در دریای سیاه/ بازداشت ۱۶۰ مظنون امنیتی و تروریستی در ترکیه
  • روسیه وابسته نظامی انگلیس در مسکو را احضار کرد
  • درخواست خلبانان انگلیسی از سیاستمداران برای نجات صنعت هوایی
  • رایانه‌های کوانتومی کم حجم در راه است
دیگران می‌خوانند: