به گزارش خبرنگار تجسمی خبرگزاری فارس، در تاریخ نگارگری ایران، دوره حکمرانی مغولان در قرن هشتم قمری، به عنوان دوره گذار یا شکل‌دهنده تلقی شده است. بدین معنا که در این عصر، سبک کلاسیک نقاشی پدید آمد، چنان که در آغاز همین دوران، تبریز به عنوان پایتخت ایلخانیان، مهم‌ترین مرکز نقاشی شناخته می‌شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تصاویر دینی و وقایع تاریخی متنوعی از زندگی پیامبر اعظم(ص) در نسخ خطی و مصور عصر ایلخانی به تصویر کشیده شده است.

نمایش شمایل پیامبر(ص) در بیان حادثه‌های مهم زندگانی ایشان، آشکارا در نسخه‌های مصور و مشهور این عهد به چشم می‌خورد. در این میان، عناصر تصویری شمایل، برای تمایز و تأکید بر مقام معنوی پیامبر(ص) در مجلس آرایی این دوران فراوان به کار رفته است.

در عصر تیموریان، عرصه مناسبی برای باروری هنری و فرهنگی شکل گرفت. مکتب هرات در این عصر، دوره بسیار پرباری را طی کرد که بخشی از آثار مهم این مکتب را به خود اختصاص داده است. اما بخش دیگری از فعالیت مکتب هرات تیموری به نیمه دوم قرن نهم قمری تعلق دارد.

اعتقاد شدید سلاطین و شاهزادگان تیموری و اُمرایشان به مشایخ صوفیه، قرن نهم را یکی از ادوار مساعد برای رواج تصوف و نفوذ روزافزون صوفیه ساخت. این رویکرد در کنار سیاست تیموریان در حمایت از فعالیت‌های فرهنگی قابل توجه، رابطه‌ای تنگاتنگ با تمایلات سیاسی و موقعیت حاکمان تیموری داشت. دربار حاکمان تیموری از طریق حمایت فرهنگی، به خصوص حمایت از فعالیت‌های ادبی هنر و فرهنگ که خود نشانه‌هایی از قدرت است، سعی در به دست‌آوردن حیثیت فرهنگی داشتند. یکی از این فعالیت‌ها، توجه به شمایل‌نگاری موضوعات دینی و از جمله شمایل رسول خدا است که هم در مکتب شیراز و هم در مکتب هرات تیموری مورد توجه قرار گرفت.

پس از تیموریان، صفویان بیش از دو قرن بر ایران حکومت کردند و هزاران نمونه از شیوه‌های نقاشی باقی گذاشتند. اعتقاد شدید به خاندان رسالت و تعصبات سخت ایشان، تحولات جدیدی در شمایل‌نگاری رسول خدا به ویژه در صحنه‌آرایی معراج پدید آورد. اعتقادات مذهبی صفویان در جریان فرقه‌گرایی شیعی، بخش وسیعی از شمایل‌نگاری آیینی را با سلیقه مردمی‌تر در مجلس‌نگاری معراج و در شمار آثار هنر شیعی سبب شد. به نظر می‌رسد نقابی که چهره رسول خدا با آن پوشانیده شده، در روزگار صفوی و در جریان تعصبات سخت اعتقادات مذهبی آنان الحاق شده باشد، زیرا در زمان به تصویر کشیدن برخی نسخ مصور دیگر، چهره رسول خدا آشکارا نمایش داده شده است. عصر صفوی پایان تاریخ میانه ایران محسوب می‌شود.

* آغاز شمایل‌نگاری پیامبر(ص) در دوره سلجوقی

بر اساس مستندات موجود، عصر سلجوقی (مکتب قونیه) آغازگر شمایل‌نگاری پیامبر(ص) است. این شمایل‌ها، بسیار ساده، با کمی پرداخت و توجه به جزئیات، دورگیری زمخت و با اندام‌هایی مورب هستند. آنچه در این دوران حائز اهمیت است، علاوه بر بیانی ساده در ترسیم پیامبر و اهمیت دادن به صحنه‌پردازی کلی و بیان واقعه داستان، ترسیم چهره پیامبر(ص) از زاویه روبرو است که احتمالا ریشه در هنر بودائی داشته است.

 


پیامبر کنار قبور دو عاشق، عصر سلجوقی، ورقه و گلشاه

از نشانه‌های خاص این مکتب، تقدس نداشتن هاله دور سر است که کاربرد آن برای همه فیگورها بالاخص فیگورهای با نژاد عرب، عمومیت داشته و علاوه بر جنبه تزئینی آن، نقش مهمی در جداسازی پیکره از زمینه ایفا کرده است.

از دیگر ویژگی‌های شمایل‌نگاری سلجوقی می توان به پیکرهای کوتاه با سرهای بزرگ، نوار باریک روی بازو یا لباس کاربرد رنگ‌های تخت بدون سایه‌پردازی، فضاسازی بسته و پویا و نگاره‌هایی با دو پلان که شمایل پیامبر(ص) در پلان دوم قرار گرفته، و ساختاری که ترکیبی از خطوط مستقیم و گاه منحنی است و بر جایگاه شمایل تأکید دارد، اشاره کرد.

 


معراج پیامبر(ص)، عصر ایلخانی، معراج‌نامه

* اضافه‌شدن هاله دور سر در عصر ایلخانی

شمایل نگاری عصر ایلخانی (مکتب تبریز)، دارای تحولات بیشتری است. وفور تصویرسازی رسول خدا به ویژه در نسخ جامع‌التواریخ نشان از آزادی عمل هنرمند در شمایل‌نگاری رسول خدا داشته است.

در این دوره قامت پیکرها بلندتر شده و از بزرگی سر و فربگی اندام کاسته شده است، همچنین تا حدودی ریزه‌کاری انجام گرفته و الحاقات عناصر تصویری چون نقش فرشتگان و هاله دور سر و همچنین افزایش فضای نگاره‌ها به چهار پلان معمول بوده، ولی همچنان فرم دایره طلایی مانند دوره سلجوقی در پشت سر تمامی افراد حاضر در نگاره مرسوم بوده است.

 


مباهله، آثار الباقیة بیرونی، ۷۰۷ هجری (عصر ایلخانی ـ مکتب تبریز)

در شمایل‌های مکتب تبریز، رنگ‌ها تخت و بدون سایه‌پردازی است ولی تنوع رنگ در این دوره نسبت به دوره سلجوقیان بیشتر است. تأکید ساختار هندسی نگاره‌های این دوره نیز بر جایگاه و محل قرارگیری شمایل پیامبر است.

* دوره تیموری و رنگ سبز لباس پیامبر(ص)

عصر تیموری (مکاتب هرات و شیراز) با دوره‌های قبل تفاوت چشمگیری دارد. پیامبر با هاله‌ای آتشین در پشت سر و نقابی بر چهره، از دیگران کاملاً متمایز شده و مانند نگارگری عصر ایلخانی، پیکر از قامت بلند و تناسب بیشتری برخوردار است.

پیکرها برخلاف دوره سلجوقی و مانند دوران ایلخانیان کاملاً صاف و عمود ترسیم شده‌اند. ارتباط شمایل‌ها با فضای معماری، بسیار پرکار و دارای نقوش هندسی متنوع و فضای داخلی مشهود است.


معراج پیامبر(ص)، عصر تیموری، سلطان محمد نور

در نگاره‌های این دوره، فضا بر فرم شمایل غالب است؛ به بیان دیگر، شمایل بخش کوچکی از فضای گسترده نگاره را تشکیل می‌دهد.

در این عصر، همچنان نوع پوشش مانند دوره سلجوقی، ساده و یکنواخت است. رنگ لباس پیامبر(ص) عموماً سبز است و به نظر می‌آید که این رنگ مختص به شخص ایشان بوده است. 


پیامبر همراه ۱۲ امام در قیامت، عصر تیموری، گلچین اسکندر

رنگ‌پردازی همچنان تخت و بدون سایه‌پردازی، با قلم‌گیری ظریف‌تر از دوران قبل است و ترکیب‌بندی‌ها همچنان غیر قرینه و ایستا و پرتحرکند. ساختار هندسی نگاره‌ها بر مبنای خطوط منحنی استوار است و بر جایگاه پیامبر(ص) تأکید دارد.

* صفویه، اوج شکوفایی شمایل‌نگاری پیامبر(ص)

عصر صفویه (مکاتب تبریز و شیراز)، اوج شکوفایی در پرداختن به شمایل پیامبر(ص) است. از جمله ویژگی های شمایل نگاری این عصر، پیکرهایی با قامت بلند و سرهای متناسب و فرم آتشین شعله های پشت سر شمایل نیز بسیار بلندتر و دارای شاخه‌های متعددتر نسبت به دوران تیموری است. شمایل‌نگاری این دوران، به واسطه داشتن فرم آتش در پشت سر، نقاب بر روی صورت، شالی دور گردن و ظرافت و نقوش متنوع بر روی جامه، از ادوار پیشین کاملاً متمایز است.

 


معراج پیامبر، عصر صفوی، هفت‌پیکر نظامی

 

نگاره‌ها همچنان از سه یا چهار پلان تشکیل شده‌اند و دارای رنگ‌پردازی یکنواخت و بدون سایه و قلم‌گیری بسیار ظریف و خلق فضاهای پرنقش و نگار هستند. در این دوران بر خلاف دوران تیموری، برتری شمایل را نسبت به محیط نگاره شاهد هستیم؛ رنگ لباس پیامبر تا که در دوره تیموری سبز انتخاب می‌شد، در بعضی از نگاره‌های صفوی نیز رعایت شده است. در عصر تیموری و صفوی در ساختار، ویژگی‌های مشترکی دارند که عبارتند از: ترکیب‌بندی‌های حلزونی و دایره‌وار که برای مفهوم حرکت معنوی شمایل به سوی حق و تعادل در اثر، به واسطه قرینه‌سازی صورت گرفته است.

 


پیامبر و حضرت علی در فتح خیبر، دوره صفوی، فالنامه

بارزترین ویژگی رنگ‌شناسی این شمایل‌ها، کاربرد رنگ‌های سرد و گرم، تیره و روشن، هارمونی و هماهنگی رنگی است که نگارگر آن را در تأکید بر مقام پیامبر(ص) به نیکی استفاده کرده است. مهارتی که با پایان یافتن عصر تاریخ میانه ایران، در شمایل‌نگاری رسول خدا به تدریج رنگ می‌بازد و از رونق می‌افتد.

انتهای پیام/

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: فارس

کلیدواژه: شمایل نگاری چهره حضرت محمد شمایل پیامبر ص شمایل نگاری عصر ایلخانی دوره سلجوقی عصر تیموری بدون سایه رسول خدا شمایل ها نگاره ها پشت سر

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.farsnews.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «فارس» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۳۴۷۹۵۱۲ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

قیمت سکه و قیمت طلا امروز سه شنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۰ + جدول

کارگران چقدر عیدی می‌گیرند؟

واکنش"میرکاظمی"درباره افزایش‌حقوق‌ها

علت تصادف اتوبوس دهدشت-تهران درمحور کاشان انحراف تریلر ازمسیر بود

جزئیات طرح پیش فروش محصولات ایران خودرو اعلام شد_آذر1400

خبر بعدی:

برگزاری همایش «فرصت‌ها و چالش‌های حسابداری، علوم مالی در عصر نوین»

حسابداری، لازمه تصمیم‌سازی، پاسخگویی و پیشرفت اقتصادی است.

به گزارش ایسنا بنابر اعلام بانک صادرات ایران، حجت اله صیدی، مدیرعامل بانک صادرات ایران گفت: بدون دست‌یابی به گزارش‌های حسابداری، توسعه فعالیت‌های اقتصادی و پاسخگویی نهادها، سازمان‌ها و شرکت‌ها به جامعه غیرممکن است.

به گزارش روابط‌عمومی بانک صادرات ایران، حجت‌اله صیدی، در همایش «فرصت‌ها و چالش‌های حسابداری، علوم مالی در عصر نوین» که همزمان با ۱۵ آذر روز حسابدار توسط دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال و شورای عالی جامعه حسابداران رسمی برگزار شد، با بیان این مطلب در خصوص نقش حسابداری در اقتصاد، افزود: یکی از جنبه‌های مهم حسابداری اهمیت آن در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی است؛ به طوری که توسعه و افزایش فعالیت‌های اقتصادی بدون دست‌یابی به اطلاعات حسابداری، تقریبا غیرممکن است.

همچنین وظیفه پاسخگویی که نهادها، سازمان‌ها و شرکت‌ها دارند از طریق گزارش‌های حسابداری به جامعه، نهادهای مدنی و سهامداران امکان‌پذیر است. از این رو حسابداری در اقتصاد جایگاه ویژه‌ای دارد.

وی اظهار کرد: حسابداری در شفافیت مالی، پاسخگویی و سودمندی در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی جایگاه برجسته‌ای دارد و حسابداران در روز حسابدار گرد هم می‌آیند تا یافته‌ها و دستاوردهای جدید را به اشتراک بگذارند. از این رو، در همایش فرصت‌ها و چالش‌های حسابداری و علوم مالی در عصر نوین که به همت دانشگاه آزاد واحد تهران شمال برگزار شده،  در راستای گزارش‌گری پایداری و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها مباحث مفیدی مورد تبادل نظر قرار گرفت.

صیدی با یادآوری این که در زمان بروز  بحران مالی سال ۱۹۳۰ گزارش‌های مالی نسبت به ورشکستگی بنگاه‌ها هشداری ندادند، گفت: اولین جرقه‌های نظریه‌های مدون حسابداری از سال ۱۹۴۷ زده شد و تئوری‌ها و نظریه‌های حسابداری، شکل علمی و منسجم‌تری به خود گرفته و با سرعت بیشتری تا به امروز پیشرفت کرده است.

وی با بیان اینکه کمیت یکی از مسائل و معضلات بزرگ حسابداران است، تاکید کرد: همواره در حسرت این  بوده‌ایم که اعداد و ارقام تنها کمیت را نشان ندهند بلکه کیفیت را هم‌ گزارش کنند.

مدیرعامل بانک صادرات ایران اظهار کرد: امروز به این نتیجه رسیده‌ایم که در حسابداری ۱۰ تا ۱۵ درصد اندازه‌گیری و  ۸۵ تا ۹۰ درصد برآورد می‌کنیم. به طور مثال نمی‌توان استهلاک یا ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول در بانک‌ها را با دقت و قطعیت اندازه گرفت؛ چرا که حتی اقتصاددان‌ها هم شاخص‌های رشد اقتصادی و تولید ناخالص داخلی را به صورت برآوردی ارزیابی می‌کنند.

صیدی اظهار داشت: در حسابداری آرزوی بلندپروازانه‌تر این است که کیفیت‌ها را گزارش کنیم و در ترازنامه  کیفیت دارایی‌ها و بدهی‌ها را نیز تشخیص دهیم؛ چنان که حسابداران بسیاری تلاش کردند و توانستند تا حد زیادی بر این مشکل غلبه کنند.

مدیرعامل بانک صادرات ایران با بیان اینکه دو گروه سرمایه‌گذاران بالفعل و بالقوه و اعتباردهندگان بالفعل و بالقوه از گزارش‌های حسابداری استفاده می‌کنند، افزود: هر دو بخش به تداوم فعالیت شرکت علاقه دارند و می‌خواهند وضعیت شرکت را به طور دقیق بدانند.

وی گفت: تجربیات شکست‌ در شرکت‌ها نشان می‌دهد که گاهی برآورد دقیقی از تداوم فعالیت شرکت‌ها وجود نداشته و صورت‌های مالی در مورد تداوم فعالیت شرکت سکوت کرده‌اند. استانداردهای حسابداری می‌گویند، وقتی  فعالیت با ابهام روبه‌رو است، باید عدم تداوم را افشا کنیم و این نکته‌ای است که حسابداران برای آن زحمات زیادی کشیده‌اند. بنابراین باید براساس مؤلفه‌هایی همچون محیط‌زیست، مسئولیت‌ اجتماعی، حوزه حکمرانی و اداری، شاخص‌هایی را معرفی و پایداری شرکت را با استفاده از این شاخص‌ها تعریف کنیم؛ چرا که سرمایه‌گذار و اعتباردهنده به شدت به این اطلاعات نیازمند هستند.

مدیرعامل بانک صادرات ایران با تاکید بر اینکه یک بنگاه بدون درنظر گرفتن تاثیر مسایل مرتبط با محیط‌زیست و مسئولیت‌های اجتماعی، نمی‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد، تجربه تاثیر شیوع بیماری کرونا بر اقتصاد کشور و جهان را یادآور شد و گفت: در حوزه مسئولیت اجتماعی، هر سازمانی باید نقش خود را تعریف کند.

صیدی همچنین با تاکید بر لزوم تمرکز شرکت‌ها بر شاخص‌های  ESG در صورت‌های مالی، اهمیت به‌کارگیری استانداردهای گزارشگری مالی IFRS را  مورد اشاره قرار داد و گفت: برای به دست آوردن ارزش منصفانه شرکت‌ها، باید شاخص‌ها را در این استاندارد مورد توجه قرار دهیم.

انتهای رپرتاژ آگهی

دیگر خبرها

  • با خوشنویسی های «کاوه تیموری»؛«صبا» به «سپیدبالان پرستار»، سلام می کند
  • میزگرد| جریان دانشجویی در عصر حاضر وظیفه سنگینی برعهده دارد
  • سلام هنری به مدافعان سلامت
  • برگزاری همایش «فرصت‌ها و چالش‌های حسابداری، علوم مالی در عصر نوین»
  • نامه رسمی؛ نساجی در مشهد میزبان می‌شود؟
  • اختتامیه هشتمین جشنواره تک نوازان دف در فرهنگسرای بهمن برگزار می شود
  • عکس پرحاشیه کتایون ریاحی ! / دختر کنار او کیست؟!
  • تیموری: تهران فقر ورزشگاه دارد/ با ۵ تیم لیگ برتری برای میزبانی مشکل داریم
  • تیموری: با فقر استادیوم در تهران مواجهیم/ ورزشگاه شیرودی فرسوده شده و از بین رفت
  • تیموری: تهران فقر ورزشگاه دارد/ با 5 تیم لیگ برتری برای میزبانی مشکل داریم