ویرانی در کمین برج‌ها و قلعه "اردمین" ساوه نشسته است. یک دهه می‌شود که درباره نابودی کامل این بنای قاجاری هشدار می‌دهند، اما هنوز ناجی‌ای پیدا نشده است.

به گزارش ایسنا، قلعه و برج‌های اردمین که مستندات تاریخی قدمت آن را به دوره قاجاری نسبت داده‌اند، حدود ۵۸ کیلومتری شمال غربی شهر ساوه در منطقه‌ای کوهستانی واقع شده است، جایی در دامنه جنوبی رشته کوه رحمان بین سلسله کوه‌های البرز و زاگرس.

بیشتر از یک دهه است که درباره سرعت تخریب این قلعه و برج‌های اردمین هشدار می‌دهند؛ سال ۱۳۹۱ در گزارشی که رسانه‌ای شد از تخریب قلعه اردمین که دارای بخش‌های اندرونی، ایوان‌ها، تالارهای شاه‌نشست و ارسی‌های گره‌کاری شده و برج‌های متعدد بوده و از معماری اشرافی حکایت دارد، خبر داده شد. آن سال‌ها بخش‌هایی از قلعه برای دامداری استفاده می‌شد.

سال ۱۳۹۴ بار دیگر درباره سرعت تخریب این قلعه و آن برج‌ها اخطار داده و اعلام شد که جز دامداری، بخش‌هایی از این بنای تاریخی محل زندگی معتادان شده است.  

اهالی اردمین و دوستداران میراث فرهنگی آن منطقه به ایسنا اطلاع داده‌اند که وضعیت قلعه و برج‌های اردمین رو به وخامت رفته و با وجود پیگیری‌های زیاد، فریادرسی وجود ندارد.

داوود منظوری، استادیار دانشگاه، دوستدار میراث فرهنگی و از اهالی اردمین، درباره وضعیت این قلعه به ایسنا می‌گوید: این آثار باارزش در شرف ویرانی و نابودی کامل قرار دارند. مراجعات مکرر ما اهالی، دهیاری و شورای اسلامی به ادارۀ میراث فرهنگی ساوه و تهران تاکنون نتیجه‌ای نداشته است. از شکایت به سازمان بازرسی کل کشور هم نتیجه‌ای حاصل نشده است.

او همچنین برای تشریح وضعیت حال حاضر قلعه و برج‌های اردمین، یادداشتی برای ایسنا فرستاد که در آن نوشته است: در محوطه ورودی روستا دو برج بلند قدیمی که نشان از پیشینه تاریخی این روستا دارد، به فاصله اندکی (حدود ۲۵۰ متر) از یکدیگر مشرف به حیاط بزرگ و مصفا با سنگفرش آجری در یک باغ چندهزار هکتاری پردرخت و سرسبز بنا شده‌اند. این برج‌ها اقامتگاه ارباب ده، علی‌اکبرخان ملقب به سیف‌السلطنه (سرتیپ سیف افشار) و پدرش حسینعلی خان وزیر نظام بوده است. ضلع جنوب شرقی برج‌ها مشرف به میدان‌گاه نسبتاً وسیعی است که در حال حاضر پایانه مسافربری روستا محسوب می‌شود. به نظر می‌رسد این میدانگاه در گذشته محل تجمع افراد و یا جنگجویان تحت فرمان ارباب وقت بوده است. در ضلع شرقی این میدان‌گاه اسطبلی بزرگ با ظرفیت چندین رأس اسب وجود داشته است.

بالا: نمای اصلی برج‌ها. پایین: نمای متناظر نیمه‌تخریب هر برج

برج اول (برج شرقی) که استوانه‌ای و ظاهراً از خشت و گل بنا شده، دارای ارتفاع ۱۱ تا ۱۲ متر و تا حدی شبیه ارگ کریمخانی شیراز است. این برج دارای دروازه‌های چوبی بسیار قطور و سنگین با پلکان مارپیچ است که قُطر بنای آن حدود ۲۰ متر است. داخل برج دارای طرح‌های گچبری متنوعی است.

برج دوم، با فاصله حدود ۲۵۰ متر از برج اول، از نظر شکلی متفاوت و از لحاظ نمای ظاهری آجری با پنجره‌هایی نسبتاً بزرگ از جنس چوب بوده و نسبت به برج اول جدیدتر به نظر می‌رسد. ارتفاع این برج مشابه برج اول و دارای گنبدی با لبه‌های دندانه‌دار است و ساختار داخلی آن به این شرح است: ارسی‌های گره‌کاری‌شده با نقش‌های اصیل هنری، نشان از اهتمام سازندگان قلعه در استفاده از معماری اشرافی با به کارگیری هنرمندان زبردست دارد. البته نوع طراحی و گره‌کاری ارسی‌ها برگرفته از سبک هنر شیراز و دوره زندیه است. شاید قلعه در دوره زندیه ساخته شده باشد. (برای اطلاع از جزئیات ساختاری این برج‌ها به مقاله آقایان کاظمی و مختاری با عنوان "قلعۀ آردمین" در نشریۀ اثر جلد ۷، شمارۀ ۱۲، صفحۀ۱۰۷ مراجعه کنید.)

در حال حاضر بخش اندکی از تزئینات داخلی بنا به‌ویژه در تالار اندرونی باقی مانده است. بی‌توجهی به حفظ و مرمت معماری منحصر به فرد این برج‌ها و قلعه باعث شده بیشتر پنجره‌های ارسی در خطر نابودی کامل قرار گیرند.

گوشه‌ای از گچ‌بری و تزئینات داخل برج‌ها

با توجه به کم‌نظیر بودن معماری این مجموعه تاریخی در منطقه، نابودی چنین میراث گران‌بهایی به لحاظ ارزش تاریخی و اثر ملی فاجعه است. استفاده نکردن از ظرفیت و جاذبه گردشگری منطقه، زیان اقتصادی و فرهنگی قابل توجهی را برای اهالی به بار خواهد آورد.

بخش زیاد این برج‌های تاریخی در شرف ویرانی کامل قرار گرفته‌اند. مراجعه‌های مکرر اهالی به ادارۀ میراث فرهنگی و گردشگری در ساوه و تهران و درخواست مرمت و نگهداری آن‌ها، با این بهانه که برج‌ها دارای مالکیت خصوصی بوده و ادارۀ میرات فرهنگی نمی‌تواند اقدامی در این زمینه انجام دهد، نتیجه‌ای در بر نداشته است. این در حالی است که اراضی دو باغ چند پهزار هکتاری و اسطبل، قطعه‌بندی و به اهالی فروخته شده که در این اراضی منازل ویلایی بنا شده است.

معضل دیگر تجاوز به حریم قلعه توسط بعضی از اهالی در حین ساخت و ساز است. لازم به ذکر است که اگر اقدام عاجلی در این زمینه صورت نگیرد در آیندۀ بسیار نزدیک، شاید کمتر از شش ماه دیگر فقط باید نظاره‌گر ویرانه‌های این دو اثر تاریخی باشیم که جز افسوس و حسرت فایده‌ای نخواهد داشت.
 

این دوستدار میراث فرهنگی همچنین از مسؤولان مربوطه، به ویژه وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و از علاقه‌مندان به حفظ میراث تاریخی و فرهنگی کشور یاری طلبید تا در اقدامی فوری از تخریب کامل این دو اثر تاریخی که هویت این منطقه را شکل داده است، ‌جلوگیری کنند.  
 

انتهای پیام

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: ایسنا

کلیدواژه: قاجاريه تخريب میراث فرهنگی قلعه ساوه میراث فرهنگی برج ها برج اول

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.isna.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایسنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۳۸۰۶۷۹۰ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

کری ترسناک‌ترین مرد جهان برای سجاد غریبی؛ شب سختی مقابل من خواهد داشت

سورپرایز یارانه ای دولت برای مردم در بهمن/یارانه جدید در حساب سرپرستان خانوارها

صف‌های طولانی در ایرانشهر/ قیمت نان ۱۰ هزار تومان شد

اخباری به جای بیرانوند به اردوی تیم ملی دعوت شد

خبر مهم برای صاحبان سهام عدالت

خبر بعدی:

ساخت و ساز در باغ تاریخی عفیف‌آباد شیراز مرتبط با ساخت فیلم سینمایی اعلام شد

موید محسن‌نژاد جمعه در جمع خبرنگاران با اشاره به واکنش‌هایی که در ساخت یک سازه در باغ تاریخی عفیف‌آباد مطرح شده است، اظهارداشت: در پی دلسوزی‌های مردم فرهنگ‌دوست و تاریخ‌دوست شیراز امروز در باغ عفیف‌آباد به صورت میدانی حضور یافتم و از نزدیک سازه مطرح شده را دیدم؛ این سازه برای ساخت یک فیلم سینمایی تاریخی احداث شده است.
وی با بیان اینکه برای ساخت فیلم به صورت موقت سازه‌ای در این باغ تاریخی احداث شده است، گفت: این فیلم تاریخی بناست که در شان مردم شیراز باشد و به همین دلیل یکی از فضاهایی که در این مدت مورد استفاده قرار می‌گیرد مجموعه باغ عفیف‌آباد است. 
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان فارس افزود: این سازه به عمارت باغ عفیف‌آباد هیچ ضربه و آسیبی نمی‌زند بلکه به شکل قابل جابه جایی است و فاصله لازم هم با بنا رعایت شده و در پایان پروژه نیز باید توسط تهیه کنندگان و با نظارت به صورت ایمن جمع‌آوری شود. 
وی با بیان اینکه در بازدید جمعه هشتم بهمن نیز بر حفظ و حراست از عمارت و  باغ عفیف‌آباد تاکید شده است، بیان کرد: استان فارس مهد تمدن و میراث فرهنگی‌ و تاریخی است و در حفظ و حراست از این میراث ماندگار تلاش می‌کنیم. 
وی با اشاره به اینکه برای رفع دلسوزی‌ها مردم میراث دوست فارس ؛ یک ناظر از میراث فرهنگی به صورت دائم در همه لوکیشن‌های این فیلم‌ تاریخی حضور خواهد داشت؛ بیان‌ کرد: این ناظر هم بر رعایت حریم و حراست از بنای تاریخی نظارت  و هم دغدغه دلسوزان را برطرف می‌کند. 
محسن‌نژاد تاکید کرد: هر چند در این سازه از اسکلت بنایی استفاده شده اما بدون فندانسیون و موقت است و پایان پروژه با ایمنی کامل جمع‌آوری می‌شود.
وی اضافه کرد: به سهم خودم از همه مردم و هنرمندان ومسئولین در کشور و استان فارس و که با مشارکت و هماهنگی برای به تصویر کشیدن فرهنگ غنی این مردم همت و همراهی داشته اند سپاسگزارم.

باغ عفیف آباد یا باغ گلشن که اینک در اختیار ارتش است، بنای ساختش در اواخر قرن سیزدهم هجری قمری در زمان صفویه نهاده شد.

  این محل با شماره ۹۱۳ و در سال ۱۳۵۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

برچسب‌ها باغ عفیف آباد تخریب بنای تاریخی شیراز

دیگر خبرها

  • آغاز مرمت 2 هزار سکه تاریخی در زنجان
  • سازه احداثی در باغ عفیف‌آباد موقتی است!
  • احداث سازه در باغ عفیف آباد موقت و برای ساخت یک فیلم است
  • ساخت و ساز در باغ تاریخی عفیف‌آباد شیراز مرتبط با ساخت فیلم سینمایی اعلام شد
  • طارمی با لباس عزا گل زد
  • مهاجم تیم ملی با لباس عزا گل زد/ مردم بوشهر به احترام طارمی شادی نکردند
  • مهاجم تیم ملی با لباس عزا گل زد / مردم بوشهر به احترامطارمی شادی نکردند
  • بازدید معاون وزارت میراث‌فرهنگی از مجموعه تاریخی شیلات کیاشهر
  • کشف ۹۳۰ قلم شیء تاریخی از قاچاقچیان
  • هدیه شگفت‌انگیز رونالدو برای جورجینا/ هزاران پوند برای تبریک تولد روی بلندترین برج جهان
دیگران می‌خوانند: