Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «ایرنا»
2024-07-17@18:05:35 GMT

جریان گفت و شنید اندیشه‌ورزانه

تاریخ انتشار: ۶ بهمن ۱۴۰۰ | کد خبر: ۳۴۲۳۴۰۳۸

جریان گفت و شنید اندیشه‌ورزانه

در ادامه یادداشت ششم بهمن روزنامه همدلی به قلم محمدعلی نویدی مدرس دانشگاه می‌خوانیم: شاید، مهم‌ترین و موثق‌ترین منابع اعتبار و تأیید و حمایت رویکرد و روش گفت‌وگو و تعامل محور در مقابل استبداد رأی و تک‌گویی، وجه و وزن آگاهی بخشی، اندیشه‌وری و قرابت با هم‌اندیشی و هم کنشی مبتنی بر واقع‌گرایی باشد؛ یعنی، در تک سخنی و تک‌گویی و تک عملی و تک کنشی، کفه ترازوی خطا و انتزاع و تجرید و ظن و گمان سنگین‌تر است.

بیشتر بخوانید: اخباری که در وبسایت منتشر نمی‌شوند!

گواه و دلیل این مدعا ضعف و قوت تک عقلی و عملی در برابر عقل جمعی و نیروی عمومی است؛ تجربه و تاریخ نیز گواه دیگری است. این است که گفتگوهای عقلانی و حقیقی شور و شوق بی‌امان برمی‌انگیزد و در پیشرفت علمی و اجتماعی بشر نافع و مفید هستند.

«مثل گفت‌وگوهای جورج بار کلی و کتاب وی» شروشور و جاروجنجال و جدل و ستیزه با اسکلت‌بندی و منطق درونی و بیرونی گفت و شنید واقعی و اثربخش سازگار و سازمند نیست؛ زیرا در جریان گفت و شنیدها خلل و رخنه‌های جبران‌ناپذیر ایجاد می‌کند و جریان گفت‌وگوها را از سمت اندیشه ورزانه بودن دور می‌نماید. گفت و شنید واقعی و اثربخش متصل به خرد و اندیشه است، هم سخن ریشه در نور خرد دارد و هم گوش وصل به عقل و اندیشه است. ساخت و بافت گفت‌وگو و تعامل اثربخش از تعصب و تصلب به دور است؛ زیرا تعصب و تصلب چشم و گوش خرد و اندیشه را ناراست و احول و لوچ می‌کنند.

مع‌هذا، گفت‌وگو در مسیر تعصب و تصلب راه خود را کج و ناراست می‌کند. چون عرصه تعصب و تقلید کورکورانه هنر اندیشه را می‌پوشاند و حقیقت کتمان می‌شود؛ بنابراین، در گفت و شنید اندیشه ورزانه نفاق و کینه و نیرنگ و تلبیس و درهم‌آمیختگی حق و باطل و پنهان کردن حقایق جایی ندارد. فتنه و فساد در گفت و شنیدها از همین‌جا نشئت می‌گیرد. لذا، گفت و شنید اندیشه ورزانه، گفت‌وگوی محققانه و خردمندانه است نه گفت و شنید متعصبانه و مقلدانه. تعامل واقعی در جامعه ریشه در گفتگوی همدلانه و اندیشه ورزانه دارد. لازمه گفت و شنید اندیشه ورزانه جان متواضع و آگاهی و انصاف عقلی و شور و شوق بی‌امان برای یادگیری و صراحت بخشی به موضوعات و مسائل انسانی زندگی است. گفت و شنید موشکافانه، دقیق، نکته سنجانه و قابل‌اجرا و تعامل گفتگوی محققانه است نه گفتگوی مقلدانه.

مع‌الوصف، جریان گفت و شنید اندیشه ورزانه حداقل دارای چهار شرط اساسی است: داشتن مفاهیم روشن و واضح در گفت‌وگو. «قابل‌فهم طرفین». داشتن استدلال و منطق واقع‌گرا. «دور از خیالات و اوهام». داشتن حمایت تجربی و دانشی. «قابل راستی آزمایی در واقعیت»؛ و چهارم، قابل‌سنجش و اندازه‌گیری بودن، یعنی اثر معین و مشخص داشتن. جریان گفت و شنید اندیشه ورزانه از جریان گفت‌وگوی مقلدانه از زمین تا آسمان فرق دارد: «می‌رهانی هر دمی ما را و باز/سوی رامی می‌رویم ای بی‌نیاز/ما در این انبار گندم می‌کنیم/گندم جمع کرده را گم می‌کنیم/می نیندیشیم آخر ما بهوش/کین خلل در گندمست از مکر موش/اول ای جان دفع شر موش کن/و آنگهان در جمع گندم جوش کن.» «مثنوی مولانا، دفتر اول». پس اندیشه و آگاهی اساس و محور گفت و شنید و تعامل حقیقی و اثربخش است؛ زیرا آگاهی و اندیشه حضور است و حضور کارساز و کاربست خیرمند و مفید دارد. عدم حضور، پنهانی و ابهام است. دقت لازم است.

برچسب‌ها گفت وگوی تمدن ها اندیشه میراث فرهنگی سازمان جهانی حقوق مالكيت فكری

منبع: ایرنا

کلیدواژه: گفت وگوی تمدن ها اندیشه میراث فرهنگی گفت وگوی تمدن ها اندیشه میراث فرهنگی گفت وگو

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.irna.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایرنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۴۲۳۴۰۳۸ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۵۷۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

نیکبخت: «تکیه نفرآباد» پایداری عزاداری و اندیشه مذهبی را زنده نگه داشته‌است/ زور مدرنیته حریف سنت‌ها نمی‌شود

کارگردان مستند «تکیه نفرآباد» عنوان کرد: این تکیه که متولی و رئیسش یک زن است، پایداری عزاداری، سنت، اندیشه مذهبی و... را زنده نگه داشته‌است.

علی نیکبخت کارگردان مستند «تکیه نفرآباد» در خصوص چگونگی ساخت این مستند به خبرنگار گروه فرهنگ و هنر برنا توضیح داد: سال‌ها پیش که خودم خبرنگار بودم متوجه شدم که می‌خواهند تکیه نفرآباد را جهت ساخت پارکینگ برای حرم عبدالعظیم تخریب کنند. از آنجایی که مفهوم زیستِ شهری و سرمایه اجتماعی موضوع بسیار مهمی برایم بود پیگیر شدم تا ببینم امکان جلوگیری از آن وجود دارد یا نه.

وی ادامه داد: در ابتدا فقط تکیه نفرآباد برایم مهم بود اما وقتی پیگیر آن شدم درگیر موضوعات جالب‌تری شدم که حساس‌ترم کرد. وقتی بیشتر پیش رفتم متوجه شدم که قدیمی‌ترین تکیه و هیأت سنددار تهران، رئیس و متولی‌اش یک زن است. مثلا اگر بین ۲ نفر اختلافی پیش بیاید ایشان مشکلات را برطرف می‌کنند. از آنجایی که این تکیه، پایداری عزاداری، سنت، اندیشه مذهبی و... را زنده نگه داشته‌است موجب شد که بخواهم به فکر ساخت مستندی از تکیه نفرآباد بیفتم.

 نیکبخت درخصوص نحوه ارتباط و برخورد «محبوبه نصیری» برای ساخت این مستند بیان کرد: خوشبختانه خانم نصیری ما را با روی باز و به راحتی پذیرفتند، عکس‌های قدیمی و اسناد را در اختیار ما گذاشتند تا برای ساخت مستند به ما کمک شود. مستند نفرآباد نزدیک به ۸_ ۹ سال است که در ماه محرم از تلویزیون پخش می‌شود و مستندی خوش‌روزی برای من بوده است.

این کارگردان با اشاره به جایگاه تاریخی تکیه‌ها در شهر توضیح داد: در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که شهر به مثابه پدیده‌ و امری مهم است. شاید بهترین شاخصه این شهر مدرن، خیابان باشد. در گذشته اگر از واژه شهر برای مکان‌هایی چون اصفهان، شیراز و... استفاده می‌کردند درحقیقت موقعیتی را در نظر می‌گرفتند که بازار و مسجد جامع به یکدیگر گره می‌خوردند و شهر حول آن مفهوم گسترش پیدا می‌کرده است. مهمترین مولفه شهرها روابط انسانی است که اگر بخواهیم باز هم ریزتر شویم یکی از شاخصه‌های مهم در شهرهای سنتی تکیه‌ها هستند. تکیه‌ها همیشه در موقعیتی قرار می‌گرفتند که مسیر رفت و آمد مردم باشند و ورودی و خروجی داشته باشند و در ایام محرم سر و ته آن را برای عزاداری‌ها می‌بستند.

وی ادامه داد: وقتی الگوی رشد و توسعه تهران، خیابان محور است و همه‌جا را شکافته‌اند چرا بازار تهران یا تکیه نفرآباد را نمی‌شکافند؟ چون این مکان‌ها وقف است و حریف وقف نمی‌شوند. مکانیزم قدرتِ سنت، دقیقا همینجاست که به مدرنیته می‌چربد. هرچقدر هم‌ مدرنیته زور داشته باشد که با بُتن همه‌چیز را بسازد و تخریب کند باز هم حریف سنت‌ها نمی‌شود.

وی درخصوص ساخت مستند «نخل شمیران» توضیح داد: سال‌ها پیش وقتی محله‌های چیذر را می‌گشتم متوجه شدم شمیرانی‌ها دو آیین جالب نخل‌گردانی و سفره پهن کردن را حفظ کرده‌اند.  آن‌ها ظروف موقوفه دارند. ظروفی که بیش از صد سال قدمت دارد و جالب است که در خود تکیه موزه‌ای با این ظروف درست کرده‌اند. ماجرای سفره انداختن مناسک و مناسباتی خاص دارد. در این سفره امیر و فقیر کنار هم می‌نشینند و هیچ برتری نسبت به یکدیگر ندارند. همه این‌ها باعث شد که مستند نخل شمیران را بسازم.

نیکبخت در پایان با اشاره به فعالیت این روزهایش بیان کرد: این روزها در حال ساخت مستند «شمر تهران» هستم. این مستند را سال‌ها پیش شروعش کردم و مربوط به محله دولت‌آباد تهران(محله عرب‌نشین‌ها) و رمضان فرخ‌رو که معروف به شمر تهران است، می‌شود. بخشی از این مستند را ضبط کردم اما متاسفانه آقای فرخ‌رو در دوران کرونا فوت شدند به همین دلیل مستند شمر تهران آغاز شد اما هنوز به انتها نرسیده است. باید ببینیم که انتهای آن را چگونه به پایان برسانم و آن را آماده پخش کنم.

انتهای پیام/   


 

دیگر خبرها

  • هیات اندیشه‌ورز در کردستان تشکیل شد
  • ملاحظاتی در باب انتخاب وزیر «صمت»
  • چشمان تیز و اندیشه نازک مولانا و نگاه او به واقعه عاشورا
  • چند سطری درباره حضرت اباعبدالله (ع) در شعر مولوی
  • امام حسین (ع) در مقابل کج اندیشه ها و انحرافات قیام کرد
  • بررسی تحول خلاق نفس در اندیشه هانری برگسون/ نگریستن به انسان از زاویه‌ای دیگر
  • ماجرای قدیمی‌ترین تکیه تهران به ریاست یک زن/ «تکیه نفرآباد» پایداری عزاداری و اندیشه مذهبی را زنده نگه داشت
  • نیکبخت: ماجرای قدیمی‌ترین تکیه تهران به ریاست یک زن/ «تکیه نفرآباد» پایداری عزاداری و اندیشه مذهبی را زنده نگه داشت
  • نیکبخت: «تکیه نفرآباد» پایداری عزاداری و اندیشه مذهبی را زنده نگه داشته‌است/ زور مدرنیته حریف سنت‌ها نمی‌شود
  • اسرائیل در اندیشه ایجاد یگان موشکی