Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «ایران اکونومیست»
2022-08-07@19:20:16 GMT

چرا سیل امامزاده داود رخ داد؟

تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۴۰۱ | کد خبر: ۳۵۶۷۴۸۹۸

چرا سیل امامزاده داود رخ داد؟

در پی وقوع سیل در روز پنجشنبه (۶ مردادماه) در امامزاده داوود که منجر به کشته شدن بیش از ۴۰ نفر شد، مدیر کل منابع طبیعی استان تهران عامل اصلی این حادثه را عدم لایروبی کانال، انسداد مسیر عبور آب به علت سقوط یک خودرو داخل کانال علاوه بر آن ساخت و ساز غیرمجاز در حریم رودخانه ذکر کرد.

رضا بیانی در گفت و گو با ایران اکونومیست، درباره علت وقوع خسارات ناشی از سیل در تهران گفت: جنوب البرز به مساحت ۱۲۰ هزار هکتار است و در این مساحت، ۴۰۰۰ بند آبخیزداری در بالادست وجود دارد.

با توجه به میزان بارندگی رخ داده که به‌طور میانگین ۲۰ میلیمتر بوده است، حجم بسیار بالایی از میزان آب حاصل از بارندگی وارد حوزه‌ها شد و این ۴۰۰۰ بند آبخیزداری توانست جریان آب در بیشتر مناطق همچون دارآباد، کن و سنگان و ... را کنترل کند تا در تهران اتفاقات خطرناکی رخ ندهد؛ در صورتی که اگر این حجم ازآب باران با سرعت جاری می‌شد اتفاقات و حوادث بسیاری می‌توانست به همراه داشته باشد.

وی افزود: حدود ۳۰ بند آبخیزداری در امامزاده داوود به مساحت ۴۵۰ هکتار وجود دارد که فاقد پوشش گیاهی است و با توجه به خاک آن منطقه که بیشتر به صورت سنگی و بیرون‌زدگی است، این بندهای آبخیزداری به‌درستی عمل کردند و توانستند به میزان قابل توجهی سیلاب را کنترل کنند.

به گفته مدیر کل منابع طبیعی استان تهران، آبخیزداری تمرکز دبی آب را بالا می‌برد. با انجام عملیات آبخیزداری به‌طور مثال یک قطره آب شیب ۷۰ درصدی را به جای یک دقیقه در ۱۰ دقیقه طی می‌کند بنابراین کنترل آن به‌خوبی انجام می‌شود. نکته قابل توجه در محدوده امامزاده داوود، آبراهه‌ای است که روی آن کانال زده بودند. عبورحجم بالای آب از آن کانال، عدم لایروبی آن و خودرویی که در کانال افتاده بود علاوه بر آن ساخت و ساز غیرمجاز در حریم رودخانه موجب شد که کانال مسدود شود و این حادثه رخ دهد. هرچند که سیل کنترل شد اما مقداری از این آب به پایین‌دست راه یافت و از خروجی حوزه خارج نشد و موجب وقوع سیل شد.

وی ادامه داد: در حوزه‌ای به مساحت ۱۲۰ هزار هکتار که طی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ۲۰ میلیمتر بارندگی ثبت شد،۲۴ میلیون مترمکعب آب وارد حوزه شمیرانات و توسط بندهای آبخیزداری و پوشش گیاهی در بالادست کنترل و مقداری از آن وارد حوزه پایین‌دست شد.

آسفالت، سدسازی و ساخت و سازها نفوذپذیری آب را از بین می‌برد

بیانی با اشاره به مفاهیم « ضریب روان‌آب» و «ضریب نفوذپذیری آب» توضیح داد: در محدوده‌ای که آسفالت وجود دارد و خالی از پوشش گیاهی است، ضریب روان‌آب ۱۰۰ و به معنای عدم نفوذپذیری آب است. هر چقدر که در محدوده‌ای ساخت و ساز انجام دهیم به آن ضریب ۱۰۰ می‌دهیم و آب در آن محدوده به روان‌آب تبدیل می‌شود و دیگر نفوذپذیری ندارد همچون پشت‌بام خانه‌ که به علت آسفالت بودن آب داخل آن نفوذ نمی‌کند.

مدیر کل منابع طبیعی استان تهران ادامه داد: آسفالت، سدسازی و ساخت و سازها این نفوذپذیری را از بین می‌برد و هنگامی که خروجی حوزه همچون خروجی امام‌زاده داوود به درستی کار نکند، سیل اتفاق می‌افتد اما محیطی که پوشش گیاهی دارد ضریب روان‌آب و نفوذپذیری آن ۶۰ است، آب باران در این نواحی در خاک نفوذ می کنند.

بیانی درباره اهمیت آبخیزداری و میزان فعالیت‌های انجام شده در این زمینه گفت: در ایران حدود ۳۲ میلیون هکتار فعالیت آبخیزداری انجام شده است که در هر هکتار ۵۳۰ متر مکعب آب نفوذ می‌کند وهم موجب افزایش ذخیره‌ سفره آب زیرزمینی و هم منجر به جلوگیری از سیل و خسارات ناشی از آن می‌شود.

وی ادامه داد: انجام آبخیزداری را بیشتر می‌توانیم در نواحی رویشی ایرانی تورانی توصیه کنیم. در محدوده ایرانی تورانی بیشترین میزان بارندگی بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیمتر و به‌صورت نامنظم و رگباری است. این مناطق جزو بهترین نواحی برای آبخیزداری محسوب می‌شوند.

به گفته بیانی در ۷۰ درصد از حوزه‌های استان تهران آبخیزداری انجام شده است. از ۱۳۶حوزه، آبخیزداری ۱۰۹ حوزه به پایان رسیده است. در بارندگی اخیر بندهای آبخیزداری در فیروزکوه، پردیس و دماوند به‌درستی عمل کردند و بیشترین خسارات به روستاهایی وارد شد که امکان احداث بندهای آبخیزداری در آن‌ها نبود.

وی افزود: بندهای ما بیشتر در مسیر آبراهه‌ها هستند ولی نواحی روستایی زیر کوه قرار دارند و خاک آن‌ها نیز واریزه‌ای است و می‌تواند باران را با خود حمل کند بنابراین امکان فعالیت آبخیزداری در آن‌ها نیست. ما باید در ساخت و سازهایی که انجام می‌دهیم ضرورت‌ها و خط قرمزها را در نظر بگیریم تا شاهد چنین اتفاقاتی در کشور نباشیم.

مدیر کل منابع طبیعی استان تهران در پایان از اقدامات نهادهای مختلف مانند بسیج، سپاه، هلال احمر،استانداری و مدیریت بحران پس از وقوع سیل قدردانی کرد.

 

منبع: خبرگزاری ایسنا برچسب ها: آبخیزداری ، سیل تابستانی ، سیل ، تجاوز به حریم رودخانه ، پوشش گیاهی ، لایروبی رودخانه‌ها صرافی ارز دیجیتال

تبلیغات در خبربان

منبع: ایران اکونومیست

کلیدواژه: آبخیزداری سیل تابستانی سیل تجاوز به حریم رودخانه پوشش گیاهی لایروبی رودخانه ها بندهای آبخیزداری پوشش گیاهی روان آب

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت iraneconomist.com دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایران اکونومیست» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۵۶۷۴۸۹۸ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

لینک‌های ویژه:

خبر بعدی:

خیز دولت و مجلس برای مقابله با تلفات ناشی از سیل

هر چند سال یکبار این تجربه تلخ تکرار می‌شود و شاهد شنیدن اخبار ناگوار از مرگ هم وطنانمان در پی وقوع سیل هستیم.

با وجود هشدار کارشناسان قبل از بروز این سیل‌ها، اما انگار گوش شنوایی در کشور برای جلوگیری از این بحران وجود ندارد.

از نبود قانون منسجم گرفته تا عدم هماهنگی بین نهادهای متولی در این امر، همه و همه دست به دست هم دادند تا با یک بارش ناگهانی باران در فصلی مثل تابستان شاهد تلفاتی باشیم که می‌توانست تنها با ارائه و تصویب قانونی مدون از وقوع آن جلوگیری کرد.

یکی از مهم ترین قوانینی که می‌توانست در این زمینه تدوین شود، قانونی برای آبخیزداری بود که پارسال نمایندگان مجلس طرح آن را ارائه کردند و اعلام وصول هم شد اما انگار در اولویت برنامه‌های مجلس نبود تا به آن رسیدگی شود.

به گفته سید احسان خاندوری وزیر اقتصاد، فقط ۲.۵ هزار میلیارد تومان برای جبران خسارت سیل‌ اخیر اختصاص داده شده است

حالا بعد گذشت چند روز از این سیلاب در سراسر کشور، رئیس جمهور، وزرات جهاد کشاوزی را ملزم کرد تا با همکاری دیگر بخش‌ها لایحه‌ای جامع در این خصوص تدوین کنند. 

آقای رئیسی تاکید کرده در این لایحه نقش مردم به طور ویژه دیده شود و برای آبخیزداری ۹۰ میلیون هکتار اراضی کشور برنامه‎‌ اجرایی در نظر گرفته شود.

اما آبخیز و آبخیزداری چیست؟ متولی آن کیست؟و چرا می‌توانست از وقوع چنین بحرانی جلوگیری کند؟

آبخيز عرصه‌ای است كه روان آب ناشی از بارش بر روی آن توسط آبراهه‌ها جمع‌آوری و به يك خروجي نظير رودخانه، آب انباشت، تالاب، در ياچه و دريا هدايت مي‌شود. 

مراحلی از آن‌چه در یک آبخیزداری استاندارد می‌گذرد

به عبارتی ديگر حوزه آبخیز تمامی سطحی را در بر می‌گیرد که آب‌های سطحی در آن منطقه به سمت نقطه یا محل مشخصی جریان می‌یابد.

آبخیزداری نیز به معنای طراحی و مدیریت حوزه به منظور حفاظت و استفاده صحیح و پایدار از منابع طبیعی با توجه ویژه به منابع آب و خاک است.

درحال حاضر وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی با سازمان‌های زیر مجموعه آن و تعدادی انجمن‌های مردمی متولی این امر هستند که این عدم تمرکز باعث بروز مشکلاتی شده که به سیل منتهی و نهایتا باعث فوت هموطنان می‌شود.

با این وجود جلال محمود‌زاده عضو کمیسیون کشاورزی مجلس در گفت‌وگو با باشگا خبرنگاران جوان می‌گوید: در قضیه سیل‌های اخیر تنها مسئله آبخیز داری موثر نبوده بلکه عوامل مختلفی مانند تغییر اقلیم ،تخریب مراتع، میزان بارندگی، تراکنش بارندگی دست به دست هم می‎دهند تا سیل اتفاق بیفتد.

به گفته جلال محمودزاده، تغییرات اقلیمی هم درکنار آبخیزداری یکی از عوامل موثر در ایجاد سیل اخیر بوده است

به گفته این نماینده مجلس یازدهم، قانون بهره‌وری کشاورزی در مورد آب خیزداری هنوز ادامه دارد، در حال رسیدگی است و یک بار به شورای نگهبان رفته و از آن ایراداتی گرفته شد و دوباره به مجلس برگشت و مجلس در حال حل مشکلات آن است.

جلال محمودزاده در پایان به تشریح برنامه های مجلس برای دولت در حوزه آبخیزداری پرداخت و گفت: در برنامه ششم توسعه هم قوانینی درباره‌ی وظایف دولت در طول برنامه برای پروژه‌های آبخیزداری داریم؛ از نظر بودجه سالیانه هم علی الخصوص امسال اعتبارات خوبی در خصوص ابخیزداری در مناطق مختلف و ویژه در نظر گرفته ایم.

اما کمی از فضای مجلس و تصمیمات مجلس در حوزه آبخیزداری فاصله گرفته و نظر کارشناسان امر را هم جویا شویم.

همایون خوشروان کارشناس حوزه آبخیزداری در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان به سوال ما در مورد ابخیز داری در پاسخ به این سوال ما که اگر مجلس قانون آبخیزداری را مصوب می‌کرد این قانون می‌توانست از وقوع سیلاب و تلفات ناشی از آن جلوگیری کند گفت: در درجه اول باید نظارت روی قانون رعایت اصول مهندسی رودخانه و حد بستر و حریم آن در کشور صورت بگیرد چراکه در حال حاضر مشکل ما تجاوز به حریم رودخانه،تالاب‌ها و دریاچه‌هاست و آنچه که باعث بروز خسارت مالی و جانی بعد از سیل می‌شود بحث آبخیزداری نیست.

ساخت سازهای غیر اصولی، تجاوز به حریم رودخانه ها و ساخت مسکن در مسیل ها در کنار عدم وجود قانونی جامع برای آبخیزداری به مشکلی دیگر تبدیل شده است

به گفته این کارشناس، زمانی که در حریم رودخانه ساخت و ساز غیر مجاز، کشاورزی و تغییر کاربری داده می‌شود با یک باران سیل آسا رودخانه پر آب می‌شود و باید منتظر چنین عواقبی ماند. 

خوشروان در ادامه توضیح می‌دهد که اگر در دره‌های پر شیب اصول آب‌خیزداری رعایت می‌شد می‌توانست جلوی شدت آن سیلاب را بگیرد و مخاطرات ناشی از آن کاهش چشم گیری داشت. 

به گفته این کارشناس حوزه آبخیزداری، آبخیزداری زمانی کارایی دارد که اول در بستر رودخانه تجاوز نشده باشد؛ مانند امام زاده داوود تهران، که در اطرف آن دره پر شیب ساخت و ساز انجام شده و زمانی که سیلاب در مسیر شیارها به پایین حرکت می‌کند می‌خواهد وارد دره شود و زمانی که آنجا ساخت و ساز شده اب متوقف می‌شود و نیروی عظیم آب تبدیل به سیلاب و باعث کشته شدن انسان‌ها می‌شود.

اما در ادامه اهتمام دولت به پیگیری مسأله آبخیزداری، معاون اول رئیس جمهور هم در جلسه مشترک قرارگاه های مردمی بسیج، خاتم الانبیاء(ص) و امام حسین(ع) با بیان اینکه در سال های گذشته غفلت اساسی در زمینه آبخیزداری در کشور صورت گرفته، بر لزوم تمرکز جدی بر این موضوع و جبران کاستی ها تاکید و وزارت جهاد کشاورزی را مکلف کرد ظرف دو هفته طرحی جامع با استفاده از تمامی ظرفیت های موجود به همراه مدل تامین مالی و فازبندی شده برای آبخیزداری در کشور تدوین و ارائه کند.

کارشناسان می‌گویند آبخیزداری زمانی کارایی دارد که اول در بستر رودخانه تجاوز نشده باشد

محمد مخبر گفت: موضوع آبخیزداری و آبخوانداری باید به یک فرایند قانونی و مطالبه عمومی در کشور تبدیل شود، از وزارت جهاد کشاورزی خواست در اسرع وقت قانون آبخیزداری را تدوین تا طی لایحه ای به مجلس شورای اسلامی جهت بررسی و تصویب ارائه شود.

حالا که دولت آستین بالا زده و به دنبال تدوین لایحه قانون آبخیزداری است، شایسته است مجلس نیز کمر همت بسته و با تصویب قانونی جامع، موانع موجود بر سر راه دولت در این زمینه را برطرف کند.

مینا دامچی

باشگاه خبرنگاران جوان سیاسی مجلس

دیگر خبرها

  • لزوم توسعه طرح های آبخیزداری به کمک نیروهای جهادی/خسارات ناشی از سیل جبران می شود
  • همکاری مشترک صنایع دفاعی با کشتیرانی در حوزه ساخت شناور و ردیابی محموله‌های تجاری
  • محور تهران - امام‌زاده داود مسدود است
  • درس‌های سیلاب اخیر؛ آبخیزداری تا ایجاد پوشش گیاهی
  • خیز دولت و مجلس برای مقابله با تلفات ناشی از سیل
  • چرا سیل امامزاده داوود رخ داد؟
  • عامل اصلی وقوع سیل در امامزاده داوود اعلام شد
  • بسته شدن کانال تخلیه آب امامزاده داوود بر اثر سقوط یک خودرو عامل اصلی سیل بود؟
  • چرا سیل امامزاده داود (ع) رخ داد؟