Web Analytics Made Easy - Statcounter

سلامت هر جامعه به کیفیت نظام آموزشی آن وابسته است، اگر دانش‌آموزان، ارزش‌ها، هنجارها و مهارت‌های اجتماعی لازم برای شهروند خوب بودن را نیاموزند و مهارت‌ها و تخصص لازم برای انجام وظایف فردی و اجتماعی خود را به‌طور مؤثر و کارآمد فرا نگیرند، واحدهای آموزشی رسالت خود را به انجام نرسانیده‌اند.

به گزارش خبرنگار ایمنا، وظیفه آموزش‌وپرورش تربیت نسل‌های آینده است؛ در واقع کیفیت فعالیت سایر نهادهای اجتماعی تا اندازه زیادی به چگونگی عملکرد آن بستگی دارد.

بیشتر بخوانید: اخبار روز خبربان

در حال‌حاضر کیفیت، یکی از محورهای اصلی مباحث آموزشی محسوب می‌شود و ارتقای آن، مهم‌ترین وظیفه آموزش و پرورش است.

از چند سال گذشته که سهم دانش‌آموزان مدارس خاص در گردونه برترین‌های «کنکور سراسری» به‌طور مشهودی افزایش یافت، زنگ خطر تشدید بی‌عدالتی آموزشی نیز به صدا درآمد. بر اساس اطلاعات منتشر شده در رسانه‌ها مبنی بر وضعیت تحصیلی نفرات برتر کنکور «از مجموع ۴۰ داوطلبی که از سوی سازمان سنجش به‌عنوان برترین‌ها معرفی‌شده‌اند ۲۹ داوطلب در مدارس سمپاد، ۹ داوطلب در مدارس غیردولتی، یک دانش‌آموز در مدرسه دولتی و یک دانش‌آموز در دبیرستان نمونه دولتی تحصیل کرده‌اند.»

هرچند دور از ذهن نیست که نفرات اول کنکور سراسری در هر کدام از رشته‌ها، نخبگان دانش‌آموزی باشند و نتوان با اتکای صرف به نتایج کنکور، تحلیلی همه‌جانبه از وضعیت آموزشی کشور به دست آورد، اما عواملی چون طبقاتی شدن آموزش، تولید نابرابری‌های اجتماعی و دور شدن از عدالت آموزشی را نیز نمی‌توان در بروز چنین نتایجی بی‌اثر و کم‌رنگ دانست؛ آن هم در شرایطی که هر ساله بر آمار نفرات برتر کنکوری برآمده از دل مدارس سمپادی و غیردولتی افزوده می‌شود.

افت آموزشی در مدارس دولتی

ناصر کوهستانی کارشناس آموزش و پرورش در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا، با بیان اینکه نتایج رتبه‌های کنکور مصداق بارز هرسال دریغ از پارسال است، اظهار می‌کند: افت آموزشی در مدارس دولتی به‌طور کامل چهره خود را نمایان کرده است و از مجموع ۴۰ داوطلبی که از سوی سازمان سنجش به‌عنوان برترین‌ها معرفی شده‌اند ۲۹ داوطلب از مدارس سمپاد، ۹ داوطلب از مدارس غیردولتی، یک دانش‌آموز در مدرسه دولتی و یک دانش‌آموز در دبیرستان نمونه دولتی حائز رتبه شده‌اند که درصد قبولی مدارس دولتی بسیار پایین است.

وی یکی از اساسی‌ترین مشکلات و چالش‌های پیش‌روی را تأمین نیروی انسانی مورد نیاز دستگاه تعلیم و تربیت می‌داند و اظهار می‌کند: امروز کمبود نیروی انسانی در آموزش و پرورش به وضعیت بحرانی بسیار بزرگی به‌ویژه در مدارس دولتی تبدیل شده است.

کمبود نیروی انسانی؛ چالش بزرگ آموزش و پرورش

این کارشناس آموزش و پرورش ادامه می‌دهد: سهم معلمان در مدارس تیزهوشان، غیردولتی، شاهد و نمونه دولتی در مقایسه با مدارس دولتی به طور کامل مشهود است که شاید آخرین رده‌بندی و اعزام معلمان در مدارس به دولتی‌ها اختصاص پیدا می‌کند، با چنین وضعیتی بدون شک طی سال‌های آینده شرایط بدتر خواهد شد و این مصداق بارز بی‌عدالتی آموزشی است.

وی می‌افزاید: چرخ حرکتی و انگیزشی در مدارس معلمان هستند اما متأسفانه ما از آن‌ها بهره‌مند نیستیم، چراکه به دلیل استخدام‌های متنوع در دیگر دستگاه‌ها با فقدان و کوتاهی استخدام و جذب نیروی انسانی مناسب طی سال‌های اخیر در آموزش و پرورش در عمل دیگر آموزگاری نداریم و به شدت از کمبود معلم رنج می‌بریم.

نبود عدالت آموزشی با وجود ۱۶ نوع مدرسه

کوهستانی، تنوع دانش‌آموزان در مدارس را یکی دیگر از عوامل اساسی در کیفیت و عدالت آموزشی می‌داند و می‌گوید: در عمده کشورهای دنیا دانش‌آموزان در مدارس دولتی و یا غیردولتی تحصیل می‌کنند و این موضوع اصل پذیرفته شده‌ای است، اما در کشور ما بر اساس آمارها و شاخص‌های شورای عالی آموزش و پرورش حدود ۱۶ نوع مدرسه وجود دارد.

وی اضافه می‌کند: دانش‌آموزان پس از پایان دوره نهم برای ورود به دبیرستان دوره دوم برای آمادگی در کنکور باید انواع و اقسام آزمون‌ها را طی کنند که مدارس تیزهوشان، شاهد، نمونه دولتی، غیردولتی‌ها هر کدام سهمی دارند و تنها ۳۰ درصد ثبت‌نام مقطع دبیرستان در مدارس دولتی صورت می‌گیرد که در عمل دانش‌آموزی هم باقی‌نمی‌ماند که این تنوع دانش‌آموزی خود معضل بزرگی در جذب دانش‌آموز در مدارس دولتی است و باید برای آن فکر و راهکاری اساسی اجرایی شود.

این کارشناس حوزه آموزشی می‌گوید: تا حدودی این مسیر را بی‌راه طی می‌کنیم که مدارس غیردولتی باعث بی‌عدالتی آموزشی در مدارس دولتی است. چراکه در حوزه غیردولتی مجموع بودجه و سهمی که به دانش‌آموزان غیردولتی‌ها تخصیص داده می‌شد اکنون با مشارکت خود مردم و والدین تأمین می‌شود و این مسئله باید کیفیت آموزشی مدارس دولتی ما را بالاتر ببرد اما در عمل چنین امری رخ نداده، پس مشکلات در مجموعه مدارس دولتی ما نهفته است و باید در سال آینده برای رفع این معضل اقدامات اساسی صورت بگیرد. در سال‌های گذشته شورای عالی فعالیت‌هایی در این زمینه انجام داد اما نتوانست این تنوع را کاهش دهد، الگوگیری دانش‌آموزان در مدارس از یکدیگر بسیار حائز اهمیت است.

نباید تمام هدف دستگاه تعلیم و تربیت کنکور باشد

وی مجموع برنامه درسی را سومین عامل اثرگذار در کیفیت و عدالت آموزشی مدارس بیان می‌کند و اظهار می‌کند: مجموع برنامه درسی ما نباید به سمتی حرکت کند که کنکور تمام هدف دستگاه تعلیم و تربیت باشد، تا به امروز کنکور به یک غول بسیار سنگین تبدیل شده است که دانش‌آموزان از دبیرستان‌های دوره اول و حتی اکنون از دوره ابتدایی در رقابت ناسالم و منفی که انتهای آن به آزمون کنکور ختم می‌شود، ورود پیدا می‌کنند.

کوهستانی ادامه می‌دهد: همانند دیگر کشورهای دنیا باید دانش‌آموزان ما هم وارد بازار کار شوند و با ایجاد هنرستان‌ها، کاردانش‌ها و فرصت‌های مهارتی شرایط برای آن‌ها نیز فراهم شود. قرار نیست تمام افراد به دانشگاه وارد شوند چراکه این بسترها مهیا نشده است. مطابق با مصوبات امسال برای کنکور سال ۱۴۰۲ باید منتظر خروجی آن باشیم.

همه چیز کنکور نیست / لزوم تناسب محتوای آموزشی کتب درسی با آینده‌نگری

وی با ابزار تأسف از اینکه نقش فرهنگ‌سازی در خانواده‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته است، می‌گوید: نباید انتظار داشته باشیم که تمام فرزندان ما وارد دانشگاه شوند. اگر در حوزه اشتغال و مهارت‌آموزی به درستی مدیریت کنیم و دیدگاه دانش‌آموزان و خانواده تنها کنکور و دانشگاه محور نباشد افراد موفق و مهارت‌آموز را در جامعه تربیت کرده‌ایم.

کوهستانی تصریح می‌کند: نباید با اعلام نتایج کنکور و قبولی‌ها تنها به صورت احساسی نظرات و دیدگاه‌های خود را بیان کنیم بلکه برای کمبود نیروی انسانی در مدارس، تنوع مدارس و دانش‌آموزان، برنامه‌های درسی و دیگر موضوعات، سازمان آموزش و پرورش با تفکر و تأمل باید راهکارهای اساسی را اجرایی کند، چراکه در سایه فقدان توجه به این مباحث مهم، خروجی‌ها همانند وضعیت فعلی خواهد بود.

وی درباره اینکه حجم بالای کتاب‌های درسی، دشوار بودن برخی مفاهیم برای دانش‌آموزان و از همه مهم‌تر کاربردی نبودن مطالب ارائه شده در مدارس سال‌هاست مورد انتقاد دانش‌آموزان، خانواده‌ها و کارشناسان است، می‌افزاید: به عنوان نمونه دانش‌آموزان پایه دهم علوم انسانی باید هفده کتاب درسی را در این مقطع مطالعه و امتحان بدهند، چرا این میزان حجم از محتوا حتی در مقاطع ریاضی و تجربی که بسیاری از آن‌ها هیچ‌گونه تأثیری بر زندگی اجتماعی، فردی، شخصی و مهارت‌آموزی، دانش‌آموز ندارد در ذهن محصل انباشته شود. سازمان پژوهش و شورای عالی آموزش و پرورش با تمهیدات لازم ضمن کاهش حجم کتب درسی مدارس باید محتواهایی با کیفیت را برای افزایش کارایی دانش‌آموزان در زندگی امروز و آینده در کتاب‌ها تألیف کنند.

سرشماری میزان قبولی مدارس دولتی در کنکور

سیداحمد بنی لوحی معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان در گفت‌و گو با خبرنگار ایمنا، درباره اینکه چرا در نتایج کنکور سراسری سال ۱۴۰۱ تنها یک نفر از مدارس دولتی اصفهان حائز رتبه برتر شده است، می‌گوید: در سال‌های اخیر با اعلام نتایج کنکور این مباحث هر سال مطرح می‌شود، امسال هم تنها با دسترسی به رتبه‌های تک رقمی کنکور و نبود تحلیل بر رتبه دو تا سه رقمی کنکوری‌های استان تاکنون نتوانستیم میزان قبولی‌ها از مدارس دولتی را اعلام کنیم.

وی اضافه می‌کند: بر اساس ابلاغیه اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان تمام مدارس نواحی و مناطق در استان باید رتبه‌های دو تا سه رقمی کنکور سال ۱۴۰۱ به همراه رشته قبولی، منطقه و سهمیه کنکوری دانش‌آموزان را تا هفته آینده طی سرشماری دقیق به اداره کل اصفهان ارسال کنند تا بتوانیم مطابق با آن درصد قبولی‌ها از مدارس دولتی را اعلام کنیم.

فقدان اجرای عدالت آموزشی در مدارس دولتی

معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان در خصوص اینکه کیفیت آموزش در مدارس دولتی در چه سطحی قرار دارد، اظهار می‌کند: مطلقاً نمی‌توانیم سطح کیفیت آموزشی را بیان کنیم، چراکه هم مدارس دخترانه و پسرانه با کیفیت بالا و مطرح در سطح استان وجود دارد و هم مدارس لازم توجه در مناطق و نواحی مختلف، اما عدالت آموزشی ایجاب می‌کند که از نظر نیروی انسانی و بودجه، مدارس را به صورت متعادل اداره کنیم.

وی با ابراز تأسف از اینکه درپی فقدان همکاری و همراهی اولیا و همچنین دیدگاه برخی از مسئولان به امر آموزش هنوز عدالت آموزشی در مدارس دولتی تحقق پیدا نکرده است، می‌افزاید: بر اساس دستورالعمل "قرارگاه جهادی عدالت تربیتی و نسل آموزش برابری" باید ضمن شناسایی تمام مدارس لازم‌ التوجه در مناطق و محله‌های محروم با تلاش کارگاه‌های مختلف، عدالت آموزشی و تربیتی در این مدارس برقرار شود.

بنی لوحی تصریح می‌کند: آموزش و تربیت امری تدریجی است و به هیچ‌وجه نمی‌توانیم یک مرتبه مدارس لازم‌ التوجه را به سطح مدارس برتر در استان برسانیم اما با پیگیری‌های لازم و تقسیم‌بندی آموزگاران از نظر رتبه علمی و عملکرد مطلوب آن‌ها که نیمی از ساعات کاری را در مدارس خود و نیمی دیگر را در مناطق محروم بگذارنند، می‌توانیم به نتایج مطلوبی از کیفیت آموزشی در تمام مدارس دست پیدا کنیم.

نبود اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در ۱۰ سال گذشته

وی در پاسخ به اینکه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش تا چه حدی توانسته به کیفیت و عدالت آموزشی در مدارس کمک کند، می‌گوید: متأسفانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش با تأکیدات مقام معظم رهبری و برخی از مسئولان کشوری طی ۱۰ سال گذشته هنوز اجرایی نشده است که اکنون نتایج آن محسوس باشد. اما سیاست دولت سیزدهم، وزارت آموزش و پرورش و اداره کل استان اصفهان بر این امر است که مباحث سند تحول در تمام مدارس اجرایی شود.

معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان ادامه می‌دهد: برای دستیابی به راهکارهای اجرایی سند تحول بنیادین اکنون دوره‌های تابستانی برای معلمان رسمی و مدارس غیردولتی استان در حال برگزاری است تا بتوانیم بر اساس مباحث مهم این سند، دانش‌آموزان مطابق با تمام ساعتی در زمینه‌های تربیت و اخلاق، اعتقادی، علمی، فناوری و مباحث خلاقانه به درجات بالاتری از کیفیت آموزش برسند. اما رسیدن به نتیجه آن با ۱۰ سال نبود اجرای سند تحویل، نیازمند عملکرد تدریجی طی دو تا سه سال زمان است.

وی در پاسخ به این سوال که چرا با فقدان اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش طی ۱۰ سال اخیر برای افزایش کیفیت و عدالت آموزش، پیگیری رتبه‌بندی معلمان در اولویت آموزش و پرورش است، اظهار می‌کند: رتبه‌بندی معلمان جزئی از سند تحول بنیادین است. یعنی بر اساس این سند نقش آموزگاران در دانش آموزشی و تربیت تمام ساعتی دانش‌آموزان بسیار حائز اهمیت است.

توجه به رشد کیفی مدارس دولتی با ارزشیابی سالانه معلمان

بنی لوحی در مورد افزایش سطح علمی و کیفیت عملکرد معلمان استان و برگزاری کلاس‌های آموزشی برای آنها، می‌افزاید: در مجموع سازمان‌ها و ادارات سطح استان، آموزش‌های ضمن خدمت به‌منظور توانمندسازی نیروها با دوره‌های مختلف با حضور کارشناسان با تجربه آموزش و پرورش برگزار می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: طی ارزشیابی سالانه، مدیران تمام مدارس در سطح استان بر اساس فرم ارزیابی ۱۰۰ امتیازی، عملکرد معلمان را به اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان ارسال می‌کنند که بر طبق آن چنانچه آموزگاری نتواند حد نصاب امتیازات لازم را کسب کند باید برای جبران و افزایش کیفیت آموزشی و بازآموزی خود در دوره‌های ویژه‌ای شرکت کرده تا بتواند حائز رتبه‌های برتر شود. ارزیابی مدیران هم هر سال توسط اداره کل استان مطابق با سلسله مراتبی انجام می‌شود.

قوی‌تر شدن تعادل و عدالت آموزشی در کنکور سال ۱۴۰۲

معاون آموزش متوسطه اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان با تاکید بر اینکه باید به سمت عدالت آموزشی در مدارس حرکت کنیم، می‌گوید: با کیفیتی که کنکور برگزار می‌شود برخی از خانواده‌ها با خریداری کتب مختلف و همچنین ثبت‌نام فرزندان خود در کلاس‌های آموزشی می‌توانند نتایج بهتری را کسب کنند، اما در مدارس دولتی بدون شک یکی از دستورات لازم برای رشد کیفیت آموزشی در سال جاری تشکیل کلاس‌های ویژه برای دانش‌آموزان در مدارس لازم‌ التوجه است.

وی یکی از وظایف و اهداف مهم «قرارگاه جهادی عدالت تربیتی و نسل آموزش برابری» را برای دانش‌آموزان پایه دوازدهم در مدارس دولتی، دسترسی به معلمان خوب و منابع آموزشی، علمی و تست‌های معتبر می‌داند و اظهار می‌کند: در برگزاری کنکور سراسری سال ۱۴۰۲ بر اساس مصوبه شورای انقلاب فرهنگی، ۴۰ درصد امتیاز دروس عمومی مطابق با نمرات نهایی پایه دوازدهم دانش‌آموزان محاسبه خواهد شد و آزمون کنکور تنها با طرح سوالات تخصصی هر رشته برگزار می‌شود. اجرای این شیوه تا حدودی وزنه تعادل و عدالت آموزشی را قوی‌تر می‌کند چراکه با برقراری عدالت متوازن‌تر می‌توانیم در آینده شاهد مشکلات کمتری باشیم.

کد خبر 594781 صرافی ارز دیجیتال

منبع: ایمنا

کلیدواژه: کنکور سراسری تغییرات کنکور ۱۴۰۲ کنکور ۱۴۰۱ کیفیت آموزشی کمبود نیروی انسانی در آموزش و پرورش کمبود نیروی انسانی عدالت آموزشی و کنکور عدالت آموزشی و کیفیت مدارس دولتی عدالت آموزشی تنوع مدارس فرهنگسازی سند تحول بنیادین سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش اجرای سند تحول بنیادین اجرای رتبه بندی معلمان در سند تحول بنیادین موانع اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش افزایش کیفیت آموزشی پایش کیفیت آموزشی وضعیت مدارس دولتی سند تحول آموزش و پرورش کیفیت معلمان در مدارس دولتی رتبه های برتر در مدارس دولتی تنوع مدارس در ایران توسعه عدالت آموزشی تحقق عدالت آموزشی شهر شهروند کلانشهر مدیریت شهری کلانشهرهای جهان حقوق شهروندی نشاط اجتماعی فرهنگ شهروندی توسعه پایدار حکمرانی خوب اداره ارزان شهر شهرداری شهر خلاق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش آموزشی در مدارس دولتی عدالت آموزشی در مدارس دانش آموزان در مدارس کیفیت و عدالت آموزش کمبود نیروی انسانی مدارس غیردولتی یک دانش آموز عدالت آموزشی کیفیت آموزشی کنکور سراسری ادامه می دهد کیفیت آموزش نتایج کنکور نمونه دولتی تمام مدارس مدارس لازم بر اساس ۱۰ سال

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.imna.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایمنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۵۷۰۹۴۱۵ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

راز موفقیت سیستم آموزش ژاپنی ها

فرق روش درس خواندن ژاپنی ها با بقیه کلاس‌های درسی ژاپن نقش و وظایف آموزگاران در مدارس مواد آموزشی کتاب‌های درسی زمان یکپارچه تحصیلی ارزیابی دانش‌آموزان فعالیت‌های فوق برنامه آموزش‌های منزل سازمان دانش آموزان پیش دبستانی و مراقبت روزانه واقعیت‌های جالب در مورد سیستم آموزشی ژاپن راز موفقیت کودکان ژاپنی فرق روش درس خواندن ژاپنی ها با بقیه

به گزارش اقتصاد آنلاین، سیستم آموزشی ژاپن شامل دوره 6 ساله ابتدایی، سه ساله متوسطه اول، سه ساله متوسطه دوم و چهار ساله دانشگاه است. آموزش اجباری 9 ساله بوده و شامل 6 سال ابتدایی و سه سال متوسطه اول است. سیستم مدارس مقطع ابتدایی 6 ساله و سال تحصیلی سه دوره سه ماهه است. اولین دوره از اول آوریل تا ماه ژوئن بوده و سه ماهه دوم از ماه سپتامبر تا ماه دسامبر و سه ماهه سوم از ماه ژانویه تا ماه مارس است. تعطیلات تابستانی حدود 40 روز بین اولین و دومین سه ماهه تحصیلی و تعطیلات زمستانی 14 روز بین دومین و سومین سه ماهه تحصیلی و تعطیلات بهار نیز 10 روز بین سه ماهه سوم و اول است. روزهای شنبه و یکشنبه نیز مدارس تعطیل هستند.

کلاس‌های درسی ژاپن

معمولا تخته سیاه در جلو و پشت کلاس قرار گرفته و میز و صندلی‌ها ردیفی هستند. محل نشستن ثابت بوده و معمولا تغییر نمی‌کند. داخل کلاس تابلو اعلانات برای اعلام و نمایش فعالیت دانش‌آموزان وجود دارد. از دیگر اجزای کلاس قفسه مربوط به کیف‌ها و دیگر وسایل دانش‌آموزان و تجهیزات شست‌وشوی کلاس است. کلاس‌ها با بلندگو برای سیستم پخش برنامه‌های مدرسه تجهیز شده و برخی کلاس‌ها دارای سیستم گرمایش و تهویه هوا، تلویزیون و دیگر لوازم تصویری هستند. معمولا تعداد دانش‌آموزان در یک کلاس کمتر از 40 نفر است.

کلاس درس با احترام و خوشامدگویی به معلم آغاز شده و سپس معلم اشکالات مربوط به درس گذشته دانش‌آموزان را پاسخ می‌دهد. اولین دانش‌آموزی که اشکال خود را رفع کند معلم دانش آموز بعدی برای رفع مشکلش خواهد بود.

به نظر معلمان ژاپنی، تدریس معلم به تنهایی موجب کاهش یادگیری و یکنواخت بودن کلاس درس خواهد شد، اما بحث با دانش‌آموزان و کمک گرفتن از آنان در تدریس موجب تحریک شدن دانش‌آموزان و آموزش بهتر خواهد شد.

تقریبا تمام دانش‌آموزان ابتدایی در مدرسه ناهار می‌خورند و هزینه آن به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم توسط دولت تامین می‌شود، البته این برنامه کاملا رایگان نیست. وعده‌های غذایی معمولا شامل نان یا برنج و شیر است. غذا با معلم در کلاس درس صرف می‌شود و صرف ناهار فرصتی را برای آموزش تغذیه، سلامت، عادات غذایی مناسب و رفتار اجتماعی فراهم می‌کند. بخصوص که اغلب دانش‌آموزان نیز مسئول خدمات ناهار و تمیز کردن هستند. پس ناهار مدرسه نیز یک ابزار آموزشی مهم است.

کلاس درس دانش‌آموزان ساده و بزرگ است و آنها برای دروس مختلف از کلاسی به کلاس دیگر منتقل نمی‌شوند، در کلاس خود حضور دارند و معلمان موضوعات مختلف را به آنان آموزش می‌دهند. البته برخی کلاس‌ها مانند کلاس اقتصاد، موسیقی، کلاس‌های علمی خاص و یا هر موضوعی که نیاز به میز بیشتر دارد برای یادگیری تغییر می‌کند. البته این سیستم دارای مزایا و معایبی نیز است، اما نتیجه نهایی آن تعلق خاطر دان‌ آموز به کلاس خود و مدرسه بوده و در واقع همکلاسی‌ها مانند خانواده و محیط مدرسه مانند خانه آنان خواهد بود.

نقش و وظایف آموزگاران در مدارس

آموزگاران توسط ریاست هیات آموزش و پرورش در هر شهرداری انتخاب و تقریبا هر سه تا پنج سال از مدرسه‌ای به مدرسه دیگر منتقل می‌شوند. ساعات کار معلمان در هر منطقه متفاوت است، اما معمولا ساعت کاری از 8 صبح آغاز و حدود ساعت 17 به پایان می‌رسد. در مقطع ابتدایی یک معلم تمامی موارد آموزشی را تدریس می‌کند، البته دروس تخصصی و موارد کاربردی و آزمایشگاهی مانند موسیقی یا هنر توسط معلم دیگری آموزش داده می‌شود. معلمان جایگزین در مدارس ابتدایی ژاپن وجود ندارند. وقتی معلم غایب است، معمولا دانش‌آموزان از خود مراقبت می‌کنند. معلم یا مدرسه اغلب مراقب دانش‌آموزان کلاس‌های اول و دوم هستند، اما کلاس های سوم، چهارم، پنجم و ششم اغلب بدون نظارت مدت زیادی به آرامی به کار خود ادامه می‌دهند.

کلاس درس متعلق به دانش‌آموزان است و حتی معلم در کلاس درس هم میز ندارد. اتاق معلمان مکانی برای برنامه‌ریزی درسی و رفع فشار کاری است. دانش‌آموزان بدون اجازه به اتاق معلمان وارد نمی‌شوند البته به شرایط مدرسه نیز بستگی دارد.

اتاق معلمان مکانی برای تعامل و همکاری بوده و جلسات صبحگاهی فرصتی برای ارائه اعلامیه‌ها و دیگر رویدادها را فراهم می‌کند، در نتیجه تمامی پرسنل از آخرین حوادث، مشکلات و نگرانی‌ها آگاه می‌شوند.

شاید در ابتدا با توجه به فرهنگ خودمان اتاق معلم به نظر ما کمی عجیب و غریب باشد، اما در مکانی با این روش استرس دانش‌آموزان با حضور در اتاق معلم کاسته شده و دانش‌آموزان گاهی با اجازه و بدون اجازه به آنجا رفت‌وآمد می‌کنند، حس کنجکاوی آنان کمتر شده و به راحتی مشکلات خود را با معلمان رفع می‌کنند. هر معلم طی سال تحصیلی به خانه دانش‌آموزان رفته و با والدین دانش‌آموزان  ملاقات می‌کند.

مواد آموزشی

در کلاس‌های اول و دوم آموزش زبان ژاپنی، ریاضیات، مهارت‌های زندگی (سیکاتسو، ترکیبی از علوم و مطالعات اجتماعی)، موسیقی، هنر (نقاشی و صنایع‌دستی)، تربیت‌بدنی، اخلاق (dotoku) و فعالیت‌های ویژه (tokubetsu katsudo مانند فعالیت‌های خانه‌داری و غیره) آموزش داده می‌شود. در کلاس‌های سوم و چهارم، مطالعات علمی و اجتماعی جایگزین سیکاتسو می‌شود و sogoteki na gakushu (مطالعات یکپارچه) به برنامه درسی اضافه می‌شود. در کلاس‌های پنجم و ششم، اقتصاد در خانه (پخت‌وپز، دوخت و غیره) آموزش داده می‌شود. دانش‌آموزان ژاپنی هنرهای ژاپنی مانند شودو و هایکو را نیز آموزش می‌بینند. هایکو نمونه‌ای از اشعار ژاپنی حدود 400 سال پیش است. "فعالیت‌های ویژه" مدارس و آماده شدن برای مراسم مدرسه نیز بر توسعه شخصیت، تلاش و همکاری گروهی می‌افزاید.

دستورالعمل‌های دوره آموزشی بر اساس برنامه‌های آموزشی مدرسه که توسط وزارت آموزش و پرورش، فرهنگ، ورزش، علم و فناوری تعیین شده ارائه می‌شوند. هر مدرسه موظف است دستورالعمل جداگانه‌ای برای هر مرحله از آموزش مهدکودک ، مدرسه ابتدایی، دوره متوسطه اول و دوم اجرا کند. این دستورالعمل همچنین تعداد واحدهای مورد نیاز برای هر منطقه در هر موضوع و نحوه به دست آوردن آن را مشخص می‌کند. 

کتاب‌های درسی

ناشران خصوصی کتاب‌های درسی را بر اساس رهنمودهای دوره‌های آموزشی تدوین می‌کنند و کتاب‌های درسی توسط وزارت آموزش و پرورش، فرهنگ، ورزش، علم و فناوری تایید می‌شوند. کتاب‌های آموزشی تحصیل اجباری در دوران ابتدایی و متوسطه اول رایگان توزیع می‌شوند. کتاب‌های درسی دانش‌آموزان و متون جدید توسط هیات مدیره مدرسه یا مدرس هر سه سال یکبار از لیست وزارت آموزش‌وپرورش  و کتاب‌های تایید شده که توسط وزارتخانه منتشر شده است انتخاب می‌شوند. کتاب‌های درسی کم‌حجم و کاغذی هستند تا به آسانی توسط دانش آموزان حمل شوند.

زمان یکپارچه تحصیلی

زمان برای هر درس سه ساعت در هر هفته برای کلاس‌های سوم تا ششم تعیین شده است. هدف از این برنامه اجازه برنامه‌ریزی به مدرسه برای ایجاد فعالیت‌های آموزشی بر اساس شرایط جامعه، مدرسه و دانش آموزان است. همچنین تدریس دروس بین‌المللی، مطالعات رایانه، مطالعات محیطی و خدمات مراقبت و سلامت گنجانده شده است.

ارزیابی دانش‌آموزان

عملکرد دانش‌آموزان در هر سه ماهه بر اساس معیارهای هر مدرسه ارزیابی می‌شود. روش‌های ارزیابی معلمان متفاوت است، اما بسیاری از معلمان دانش‌آموزان خود را به طور جامع و بر اساس آزمون‌های درسی و رفتار روزانه در کلاس ارزیابی می‌کنند. دانش‌آموزان به طور سنتی دارای  سه نمره "عالی"، "خوب" و "نیاز به تلاش بیشتر" هستند. در سال‌های اخیر این روند برای ارائه جزئیات بیشتر با هر دو مقیاس عددی و ارزیابی توصیفی صورت گرفته است.

فعالیت‌های فوق برنامه

فعالیت‌های فوق برنامه از کلاس چهارم آغاز می‌شود و شامل بسکتبال، پخت‌وپز، دوخت، بازی، نرم افزار، علوم و... است. بسیاری از مدارس پس از اتمام ساعات درسی آموزش سرگرمی و مهارت دارند، چون اگر این مواد آموزشی به طور روزانه در مدرسه تدریس شوند وقت زیادی از  کلاس روزانه را  به خود اختصاص می‌دهند.

آموزش‌های منزل

معلمان مدارس ابتدایی روزانه با تدریس خود به بچه‌ها آموزش می‌دهند که عادت‌های مطالعه خوب را در خانه انجام دهند. کودکان هر روز تکالیف درسی خود را بر اساس موضوع آموزشی انجام می‌دهند اما تکالیف آنان متفاوت است و ممکن است شامل کار در منزل مانند شستن کفش‌ها و یا مرتب کردن لوازم شخصی باشد. برای زمان تعطیل نیز تمامی فعالیت دانش‌آموزان تحقیقی و به صورت گزارش در کلاس ارائه می‌شود.

سازمان دانش آموزان

در مدارس ژاپنی، هر کلاس به چند گروه  پنج یا 6 نفره تقسیم می‌شود و دانش‌آموزان در این گروه‌ها فعالیت‌های گروهی از جمله مطالعه گروهی در طول کلاس‌ها، تمیز کردن کلاس، خدمات ناهار و غیره دارند. آنها معمولا به گروه کار کوچک سازماندهی می‌شوند و کارکردهای علمی و انضباطی دارند. نظم و انضباط نیز در مدارس ابتدایی ژاپن حائز اهمیت بوده و لباس و عملکرد دانش‌آموز در کلاس کنترل می‌شود.

کودکان در سراسر دنیا حدود 26 تا 33 حرف یاد می‌گیرند، اما کودکان ژاپنی 1006 حرف kanji را آموزش می‌بیند و تا سن 16 سالگی و بعد از اتمام دوران تحصیل اجباری 1130حرف را فرا می‌گیرند.

Kanji دو نوع الگوی آوایی hiragana و katakana دارد که هر یک حدود 46 حرف با هجا شامل حروف صامت و صدادار دارند. آموزش ترکیب خاص نقاط و تغییر در علامت‌گذاری صداهای اصلی برای بیان صداها در زبان امروزی ژاپن ضروری است.   hiragana و kanji در کلمات معمول ژاپنی استفاده می‌شود و  Katakana برای نوشتن و معرفی کلمات از دیگر زبان‌ها، مکان‌ها، صداها و صدای جانوران کاربرد دارد و الفبایی واقعا پیچیده است!

کودکان  طی 6 سال دوره ابتدایی الفبای ژاپنی و دیگر موارد مورد نیاز برای ادامه تحصیل را آموزش می‌بینند و در دوره‌های بعدی آموزشی در مقاطع بعد زبان‌های دیگر را فرا گرفته که موقعیتی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر در دیگر کشورها ایجاد می‌شود. کودکان در دوره ابتدایی دروس روزانه kokugo و حدود 1000رسم‌الخط ژاپنی kanji را آموزش می‌بینند که برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر در ژاپن ضروری است. البته برای افرادی که قصد ادامه تحصیل در دانشگاه‌های خارج از ژاپن را دارند آموزش در مدارس ابتدایی بین‌المللی گزینه مناسب‌تری خواهد بود. 

پیش دبستانی و مراقبت روزانه

آموزش اولیه دوران کودکی در خانه آغاز می‌شود. به همین منظور کتاب‌ها و برنامه‌های تلویزیونی متعددی برای کمک به مادران برای آموزش فرزندانشان وجود دارد. بسیاری از آموزش‌های خانگی به شیوه‌های تدریس در مدرسه، رفتار اجتماعی مناسب و ساختار بازی بوده و مهارت‌های کلامی و محاسباتی نیز موضوعات محبوبی برای آنان هستند. والدین متعهد به آموزش اولیه هستند و اغلب فرزندان خود را در پیش‌دبستانی ثبت‌نام می‌کنند.

آموزش پیش‌دبستانی یعنی انتقال بسیاری از کودکان از خانه به مدرسه رسمی است. زندگی کودکان در خانه منفرد بوده و پیش‌دبستانی به سازگاری کودکان با زندگی گروهی مدرسه و سپس زندگی در جامعه کمک می‌کند.

واقعیت‌های جالب در مورد سیستم آموزشی ژاپن

سیستم آموزشی ژاپن از موفق‌ترین سیستم‌های آموزشی دنیا است به‌طوری‌که هیچ فرد بی‌سوادی در این کشور وجود ندارد.

دانش‌آموزان دبیرستانی ملزم به پوشیدن لباس فرم هستند. ناهار در مدارس ابتدایی و دبیرستان عمومی در منوی استانداردی تهیه شده و در کلاس درس صرف می‌شود. به این ترتیب، دانش آموزان و معلمان می‌توانند روابط بهتری در هنگام غذا خوردن با یکدیگر داشته باشند.

دانش آموزان در ژاپن در کلاس‌های خود به موقع حاضر شده و غیبت ندارند.

انها احساس تعلق خاطر به مدرسه دارند و هرگز احساس ناخوشایند و دوست نداشتن ندارند. بر اساس آمار85  درصد دانش‌آموزان در ژاپن در مدرسه احساس خوشحالی دارند و حدود 91 درصد از دانش‌آموزان ژاپنی گزارش دادند که هرگز سخنان آموزگاران را در طول زندگی خود نادیده نگرفته‌اند.

دانش‌آموزان به طور متوسط 235 دقیقه در هفته کلاس ریاضی (به طور متوسط در کشورهای دیگر  دقیقه 218) دارند و کلاس‌های زبان و علوم کمتر از 205 و 165 دقیقه در هر هفته (در سایر کشورها میانگین 215 و200دقیقه) است.

تعداد زیادی از دانش‌آموزان ژاپنی بعد از مدرسه در کارگاه‌های آموزشی شرکت می‌کنند تا بتوانند مهارت‌های بیشتری یاد بگیرند و بعضی از این کارگاه‌ها در خانه یا محل دیگری غیر از مدرسه برگزار می‌شود.

آموزش ابتدایی برای ژاپن بسیار مهم است. تحقیقات نشان می‌دهد دانش‌آموزانی که در دوره پیش دبستانی مشغول به تحصیل هستند در سن 15 سالگی عملکرد آموزشی بهتری دارند. بنابراین تعجب ندارد که 99 درصد کودکان ژاپنی آموزش‌های پیش دبستانی را فرا می‌گیرند.

دانش‌آموزان ژاپنی تقریبا هرگز درکلاس‌های دوره ابتدایی، متوسطه اول یا متوسطه دوم مردود نمی‌شوند.

سال تحصیلی حداقل 210 روز قانونی دارد،  اما بیشتر شوراهای مدارس محلی برای جشنواره‌های مدرسه، جلسات ورزشی و مراسم با اهداف آموزشی غیر آکادمیک، به ویژه برای تشویق همکاری با مدرسه حدود 30 روز دیگر به این میزان اضافه می‌کنند که در نتیجه با توجه به زمان اختصاص داده شده به این فعالیت‌ها و نیم روز مدرسه در روز شنبه تعداد روزهای اختصاص داده شده به آموزش حدود 195 روز در سال است.

تقریبا تمام مدارس دارای سیستم دسترسی به متخصصان بهداشت هستند. همچنین تقریبا 90 درصد مجموعه ورزشی  و 75 درصد آنها دارای استخر شنا هستند.

در کشور ژاپن اتوبوس‌های مدرسه وجود ندارد و دانش‌آموزان مسیر منزل تا مدرسه را با پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری طی می‌کنند.

هر دانش‌آموز  در مدرسه دارای قفسه‌ای برای کفش در ورودی مدرسه است و کتاب‌ها و دیگر لوازم دانش‌آموز در کلاس همراه وی است. علاوه بر کفش‌های معمولی دانش‌آموزان در مدرسه به یک جفت کفش ورزشی نیز نیاز دارند. دانش‌آموز قبل از ورود به مدرسه به دلیل طولانی بودن زمان مدرسه( هشت ساعت) باید کفش‌های خود هنگام ورود با یک جفت کفش راحتی تعویض کند.

مدارس ژاپن سرایدار ندارند و خود دانش‌آموزان ساختمان مدرسه را تمیز می کنند و زمان خاصی به این امر اختصاص داده شده است. در زمان این فعالیت موسیقی نواخته می‌شود تا احساس خوبی در دانش‌آموزان ایجاد شود. این روش تجربه خوبی برای اموختن مسئولیت در کودکان ایجاد خواهد کرد.

مدارس ژاپن دو جشنواره اصلی  طی سال تحصیلی دارند که شامل  جشنواره ورزشی و جشنواره فرهنگی است.

جشنواره ورزشی در اواخر تابستان برگزار می‌شود و یکروزه و یا دو روزه است. این مسابقات شامل دو استقامت، پرش و سایر رویدادهای دیگر و فرصتی عالی برای رقابت و پیوستگی گروهی است.

جشنواره فرهنگی نیز رویدادی با هدف استفاده از نتایج یادگیری روزانه برای افزایش انگیزه است. همچنین با نام نمایشگاه زندگی روزانه، نمایشگاه یادگیری و جشنواره مدرسه شناخته می‌شود.

همچنین تجهیزات گرمایی و سرمایشی مدارس ژاپن با دیگر کشورها متفاوت است. واحدهای گرمایش و خنک‌کننده در اتاق معلمان شاید وجود داشته باشد البته به معنای خاص بودن آسایش نیست. مدارس به طور کلی اجازه استفاده از AC را تا اول ژوئیه ندارند.این شرایط از سال 2005 برای کاهش میزان مصرف برق در ژاپن در تابستان اجرا شده است.استفاده از وسیله گرمایشی نیز در هر کلاس درس به شکل چراغ نفتی است و نیازمند باز کردن پنجره‌هاست وهدف از این پنجره باز کاهش عوامل بیماری‌زا، میکروب‌های سرماخوردگی و آنفلوانزای خوکی است.

راز موفقیت کودکان ژاپنی

هر چند انتقادات زیادی به سیستم آموزشی ژاپن وارد شده است، اما برخی از کشورهای اروپایی نیز از این سیستم پیروی می‌کنند اما چرا کودکان ژاپنی موفق هستند؟ اصلی‌ترین عامل در این مورد وابستگی مادر و فرزند از بدو تولد است و چگونگی پرورش و آموزش کودکان ژاپنی توسط مادر تا ورود به مقطع تحصیلی است.

در تحقیقات صورت گرفته مشخص شده بسیاری از کودکان در سن مدرسه بسیار دلیر، کنجکاو و خودکفا بوده و مهارت‌های غیرشناختی در آنان ارتقا یافته است، در نتیجه این خصوصیات اخلاقی به اجتماعی شدن کودکان کمک کرده و از یاس و ناامیدی پیشگیری می کند. از دیگر ویژگی‌های برجسته سیستم آموزشی ژاپن کاهش استرس دانش‌آموزان و افزایش احساس شادی در آنان است.

افزایش مهارت‌های غیرشناختی مانند پشتکار، خودکنترلی، کنجکاوی، دیانت و اعتماد به نفس نیز موجب می‌شود کودک ژاپنی بیش از 10 ساعت در هفته تمرین ریاضی داشته باشد و از تکالیف خود خسته نشود و احساس نارضایتی نکند. پس دلایل موفقیت به IQ بالا ربطی ندارد و مهارت‌های غیرشناختی راز موفقیت است.

از دیگر موارد سیستم آموزشی ژاپن  "هویت گروهی" است. یعنی شما با کلاس خود همراه هستید و با کلاس خود فارغ‌التحصیل می‌شوید و هیچ تبعیضی بین دانش‌آموزان وجود ندارد. طی سال‌های تحصیلی از مهدکودک تا دانشگاه ژاپنی ها خوشحال و سالم هستند. 

 

منبع: ایسنا

دیگر خبرها

  • راز موفقیت سیستم آموزش ژاپنی ها
  • ارسال ۵۰۰ میلیارد ریال تجهیزات آموزشی به مدارس استان اردبیل
  • کتاب درسی برای دانش آموزان ارسال می‌شود
  • ۱۵۰ دانش آموز زنجانی در کنکور امسال رتبه زیر یک‌هزار منطقه‌ای کسب کردند
  • معاون وزیر آموزش و پرورش:کودکان در فضای مجازی نیاز به مراقبت دارند
  • نماینده ولی فقیه در مازندران : اجرای عدالت‌آموزشی در مدارس دولتی لازم‌التوجه است
  • خریداری بیش از ۶ میلیارد تومان تجهیزات مدارس وهنرستان‌های لرستان
  • خریداری بیش از ۶ میلیارد تجهیزات برای مدارس و هنرستان‌های لرستان
  • همایش تجلیل از دانش آموزان پذیرفته شده کنکور سراسری
  • جذب حداکثری دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در اردبیل