Web Analytics Made Easy - Statcounter

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، روسیه و ایران به ترتیب اولین و دومین دارندگان منابع گازی طبیعی در دنیا هستند که در نظم جدیدی جهانی بعد از وقوع جنگ اوکراین قصد دارند، همکاری‌هایی راهبردی در حوزه تجارت گاز انجام دهند.

بدین ترتیب در تفاهم‌نامه 40 میلیارد دلاری بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت گازپروم روسیه محورهای متعددی ناظر به تجارت گاز تعریف شده است که عبارت‌اند از:

سرمایه‌گذاری 15 میلیارد دلاری برای توسعه میدان گازی پارس شمالی و کیش سرمایه‌گذاری 10 میلیارد دلاری برای فشارافزایی میدان گازی پارس جنوبی تکمیل پروژه Iran-LNG و توسعه ال‌ان‌جی شناور و ال‌ان‌جی کوچک مقیاس احداث خطوط لوله صادراتی گاز طبیعی واردات و سوآپ گاز روسیه

از جمله مهم‌ترین محورهای همکاری گازی دو کشور، «واردات و سوآپ گاز روسیه» است که به نظر می‌رسد زودتر از سایر موضوعات به مرحله عقد قرارداد برسد.

بیشتر بخوانید: اخبار روز خبربان

محسن خجسته‌مهر مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به انعقاد قراردادهای این تفاهم‌نامه 40 میلیارد دلاری گفت: مدت زمان لازم برای تبدیل تفاهم‌نامه به قرارداد بسته به پیچیدگی کار متفاوت خواهد بود. برای نمونه امضای قرارداد سوآپ گاز و سوآپ فرآورده و انتقال تکنولوژی زمان زیادی را نخواهد برد و حتی در موضوع سوآپ گاز اکنون در مراحل پایانی مذاکرات برای امضای قرارداد هستیم.

* زیرساخت واردات 20 میلیارد متر مکعب گاز روسیه به ایران وجود دارد

تجارت گاز مجموعه‌ای از اقدامات شامل واردات، سوآپ، ترانزیت و صادرات گاز است که کشورهای مختلف سعی می‌کنند با استفاده از موقعیت جغرافیایی خود، بیشترین منفعت اقتصادی و سیاسی را کسب کنند.

در حال حاضر با توجه به کمبود گاز در کشور، ایران می‌تواند با واردات گاز مازاد روسیه با قیمت مناسب و صادرات آن با قیمت بالاتر به کشورهای همسایه، یک گام موثر برای تبدیل شدن به هاب گازی منطقه بردارد.

محمدصادق جوکار رئیس موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین و محدودیت صادراتی گاز این کشور به اروپا می‌گوید: روس‌ها هم‌اکنون طبق آمارهای مختلف، با 75 تا 95 میلیارد مترمکعب گاز در دسترس روبه‌رو هستند که قبلاً یا به اروپا صادر می‌کردند یا برنامه صادراتی داشتند. برای نمونه نورداستریم-2 را می‌خواستند افتتاح کنند که باید یکی دو سال پیش اجرایی می‌شد و نورداستریم-1 که هم‌اکنون با کمتر از 40 درصد ظرفیت خود (55 میلیارد مترمکعب گاز در سال) کار می‌کند، در عمل برای یک ظرفیت 75 تا 95 میلیارد مترمکعبی گاز روسیه، بازاری وجود ندارد.

وی توضیح داد: این فرصتی کلیدی برای جمهوری اسلامی است تا این گاز را از عملیاتی‌ترین مسیر ممکن از ترکمنستان و با برعکس کردن خط لوله CAC که در گذشته گاز ترکمنستان را به روسیه وصل می‌کرد و هم‌اکنون از ظرفیت 30 تا 50 میلیارد مترمکعبی انتقال آن از ترکمنستان تنها 5.5 میلیارد مترمکعب آن فعال است، استفاده کند. نکته مهم‌تر دیگر اینکه ما هم دو خط لوله داریم که از ترکمنستان با ظرفیت نهایی 20 میلیارد مترمکعب می‌تواند گاز را تحویل بگیرد.

در نتیجه در حال حاضر از لحاظ زیرساختی، امکان واردات سالانه 20 میلیارد متر مکعب (روزانه 55 میلیون متر مکعب) گاز مازاد روسیه به ایران وجود دارد.

* دو سناریوی ایران برای تجارت با گاز مازاد روسیه

حال سوال اساسی این است که در صورت موفقیت ایران در امضای قرارداد واردات سالانه 20 میلیارد متر مکعب گاز از روسیه، اولویت‌های استفاده از آن چه خواهد بود؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا وضعیت فعلی ایران را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

هم‌اکنون ایران سه قرارداد صادرات گاز به کشورهای ترکیه، عراق و پاکستان دارد. قرارداد صادرات گاز ایران به «ترکیه» سالانه 10 میلیارد متر مکعب است. اخیرا رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، نسبت به افزایش واردات گاز از ایران تمایل نشان داده است.

وی در گفت‌گو با شبکه خبری تی‌آرتی گفت: ترکیه خرید نفت و گاز طبیعی خود از ایران را افزایش خواهد داد و حجم تبادل تجاری ایران و ترکیه از 7 میلیارد دلار به 30 میلیارد دلار در سال خواهد رسید.

همچنین ایران دو قرارداد صادرات گاز به بغداد و بصره «عراق» نیز در جریان دارد که بر مبنای آن باید به ترتیب روزانه 35 و 25 میلیون متر مکعب گاز به عراق صادر کند. البته صادرات گاز ایران به بصره در احجام کمتری نسبت به رقم قرارداد انجام می‌شود.

اخیرا احمد العبادی سخنگوی وزارت برق عراق با اشاره به مذاکره با ایران برای افزایش واردات گاز گفت: حجم گاز وارداتی از ایران هم‌اکنون حدود 43 میلیون متر مکعب است، در حالی که عراق به 55-60 میلیون متر مکعب نیاز دارد. مذاکرات با ایران و نیز هماهنگی وزارت نفت برای افزایش دریافت گاز ادامه دارد.

قرارداد صادرات سالانه 8 میلیارد  متر مکعب گاز ایران به «پاکستان» نیز به دلایل مختلفی از سال 2014 تا الان اجرایی نشده است. این قرارداد تا سال 2039 دارای اعتبار است. همچنین ایران ظرفیت صادرات گاز به عمان را نیز دارد.

علاوه بر قراردادهای صادرات گاز، ایران برای تامین نیازهای داخلی خود نیز به واردات گاز نیازمند است. به گفته جلیل سالاری مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در سال گذشته به دلیل کمبود گاز، 15 میلیارد لیتر سوخت مایع باارزش، شامل 9 میلیارد لیتر گازوئیل و 6 میلیارد لیتر مازوت در نیروگاه‌ها برای تامین پایدار برق کشور سوزانده شده است.

در واقع دو سناریو برای استفاده از گاز مازاد روسیه پیش‌روی ایران قرار دارد که عبارتند از:

تقویت صادرات گاز ایران به ترکیه و عراق و احیای قرارداد صادرات گاز ایران به پاکستان استفاده از گاز در نیروگاه‌ها و صادرات سوخت مایع آزاد شده

* پیشنهاد استفاده از گاز مازاد روسیه در پارادایم بهینه‌سازی مصرف سوخت

بدون شک استفاده از گاز مازاد روسیه برای تامین سوخت نیروگاه‌ها و صادرات سوخت‌مایع معادل آن، در کوتاه‌مدت بیشترین صرفه اقتصادی را برای کشور دارد. سال گذشته روزانه 25 میلیون لیتر گازوئیل و 16 میلیون لیتر مازوت در نیروگاه‌ها مصرف شد. در حال حاضر طبق آمار بورس انرژی، قیمت هر لیتر گازوئیل 0.78 دلار و قیمت هر لیتر مازوت 0.47 دلار است.

اگر هر متر مکعب گاز روسیه با قیمت فعلی صادرات گاز ایران به ترکیه یعنی 0.25 دلار وارد شده و جایگزین گازوئیل و مازوت در نیروگاه‌ها شود، ایران می‌تواند با صادرات سوخت مایع، سالانه 6 میلیارد دلار درآمد بیشتری کسب کند.

در ابتدا به نظر می‌رسد که جایگزینی گاز وارداتی از روسیه با سوخت مایع در نیروگاه‌ها بیشترین صرفه اقتصادی را داشته باشد، ضمن اینکه ایران می‌تواند مابقی گاز مازاد (14 میلیون متر مکعب در روز) را در جهت تقویت بازارهای صادراتی استفاده کند، اما باید به ابعاد دیگر ماجرا نیز توجه کرد.

توسعه بازارهای صادراتی گاز ایران هر چند در کوتاه‌مدت درآمدزایی کمتری نسبت به سناریوی دوم دارد اما در کنار درآمدزایی موجب وابستگی سیاسی کشورهای همسایه به ایران نیز می‌شود.

همچنین باید توجه داشت که استفاده از گاز طبیعی در نیروگاه‌ها هر چند در کوتاه‌مدت صرفه اقتصادی بالاتری دارد اما به صورت کلان در پارادایمی متضاد با «بهینه‌سازی مصرف سوخت» و «توسعه بازارهای صادراتی» تعریف می‎شود.

به بیان دیگر در سناریوی چهارم، ایران برای تامین نیاز داخل به گاز، خود را از معادلات تجارت گاز منطقه حذف می‌کند و سوخت مایع را صادر کرده و سود می‌برد، ولی بعد از مدتی با افزایش مصرف، مجددا مجبور به استفاده از سوخت مایع در نیروگاه‌ها می‌شود و در این حالت نه بهینه‌سازی مصرف سوخت انجام شده، نه بازار گازی توسعه یافته و نه درآمدی از صادرات سوخت مایع نصیب کشور خواهد شد.

البته استفاده از گاز وارداتی از روسیه در نیروگاه‌ها می‌تواند سناریوی مطلوبی باشد در صورتی که شرط شود درآمدهای حاصل از صادرات سوخت مایع آزاد شده، صرف تامین مالی پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف سوخت شود.

در مجموع بهتر است وزارت نفت در صورت انعقاد قرارداد واردات گاز از روسیه، ترکیبی از دو سناریوی مطرح شده را به گونه‌ای انتخاب کند که منجر به تقویت پارادایم «بهینه‌سازی مصرف سوخت» و «توسعه بازارهای صادراتی» شود و صرفا به منافع کوتاه‌مدت خود توجه نکند.

انتهای پیام/

صرافی ارز دیجیتال

منبع: فارس

کلیدواژه: صادرات گاز تجارت گاز گاز ایران هاب گازی بهینه سازی مصرف سوخت صادرات گاز ایران قرارداد صادرات گاز صادرات سوخت مایع میلیارد متر مکعب میلیارد مترمکعب میلیون متر مکعب گاز مازاد روسیه استفاده از گاز میلیارد دلاری نیروگاه ها صادرات گاز میلیارد دلار متر مکعب گاز واردات گاز برای تامین کوتاه مدت تجارت گاز گاز روسیه سوآپ گاز هم اکنون

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.farsnews.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «فارس» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۵۷۱۳۴۰۸ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

تغییرات تجارت خاویار در ۴ دهه/ کاهش ۲۵۴ تنی!

متولیان شیلات کشور میزان تولید خاویار در سال ۱۴۰۰ بالغ بر ۱۶ تن اعلام کرده‌اند. این درحالی که در سال ۱۳۶۵ میزان خاویار ایران ۴۰۰ تن بوده است. از سوی دیگر در بدترین شرایط در اواخر دهه ۶۰ ایران ۱۰۰ تن خاویار صادر می‌کرد. اما طبق اعلام شیلات ایران در سال گذشته صرفا ۵ تن تا نهایتا ۵.۵ تن خاویار صادر شده است. درحال حاضر نیز طبق داده‌های گمرک ایران این رقم به علاوه کنسرو بدل خاویار ۹ تن است. به تعبیر دیگر در ۷ ماهه سال جاری خالص میزان صادرات خاویار ۱.۵ تن گزارش شده است.

۴۰۰ تن خاویار در یک سال

اسدالله اکبر اف مسئول خاویار ایران در سال ۱۳۶۵ در گفتگویی با کتاب «تاریخ شفاهی خاویار» که در سال گذشته منتشر شده است؛ درباره میزان تولید و صادرات خاویار ایران در نیمه دوم سال ۶۵ می‌گوید: در سال ۶۵ از ۴۰۰ تن خاویار ایران، ۱۴۰ تن را به فروشگاه‌های زنجیره‌ای ، سوپر مارکت، با دفترچه بسـیج کیلویی هزار تومان به مردم می‌فروختند. سال ۶۵ و ۶۶ یعنی کیلویی هزار تومان با دفترچه بسیج شما خاویار می‌خریدید.آن زمان البته هزار تومان خیلی زیاد بود.هزار تومـان مـثالا ده دلار بـود. دلار ۱۳۰ -۱۲۰ تومـان ، یعنی هشت، نه دلار بود. قیمت رسمی خاویار ۱۸۰ دلار بود ، خاویار سوروگات ۲۲۰ دلار هم بود، مصرف داخـل کشور یک تن هم نبود بقیه بسته بندی فلاکسی یا بدون مدارک بهداشتی روانه دوبی، دوبـی بـه هامبورگ مـی‌شد. یک گروه قاچاقچی هم بودند یعنی قاچاقچی که غیر بهداشتی نبودند، فاقد مدارک مستند صادراتی بودند.

او می‌افزاید: در سال ۶۶ نیز ۱۳۰ تن به این صورت فروش رفت. ۱۴۰ تا۱۵۰ تن در انبار باقی ماند. ۱۰۰ تـن هـم صـادرات بـه غرب داشتیم. تا سال ۶۶ در هیچ سالی بیشتر از ۱۰۰ تن صادرات به غرب نداشتیم. به روسیه صادرات خاویار هم داشتیم چون کیفیت خاویار ایران از نظر بو و نرم بودن و کیفیت بهتر بود. هر سری خاویار تازه می‌آمد، خاویار تازه را انبار می‌کردند و کهنه می‌شد. اول خاویارهای مانده را به اروپا صادر می‌کردند و بعد تازه‌ها را صادر می‌کردند.

اکبر اف می‌گوید: صادرات ما به غرب از ۱۱۰ تن در سال ۶۶ به ۲۶۰ تـن در سـال ۶۹ یـا ۷۰ رسـید و ایـن یـک کـار سـخت و طاقت فرسا بود. به طوری که من در سال ۲۶۰-۲۵۰ روز برای بازاریابی با مشتریان خارج کشـور بـودم.

طبق داده‌های موجود صادرات ۲۶۰ تنی خاویار تا سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۲ نیز پا برجا بود. اگرچه استحصال خاویار از دریا کاهش یافته بود.

اما آخرین داده‌های موجود سازمان شیلات نشان می‌دهد، میزان تولید خاویار در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ حدود ۴تن و ۱۰۰ کیلوگرم افزایش داشته است. یعنی از ۱۲تن در سال ۱۳۹۹ به ۱۶ تن و ۱۰۰ کیلوگرم در سال ۱۴۰۰ رسیده است.

بر اساس آمار گمرک نیز در سال ۱۴۰۰ میزان صادرات خاویار به ۳۳ کشور ۳۷۷۴ کیلوگرم بوده است.طبق اعلام شیلات نیز برآورد می‌شود که حدود ۲ تن به صورت مسافری خارج شده باشد. این یعنی به طور کل ۵ تا ۵.۵ تن خاویار در سال ۱۴۰۰ از کشور خارج شده است. آمار صادرات در سال ۱۳۹۹ از مسیر گمرک ۲۲۸۱ کیلوگرم بوده که در مجموع حدود ۴ تا ۴.۵تن خاویار به ۲۴ کشور صادر شده است.

این روند به خوبی نشان می‌دهد؛ سیاستگذاران جهادکشاورزی در مدیریت تولید و صادرات خاویار ناکام بوده است.

بیشتر بخوانید:

چرا کاهش قیمت مرغ خبر خوبی نیست؟ / زیان شدید تولید کنندگان در انباشت مرغ + سند

۲۱۷ ۴۶

کد خبر 1699683

دیگر خبرها

  • باز طراحی تجارت انرژی ایران با تکیه بر گاز طبیعی
  • حجم تجارت ايران کمتر از 1.2 هزارم مجموع تجارت کلي در آفريقاي جنوبي است
  • سهم ایران از بازار بزرگ آفریقای جنوبی چقدر است؟
  • انتشار گزارش عملکرد شرکتهای دانش بنیان در بخش تجارت خارجی
  • استولتنبرگ از تمدید قرارداد صادرات غلات اوکراین استقبال کرد
  • تغییرات تجارت خاویار در ۴ دهه/ کاهش ۲۵۴ تنی!
  • اجراي پروژه تسهيل تجارت توسط دادگستري استان هرمزگان
  • اجرای پروژه تسهیل تجارت با نظرخواهی از فعالان این حوزه توسط دادگستری هرمزگان
  • عقب ماندگی صادراتی در نیمه دوم سال جبران می شود
  • تجارت بيش از 30 ميليون دلاري ايران و بلاروس