Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «آنا»
2024-04-15@06:09:50 GMT

کاربرد مکاتب گوناگون اخلاق در حرفه شهرسازی

تاریخ انتشار: ۱۵ اسفند ۱۴۰۲ | کد خبر: ۳۹۸۸۸۲۹۸

به گزارش خبرنگار گروه پژوهش و دانش خبرگزاری علم و فناوری آنا، امروزه اخلاق از مفهوم انتزاعی خود فاصله گرفته و در همه شئون زندگی فردی و جمعی انسان کاربرد‌یافته است. 
اخلاق حرفه‌ای به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های علم اخلاق به بیان مسایل و معضلات اخلاقی یک حرفه خاص و ارایه راهکار‌های حل آنها در قالب اصول و بایسته‌های اخلاقی می‌پردازد.

بیشتر بخوانید: اخباری که در وبسایت منتشر نمی‌شوند!

محمد صالح شریفی (دکتری شهرسازی از دانشگاه تهران) در مقاله‌ای با عنوان «کاربرد مکاتب گوناگون اخلاقی در زمینه حرفه‌ای شهرسازی» به واکاوی این موضوع پرداخته است. در ادامه گزارش تلاش خواهیم کرد مروری داشته باشیم بر بیان مسئله، اهداف، روش و نتایج به دست آمده از این پژوهش.

* به سوی اخلاق جهانی

از نظر شریفی به‌کارگیری اخلاق در زمینه حرفه‌های گوناگون روز به روز تعمق و گسترش‌یافته تا جایی که اندیشمندان ادیان جهان در بیانیه‌ی «به سوی اخلاق جهانی» در سال ۱۹۹۳ با صراحت و تأکید از همه سازمان‌ها و شرکت‌ها و مشاغل خواسته‌اند تا درباره کاربرد اخلاق در حرفه خود تأمل کنند و به راه‌کاری مؤثر دست یابند.

در این بیانیه خواسته شده است تا «حرفه‌های هرچه بیشتری، از قبیل حرفه‌های پزشکان، دانشمندان علوم تجربی، بازرگانان، روزنامه‌نگاران و دولتمردان، ضوابط اخلاقی روزآمدی به وجود آورند که برای مسایل آزاردهنده‌ی این حرفه‌های خاص، رهنمود‌های اختصاصی ارایه کنند».

حوزه‌های پزشکی، تجارت، قضاوت و بسیاری حرفه‌های دیگر به یافتن ارتباط میان اخلاق و زمینه‌ی حرفه‌ای خود مبادرت ورزیده و اخلاق حرفه‌ای خاص آن حرفه را تبیین نموده‌اند. شهرسازی نیز به عنوان حرفه‌ای که نقشی مهم در زندگی مردم ایفا می‌کند، از این قاعده مستثنا نیست و نیازمند آن است که با استفاده از علم اخلاق، به بیان مسایل و چاره‌جویی برای آنها بپردازد. پاسخ به این نیاز از راه تبیین اخلاق حرفه‌ای شهرسازی و در قالب پیشنهاد فرامعیارها، اصول، بایسته‌ها، حقوق و وظایف متقابل افراد و گروه‌های مختلف تأثیرگذار و تأثیرپذیر از حرفه‌ی شهرسازی در ایران میسر خواهد بود.

* تبیین اخلاق حرفه‌ای در شهرسازی ایران

این پژوهشگر معتقد است که تبیین اخلاق حرفه‌ای در شهرسازی ایران به حل معضلات اخلاقی این حرفه کمک می‌کند و معیار‌هایی را ارایه می‌دهد که می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های شهرسازی ملاک قرار گیرند. اخلاق حرفه‌ای شهرسازی می‌بایست با مبنا قرار دادن یکی از نظریه‌های اخلاقی، به ارایه‌ی اصول و بایسته‌هایی بپردازد که رعایت آنها، در شرایط زمانی، مکانی و فرهنگی ایران، فرایند و محصول شهرسازی را از دیدگاه اخلاقی و حرفه‌ای قابل‌دفاع سازد.

از نظر شریفی اخلاق حرفه‌ای شهرسازی در پی معرفی اصول و بایسته‌های اخلاقی این حرفه است. شناخت و ارائه‌ چنین اصول و بایسته‌هایی، پیش از هر چیز نیازمند بررسی نظام‌های اخلاقی گوناگون و اتخاذ رویکردی اخلاقی نسبت به حرفه‌ی شهرسازی است. انتخاب چنین رویکردی مبنا و معیار تصمیم‌گیری‌های شهرساز را روشن می‌سازد که بر مبنای وظیفه، به تبعیت از قانون، در پی کسب فضیلت، یا برای به حداکثر رساندن منفعت عموم عمل کرده است.

مقاله‌ حاضر در پی کنکاش در حوزه مشترک میان اخلاق و شهرسازی است تا با یافتن ارتباط آنها، کاربرد‌های اخلاق را در این حرفه روشن سازد. از این رو با انجام مطالعات اسنادی درباره علم اخلاق و اخلاق حرفه‌ای، به بیان کاربرد مکاتب گوناگون اخلاقی در شهرسازی می‌پردازد.

 در این مقاله مکاتب و رویکرد‌های گوناگون اخلاقی، که هر یک ملاکی برای داوری عرضه می‌کنند، در حرفه شهرسازی بسط داده شده و رویکرد اخلاقی شهرسازی با توجه به هریک از آنها شرح داده شده است.

نویسنده پس از بررسی مکاتب و نظام‌های مختلف اخلاقی و کاربرد آنها در حرفه شهرسازی، رویکردی مبتنی بر پیامدگرایی قاعده‌نگر برای بسط در زمینه‌ شهرسازی انتخاب می‌کند که تلفیقی از مکتب‌های نتیجه‌گرایی و وظیفه‌گرایی اخلاقی است؛ بنابراین کاری اخلاقی تلقی می‌شود که از یک سو بهترین پیامد‌ها را برای شهروندان و سایر افراد تأثیرپذیر از شهرسازی در پی داشته باشد و از سوی دیگر با قواعد کلی اخلاقی منافات نداشته باشد.

از نظر این پژوهشگر این قواعد را می‌توان فرامعیار‌های اخلاقی نامید که تصمیم‌گیری‌های شهرسازی را از لحاظ اخلاقی قابل توجیه می‌نماید. به بیان دیگر، با اتکا به رویکرد پیامدگرایی قاعده‌نگر، تصمیم‌های شهرساز هم از دیدگاه خوبی یا بدی نتایج آنها و هم از حیث درستی یا نادرستی ذاتی تصمیم‌ها بررسی می‌شود.

از نظر شریفی نکته حایز اهمیت در خصوص همه مکاتب اخلاقی به طور عام و پیامدگرایی قاعده‌نگر به طور خاص، چگونگی تعیین منفعت عمومی و فرامعیار‌های اخلاقی است. 
به بیان دیگر وی به این مسئله می‌پردازد که، شهرساز چگونه می‌تواند از یک سو پیامد‌های مثبت تصمیم‌های خود و از سوی دیگر عدم تخطی از فرامعیار‌های اخلاقی را به اثبات رساند. در این‌جا استفاده از اخلاق حقوق‌محور می‌تواند به عنوان راه‌حل مطرح شود.

* اخلاق حقوق‌محور

بر اساس اخلاق حقوق‌محور، معیار سنجش تصمیم و عمل اخلاقی، رعایت حقوق طرف (های) مقابل است، یعنی اگر فردی در رفتار ارتباطی به حقوق طرف ارتباط خود احترام گذارد، عمل وی اخلاقی است. بر حسب بیان فوق، اخلاق یعنی مسئولیت‌پذیری در قبال حقوق طرف ارتباط.

از نظر شریفی ریشه این نوع نگاه به اخلاق را می‌توان در منابع اسلامی نیز یافت، آن‌جا که در رساله حقوق امام سجاد (ع) نیز از همین روش استفاده شده است و وظایف افراد و اقشار مختلف جامعه بر حسب حقوقی که دیگران نسبت به آنها دارند، تعیین شده است.

علاوه بر این در اخلاق حقوق‌محور، بحث از دو نوع حقوق سلبی و ایجابی مطرح می‌شود. حقوق سلبی آن دسته از حقوقی هستند که نباید توسط سایرین تضییع شوند. رابرت نوزیک در نظریه‌ی اخلاقی خود بر لزوم احترام به این دسته از حقوق تأکید می‌ورزد و نظریه‌ی وظیفه‌گرایانه‌ی خود را بر همین اساس بنا می‌نهد. اما حقوق ایجابی آن دسته از حقوقی هستند که سایرین اعم از افراد، سازمان‌ها و نهاد‌های ذی‌ربط باید در راستای تحقق آنها تلاش کنند.

به بیان دیگر این حقوق برای طرفین ارتباط جنبه الزام‌آور می‌یابد و وظایفی را بر دوش آنها می‌نهد. این دو دسته از حقوق را می‌توان برای توجیه تعریف منفعت عمومی و فرامعیار‌های اخلاقی نیز به کار برد.

در نهایت اینکه نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تلفیق پیامدگرایی قاعده‌نگر و اخلاق حقوق‌محور می‌تواند راه‌حلی برای توجیه خوبی یا بدی و درستی یا نادرستی تصمیم‌های شهرساز ارایه دهد، بدین معنا که منفعت عمومی در تحقق حداکثری حقوق ایجابی افراد و گروه‌های ذی‌حق در زمینه شهرسازی تعریف شود و عدم تضییع حقوق سلبی نیز به عنوان فرامعیار اخلاقی در نظر گرفته شود.

به این ترتیب، هنگامی تصمیم یا عمل شهرساز اخلاقی تلقی می‌شود که اولاً پیامد آن تحقق حقوق ایجابی گروه‌های ذی‌حق باشد و ثانیاً از قاعده عدم تضییع حقوق سلبی تخطی نکند.

انتهای پیام/

منبع: آنا

کلیدواژه: مطالعات شهری اخلاق شهرسازی پژوهش خوان حرفه ای شهرسازی اخلاق حقوق محور اخلاق حرفه ای نظر شریفی دسته از حقوق حقوق سلبی ی شهرسازی ی اخلاقی تصمیم ها

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت ana.press دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «آنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۹۸۸۸۲۹۸ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۵۷۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

صدور و تمدید 120 پروانه کاربرد علامت استاندارد در خراسان جنوبی


به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای خراسان جنوبی، دستورانی گفت: تولید، توزیع و فروش کالاهای مشمول مقررات استاندارد اجباری بدون علامت استاندارد ممنوع است.

وی افزود: اخذ پروانه کاربرد علامت استاندارد نشانه تعهد، رعایت ضوابط و موازین و استمرار انطباق مشخصات کالا با استاندارد ملی است و مشاهده علامت استاندارد، سلامت کالا را برای مصرف کننده تضمین می‌کند.

مدیرکل استاندارد استان گفت: برای ایجاد اشتغال پایدار و استانداردسازی محصولات تولیدی استان، در یکسال گذشته 120 صدور و تمدید پروانه کاربرد علامت استاندارد اجباری در حوزه صنایع غذایی، کشاورزی، ساختمانی، شیمیایی، خودرو، برق و الکترونیک، نساجی، انرژی صادر و تمدید شد که ازاین تعداد 26 پروانه صدور پروانه و 94 مورد آن، تمدید بود.

دستورانی افزود : صدور پروانه کاربرد علامت استاندارد از جمله تکالیف قانونی برای حصول اطمینان از رعایت الزامات استاندارد، استمرار کنترل کیفیت محصولات در واحدهای تولیدی تحت پوشش استان و ترغیب این واحدها به ارتقای کیفیت محصولات تولید شده بر اساس معیارهای سازمان ملی استاندارد، است.

وی گفت : شهروندان می‌توانند برای اطلاع از اصالت و اعتبار محصولات دارای نشان استاندارد درج شده روی محصول به هنگام خرید، کد ۱۰ رقمی ذیل علامت استاندارد روی محصول را به سامانه پیامکی ۱۰۰۰۱۵۱۷ ارسال تا با دریافت سریع پاسخ از اصالت کالا اطمینان حاصل کنند.

دیگر خبرها

  • برگزاری دوره آموزشی اخلاق حرفه‌ای ویژه نخبگان تیم‌های ملی و ملی‌پوشان
  • مربی استقلال: همین مانده رجاییان اخلاق حرفه‌ای را به نکونام یاد دهد!
  • چین تجهیزاتی با کاربرد نظامی به روسیه می فروشد
  • دوره اخلاق حرفه‌ای ویژه نخبگان تیم‌های ملی در قشم برگزار می‌شود
  • همین مانده رجائیان اخلاق حرفه‌ای را به نکونام یاد دهد!
  • رجبی: همین مانده رجائیان اخلاق حرفه‌ای را به نکونام یاد دهد!
  • صدور ۱۲۰ پروانه کاربرد علامت استاندارد در خراسان جنوبی
  • زونکن چیست؟ کاربرد زونکن و بررسی انواع آن
  • صدور و تمدید 120 پروانه کاربرد علامت استاندارد در خراسان جنوبی
  • ۳ کاربرد غیرمنتظره برای لاستیک های کهنه و قدیمی