هنوز روز‌های اولیه در زمینه تحقیقات میکروبیوم روده است و مجموعه‌ای از تحقیقات شروع به دریافت ارتباطات قانع کننده بین جمعیت باکتری‌های روده و سلامت روان انسان کرده‌اند.

موضوع ارتباط باکتری‌های روده انسان با سلامت روانی چیزی است که بسیاری از سوالات بدون جواب در مورد آن وجود دارد. به عنوان مثال آیا می‌توان اختلالات اضطرابی را به سادگی با تغییر میکروبیوم شخص درمان کرد؟ و اگر چنین است، بهترین راه برای تغییر باکتری‌های روده چیست؟ تغییر رژیم غذایی روزانه یا مصرف پروبیوتیک‌ها؟

یک گروه از محققان چینی طی یک فراتحلیل شامل بررسی ۲۱ مقاله منتشر شده و بیش از ۱۵۰۰ مورد تلاش کردند به برخی از این سوالات پاسخ دهند. حدود دو سوم از مطالعات، به بررسی اثرات پروبیوتیک‌ها بر روی میکروبیوم روده پرداخته بود، در حالی که هفت مطالعه دیگر مداخلات میکروبیوم غیر پروبیوتیک مانند تغییرات غذایی یا مکمل‌های غیر پروبیوتیک را مورد بررسی قرار داده بود. تمام ۲۱ مطالعه شامل نوعی از سنجش برای اندازه‌گیری علائم اضطراب بود.

نتایج جالب توجهی به دست آمد که نشان داد تنها ۳۶ درصد از آزمایشات پروبیوتیک موفق به کاهش علائم اضطراب شده‌اند، در حالی که ۸۶ درصد از مداخلات غیر پروبیوتیک مؤثر واقع شده بودند؛ بنابراین محققان نتیجه گرفتند: اگرچه که ما می‌توانیم میکروبیوم روده را به دو روش تنظیم کنیم، اما مداخله غیر پروبیوتیک به طور قابل توجهی بهتر از مداخله پروبیوتیک است.

این مطالعه سه دلیل ممکن را در مورد اینکه چرا مداخلات میکروبیوم غیر پروبیوتیکی مؤثرتر از مداخلات پروبیوتیک است فرض کرد. اولاً از آنجایی که باکتری‌های روده‌ای عمدتاً توسط مواد غذایی که ما می‌خوریم سوخت‌رسانی می‌شوند، روشن است که رژیم غذایی اساساً می‌تواند رشد جمعیت‌های باکتری را تنظیم کند.

در مرحله دوم محققان یادآور می‌شوند که در ۱۴ مطالعه پروبیوتیکی انواع مختلفی از گونه‌های باکتری مورد استفاده قرار گرفته که منجر به اثرات مختلف میکروبیوم شده است.

فرض نهایی نیز این است که مدت کوتاه یک تا دو ماهه در اکثریت مطالعات ممکن است برای تغییر مستقیم باکتری‌های پروبیوتیک به طور قابل توجهی کوتاه باشد.

این فرامطالعه غافلگیر کننده است، اما در درجه اول به علت عدم تجانس در مطالعات، نتیجه‌گیری آن به هیچ وجه قطعی نیست. نه تنها تمام مطالعات مورد بررسی طراحی تحقیقاتی متفاوتی داشتند، بلکه حتی معیار‌های اندازه‌گیری سازگاری نیز نداشتند. به عنوان مثال، در حالیکه تمام مطالعات شامل برخی از معیار‌های اضطراب خود گزارش شده بودند، در بیش از ۶ مطالعه مقیاس‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته بود که حصول یک معیار مشخص از بهبود اضطراب را در تمام مطالعات غیرممکن می‌کرد.

در کنار این مشکل، یک مشکل دیگر افراد بررسی شده بود بطوریکه در این مطالعات هم افراد بیمار حضور داشتند و هم افراد سالم. بیماری‌های التهابی، چاقی و فیبرومیالژیا (سندرم درد اسکلتی-عضلانی) همه موارد مزمن مرتبط با علائم اضطراب در مطالعات است، اما مشخص نیست که آیا اضطراب یک بیمار مبتلا به این بیماری‌ها با اضطراب یک فرد سالم مقایسه شود یا نه.

با این وجود محققان به طور منطقی به تمام محدودیت‌های ذاتی این فراتحلیل اعتراف می‌کنند و به روشنی می‌گویند که مطالعات مداخله‌ای بالینی مرتبط‌تر باید با مقیاس‌های ارزیابی اضطراب واحد و روش‌های آماری مناسب برای روشن شدن رابطه بین میکروبیوم روده و بهبود علائم اضطراب انجام شود.

به رغم نیاز به کار بالینی بیشتر برای روشن شدن برخی از این مسائل، تحقیقاتی در مورد اثربخشی و منافع مکمل‌های پروبیوتیک نیز در حال انجام است. یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که پروبیوتیک‌ها می‌توانند در روده رشد کنند و منجر به تأثیر منفی بر میزبان شوند. سرانجام می‌توانند با رشد بی‌رویه در روده از کنترل خارج شوند و موجب ورم و انسداد مغزی شوند. این نشان می‌دهد که تغییر ساده در رژیم غذایی ممکن است امن‌ترین و مؤثرترین راه برای پرورش یک میکروبیوم سالم باشد.

پروبیوتیک

فلور روده انسان حاوی انواع مختلفی از باکتری‌ها است. بسیاری از این باکتری‌ها برای گوارش بهینه غذا مفید هستند. دسته‌ای از این باکتری‌ها که به باکتری‌های پروبیوتیک معروف هستند، علاوه بر کمک به گوارش، مولکول‌های پیچیده و ترکیباتی مانند ویتامین‌ها و آنتی‌بیوتیک‌های مختلف را تولید می‌کنند که برای بدن مفید می‌باشد.

منبع باکتری‌های پروبیوتیک لبنیات و میوه‌ها هستند. اداره غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAD) و سازمان بهداشت جهانی (WHO) پروبیوتیک را این‌گونه تعریف می‌کنند: پروبیوتیک‌ها میکرو ارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که مصرف کافی آن‌ها سبب نمایان شدن اثرات سلامت‌بخش در بدن میزبان می‌شود.

بر این اساس باکتری‌های پروبیوتیک موجود در محصولات خوراکی نه تنها باید دارای مشخصه‌های عملکردی و سودمند برای سلامتی انسان باشند بلکه از قابلیت ماندگاری در دستگاه گوارش هم برخوردار باشند. این ویژگی‌ها شامل رشد و بقای ارگانیسم‌ها در روند تولید محصول، نگهداری و پس از مصرف حین انتقال از معده به روده است.

پروبیوتیک‌ها بر تعادل باکتری‌های مفید و مضر روده تأثیر می‌گذارند و این تعادل را به نفع افزایش جمعیت باکتری‌های مفید تغییر می‌دهند، در حقیقت پروبیوتیک‌ها از همین طریق اثرات سلامت‌بخش خود را در بدن انسان القا می‌کنند.

دوز پروبیوتیک مصرف شده عامل مهمی است که بر تراکم میکروارگانیسم‌های موجود در بخش‌های مختلف دستگاه گوارش تأثیر می‌گذارد. پروبیوتیک‌ها همچنین قادرند اختلالات میکروبوتای روده، پس از درمان آنتی‌بیوتیکی را به حداقل برسانند.

این فراتحلیل در مجله General Psychiatry منتشر شده است.

منبع: پارسینه

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

فواید بی نظیر روغن سیاه دانه!

اضافه کردن سیاه‌دانه به غذا‌ها نه تنها باعث خوش‌طعم و عطر شدن آن‌ها می‌شود، بلکه روغنی که از این دانه‌های جادویی استخراج می‌شود می‌تواند موجب نابودی چندین بیماری شود. ناطقان: طبیعت معجزات زیادی را برای نجات جان انسان‌ها در اختیار دارد. روغن سیاه‌دانه یکی از این هدایای طبیعی است که در طی قرن‌ها برای مبارزه با بسیاری از بیماری‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. سیاه‌دانه با نام علمی Nigella sativa گیاهی است گل‌دار که در آسیای غربی، خاورمیانه و آفریقا یافت می‌شود. روغن مشتق شده از دانه‌های این گیاه، یعنی روغن سیاه‌دانه، شامل سه ماده شیمیایی طبیعی کلیدی می‌باشد: تیموکوئینون (TQ)، تیموهیدروکوئینون (THQ) و تیمول.



با باکتری‌ها مقابله می‌کند
یک تحقیق امیدبخش نشان می‌دهد که سیاه‌دانه می‌تواند در مقابل باکتری‌های مقاوم در برابر دارو‌های چندگانه، مؤثر باشد؛ سوپرباگ‌های (ابرمیکروب‌ها) سرسختی که تبدیل به تهدیدات بالقوه‌ای برای سلامت عمومی شده‌اند. تحقیقات انجام شده در دانشکده پزشکی جواهر لعل نهرو، اثربخشی روغن سیاه دانه را در برابر ۱۴۴ باکتری مورد آزمایش قرار داد. اغلب این باکتری‌ها به چندین آنتی‌بیوتیک کاملاً مقاوم بودند. نود و هفت تا از این باکتری‌ها توسط سیاه‌دانه متوقف شدند.

بیشتربخوانید: بهترین روغن های ضد پیری برای پوست صورت

به شما در مبارزه با سرطان کمک می‌کند
روغن سیاه‌دانه، دارای خواص فیتوشیمیایی و آنتی‌اکسیدانی است که می‌تواند به طور مؤثر به شما در مبارزه علیه سرطان کمک کند. براساس یک مطالعه منتشر شده در مجله Experimental Oncology، دو ماده شیمیایی که در این روغن یافت می‌شود یعنی تیموکوئینون و تیموهیدروکوئینون در طی مطالعه، موجب کاهش ۵۲ درصدی در سلول‌های سرطانی تومور شد.
مطالعه دیگری که در مجله Molecules منتشر شد، نشان داد که تیموکوئینون سبب افزایش آپوپتوز (مرگ سلول‌های برنامه‌ریزی شده) در سرطان سینه، لوسمی و سلول‌های تومور مغزی می‌شود.
علاوه بر این، خواص ضدالتهابی تیموکوئینون می‌تواند مانع پیشرفت سرطان پانکراس شود.
در واقع سیاه‌دانه دارای خواص آنتی‌اکسیدانی فوق‌العاده‌ای است که می‌تواند از شما در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از رادیکال‌های آزاد در بدن محافظت کند.

روغن سیاه‌دانه دارای خواص ضدچاقی است و تاکنون یکی از مؤثرترین دارو‌های طبیعی در دسترس در نظر گرفته شده است. این روغن شگفت‌انگیز واقعاً می‌تواند سوخت و ساز بدن شما را افزایش دهد، اشتهایتان را کنترل کند و چربی شکمتان را آب کند

شما را قادر به مبارزه با دیابت می‌کند
یک تحقیق چاپ شده در مجله غدد درون‌ریز و متابولیسم می‌گوید: روغن سیاه‌دانه می‌تواند به طور بالقوه به بازسازی جزئی و تدریجی سلول‌های بتای پانکراس کمک کند که به موجب آن انسولینِ کم شده در سرم تا حدودی جبران شده و به تبع آن گلوکزِ افزایش یافته در سِرُم، کم می‌شود.

روغن سیاه‌دانه همچنین به طور قابل توجهی می‌تواند به جلوگیری از دیابت نوع ۱ و نوع ۲ کمک کند. داروی شناخته شده‌ای تحت عنوان متفورمین برای بیماران دیابتی تجویز می‌شود که اثرات جانبی متعددی نظیر نفخ، یبوست، سردرد، درد عضلانی، سوزش سر دل و ... را نشان داده است؛ اما به طور علمی ثابت شده است که روغن سیاه‌دانه به اندازه‌ی این دارو باعث بهبود عدم تحمل گلوکز می‌شود بدون این که هیچ اثر جانبی قابل توجهی داشته باشد.

خوش‌هیکلتان می‌کند!
بر اساس یک مطالعه منتشر شده در مجله دیابت و اختلالات متابولیسم، روغن سیاه‌دانه دارای خواص ضدچاقی است و تاکنون یکی از مؤثرترین دارو‌های طبیعی در دسترس در نظر گرفته شده است. این روغن شگفت‌انگیز واقعاً می‌تواند سوخت و ساز بدن شما را افزایش دهد، اشتهایتان را کنترل کند و چربی شکمتان را آب کند.
تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۱۳ نشان داد مکمل سیاه‌دانه می‌تواند به کاهش شاخص توده بدنی افراد (BMI) کمک کند. شرکت‌کنندگان در این مطالعه هیچ یک از عوارض جانبی ناشی از مصرف مکمل‌ها را گزارش ندادند.

از پوستتان محافظت می‌کند
روغن سیاه‌دانه برای افراد مبتلا به اگزما، آکنه و پسوریازیس مفید است.
یک مطالعه که در نشریه اروپایی Dermatology and Venereology منتشر شده است، می‌گوید: روغن سیاه‌دانه به اندازه بتامتازون، دارویی که برای درمان اگزما استفاده می‌شود، مؤثر است.
سه ماده شیمیایی موجود در روغن سیاه‌دانه که در بالا به آن اشاره شد می‌توانند با عفونت‌های ویروسی، باکتریایی و حتی قارچی مبارزه کنند.

شرایط پوستی به علت عفونت‌های میکروبی بدتر می‌شود و روغن سیاه‌دانه با درمان عفونت‌ها باعث بهبودی بیماری‌های پوستی مانند اگزما و بثورات می‌شود.
مواد شیمیایی ذکر شده همچنین توانایی کاهش التهاب پوست و پاکسازی منافذ پوست را دارند و به این ترتیب به طور مؤثر در درمان آکنه نقش دارند.
یک دوز معمول روغن سیاه‌دانه می‌تواند سطح کلسترول بد را کاهش و مقدار کلسترول خوب را افزایش دهد

مو‌های سالمی را برایتان به ارمغان می‌آورد
روغن سیاه‌دانه حاوی پلیمری است که نیگلون (nigellone) نامیده می‌شود و به عنوان یک آنتی‌هیستامین مؤثر، مطرح است. این پلیمر در واقع به ریزش موی با الگوی طاسی مردانه و طاسی نقطه‌ای کمک می‌کند. علاوه بر این، روغن سیاه‌دانه به دلیل داشتن خواص آنتی‌اکسیدانی، ضد باکتریایی و ضدالتهابی، می‌تواند به طور مؤثری باعث دفع خشکی و شوره‌ی پوست سر شود. این روغن همچنین سلامت موهایتان را بهبود بخشیده و با جلوگیری از تخریب سلول‌های رنگدانه در فولیکول‌های مویتان به پیشگیری از سفید شدن آن کمک می‌کند. علاوه بر این، روغن سیاه‌دانه، سبوم (روغنی که باعث تغذیه و مرطوب کردن موهایتان می‌شود) تولید شده روی پوست سرتان را به میزان طبیعی تنظیم می‌کند.

باروری‌تان را بهبود می‌بخشد
بر اساس یک مطالعه منتشر شده در مجله Phytomedicine، مصرف روزانه روغن سیاه‌دانه می‌تواند کیفیت مایع منی غیرطبیعی در مردان نابارور را بدون هیچ‌گونه عارضه‌ی جانبی منفی بهبود بخشد.

مطالعات دیگر منتشر شده در مجله گیاهان دارویی نشان داد که این روغن می‌تواند بر پارامتر‌های اسپرم، مایع منی، سلول‌های لایدیگ، اندام‌های تولیدمثل و هورمون‌های جنسی تأثیر بگذارد. در واقع این تحقیقات نشان داد که روغن دانه سیاه‌دانه می‌تواند حرکت اسپرم، میزان و حجم آن را افزایش دهد.

در زنان روغن سیاه‌دانه هیچ تأثیر مستقیمی بر باروری ندارد؛ اما باعث تنظیم چرخه قاعدگی می‌شود. همچنین خواص درمانی این روغن به شما کمک می‌کند تا با گرفتگی‌های دوران قاعدگی یا اسپاسم مربوط به آن مقابله کنید.
علاوه بر این، این روغن به خوبی می‌تواند به شکسته شدن سنگ‌های مجاری ادراری، که زندگی جنسی فرد را تا حد زیادی مختل می‌کند، کمک کند.

سطوح کلسترول خونتان را تنظیم می‌کند
یک تحقیق در مجله پزشکی Evidence-Based Complementary and Alternative مبتنی بر شواهد، می‌گوید: یک دوز معمول روغن سیاه‌دانه می‌تواند سطح کلسترول بد را کاهش و مقدار کلسترول خوب را افزایش دهد. این روغن غنی از اسید‌های چرب سالم شامل اسید‌های لینولئیک و اسید اولئیک است که به حفظ سطوح سالم کلسترول کمک می‌کند.

سلامت کبدتان را بهبود می‌بخشد
یکی از علل اصلی آسیب کبدی، استرس اکسیداتیو است. چرا که این عامل موجب کاهش منابع آنزیمی آنتی‌اکسیدانی شده در نتیجه توانایی سلول‌ها در برابر آسیب را کاهش می‌دهد. همان‌طور که قبلاً ذکر شد، روغن دانه سیاه‌دانه دارای خواص آنتی‌اکسیدانی قوی است که می‌تواند شما را در برابر استرس اکسیداتیو ناشی از رادیکال‌های آزاد در بدن محافظت کند. صرف‌نظر از این، به گفته یکی از مطالعات منتشر شده در مجله European Review of Medical and Pharmacological Sciences، هرگونه آسیب به کبد توسط برخی از داروها، مصرف الکل و یا هرگونه بیماری، همچنین می‌تواند توسط روغن سیاه‌دانه التیام یابد.


درد مفاصلتان را کم می‌کند
بر طبق یک مطالعه کوچک منتشر شده در تحقیقات ایمونولوژیک در سال ۲۰۱۶، روغن سیاه‌دانه ممکن است در درمان آرتریت روماتوئید مؤثر باشد.
در این مطالعه به صورت تصادفی ۴۳ زن مبتلا به آرتریت روماتوئید خفیف تا متوسط، به مدت یک ماه هر روز یک کپسول روغن سیاه‌دانه و یا دارونما (پلاسبو) مصرف کردند.
نتایج مطالعه نشان داد که درمان با روغن سیاه‌دانه موجب کاهش چشمگیری در علائم آرتروز، سطح شاخص‌های التهابی خون و تعداد مفاصل متورم، شده بود.

به تسکین آسم و آلرژی کمک می‌کند
روغن سیاه‌دانه یک درمان نویدبخش برای آلرژی بینی است. یک مطالعه که در سال ۲۰۱۱ در مجله آمریکایی Otolaryngology منتشر شد نشان داد مصرف روغن سیاه‌دانه پس از دو هفته باعث کاهش عطسه، گرفتگی، خارش و آبریزش بینی شد.
تحقیقات دیگری نشان داد که روغن سیاه‌دانه ممکن است برای افراد مبتلا به آسم مفید باشد. به عنوان مثال، یک مطالعه منتشر شده در مجله تحقیقات فیتوتراپی در سال ۲۰۱۷ دریافت که افراد مبتلا به آسم که کپسول روغن دانه سیاه دریافت می‌کردند، بهبود قابل توجهی در کنترل آسم نسبت به افرادی که پلاسبو مصرف می‌کردند، داشتند.
روش مصرف

روغن سیاه‌دانه به روش‌های مختلف قابل استفاده است. در برخی جا‌ها این روغن به شکل کپسول موجود است و به عنوان یک مکمل استفاده می‌شود.
روش دیگر مصرف به صورت موضعی است که برای ماساژ یا در محصولات خانگی مراقبت از پوست و یا در شامپو‌ها و ... استفاده می‌شود.
روغن‌های باکیفیت‌تر هم به صورت خوراکی برای پخت و پز و آشپزی و نوشیدنی. استفاده می‌شوند.
عوارض جانبی و خطرات

- با این که روغن سیاه‌دانه مزایای سلامتی فوق‌العاده‌ای را برای شما به ارمغان می‌آورد، اما نباید آن را جایگزین داروهایتان کنید. افرادی که دارو مصرف می‌کنند باید قبل از استفاده از مکمل‌های گیاهی مانند روغن سیاه‌دانه با دکتر خود صحبت کنند.
- مانند هر مکمل دیگری زنان باردار یا شیرده باید با پزشک خود صحبت کنند تا ببینند که آیا مکمل روغن سیاه‌دانه برای آن‌ها مناسب است یا نه.

- در صورت مصرف به صورت موضعی، ممکن است روغن سیاه‌دانه در بعضی افراد ایجاد حساسیت‌های پوستی کند؛ بنابراین، قبل از مصرف، ابتدا روی یک تکه کوچک پوستتان آن را امتحان کنید تا مشکلی پیش نیاید.

- روغن سیاه‌دانه ممکن است لخته شدن خون را کاهش و در نتیجه خطر خونریزی را افزایش دهد. اگر شما دچار اختلال خونریزی هستید یا دارو‌هایی را مصرف می‌کنید که بر لخته شدن خون اثر می‌گذارد، نباید از روغن سیاه‌دانه استفاده کنید.

- ممکن است روغن سیاه‌دانه با بسیاری از دارو‌های رایج مانند بتابلوکر‌ها و وارفارین تداخل داشته باشد، پس، قبل از مصرف با پزشکتان مشورت کنید و حداقل دو هفته قبل از جراحی، مصرف روغن دانه سیاه را متوقف کنید.

- بلع روغن سیاه‌دانه در برخی افراد ممکن است به مشکلات گوارشی مانند ناراحتی معده، یبوست و استفراغ منجر شود. برای به دست آوردن امن‌ترین و سودمندترین روغن سیاه‌دانه همیشه روغن‌های با کیفیت بالا و ۱۰۰ درصد خالص را انتخاب کنید. منبع: باشگاه خبرنگاران برچسب ها: فواید ، روغن سیاه دانه ، اکسیر شفابخش

خاتمی: با جمع و تفریق آمار شورای نگهبان هم ۲ میلیون رای گم شده است| حداقل ۷ میلیون و ۸۹ هزار و ۹۹۳ رأی تقلب شده است؛ فتنه واقعی این است| آبروی نظام در مواجه صحیح با خیانت است

نماینده مجلس: معنی وجود حیات شبانه این است که اجازه دهید مردم به کلوپ و کازینو بروند!

تاج: نمی‌دانم قاضی‌زاده حلال و حرام را می‌داند یا نه!

کلیدواژه: علم و فناوری اضطراب روده باکتری های روده پروبیوتیک باکتری های پروبیوتیک

منبع این خبر، وبسایت parsine.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۳۸۵۹۵۷۹ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • دیابتی ها بخوانند/راهکاری خوشمزه برای درمان دیابت
  • وقتی ضرر آنتی بیوتیک بیشتر از نفعش است
  • چطور روده‌هایی سالم داشته باشیم؟
  • یافته جدید دانشمندان: ماست بخورید تا سرطان نگیرید
  • دود سیگار سبب افزایش مقاومت باکتری های بیماری زا می شود
  • تاثیر مصرف ماست‌های پروبیوتیک در درمان دیابت
  • کشف عاملی که بر رفتار کودکان تاثیر می‌گذارد
  • ماست بخورید تا سرطان نگیرید
  • حلزون باغچه سلاحی در مقابل باکتری‌های مهاجم
  • ترکیبات میکروبیوم روده بر رفتار کودک اثر دارد
  • باکتری‌های داروخوار را بشناسید!
  • فواید مصرف ماست برای مردان
  • مطالعات کوهورت به سالم سازی محیط کار کمک می‌کند
  • کمک مشارکت اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها به مطالعات کوهورت
  • غذا‌هایی که برای روده مضرند
  • لحظات پر اضطراب الهام پاوه نژاد در جمع مردم+عکس
  • 8 راه ساده و طبيعي براي کاهش پوسيدگي دندان
  • بررسی سبک زندگی یکی از فواید مطالعات کوهورت است
  • پاسخ سوالات خود در زمینه «افسردگی» را اینجا بخوانید/ بخش سوم