در عالم سیاست هیچ‌چیز اتفاقی نیست! ظریف که زمانی قهرمان ملی در «دولتِ برجام» بود حالا بار دیگر به عنوان قهرمان ملی در «دولت برجام‌رفته» است؛ اما آیا واقعیت همین است؟!

روزی برجام به عنوان نماد فتح الفتوح برای دولت یازدهم کارآیی داشت و در ادامه به‌عنوان محافظ و پوششی برای عملکرد نابسامان دولت قلمداد می‌شد؛ اما بعد از خروج ترامپ از برجام، این بار این دولت بود که باید تلاش می‌کرد تا برجام را برای خود حفظ کند.
تلاشی که بعد از یک‌سال نتیجه‌ای جز افزایش هزینه برای نظام، بدون هزینه‌مند کردن طرف مقابل نتیجه‌ای در برنداشت. بعد از یک سال، رفته‌رفته با افزایش فشار افکار عمومی و نخبگان، دولت متقاعد شد تا روند کاهش تعهدات برجامی خود را بپذیرد.

بدون شک، نوع دیپلماسی قبل از این واقعه و بعد از آن برای والدین برجام یکسان نخواهد بود. به گونه‌ای که شاهد هستیم نوع گفتمان رئیس جمهور و شخص ظریف، قبل و بعد از کاهش تعهدات برجامی، دچار دگردیسی شده است. آیا شخص آقای روحانی و آقای ظریف هم دچار تغییر شدند؟!

روحانی در نطق انتخاباتی خود بعد از ثبت نام در وزارت کشور، یکی از کار ویژه ‌های مهم دولت دوازدهم را حفظ برجام دانست و با انتقاد از «هوو»‌هایی که قصد کشتن این نوزاد یعنی برجام را داشتند از آن ها خواست تا اجازه دهند صاحبان اصلی این نوزاد حفظ آن را به عهده بگیرند چراکه آن ها بهتر و اولی تر در این موضوع هستند.

اما امروز دیگر این فرزند برای والدین خود جز هزینه چیزی ندارد و باید فکری به حال آن کرد. امروز دیگر پروژه برجامیان و غیر برجامیان و دو قطبی کردن فضای سیاسی کشور با برجام کارساز نیست؛ چراکه این فرزند ، به دست خودِ والدین برجام در حال نابودی‌ست.

جایگاه قبلی و مزیت قبلی، دیگر جوابگوی دولت برجام‌رفته نمی‌باشد چرا که روز به روز از محبوبیت شخص رئیس‌جمهور و دولت وی کاسته می‌شود و این یک بحران برای جریان اعتدال و نماد اعتدال یعنی روحانی است. جریانی که ادعا می‌کرد زبان گفتگو با دنیا را می‌داند و رقبای دیگر را با همین ادعا در انتخابات 92 و 96 از صحنه خارج کرد؛ اما امروز وضعیت بحرانی‌تر شده است؛ چراکه جریان اعتدال، نماد دیپلماسی خود را در وضعیت تحریم می‌بیند و این یک شکست بزرگ برای پروژه برجام و حل و فصل سایر مسائل از طریق دیپلماسی برجامی است.

به همین منظور کانون توجه قرار گرفتن ظریف را می‌توان از این منظر تحلیل کرد که دولت و جریان اعتدال نیازمند تغییر جایگاه خود نسبت به رقبا است؛ تغییر جایگاهی که بتواند تفکر این جریان را حفظ کرده و ادامه دهد.

چرخشی ظریفانه از برجام به گونه‌ای است که این بار زمین بازی با محوریت برجام از دستور کار خارج شده و ظریف در نقطه جایگزین برجام قرار گرفته است. چرخشی که این بار نه با دو قطبی برجامیان و غیربرجامیان بلکه با دو قطبی جدیدی که در آن ظریف حضور دارد، در حال شکل‌گیری است.

فضای سیاسی کشور از شعار «روحانی تنها نیست» به شعار «ظریف تنها نیست» در حال تغییر است. تغییری که به اردوگاه اصولگریان نیز کشیده شده و مواضع آن‌ها را دچار سردرگمی نموده است!.


*پژوهشگر هسته بازاریابی سیاسی مرکز رشد دانشگاه امام صادق(ع)

منبع: الف

مطالب پیشنهادی:

عکس جدید نگار جواهریان

اجرای جنجالی فرزانه کابلی در کنسرت سالار عقیلی+فیلم

فرشاد مقیمی مدیر عامل ایران خودرو شد +سوابق

منبع این خبر، وبسایت www.alef.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۴۷۷۱۷۲۳ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.
خبر بعدی:

سفر غیرمنتظره ظریف به بیاریتز

سفر ظریف به بیاریتز، شهر فرانسوی محل برگزاری نشست سران کشورهای عضو گروه ۷، را باید امیدوارکننده‌ترین لحظه طی ۱۵ ماه اخیر در ارتباط با حرکت در جهت حفظ برجام و کاهش تنش در روابط ایران و آمریکا و جلوگیری از تشدید تنش بیشتر در منطقه خلیج فارس بشمار آورد. این سفر در حالی انجام شد که طی حدود ۲ ماه گذشته ایده‌های ماکرون، رئیس جمهور فرانسه، برای نجات برجام بین تهران و پاریس موضوع بحث بوده و آخرین بار سه روز قبل ظریف در پاریس در این مورد با ماکرون گفتگو کرده بود. از ماه می ۲۰۱۸ که ترامپ از برجام خارج شد، منحنی تنش برغم برخی فراز و نشیب‌ها دارای حرکتی رو به بالا بوده است.

در شرایطی که تا زمان تهیه این یادداشت هنوز جزئیاتی از دلیل سفر ظریف اعلام نشده بود، با توجه تلاش‌های ماکرون طی دو ماه گذشته می‌توان امیدوار بود که پاسخ‌های ترامپ به ایده‌های مکرون دلیل اصلی سفر چند ساعته ظریف به بیاریتز بوده است. این پاسخ ها باید به گونه ای بوده باشد که دلیلی منطقی برای امیدواری به ادامه کار در چارچوب ایده های ماکرون را فراهم کرده باشد.

ماکرون و ترامپ روز شنبه به مدت دو ساعت با هم گفتگو کردند که ظاهرا بخش مهمی از آن به ایران اختصاص داشته است. ایده‌ اصلی که ماکرون مد نظر دارد و صبح یک شنبه در نشست سران به آن پرداخته، ظاهرا این است که در قبال لغو بخشی از تحریم نفتی آمریکا علیه ایران، مقامات ایرانی بپذیرند تا گامهای برداشته شده در جهت کاهش پایبندی به برجام را معکوس کنند و به بطور کامل به این توافق عمل نمایند. البته طی هفته های گذشته از تامین اعتباری از سوی اروپا برای فعال کردن سازوکار مالی ایران-اروپا (اینستکس) نیز سخن رفته است. صرف نظر از درستی یا نادرستی این ایده ها، مهم این است که علی الاصول طرفین پذیرفته باشند که از طریق فرانسه در چنین چارچوبی گفتگو کنند. در چنین صورتی، جزئیات در مراحل بعدی می تواند موضوع مذاکره قرار گیرد. در همین رابطه ،محافلی در اروپا همچنین تایید کرده اند که ماکرون در شام شنبه شب نیز از انجام ماموریتی دیپلماتیک در ارتباط با بحران در روابط ایران و آمریکا سخن گفته و آن جا نیز ترامپ مخالفتی با اقدام فرانسه نکرده است.

شواهد موجود حاکی از آن است که اگر چه ترامپ با ایده ماکرون مخالفت نکرده، اما خود را به آن متعهد نیز نکرده است. اظهارات ترامپ در گفتگو با خبرنگاران، بویژه آنجا که از اظهار نظر در مورد ابتکار فرانسه و پیام جی ۷ برای ایران (خودداری از ساختن بمب اتمی و تخفیف تنش در خلیج فارس و لزوم انجام گفتگو) خودداری کرد، به گونه ای است که این پیش فرض ها را رد نمی کند. عدم رد این ایده از سوی ترامپ از دید طرف فرانسوی می توانسته به این معنی باشد که راه برای مذاکره بیشتر و دقیق کردن طرح باز است و ظاهرا این علت دعوت وزیر خارجه فرانسه از ظریف برای عزیمت فوری به بیاریتز بوده است.

در پی تحولات دوسه ماه اخیر و اوج تنشی که طی این مدت در منطقه شکل گرفت، فرصتی که اکنون فراهم شده را باید یکی از معدود فرصت ها برای حرکت در جهت حل سیاسی بحران بشمار آورد. تحریم هایی که آمریکا در گذشته علیه کشورهای دیگر اعمال کرده، بسیار طولانی و خسارت بار بوده است. ضروری است که حداکثر تلاش برای استفاده از این فرصت بمنظور جلوگیری از طولانی شدن تحریم ها صورت گیرد. از طرفی، حضور فرانسه و ماکرون نیز ویژگی خاصی به این تلاش ها داده است.

فرانسه به لحاظ موقعیت در اروپا و جهان وزنه بسیار معتبری در مقایسه با دیگر کشورهایی است که در این رابطه کوشیده اند. اگر فرانسه در این مهم توفیق نیابد مشکل می توان تصور کرد که کشور دیگری بتواند توفیقی در این وادی به دست آورد.

خودداری فرانسه از الحاق به طرح امنیت دریایی آمریکا نیز زمینه مساعدی در این رابطه بوجود آورده که باید از آن بهره برد. بعلاوه، ماکرون ضمن تلاش برای داشتن رابطه کاری و دوستانه با آمریکا و ترامپ، از جهاتی به سنت دوگلیسم، که از جمله بر استقلال فرانسه در قبال آمریکا تاکید دارد، باور دارد. اینها و بسیاری دیگر امتیازاتی است که فرانسه از آن برخوردار است و موقعیت نسبتا ممتازی به ماکرون برای پیشبرد طرح دیپلماتیکش می دهد. این در حالی است که عزم اروپا برای نجات برجام و خلاصی از بحرانی در جوار اروپا از یک سو و آمادگی ترامپ برای مذاکره با امید گرفتن امیتازی حتی اندک جهت استفاده در انتخابات آتی از سوی دیگر می توانند دلایل دیگری برای امیدواری باشند.

با این حال، دعوت ظریف به بیاریتز یک قمار بزرگ برای ماکرون است. شکست ماکرون در این حوزه، می تواند کار در مورد دیگر اختلافات اروپا با آمریکا بویژه در مورد موضوعات تجاری را دشوارتر کند.

دیگر خبرها

  • ادعای پنهانی بودن سفر ظریف به فرانسه کذب است/ مقصد آدریان دریا را صاحب نفت آن مشخص می‌کند/ اظهارات شمخانی درباره برجام موضع دولت نیست/فشار آمریکا نتوانسته نفوذ دیپلماسی کشور را محدود کند
  • کیهان : سفر ظریف به فرانسه خودسرانه بود!؟/ ایران:گفتگو‌های برجامی در چند قدمی ترامپ
  • بازگشت ظریف به فرانسه مثبت بودن رایزنی ها با طرف های اروپایی برجام را می رساند
  • چین، کانون رایزنی های دیپلماتیک ظریف در آسیا
  • هدف از دعوت ظریف به جی۷ چه بود؟/ تلاش ترامپ برای جلوگیری از گام سوم
  • آمریکایی‌ها در برابر دیپلماسی ظریف منفعل شده‌‌اند/ مکرون تنها بازیگری که خواهان حفظ برجام است
  • تله‌گذاری آمریکا برای ظریف در پاریس/ آغاز راستی آزمایی واردات کالاهای اساسی با دلار جهانگیری/ بازداشت عوامل پروژه‌علینژاد
  • نظر وزیر جوان درباره نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری/ واکنش‌های ضد و نقیض درباره دو نماینده بازداشت‌شده/ آخوندی: دولت روحانی بعد از برجام هیچ ایده‌ای نداشت
  • نقش اروپا در برجام از نگاه رسانه های داخلی
  • چرخش امارات به سوی ایران
  • ابطال قرارداد توتال و پژو و ایرباس یعنی تلاش برای حفظ برجام؟!
  • ظریف: برجام موفقیت نادر دیپلماسی ربع قرن جهان است!/ ترامپ را سرزنش نمی‌کنم
  • موسویان: هرگز به شرایط قبل از برجام برنمی گردیم
  • چرخش چشمی از اوئسکا به ساراگوسا
  • موسویان: برجام جیغ اسراییل را درآورد
  • بازتاب سفر اروپایی ظریف در فضای رسانه ای کشور
  • دیدار ظریف و مکرون| ظهره‌وند: فرانسه به دنبال دور زدن برجام است/ ایران گام سوم را بردارد
  • سید حسین موسویان: باید در دوره احمدی نژاد بمب اتمی می‌ساختیم/مذاکره با آمریکا خیانت نیست/ هیچ ایرانی وطن پرستی در شرایط کنونی با آمریکا مذاکره نمی‌کند/ برجام جیغ اسرائیل را در آورد
  • موسویان: مذاکره با آمریکا خیانت نیست/ هیچ ایرانی وطن پرستی در شرایط کنونی با آمریکا مذاکره نمی‌کند/ برجام جیغ اسرائیل در آورد