محققان پردیس فنی دانشگاه تهران در مطالعات اخیر خود در فضای آزمایشگاهی، سیستمی را طراحی کردند تا با آن حرکات سوسک را مورد بررسی قرار دهند؛ به گفته آنها این ارزیابی‌ها با استفاده از سیستم تصویربرداری از بدن و حرکات این حشره بوده است. ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۸ رسانه ها خواندنی نظرات - اخبار رسانه ها -

به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، آرش خواجه مجری طرح در گفت‌وگو با ایسنا،«تحلیل و مدل‌سازی بایو "میمتیکی" حشرات با پاهای چسبنده» را عنوان این مطالعات نام برد و گفت: "بایومیمتیک" علم مدل‌سازی و الهام از طبیعت است. بعد از چندین میلیارد سال که موجودات زنده تکامل پیدا کردند، بسیاری از مکانیزم‌های بدنی آنها به طور طبیعی حذف و برخی مکانیزم‌ها در آنها شکل گرفته و اضافه شده است.

وی با تاکید بر اینکه در روند این تکامل هوشمندی زیادی صورت گرفته است، اظهار کرد: این تکامل می‌تواند به دلیل تغییرات ایجاد شده در ژنوم موجودات باشد و این هوشمندی موجب شد تا تکامل در دو جنبه "پایین‌ترین میزان مصرف انرژی" و "بهینه‌ترین حالت برای شکل گرفتن آن پدیده" صورت گرفته است. پدیده‌ای مانند راه رفتن انسان، دارای کمترین میزان خسارت و صدمه برای بدن، کمترین میزان مصرف انرژی، کمترین میزان خطر زیست محیطی برای انسان و بالاترین میزان بهره‌وری است.

این محقق ادامه داد: بر این اساس در این مطالعات در پردیس فنی دانشگاه تهران تحت سرپرستی دکتر محمود موسوی مشهدی استاد این دانشگاه تلاش شد تا نسبت به شبیه‌سازی حرکت حشراتی که می‌توانند از دیوار، سطوح ناهموار و ناصاف حرکت کنند و قادر به حرکت به سمت بالا بوده و یا از بالا به سمت پایین آویزان شوند، اقدام شد. از این رو در این پروژه "سوسک آمریکایی" انتخاب شد.

خواجه، اهمیت این شبیه‌سازی را استفاده از حرکات حشرات در توسعه سیستم‌های رباتیکی و مکانیکی دانست و ادامه داد: این کار نیاز دارد تا فرآیند حرکت این جاندار و یا حشره به طور کامل بررسی شود؛ چراکه هیچ‌گاه نمی‌توان تنها بر اساس دسترسی به فرمولاسیون ماده چسبنده حشرات اقدام به شبیه‌سازی کرد و نیاز به شناخت ماهیت این حشره داشتیم.

دانش‌آموخته دانشگاه تهران با اشاره به شبیه‌سازی مکانیزم استفاده از انگشت دست انسان در زمانی که از دیوار بالا می‌رود، با تاکید بر اینکه مشخص است که بدن نمی‌تواند با هر فرمی از دیوار بالا برود، اظهار کرد: از این رو نیاز است تا با بررسی جزئیات حرکات، مشخص شود که در هر شرایطی جاندار از کدام بخش از بدن خود استفاده می‌کند.

خواجه با بیان اینکه در این مطالعات ما نیز مطالعات گسترده‌ای بر روی حرکات سوسک اجرایی کردیم، خاطر نشان کرد: برای این منظور محیط آزمایشگاهی را به گونه‌ای ایجاد کردیم که بتوانیم مکانیزم حرکتی سوسک را هم در فضای باز و هم در فضای آزمایشگاهی شبیه‌سازی کنیم.

به گفته وی به منظور بررسی مکانیزم حرکتی بدن سوسک در فضای آزمایشگاهی، سیستمی طراحی شد تا سوسک بر روی صفحات مختلف راه برود. این سیستم به گونه‌ای طراحی شد که امکان تغییر شکل و زاویه سطح را داشته باشد، ضمن آنکه امکان تغییر شرایط آب و هوا، میزان رطوبت و سرعت باد در آن فراهم شده است.

خواجه با تاکید بر اینکه در حین حرکت سوسک بر روی این سطوح، از زوایای مختلف از آن فیلمبرداری شد، اظهار کرد: فیلمبرداری از 3 جهت بر حرکات سوسک زوم می‌شد و از این طریق حرکات پای سوسک، تغییر حرکات آن و اینکه در چه زاویه‌ای چه واکنشی نشان می‌دهد و در کجاها از قلاب و یا چسب موجود در پای خود استفاده می‌کند و نحوه ترکیب حرکات پاهای آن را مورد بررسی قرار دادیم.

 

به گفته محقق این طرح، در این مطالعات جزئیات ترکیب پاها، مکانیزم گام برداشتن، نوع حرکت مفاصل سوسک از زوایای مختلف مورد بررسی قرار گرفت و حرکات این حشره در شرایط مختلف شبیه‌سازی و با میزان رطوبت‌های مختلف آزمایش شد.

خواجه با بیان اینکه بر اساس داده‌های به دست آمده از این مطالعات متوجه شدیم که در چه زمانی سوسک از چه مکانیزمی برای حرکت استفاده می‌کند، گفت: در این مطالعات ما به جای سطوح طراحی شده، سوسک را بر روی شیشه قرار دادیم تا ببینیم این حشره تا چه زاویه‌ای بالا می‌رود، ضمن آنکه در یکی از آزمایشات به این جاندار زمانی که از سطح شیب‌دار بالا می‌رود، یک نیروسنج متصل کردیم تا ببینیم چه نیرویی اعمال می‌شود تا از سطح شیب‌دار بالا برود.

 

طراحی سیستمی برای تصویربرداری از حرکات سوسک

وی اضافه کرد: پس از هر دو هفته که فیلمبرداری صورت می‌گرفت، 3 تا 4 ماه بر روی این فیلم‌ها تحلیل صورت می‌گرفت و اسلاید به اسلاید تغییرات بدنی سوسک را مورد بررسی قرار دادیم.

 

این محقق دانشگاه تهران، با اشاره به سیستم‌های"تراکینگ" موجود برای شبیه‌سازی حرکات، افزود: این سیستم‌ها پس از دریافت حرکات مختلف، آن را شبیه‌سازی می‌کند، ولی این سیستم برای این مطالعات جوابگو نبود؛ چراکه وقتی از موضوعی تراک می‌شود، باید یک نقطه‌ای متضاد با سایر نقاط تعریف شود؛ از این رو ما در این مطالعات بدن سوسک را مارک کردیم و سپس سیستم تراکینگ اتوماتیک را بر روی بدن سوسک قرار دادیم تا حرکات این حشره را بگیرد.

 

مارک‌گذاری بر روی بدن سوسک برای سیستم تراکینگ

وی اضافه کرد: ولی مشکلی که وجود داشت، این بود که بعد از چندین فریم سیستم تراکینگ بنا به دلایلی همچون کم بودن نور، حرکات موجود در محیط را به جای نقطه کانونی بدن سوسک در نظر می‌گرفت؛ از این رو چندین ماه تلاش کردیم که این سیستم تصویربرداری را اتوماتیک کنیم که موفق نشدیم و در نهایت پس از 4 سال و نیم به سیستم تصویربرداری کنونی رسیدیم.

به گفته این محقق در حال حاضر یک سیستم ساده تصویربرداری برای برداشت حرکات حشرات در دنیا موجود است و این در حالی است که سوسک دارای 6 نقطه مفصلی بر روی 6 پا است و تصویربردای همزمان از 6 مفصل با سیستم‌های تراکینگ امکان‌پذیر نیست؛ چراکه در جاهایی که سوسک می‌خواهد تغییر مسیر دهد، به دلیل وجود 6 نقطه کانونی این نرم‌افزار خطا می‌دهد.

خواجه ادامه داد: برای حذف این خطاها جهت شبیه‌سازی حرکات انسان از طریق این نرم‌افزار، پین‌هایی بر روی مفاصل سوسک نصب کردیم و دوربین بر اساس سنسورهایی که دارد، اقدام به تصویر برداری پین‌های نصب‌شده کرد. این پین‌ها برای حشرات، بزرگ هستند و در ابعاد میکرو و نانو نیستند، ضمن آنکه دوربین‌ها نیز قابلیت دنبال کردن پین‌های با ابعاد نانو را ندارند.

این محقق، با بیان اینکه از آنجایی که کار فیلمبرداری از حرکات سوسک دستی صورت گرفت که بسیار زمان بر بود، ادامه داد: در تحلیل‌هایی که بر روی اسلایدهای به دست آمده داشتیم، تفاوت حرکات چندین سوسک را مورد بررسی قرار دادیم تا نتایج آزمایش‌های انجام شده از اعتبار مناسبی برخوردار باشد.

وی تاکید کرد: برای تصویربرداری از دوربین پرسرعت استفاده شده است.

یافته‌های نوینی که به دست آمده

خواجه، تعیین مکانیزم حرکت سوسک و ترکیب 6 پای آن زمانی که قلاب می‌شود را از دستاوردهای این مطالعات دانست و خاطر نشان کرد: تاکنون در دنیا محققان بر این باور بودند که شرایط حرکات پای حشرات 6 پا یکنواخت است، ولی ما دریافتیم که نحوه گام برداشتن این حشرات بسته به شرایط، متفاوت است. به این معنا با توجه به زاویه و شیب سطح، ترکیب حرکات پا تغییر خواهد کرد.

وی، این تغییر رفتار حشرات 6 پا را در این دانست که در دوره تکاملی، این حشره حس کرده است که اگر ترکیب حرکات پای خود را تغییر ندهد میزان مصرف انرژی افزایش خواهد یافت و یا بهره‌وری لازم را ندارد؛ از این رو به چسب بیشتری نیاز دارد و برای افزایش بهره‌وری از روش‌های دیگری استفاده کرده است.

خواجه، نحوه بالا و پایین کردن دست و پا در حرکت از سطوح مختلف را از دیگر یافته‌های این مطالعات نام برد و یادآور شد: تاکنون در منابع علمی نحوه استفاده از مکانیزم حرکت دست و پای حشرات 6 پا اعلام نشده بود. ضمن آنکه دریافتیم حرکت از یک سمت بدن به سمت دیگر نیازمند حرکتی ضروری است که تا به امروز محققان به آن توجه نکرده بودند.

 

وی با بیان اینکه انتهای دو پای جلوی حشراتی که از دیوار بالا می‌رود، دو چنگک وجود دارد و این چنگک‌ها در جاهایی آزاد و چسب را رها می‌کنند، افزود: علاوه بر آن فرکانس تکان خوردن حرکتی سوسک را با توجه به حرکات پاهای آن به دست آوردیم که در زوایای مختلف چه فرکانسی دارد.

مجری طرح با بیان اینکه در دنیا بر اساس حرکات سوسک ربات‌هایی ساخته شده است، گفت: ما در این پروژه مدل سازی کردیم تا بتوانیم از این داده‌های به دست آمده در طراحی سیستم‌های رباتیکی بهره ببریم.

به گفته این محقق، مهمترین یافته این مطالعات، پیدا کردن مکانیزم حرکتی سوسک است که از آن برای چسبندگی استفاده می‌کند.

دلایل تمرکز مطالعات بر روی سوسک

خواجه در پاسخ به این سوال که چرا در این تحقیقات از سوسک استفاده شد، در حالی که حلزون نیز این ماده چسبنده را در زمان حرکت رهاسازی می‌کند، پاسخ داد: ما باید حشراتی را انتخاب می‌کردیم که فراوانی داشته باشد، ضمن آنکه ما علاقه‌ای برای الهام گرفتن از حشره‌ای مانند حلزون در طراحی ربات نداریم، چون حشره کم سرعتی است و خصوصیاتی که مد نظر ما است را به ما ارائه نمی‌دهد، ضمن آنکه به میزان زیادی از چسب استفاده می‌کند.

وی حلزون را یک حشره بسیار پرهزینه برای حرکت توصیف کرد و یادآور شد: حلزون بعد از طی مسافت کوتاهی، تغذیه می‌کند تا مجدداً بتواند حرکت کند ولی ما در طراحی به دنبال یکسری خصوصیات هستیم. مثلاً ما برای شبیه‌سازی پرنده‌ها به دنبال تحلیل حرکات مرغ نیستیم که سیستم بدنی آن برای پرواز مناسب نیست.

خواجه با بیان اینکه در شبیه‌سازی، جاندارانی با حداکثر سرعت که کمترین میزان انرژی را نیاز داشته باشد و کمترین ماده مصرفی (چسب) استفاده کند، انتخاب می‌شود، اظهار کرد: سوسک در 80 درصد صعود خود از چنگک استفاده می‌کند و در جاهایی که گیر می‌کند، به ناچار از چسب خود بهره مند می‌شود و میزان چسبی که در این مواقع استفاده می‌کند، به اندازه‌ای ناچیز است که می‌تواند به مدت 3 روز تغذیه نکند و به حرکت خود ادامه دهد.

خواجه، عمر بالای سوسک آمریکایی را از دیگر دلایل استفاده از این حشره در مطالعات خود نام برد و افزود: سوسک با توجه به عمر بالایی که دارد، با شرایط محیطی و طبیعت سازگار شده است و در هر شرایطی می‌تواند زندگی کند و این امر نشان می‌دهد این حشره دارای کمترین میزان مصرف انرژی و طول عمر بالایی است.

چرا سوسک در زمان راه رفتن نیاز به چنگک و چسب دارد

این دانش‌آموخته دانشگاه تهران در خصوص اینکه چرا سوسک در زمان راه رفتن به چنگک و چسب نیاز دارد، توضیح داد: سوسک در زمان بالا رفتن از سطوح شیب‌دار نیاز به نیروی بیشتری دارد که از چنگک موجود در پاهای خود استفاده می‌کند.

وی با بیان اینکه چنگک سوسک در بدترین حالتی که امکان فرو بردن در سطح را نداشته باشد، باید به اندازه چندین میکرون در سطح فرو برود، یادآور شد: اگر سطحی مانند شیشه بسیار صاف و سخت باشد که امکان فرو بردن چنگک در آن نباشد، این حشره از چسب استفاده می‌کند و بالا می‌رود.

این محقق با بیان اینکه این چنگک بر روی هر 6 پای این حشره وجود دارد، اظهار کرد: شبیه‌سازی که منطبق بر این حرکت سوسک نباشد، مصرف انرژی آن مانند این موجود به تکامل کامل نرسیده است.

مطالعات دنیا بر روی شبیه‌سازی سوسک

این محقق دانشگاه تهران با اشاره به مطالعات شبیه‌سازی انجام شده در دانشگاه‌هایی چون برکلی، هاروارد (مطالعه بر روی حشره‌ای که پرواز می‌کند) و دانشگاه MIT (شبیه‌سازی حیوانات) و ناسا اشاره کرد.

 

وی فاز توسعه‌ای این مطالعات را طراحی و ساخت ربات‌هایی با الهام از حرکات سوسک در دوره پسا دکتری دانست و گفت: بخشی از مطالعات در ایران انجام خواهد شد.

خواجه، ساخت چنین ربات‌هایی را بسیار پر هزینه دانست و گفت: برای پروژه طراحی و ساخت ربات حشره در دانشگاه هاروارد، بودجه‌ای بالغ بر چند صد هزار دلار در نظر گرفته شد.

کاربرد مطالعات بایو میمتیک در جامعه علمی

محقق این طرح با تاکید بر اینکه مطالعات در این حوزه در لبه‌های دانش قرار دارد و یافته‌های آن نیز در پیشبرد علم بسیار مؤثر است، اظهار کرد: سوالی که در این زمینه مطرح می‌شود، این است که چرا از عصر حجر تا کنون همچنان از چرخ استفاده می‌شود؟ انسان یاد گرفته است که وقتی کسی ایده‌ای ارائه می‌دهد دیگر به سراغ کارهای نو نمی‌رود و این در حالی است که یکسری ایده‌ها هستند که تفکر و فناوری را توسعه می‌دهند و آینده را به جلو می‌برند.

انتهای پیام/

بازگشت به صفحه رسانه‌ها

R41383/P/S9,1299/CT12

منبع: تسنیم

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

تفسیر موضوعی به ابتذال کشیده شده و نسبتی با تئوری شهید صدر ندارد

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست هم‌اندیشی «کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی»، 31 اردیبهشت، در سالن نشست‌های بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن برگزار شد.

سیدهدایت جلیلی، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی در این نشست با موضوع «تفسیر موضوعی به منزله گونه‌ای تفسیر کاربردی» به ایراد سخن پرداخت و در ابتدا با ابراز نگرانی به یک مسئله بیان کرد: در اینجا نگرانی خودم را اعلام می‌کنم که ما در فرسودن مفاهیم نو و ارزشمند تخصص داریم که در جهت‌های دیگر جان‌بخش بوده اما به دست ما که رسید، آنها را فرسوده کرده‌ایم و به یک معنا آن مفاهیم را به ابتذال کشانده‌ایم. یکی از نگرانی‌های من نیز کاربردی‌سازی است که ممکن است همین سرنوشت را دچار شود. در ادامه مثال سبک زندگی که بین دو نماز، نظریه‌پردازی می‌کنیم، در مورد کاربردی‌سازی نیز نگران هستم که این سرنوشت را پیدا کند.

وی تصریح کرد: چیزی که در ارتباط با بحث کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی مطرح است اینکه به‌جا می‌دانم بحث کنیم که متعلَق کاربردی‌سازی چیست و چه چیزی را می‌خواهیم کاربردی‌سازی کنیم. ما مطالعات قرآنی را می‌خواهیم کاربردی کنیم یا قرآن را؟ هر کدام از این‌ها مسیر و سرنوشت متفاوتی دارند. لذا این یک بحث مهمی است که مشخص کنیم، کدام سَر را می‌خواهیم بتراشیم.

جلیلی در ادامه افزود: مسئله دیگر، بحث این است که مطالعات کاربردی، با مطالعات کاربردی‌سازی متفاوت است. در واقع شاید سه چیز جدا داشته باشیم و تصورم این بود و هست که در کنار مطالعات بنیادی و پایه‌ای، یک نوع مطالعات را به نام مطالعات کاربردی طرح کنیم، و در کنار این مفهوم جدید نیز کاربردی‌سازی را داریم. با جست‌وجو فهمیدم کاربردی‌سازی نیز تبدیل به نوعی مطالعات شده و شاید به یک معنا ضلع سومی آفریده شده و تا حدی که من دیده‌ام به نظر می‌آید که شاید همین کاربردی‌سازی در پی این است که پیوندی بین مطالعات پایه و نظری با مطالعات کاربردی‌سازی ایجاد کند. لذا خود این نیز مطالعه و دانشی است که قصدش انتقال دانش به سمت کاربرد است.

وی تصریح کرد: اگر مطالعات قرآنی را بخواهیم کاربردی کنیم، باید ببینیم درک ما از مطالعات قرآنی چیست و کاربردی‌سازی آن نیز تابع تلقی ما است. خود مطالعات قرآنی عنوانی است برای مجموعه‌ای از مطالعات که شبیه لحاف چهل تکه است که به لحاظ روش و مبانی تفاوت دارند و کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی، به انواع مطالعاتی که ذیل عنوان عام مطالعات قرآنی قرار گرفته است مربوط می‌شود.

جلیلی افزود: اما مگر مطالعات قرآنی کاربردی نیستند که بخواهیم آنها را کاربردی کنیم؟ به چه معنا کاربردی نیستند؟ این نیز جای تامل دارد و در ادامه نیز بحث امکان کاربردی کردن و مطلوبیت آن نیز بحث می‌شود. به نظر من، آخرین نکته که در این زمینه جای سؤال دارد، جهت کاربردی‌سازی است. چه بسا صرف کاربردی‌سازی خیلی مطلوب نباشد. می‌شود کاربردی‌سازی اتفاق بیفتد که اصلا مطلوب نباشد و فاجعه هم باشد. پس صرف کاربردی‌سازی به خودیِ خود مطلوبیت ندارد و آنچه مطلوبیت می‌دهد، جهتی است که دنبال می‌کند. گاهی یک مطالعه کاربردی است اما نه آن کاربردی که مد نظر و مورد نیاز ما است. بنابراین تغییر کاربرد نیز موضوعیت پیدا می‌کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه افزود: دیدگاه افرادی مانند گادامر، این است که ما به یک امری که مرکب از سه عنصر است، عنوان فهم می‌گذاریم، در حالی که فهم در عین حال که فهم است، تفسیر نیز هست و در عین حال که این فهم تفسیر است، جنبه کاربردی هم دارد. لذا کاربردی است و می‌گوید فهم، همزمان نه در عالم خارج، بلکه در ذهن ما است که آن را تفهیم می‌کنیم، اما در واقعیت، یک چیز است و سه ضلع فهم و تفسیر و کاربرد مطرح است که طبیعتا همان لحظه که یک متن را می‌فهمیم، در عین حال تفسیر هم می‌کنیم و در عین حال به گونه‌ای تفسیر می‌کنیم که جنبه کاربردی نیز به آن می‌دهیم، چون مفسر در واقعیتی است که نوع کاربرد او را نیز روشن می‌کند.

وی تصریح کرد: اگر این مسئله موضوعیت داشته باشد، همه تفاسیر به نوعی کاربرد دارند و به این معنا، کاربردی کردن مسئله است و این سؤال مطرح است که تفسیر کاربردی شود، یعنی چه؟ ما به تعبیر ابوزید، جامعه و فرهنگ و تمدنمان متن‌محور است والبته نیاز به توضیح هم ندارد. تمدن و فرهنگ ما، متن‌محور است و این جامعه بر مدار تفسیر و تاویل هم خواهد رفت، چون آن روی سکه متن، تفسیر و تاویل است و هر کجا اینچنین باشد، روش‌های تفسیری هم موضوعیت پیدا می‌کنند و وضع موجود ما، چه خوب و چه بد، ناشی از تفسیر ما است. وضع مطلوب نیز در گرو تفسیر مطلوب است.

جلیلی بیان کرد: بنابراین، همه ابعاد زندگی ما، اعم از فردی و جمعی در این وضعیت کنونی که داریم، تحت تاثیر تفسیر است. اگر وضع مطلوب است به پای همین تفسیر می‌نویسیم و برعکس. اگر به دنبال تغییر هستیم که وضع مطلوبی پیدا کنیم نیز از رهگذر تفسیر است. لذا کاربرد تفسیر، به هیچ وجه ضلع کوچکی از اضلاع زندگی ما نیست. بلکه همه وجود ما را در بر‌ می‌گیرد. لذا اگر آمدیم و گفتیم که تفاسیر سه ضلع دارند، یکی کاربرد است و تفسیر در ساحت‌های مختلف، این مقدار محوریت دارد، طبیعتا کاربرد تفسیر برای ما روشن می‌شود که چقدر مه ماست.

وی در ادامه افزود: تفسیر موضوعی، به عنوان گونه‌ای از تفسیر می‌تواند آن دغدغه‌های کاربردی‌سازی را تامین کند و طبعا ما، البته تلقی‌های مختلفی از تفسیر موضوعی داریم. آنچه مد نظر است، تلقی و تفسیری است که محمدباقر صدر، از تفسیر موضوعی دارد و اگر بخواهیم به نزدیک‌ترین عبارت آن تلقی را ارجاع دهیم، همین مورد حرکت از جامعه به سوی متن مقدس است و تمام دغدغه‌ای که در روایت محمدباقر صدر از تفسیر موضوعی وجود دارد، همین نکته است که کوشیده تا این جمله کاربردی از متن را تامین کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی بیان کرد: متاسفانه در این چند دهه اخیر، تفسیر موضوعی به ابتذال کشیده شده است و این نیز جزء همان مفاهیمی است که آن را فرسوده‌ کرده‌ایم. تفسیر موضوعی، آنگونه که شهید صدر مطرح می‌کرد، تاحد زیادی پیرو پیدا نکرد و وقتی در دسترس دیگران قرار گرفت، آن را به مسیرهای دیگری بردند. یک نمونه، آیت الله معرفت است که کتاب التفسیر و المفسرون را دارند که در وقتی تفسیر موضوعی را بحث می‌کنند، تحت تاثیر صدر هستند، اما این کتاب را شاگردان ایشان ترجمه کردند که با نظارت ایشان بوده است و عنوان آن نیز تفسیر و مفسران شد. اما بخش تفسیر موضوعی پس از ترجمه، دگرگون شده است و در این تلقی دوم که آیت‌الله معرفت از تفسیر موضوعی ارائه می‌کند اینگونه است که تفسیر موضوعی گسترش زیادی پیدا می‌کند و حتی مباحث علوم قرآنی را نیز در بر می‌گیرد.

وی در ادامه افزود: ایشان می‌گوید که ناسخ و منسوخ نیز تفسیر موضوعی است اما اگر یک کسی بخواهد تفسیر موضوعی را اینقدر توسعه مفهومی بدهد، آن دغدغه صدر را از دست می‌دهد. در دغدغه صدر، تفسیر موضوعی یک حرکتی است که از متن جامعه شروع می‌کنیم. در تلقی صدر، تفسیر موضوعی دو رکن معرفتی دارد؛ یکی معارف بشری است و یکی نیز رکن درونی است که می‌شود متن. ایشان می‌گوید که یک مفسر موضوعی، وظیفه‌اش این است که در مورد رکن بیرونی، همه داشته‌های عصر خود را با خود داشته باشد و با سؤالات و اندیشه‌های روز آشنا شود و آن پرسش‌ها را با قرآن در میان بگذارد.

جلیلی بیان کرد: به تعبیر بنده، در تلقی صدر، مفسر موضوعی، حلقه واسطی است که دو رکن بیرونی و درونی را به گفت‌وگو وا می‌دارد. از رکن بیرونی پرسش‌ها را دریافت می‌کند و در رکن درونی پاسخ‌ها را جست‌و‌جو می‌کند و سعی دارد که از متن مقدس، پاسخ‌های در خور آن پرسش‌ها را به فراخوری که دارد، استخراج کند و با این تلقی، تفسیر جنبه عصری پیدا می‌کند و ناظر به نیازهای روز می‌شود. به این معنا قرآن از طاقچه پایین می‌آید و در صحنه برخورد اندیشه‌ها قرار می‌گیرد. از ضلع دیگر نیز همین است و کسی مانند صدر قائل است که یک مفسر موضوعی باید در میدان کوشش‌ها وتلاش‌های اجتماعی حضور یابد و با معضلات و گره‌های جامعه خودش آشنا بشود و نسبت به آنها اشراف داشته باشد و آن معضلات و گره‌ها را نیز به قرآن عرضه کند.

وی در ادامه تصریح کرد: در اینجا نیز مفسر موضوعی پل ارتباط بین جامعه و متن قرآن است که معضلات را بگوید و از متن قرآن، راه حل‌ها را استخراج کند و به جامعه عرضه دارد. از این زاویه که به تفسیر موضوعی نگاه کنیم، قرآن کاملا کاربردی می‌شود و از بحث‌های انتزاعی بیرون می‌آید و خود را در معرض پاسخ‌گویی قرار می‌دهد. لذا این تفسیر، چنین ظرفیتی دارد، اما این ظرفیتش را نشان نداده و طی این چند دهه، سرِ زا، رفته است و وقتی تفسیر موضوعی به دست امثال بنده بیفتد، به این دلیل که رکن بیرونی ما ضعیف بود و حضور در متن اجتماعی ضعف داشت و ما بودیم و این متن، لذا نتوانست دیالوگی که بین رکن بیرونی و رکن درونی است برقرار کند و گفت‌وگو تبدیل به منولوگ شد. لذا تفسیر موضوعی‌هایی بیرون آمد که فقط اسم آنها تفسیر موضوعی است و آن دغدغه‌ای صدر و مطهری را پوشش نمی‌دهد.

این عضو هیئت علمی دانشگاه بیان کرد: مشکل اصلی مطالعات قرآنی، در تفسیر، مشکل ناکارآمدی یا بدکارکردی است. ما اگر مطالعات قرآنی را کارآمد کنیم، چه بسا به چیزهایی که دغدغه داریم نیز پاسخ می‌دهیم. تعبیری به کار می‌برم که بی‌رحمانه است اما اینگونه است که تفسیر علیه متن شده است. ما متاسفانه اکثر تفاسیرمان، علیه متن است. یعنی آن اهدافی که متن در نظر داشته و برای آن آمده است، اگر همان‌ها را در نظر بگیریم و ترازو کنیم و تفاسیر خود را در طی قرن‌ها بسنجیم، نتیجه‌اش بیشتر تاسف‌آور است. از مسیر متن عبور کرده‌ایم و هر کسی دغدغه‌های خود را در متن جست‌وجو کرده است.

جلیلی در انتها گفت: به نظر بنده بسیاری از تفاسیر که با آنها رو‌به‌رو هستیم که فرد در موقعیت قرار گرفته که آن موقعیت رنگ‌و‌بوی خود را به تفسیر داده است، اما نیاز جامعه را برآورده نمی‌کند. باید در موقعیت نیاز باشیم و در آن موقعیت به تفسیر متن بپردازیم و از رهگذر آن، جنبه کاربردی که جهت مناسب دارد، تامین شود.

انتهای پیام

مسافرین کلیپ تک‌خوانی یک زن در روستای ابیانه احضار شدند

حمله پادشاه عربستان به ایران و دعوت از سران عرب برای بررسی تنش در خلیج فارس| عربستان خواهان جنگ نیست| عادل الجبیر: عربستان دست‌هایش برای صلح به سوی همه دراز است

علت گریه کردن بعد از رابطه جنسی چیست؟

منبع این خبر، وبسایت tn.ai است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۳۷۶۶۷۷۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • دانستنی‌هایی درباره زنبور‌های بی‌عسل
  • دانلود؛ حرکات برتر هفته 38 لالیگا (2018/19)
  • درمان رگ به رگ شدن (کشیدگی) کمر با استراحت، فیزیوتراپی، دارو و ورزش
  • حمله سوسک و زنبور
  • گیتا علی‌آبادی بار دیگر مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد
  • دانستنی‌های جالب درباره زنبور‌های بی‌عسل که شاید ندانید
  • علمی می‌تواند کاربردی شود که با دیگر علوم تعامل داشته باشد/مراد از کاربردی‌سازی مطالعات قرآنی مهندسی قرآن نیست
  • زنبورهای بی‌عسل مزاحم نیستند
  • تعیین تکلیف انحلال «پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش» توسط سازمان استخدامی
  • فواید شیردهی برای مادر
  • حرکات دشمن در عمق مرز‌ها را بصورت شبانه‌روزی رصد می‌کنیم
  • فرمانده قرارگاه پدافند هوایی: حرکات دشمن در عمق مرزها را بصورت شبانه‌روزی رصد می‌کنیم
  • مدل سه‌بعدی سلول سرطانی برای مطالعات دارویی ارائه شد
  • پس از ملخ و پروانه حالا نوبت سوسک و زنبور است!
  • ارائه مدل سه‌بعدی سلول سرطانی برای مطالعات دارویی
  • مصرف روزانه یک تخم مرغ سکته مغزی را افزایش نمی دهد
  • شیردهی باعث سلامت قلب مادر می‌شود
  • شیردهی موجب سلامت قلب مادر می‌شود
  • ممنوع‌التصویری، خاتمی را تبدیل به یک نماد کرده است/ قوه قضائیه می‌تواند نقش مهمی در گفت‌وگوی ملی برعهده بگیرد/ ممکن است حرکات ترامپ به افول آمریکا بینجامد