کوروش احمدی، عضو سابق نمایندگی ایران در سازمان ملل در گفت‌وگو با «شرق» به مقوله اخراج بولتون پرداخت و آورد: سرانجام جان بولتون نیز به فهرست طولانی برکنارشده‌های دولت ترامپ اضافه شد. بعد از امثال رکس تیلرسون، وزیر خارجه و جیمز متیس، وزیر دفاع، مشاور امنیت ملی و جنگ‌طلب معروف واشنگتن نیز با رویکرد سیاست خارجی دونالد ترامپ به اختلاف رسید و حکم خروج را از او گرفت.

رویکرد مشهور او در ترجیح گزینه‌های خصمانه و نظامی به گزینه‌های دیپلماتیک از یک‌سو و تمایل آشکار و قدیمی‌اش به تحریم و حتی درگیری نظامی با ایران از سوی دیگر باعث شد خبر اخراج او بسیاری را به گمانه‌زنی درباره رویکرد کاخ سفید ترامپ در قبال ایران در ادامه راه بیندازد؛ به‌خصوص روابط نزدیک و قدیمی او با منافقین در این زمینه حائز توجه بود. او حتی در اجلاس سال گذشته این سازمان تروریستی، وعده داده بود که پیش از سال ۲۰۱۹ با اعضای این سازمان در تهران اجلاس بعدی را برگزار خواهد کرد و نظام جمهوری اسلامی چهلمین سالگرد خود را نخواهد دید!

دراین‌باره و درباره احتمالات پیش‌رو در چالش‌های بین ایران و آمریکا با کوروش احمدی، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی گفت‌وگویی داشته‌ایم. احمدی، دیپلماتی است که سال‌ها در نهاد نمایندگی ایران در سازمان ملل مشغول به کار بوده ‌است.

گزیده ای از این گفت وگو در ذیل آمده است:

‌بالاخره بولتون از تیم ترامپ کنار گذاشته شد. شما علت‌های اصلی این اخراج را در چه می‌دانید؟

روشن است. بولتون مواضعی متفاوت با مواضع ترامپ داشت؛ به این معنی که در ارتباط با اغلب مسائل جاری سیاست خارجی آمریکا تندروتر از ترامپ بود. این اختلاف در مواضع به نحو فزاینده‌ای در چند ماه اخیر رو به افزایش داشت و در حال آشکارشدن بود. ظاهرا بولتون به تعبیر خودش با «توافقات غیرعاقلانه» با دشمنان آمریکا مخالف بود و ترامپ که در چارچوب قول‌های انتخاباتی‌اش در پی اجتناب از جنگ و کاهش حضور نظامی آمریکا در کشورهای خارجی است، راهی جز اعمال فشارهای غیرنظامی و نیل به توافق از طریق این فشارها نمی‌بیند. بنابراین هدف نهایی ترامپ که توافق با دشمنان است با هدف بولتون که به‌زانودرآوردن مخالفان و استفاده از نیروی نظامی در صورت لزوم است، در تقابل قرار گرفتند. این تقابل در ارتباط با توافق با طالبان و ملاقات با سران آنها اوج گرفت و ظاهرا درز اخباری توسط بولتون مبنی‌بر مخالفتش با توافق با طالبان و ملاقات با سران آنها پر کاهی بود که نهایتا کمر شتر را شکست. ترامپ طی چند ماه اخیر علنا نشان داده بود که با بولتون اختلاف‌نظر دارد، از جمله یک‌بار گفت: «اگر دست جان بود، ما الان درگیر چهار جنگ جدید بودیم».

‌ چقدر موضوع ایران در این اخراج تأثیر داشت؟ آیا این را می‌توان به معنای تعدیل سیاست دولت ترامپ در مورد ایران دانست؟

ایران نیز در کنار افغانستان، ونزوئلا، روسیه و کره شمالی یکی از چند موضوعی است که بولتون و ترامپ در مورد آن اختلاف داشتند. مسلم است که بولتون با اصرار ترامپ برای مذاکره با ایران بدون پیش‌شرط مخالف بود. او در گذشته همیشه بر لزوم اقدام برای «تغییر رژیم» در ایران و بمباران ایران تأکید کرده بود. بعید می‌دانم به‌خاطر صرف خروج بولتون از گردونه بتوان از تغییر یا تعدیل سیاست همیشگی ترامپ در مورد ایران سخن گفت. در ماه‌های اخیر که اختلافات بولتون با ترامپ بیش از پیش آشکار می‌شد، همچنین نشانه‌های فزاینده‌ای مبنی‌بر مسلط‌بودن شخص ترامپ بر روند تصمیم‌گیری‌ها نیز دیده می‌شد. ترامپ به دفعات ثابت کرده که نقش اصلی را در تصمیم‌گیری دارد. حتی در مواردی اعضای اصلی تیم امنیتی او از طریق رسانه‌ها از تصمیمات او مطلع شدند. نمونه‌های زیادی را در این رابطه می‌توان مثال زد؛ از جمله موافقت با ملاقات با رهبر کره شمالی، اعلام تعلیق مانورهای نظامی آمریکا و کره جنوبی، اعلام خروج از سوریه و بسیاری تصمیمات دیگر که او از طریق توییت اعلام می‌کند.

‌جایگزین بولتون می‌تواند نشانه‌ای در مورد سیاست پیش‌رو باشد. گزینه‌ای تاکنون مطرح یا گمانه‌زنی می‌شود؟

با توجه به آنچه گفتم، روشن است که سیاست خارجی ترامپ بیش از پیش شخصی شده است و بولتون از طریق تلاش برای تخریب شورای امنیت ملی آمریکا اتفاقا به روند شخصی‌ترشدن سیاست خارجی ترامپ کمک کرد. او با تلاش برای کاستن از شمار جلسات شورا و نیز کم‌کردن شمار شرکت‌کنندگان در این جلسات اندک و... کوشید خود را جایگزین این شورا کند و البته این چیزی بود که با میل ترامپ به شخصی‌سازی روند تصمیم‌گیری در سیاست خارجی همسو بود، بنابراین بسیار بعید است که جایگزین بولتون بتواند نقشی بیش از نقش سه سلف خود؛ یعنی فلین، مک‌مستر و بولتون در شکل‌دادن به سیاست خارجی آمریکا ایفا کند. در شرایطی که پمپئو بیشتر همسو با ترامپ و مطیع اوست، حذف بولتون درواقع به معنی حذف آخرین بندها از دست‌وپای ترامپ و بازشدن میدان برای جولان غرایض متناقض اوست. به قول مارتین ایندیک که دیروز به نیویورک‌تایمز گفت؛ از این پس ترامپ خود مشاور امنیت ملی خود خواهد بود. اگرچه روند حذف نهادهای مسئول سیاست خارجی مانند وزارت خارجه از روند تصمیم‌گیری از قبل شروع شده بود، فکر می‌کنم با حذف بولتون این روند تقویت می‌شود.

‌چیزی تا برگزاری مجمع سالانه سازمان ملل نمانده، آیا ترامپ خواسته با این اقدام نشانه یا پیامی به ایران بفرستد؟ با توجه به اینکه آقای ظریف چندین ماه در مورد تیم «بی» صحبت می‌کنند؟

فکر نمی‌کنم این تحول ربط خاصی به ایران داشته باشد. بولتون تقریبا در همه حوزه‌ها، از جمله کار با پوتین، با ترامپ اختلاف‌نظر داشت. البته نکته مثبت این تحول برای ما این است که یک دشمن سرسخت ما که با منافقین و دیگر مخالفان رابطه داشت دیگر در کاخ سفید نخواهد بود.

‌احتمال ملاقات روحانی و ترامپ در مجمع عمومی، موضوع گمانه‌زنی افکار عمومی است. شما پیش‌تر در مصاحبه‌ها و یادداشت‌ها روی خوشی به این ملاقات احتمالی نشان ندادید، اکنون چطور؟ فضا تغییری کرده؟

امکان ملاقات روحانی با ترامپ کمتر تحت‌تأثیر روابط دو کشور و تحولاتی از این قبیل و بیشتر موکول به اجماع در داخل ایران از یک‌سو و آمادگی آمریکا برای توجه به خواست‌های ایران در مورد بازگشت به برجام و تعلیق یا تعدیل تحریم‌ها از سوی دیگر است. مادامی که اجماعی در داخل کشور ما برای انجام مذاکره با آمریکا وجود ندارد، هرگز ملاقات یا مذاکره‌ای با آمریکا صورت نخواهد گرفت و مهم نیست که چه کسی در کاخ سفید هست یا نیست. درواقع سؤال باید این باشد که آیا حذف بولتون تأثیری در شکل‌گیری اجماع در داخل ایران برای مذاکره خواهد داشت یا خیر. حذف بولتون باید امری را که تقریبا از ابتدا مسلم بود و من هم بارها بر آن تأکید کرده بودم؛ یعنی محوریت ترامپ در تصمیم‌گیری‌ها برای همه در ایران ثابت کرده باشد. به‌علاوه، عدم حضور یک افراطی در کاخ سفید ممکن است تأثیراتی در نحوه نگرش به موضوع در داخل ایران به‌جا بگذارد.

‌اگر ملاقات سران در برنامه نباشد، پیشنهاد شما به‌عنوان دیپلمات، برای استفاده بهتر از فرصت مجمع عمومی چیست؟

مجمع عمومی به یک روتین تبدیل شده: یک سخنرانی در مجمع، چند مصاحبه، چند صبحانه، چند ملاقات گروهی و دوجانبه و مانند اینها و تکرار مواضع همیشگی و اینها البته از نظر دیپلماسی عمومی خوب است، اما امکان گشودن راه‌بندان‌های دیپلماتیک را نمی‌دهد؛ یعنی مادامی که بنا بر کار دیپلماتیک با طرف آمریکایی نیست، مشکل می‌توان انتظار تأثیر عمده‌ای از این اقدامات داشت؛ خاصه آنکه ظاهرا گردوخاک ابتکار فرانسوی نیز فرونشسته است.

‌اگر ملاقات انجام نشود، ایران هم در برجام در حال کاهش تعهدات هسته‌ای است، آن‌گونه که ممکن است اروپایی‌ها را هم در پروسه همراهی از دست بدهد. آیا ما به شرایط سختی که سال‌های پیش گذرانده بودیم و راه‌حلش را در توافق دیدیم برنمی‌گردیم؟

بعید نیست به همان شرایط برگردیم. واقعیت این است که ما اکنون با یک شرایط پارادوکسیکال مواجه هستیم: کاهش تعهدات برجامی ما را به سمت خروج کامل از برجام می‌برد و در این صورت به اعضای کنونی برجام امکان می‌دهد تا برای اعاده قطع‌نامه‌های پیشین شورای امنیت از طریق فعال‌کردن مکانیسم مندرج در بندهای ۱۱ و ۱۲ قطع‌نامه ۲۲۳۱ اقدام کنند. درمقابل اگر روند کاهش تعهدات ذیل برجام را متوقف کنیم، تنها اهرم فشار خود برای واداشتن اروپاییان به اجرای تعهداتشان ذیل برجام و اعمال فشار بر آمریکا را از دست خواهیم داد. نقطه شروع برای مواجهه جدی با این شرایط این است که دریابیم اروپا در این معادله کاره‌ای نیست.

منبع: الف

مطالب پیشنهادی:

پاسخ پرویز پرستویی به فروغی؛ مگر صدا و سیما ارث پدری شماست؟

عکس| مهناز افشار عضو جدید خانواده‌اش را معرفی کرد

درخشش مهدی عبدی در اولین دربی؛ علیپور بعدی متولد شد؟

منبع این خبر، وبسایت www.alef.ir است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۵۰۸۶۸۰۶ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.
خبر بعدی:

شورای روابط خارجی آمریکا: ترامپ در بن بست گیر کرده است !

به گزارش الف شورای روابط خارجی آمریکا در گفت‌گویی  با "فیلیپ گوردون" دیپلمات و از کارشناسان این شورا، نظر وی را در قالب پرسش و پاسخ جویا شده است. شورای روابط خارجی و فیلیپ گوردون در این گفت‌وگو فرض خود را بر دست داشتن ایران در حمله به آرامکو  قرار داده اند. نکته ای که هنوز هیچ سند محکمی برای آن ارائه نشده و مقامات کشورمان با ارسال نامه ای به سفیر سوییس دراین باره این موضوع را تکذیب کرده اند.

 مقامات آمریکایی می گویند برای مقابله با ایران در خلیج فارس و به دنبال حملات هفته گذشته به تاسیسات نفتی عربستان، در حال تشکیل یک ائتلاف هستند. آیا این بدین معناست که صحبت از جنگ در حال کاهش است؟

  آشکار است که پرزیدنت ترامپ بسیار مایل است از سراشیبی شدید ناشی از اقدام نظامی علیه ایران پرهیز کند. دولت ترامپ می داند که خودداری از دادن پاسخ به این حملات، فقط تهران را جسورتر می کند، اما ترامپ این را هم می داند که حمله نظامی به ایران می تواند جنگی گسترده تر، بحران جهانی انرژی، بحران در قیمت بنزین در آمریکا، سرخوردگی در انتخابات، و خشم میان سیاسیون را در پی داشته باشد – که تصور می کردند وی از درگیر شدن در جنگ های بیشتر در خاورمیانه خودداری خواهد کرد. با این توضیح می توان پی برد که چرا ترامپ به رغم سخنان شدیداللحن خود، مردد به نظر می رسد و در پاسخ به این پرسش که چه کسی مسئول حملات است، از بیان صریح جواب خودداری و بر "استقلال" آمریکا در عرصه انرژی تاکید کرده و می گوید به عربستان بستگی دارد که چگونه پاسخ بدهد.

وی با وجود آنکه مدعی است حداکثر فشار را به ایران اعمال کرده، تحریم های جدیدی علیه آن اعلام می کند. لذا به نظر می رسد اگر بتواند، مصمم است از درگیری نظامی خودداری کند.

 بسیاری از کارشناسان می گویند این حملات از منظر تهدیدات علیه انرژی جهانی ، بی نظیر بود. آیا مقامات آمریکایی باید در نشست مجمع عمومی سازمان ملل از فرصت استفاده کرده و تحقیقاتی در این باره انجام دهند؟

حمله به تاسیسات نفتی عربستان که بیش از نیمی از تولیدات روزانه آن را مختل کرد، قطعا بی سابقه بود. ... اما در این مورد،  بیشتر کشورهای جهان می گویند دولت ترامپ با محروم کردن ایران از صادرات نفت، عامل تحریک این بحران است، و در خصوص اعلام مسئولیت حملات، نگران اعتبار خود است، همه اینها یعنی تلاش واشنگتن برای جلب نظر جامعه بین الملل. ولی با توجه به اینکه تحریم های ثانویه آمریکا اقتصاد ایران را شدیدا تحت فشار قرار داده، بعید است که تحریم های بیشتر موثر باشد.

آیا تلاش برای برقراری آتش بس و آغاز روند صلح در یمن، می تواند به کاهش تحریم ها منجر شود؟

جنگ یمن بیشتر رقابتی است بین ایران و عربستان تا اینکه انگیزه مناقشه. ... آتش بس در یمن قطعا برای کاهش تنش ها موثر خواهد بود، و آشکارا به نفع یمنی ها مصیبت زده، اما رقابت گسترده تر منطقه ای همچنان ادامه خواهد یافت. تا زمانی که تهران و ریاض با هم درگیر باشند، متاسفانه تصور صلح در یمن دشوار است.

  آیا برای حفظ توافق هسته ای ایران هیچ دورنمایی وجود دارد؟

  خیر، مگر آنکه یا ایران و یا دولت ترامپ از مواضع خود کوتاه بیایند، که ظاهرا اینگونه به نظر نمی رسد. پرزیدنت ترامپ ظاهرا امیدوار بوده است با نابود کردن توافق هسته ای و اعمال فشار اقتصادی به ایران، تهران به میز مذاکرات بازخواهد گشت و با یک توافق "بهتر" موافقت خواهد کرد، توافقی که در آن برنامه غنی سازی اورانیوم وجود نداشته و ابدی باشد، در آن مساله موشک های بالستیک لحاظ شده و دخالت ایران در امور منطقه پایان یابد. هم اکنون آشکار شده است که چنین انتظاری همواره یک تخیل شیرین بوده است. ایران به جای آنکه به خواسته های آمریکا و یک توافق جدید هسته ای تن دهد، به نظر می رسد این علامت را می دهد که اگر نتواند به خاطر تحریم های آمریکا نفت خود را صادر کند، کاری خواهد کرد که دیگران هم نتوانند.

اکنون ترامپ در موقعیت دشواری است تا یا در مقابله با ایران کوتاه بیاید، یا اینکه به جنگی تن دهد که آشکارا از آن پرهیز می کند – بن بستی که قبل از خروج از توافق هسته ای، می توانست دقیق تر درنظر بگیرد. البته او می تواند کوتاه بیاید و به جای امتیازات ظاهری به ایرانی ها، به توافق هسته ای بازگردد؛ اما این مساله یک چرخش فوق العاده سیاسی خواهد بود.

دیگر خبرها

  • آمریکا در مجمع عمومی سازمان ملل در موضع ضعف قرار خواهد داشت
  • اقدامات گوگل برای ارتقای حریم شخصی کاربران «گوگل مپ»
  • ارتقای تنظیمات حریم شخصی در برنامه نقشه گوگل
  • بیانیه گام دوم و واقعیت‌گرایی در سیاست خارجی
  • فضای بی اعتمادی به امریکا، فرصتی برای گفتمان تعاملی در منطقه
  • واکاوی فضای رسانه‌ای از میزان تاثیرگذاری تحریم‌های جدید بر اقتصاد کشور
  • چطور سیاست ترامپ در قبال ایران به در بسته خورده است؟
  • جنگ‌طلبی که جانشین بولتون شد
  • خوش بینی کره شمالی به ازسرگیری مذاکرات با آمریکا
  • خوش بینی کره شمالی به شروع مذاکرات با آمریکا
  • موافقت مسئولان برای افزایش واردات خودروهای خاص/ مخالف‌خوانی کارگزاران با رانت‌خواری که خودش ساخت/ داعش چقدر ثروت دارد؟
  • ایران با تحریم مذاکره نمی‌کند/ «ماکرون» می‌خواهد زمان بخرد/ «اوبرایان» با همه مواضع سخت‌گیرانه‌اش مانند «بولتون» نیست/ ترامپ در بحرانی خودساخته گرفتار شده است
  • جمهوریخواهان مستاصل، اوضاع به کام دموکرات‌ها
  • اشتباه اصلی سیاست ترامپ درباره ایران چیست؟
  • رسانه‌های اجتماعی و بدیل‌های آن/کریستین فوکس
  • نگاه رسانه های کشور به روابط ایران و آمریکا
  • «تیم B» و آنچه برایش اتفاق افتاد
  • واکنش کره شمالی به اخراج جان بولتون از کاخ سفید
  • انتقاد کاندیدای احتمالی حزب دموکرات در انتخابات آمریکا از سیاست‌های ترامپ درقبال ایران