Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «فارس»
2024-05-06@14:59:14 GMT

توافق دوحه؛ مسیری منتهی به صلح یا ...

تاریخ انتشار: ۳۰ شهریور ۱۳۹۹ | کد خبر: ۲۹۳۶۱۷۰۵

توافق دوحه؛ مسیری منتهی به صلح یا ...

به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، «محمدرضا بهرامی» سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در کابل طی یادداشتی در خبرگزاری طلوع به بررسی ابعاد گفت‌وگوهای صلح در دوحه قطر پرداخت.

در این یادداشت آمده است: مقدمات آغاز مذاکرات بین الافغانی در قطر کماکان در حال پیگیری است. این امیدواری وجود دارد که در نهایت مذاکرات رسمی نیز شروع شود، مذاکراتی که مبنای آن "توافق" دوحه بین آمریکا و طالبان می باشد.

بیشتر بخوانید: اخباری که در وبسایت منتشر نمی‌شوند!

به نظر من برقراری ثبات پایدار و قابل محاسبه در افغانستان برای جمهوری اسلامی ایران نیز خصوصا از منظر خروج نیروهای نظامی خارجی، مقابله و مهار گروههای افراطی و تندرو، بازگشت مهاجرین و نیز مقابله جدی با تولید و ترافیک مواد مخدر یک الویت مهم محسوب می‌گردد.    

دستیابی به یک درک واقعی در مورد اثر بخشی مذاکرات بین الافغانی بدون توجه به آنچه در متن و روح توافق دوحه وجود دارد بسیار دشوار است:

- در توافق دوحه طالبان تمامی مطالبات خود را در قالب سقف زمانی مشخص تثبیت و اخذ کرده اند ولی هیچ تعهد زمانی برای دستیابی به موضوع "برقراری یک آتش بس دائمی و جامع "  که مطالبه عمومی مردم افغانستان می باشد، نداده اند.

- آمریکا در بخش غیر علنی این توافق با اخذ تعهد از طالبان برای عدم حمله به مراکز استانها، هر چند سعی کرده اند از احتمال تسلط طالبان بر مراکز برخی از استانها و تضعیف روحیه مردم و نیروهای امنیتی این کشور ممانعت بعمل آورند، اما از سوی دیگر فرصت امکان توسعه حوزه سرزمینی با بهره گیری از توان نظامی در دیگر بخش ها را بعنوان امتیاز در اختیار این گروه قرار داده اند.  

- تنها الزام جدی پذیرفته شده در این توافق از سوی طالبان، عدم همراهی ( و نه مقابله ) با گروهها و جریاناتی است که امنیت آمریکا و متحدین این کشور را هدف خواهند داد. 

- طالبان به درستی خود را برنده توافق دوحه می دانند و  به این درک رسیده اند که نیاز آمریکا به پیشبرد این توافق مانع از امکان دخالت دیگر نیروهای سیاسی اجتماعی افغانستان برای تغییرآن شده و این را روندی برگشت ناپذیر حداقل از منظر معماران آمریکائی آن می دانند. نحوه برخورد آمریکا به منظور رفع چالش مبادله زندانیان دو طرف و خصوصا اصرار به رها سازی ۴۰۰ نفر آخر به دولت افغانستان موید درستی این نظریه است. 

- اهمیت مذاکرات بین الافغانی برای طالبان، عمدتا با هدف شروع روند رفع تحریم ها از رهبران و مقامات این گروه که در قالب جدول زمانی مشخصی در متن توافق دوحه تعریف شده می باشد. نشانه هائی از باورمندی آنان به روند این مذاکرات بعنوان مسیر منتهی به توافق و برقراری صلح هنوز مشاهده نشده است، البته باید امیدوار بود. نوع برخورد طالبان با حاکمیت مرکزی و دیگر گروههای سیاسی یادآور برخوردهای صورت گرفته در دهه ۹۰ می باشد، اگر و تاکید می کنم اگر این ارزیابی درست باشد باید توقع این را داشت که طالبان روند مذاکرات را صرفا ابزاری به منظور خرید زمان تا دستیابی به خواسته خود ببینند.

- شکاف عمیقی بین مطالبات واقعی دو طرف مذاکره کننده وجود دارد. طالبان حاکمیت افغانستان را نامشروع قلمداد و اینگونه به نظر می رسد که برپائی مجدد امارت اسلامی را  بدون ابراز علنی (در این مقطع) دنبال می کنند. درک این نیت طالبان نیازمند ذهنی پیچیده نمی باشد. معماران آمریکائی توافق دوحه نیز با پذیرش عبارت " حکومت اسلامی جدید پسا توافق افغانستان " در متن امضا شده با طالبان، عملا از حاکمیت فعلی در افغانستان عبور و پذیرش ساختار جدید را تضمین کرده اند. جمهوری اسلامی افغانستان نیز در این مذاکرات با اجماعی که هنوز نیاز به تقویت دارد درصدد حفظ همه آن دستاوردهائی است که طی این سال ها بدست آورده است. 

باید پذیرفت مفهوم توافق دوحه کنار گذاشتن موافقتنامه بن سال ۲۰۰۱ و همه ساز و کارهای متاثر از آن، ایجاد چیدمان جدید منطقه ای همسو با شرایط آتی افغانستان  و ایجاد تغییر در محیط داخلی این کشور است. مبنای این تحولات بازتعریفی است که آمریکا از اهداف و سیاست های خود در این رابطه نموده است. 

از نظر آمریکا، جریان طالبان یک جریان تندروی افغان بوده که مطالبه قدرت را در سرزمین اصلی دنبال می کند. البته به نظر می رسد ساختار پیچیده مناسبات درونی طالبان با یکدیگر و با دیگر جریانات به عمد مورد غفلت قرار گرفته است. برخی گزارشات منتشره در غرب و از جمله گزارش اخیر کمیته مربوط به تحرم ملل متحد این بی توجهی و غفلت  را تائید می کند. 

به نظر می رسد در یک تصویر بزرگتر آمریکا علاقمند به تبدیل افغانستان به نقطه وصل ژئوپلتیکی در اقتصاد سیاسی دو منطقه آسیای مرکزی و جنوب آسیا از طریق افغانستان بوده و برقراری ثبات در این کشور را با خطای راهبردی در ساده سازی امکان باز تعریف شرایط از نقطه صفر،  میسر دیده است. 

آنچه در انتها می‌توان گفت:

- باید به این نکته توجه داشت که مسیر انتخاب شده توسط آمریکا ( توافق دوحه ) نمی تواند پایه ای برای دستیابی به صلح و ثبات پایدار در افغانستان محسوب گردد. مفهوم این موضوع مخالفت با صلح نیست، صلح یک ضرورت اجتناب ناپذیر و یک نیاز واقعی نه تنها برای افغانستان بلکه برای منطقه ما می باشد. موضوع مهم ضرورت برخوردی واقع گرایانه در مسیر دستیابی به صلح قابل محاسبه می باشد. این توافق نه تنها در محیط داخلی افغانستان، حتی در محیط داخلی آمریکا هم  ذهنیت جهت گیری یک طرفه به نفع طالبان را ایجاد و این موضوع موجب شکل گیری تدریجی صف بندی های غیر ضروری خواهد گردید.

- بدون تردیدی طالبان بخشی انکار ناپذیر از واقعیت جامعه افغانستان بوده و مشارکت آنان در متن حاکمیت و جامعه تضمین کننده ثبات و توسعه پایدار در افغانستان خواهد بود. 

- هر چند برخی مشکلات و چالش ها در حکمرانی و در حاکمیت فعلی افغانستان هم وجود دارد،  اما با این همه امتیازات یک طرفه داده شده به طالبان و خصوصا پذیرش حمایت از تغییر ساختارحاکمیت که لاجرم باید با تغییر قانون اساسی توام باشد و القای حس پیروزی در آنان، چه توقع منطقی و قابل پیش بینی را می توان از فرجام این مذاکرات داشت. 

- به نظر می رسد عبور از ساختار فعلی حاکمیت در افغانستان و تلاش به منظور بازگرداندن شرایط به سال ۲۰۰۲ و شروعی جدید برای شکل دهی به روندی که منجر به ساختاری متفاوت از حال حاضرگردد، مهم ترین و کلیدی ترین اشتباه صورت گرفته در روند منتهی به توافق دوحه می باشد که اساسا تضمینی برای به نتیجه رسیدن آن وجود ندارد.

- یک توافق واقعی درون افغانی که با تضمین های لازم حمایتی جامعه بین الملل و همسایگان این کشور توام باشد، می تواند با بازگرداندن تعادل بر هم خورده (ناشی از توافق دوحه)  در محیط داخلی این کشور، تقویت نقش مستقیم سازمان ملل متحد در روندهای  مرتبط با صلح ، بازنگری در متن توافق دوحه و اصولا تعریفی واقع گرایانه از روند صلح  و برخی موضوعات دیگر صورت پذیرد.

انتهای پیام/ ر

منبع: فارس

کلیدواژه: صلح توافق دوحه محیط داخلی نظر می رسد توافق دوحه

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.farsnews.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «فارس» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۲۹۳۶۱۷۰۵ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۵۷۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

از پیشرفت در مذاکراه تا ضرب‌الاجل اسرائیل/ گفتگو در مرز خوش‌‎بینی و بدبینی جریان دارد

گروه سیاست خبرگزاری علم و فناوری آنا، شنبه می‌تواند روز سرونوشت‌‎سازی در مسیر حصول توافق آتش‌بس در غزه باشد. همزمان با حضور رئیس سیا در قاهره، هیئتی از حماس هم به این شهر رفته و زمزمه‏‌هایی از پیشرفت در مذاکرات به گوش می‏‌رسد. با این حال، آنگونه که از گزارش‌ها برمی‌آید، «یحیی السنوار» از رهبران جنبش حماس در غزه، اصلاحیه‌ای بر پیشنهاد‌های میانجی‎گران وارد کرده و قرار است این اصلاحیه در نشست امروز قاهره به بحث گذاشته شود.

السنوار هشدار داده که پیشنهاد آتش‏‌بس را در صورتی‌که شامل «مسیری معتبر برای پایان دادن به جنگ در غزه نباشد، نخواهد پذیرفت».

در حال حاضر، دوقطبی بدبینی و خوش‌بینی درباره حصول توافق همچنان بر فضای مذاکرات حاکم است. بدبینی بابت اینکه حماس خواهان پایان جنگ است و رژیم صهیونیستی این موضوع را نمی‌‎پذیرد؛ خوش‌بینی بابت اینکه طرفین به‌رغم همه انکارها، همچنان حاضر به ادامه چانه‌‏زنی برای برون‌رفت از بن‌بست موجود هستند.


تازه‌‎ترین اخبار درباره آتش‌‎بس را در اینجا بخوانید:


*عضو ارشد حماس: توپ در زمین آمریکا است

«محمود مرداوی» از رهبران جنبش حماس در اظهاراتی گفت که رژیم صهیونیستی به دلایل سیاسی داخلی هنوز نتوانسته است تصمیم لازم برای رسیدن به توافق آتش‌بس را اتخاذ کند.

مرداوی افزود: موضع (رژیم) اسرائیل در صورت جدی بودن در مسیری که به توافق منتهی می‌شود، روز شنبه آزمایش خواهد شد.

این عضو ارشد حماس همچنین درباره نقش آمریکا برای فشار آوردن به رژیم صهیونیستی برای پذیرش آتش بس نیز گفت: نیاز است که آمریکا بنیامین نتانیاهو را تحت فشار قرار دهد تا تصمیمی سیاسی بگیرد که منجر به توافق شود؛ چراکه توپ در زمین آمریکا است و تقاضا ساده است؛ اعمال فشار بیشتر.

مرداوی افزود: بدون فشار آمریکا بر رژیم صهیونیستی این دور از مذاکرات نیز بدون نتیجه خواهد بود و در همه موارد دلیل شکست، لجاجت نتانیاهو بوده است.

*ادعای مقام آمریکایی درباره پیشرفت در مذاکرات آتش‌بس

یک مقام آمریکایی در گفتگو با «رویترز» مدعی شد که در روند مذاکرات درباره برقراری آتش‌بس در غزه و آزادی اسرای اسرائیلی که در پایتخت مصر در حال برگزاری است، پیشرفت‌هایی حاصل شده است.

این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، مدعی شد که اگرچه پیشرفت‌هایی در این مذاکرات به دست آمده، اما دولت آمریکا هنوز منتظر رسیدن اخبار بیشتر در این خصوص است.

*اسرائیل یک هفته به حماس فرصت داد؟!

روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال» در گزارشی درباره روند مذاکرات آتش‌بس میان رژیم صهیونیستی و حماس، مدعی شد: (رژیم) اسرائیل یک هفته به حماس فرصت داد تا بین گزینه‌های توافق بر سر آتش‌بس یا آغاز حمله زمینی به رفح، یکی را انتخاب کند.

در ادامه گزارش این رسانه آمریکایی، آمده است: تازه‌ترین پیشنهاد (رژیم) اسرائیل شامل برقراری یک دوره آتش‌بس ۴۰ روزه در ازای آزادی تا حداکثر ۳۳ اسیر اسرائیلی است.

براساس گزارش وال استریت ژورنال، رهبری سیاسی حماس در خارج از نوار غزه تازه‌ترین پیشنهاد رژیم صهیونیستی را دریافت کرده و انتظار می‌رود این پیشنهاد در سفر اخیر هیئت فلسطینی به قاهره، به بحث گذاشته شود.

این گزارش در حالی منتشر شده است که عزت الرشق یکی از اعضای ارشد جنبش حماس پیش‌تر در اظهاراتی تأکید کرد که حماس تاکنون هیچ پاسخی به جوابیه رژیم صهیونیستی درباره مذاکره برای تبادل اسرا نداده و همچنان در حال بررسی این جوابیه است.

*سفر هیئت حماس به قاهره

حماس در بیانیه‌ای اعلام کرد که هیئتی از این جنبش امروز شنبه برای ادامه مذاکرات آتش‌بس در غزه وارد قاهره می‌شود.

حماس افزوده است: ما بر روحیه مثبتی که هنگام بررسی طرح پیشنهادی اخیر برای آتش‌بس در غزه نشان دادیم، تاکید می‌کنیم.

این جنبش فلسطینی در ادامه این بیانیه تاکید کرد که ما و دیگر گروه‌های مقاومت فلسطین بر رسیدن به توافقی که به توقف جنگ، خروج نیرو‌های اشغالگر از غزه و بازگشت آوارگان به خانه‌های خود منتهی شود، مصمم هستیم.

در همین رابطه یک مقام فلسطینی به المیادین گفت که «خلیل الحیه» ریاست هیئت حماس در سفر به قاهره را برعهده دارد.


*موافقت اولیه حماس با طرح پیشنهادی مصر

یک منبع مسئول در جنبش حماس در گفتگو با تارنمای العربی الجدید اعلام کرد که قاهره توانسته به یک نسخه قابل قبول و رضایت‌بخشی در مورد طرح آتش‌بس در غزه دست یابد و آن را به حماس و رژیم صهیونیستی ارائه داده است.

منبع مذکور اشاره کرد که حماس موافقت اولیه خود را با این طرح اعلام کرده و خواستار ضمانت‌های واضح آمریکا در مورد آن شده است.


*سفر مدیر سیا به مصر با دستورکار آتش‌بس در غزه

مقام‌های امنیتی مصر خبر دادند که «ویلیام برنز» مدیر سیا به منظور برگزاری نشست‌هایی درباره آتش‌بس و تبادل اسرا میان مقاومت فلسطین و رژیم صهیونیستی وارد قاهره شده است.

مصر به همراه قطر رهبری تلاش‌ها برای میانجیگری بین حماس و رژیم صهیونیستی به منظور حصول آتش‌بس و تبادل اسرا را برعهده گرفته‌اند.

انتهای پیام/

مریم خرمائی

دیگر خبرها

  • (ویدئو) زن افغان فعال حقوق بشر زلمی خلیلزاد را غافلگیر کرد
  • ماکرون خواستار دستیابی نتانیاهو به توافق آتش بس شد
  • رویترز از سفر رئیس سیا به دوحه خبر داد
  • سرکوب در دانشگاه، مذاکره در قاهره
  • نخستین واکنش یحیی السنوار به پیشنهاد مطرح شده در قاهره برای توافق
  • حماس: روابط ما با قطر در وضعیت عادی است
  • حماس: پیشنهاد جدید در مذاکرات قاهره بهتر از قبل است/ نتانیاهو مانع توافق می‌شود
  • حماس: پیشنهاد توافق کنونی بهتر از پیشنهادهای قبلی است
  • بلینکن: توافق آتش‌بس باید برای حماس یک «تصمیم آسان» باشد
  • از پیشرفت در مذاکراه تا ضرب‌الاجل اسرائیل/ گفتگو در مرز خوش‌‎بینی و بدبینی جریان دارد