ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر و باستان‌شناس خراسانی گفت: در مواجهه با سازه‌های معماری تنها شاهد شکوه، عظمت و زیبایی نیستیم، بلکه بسیاری از آن‌ها به مثابه حافظه تاریخی ما یادآور وقایع تلخ و شیرینی هستند که در طول تاریخ رخ داده‌اند مانند تخت‌جمشید که تجلی‌گاه نمادهای اسطوره‌ای و یادآور اقتدار ایران است.

رجبعلی لباف خانیکی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: «مسجد جامع سنگان» در شمار بناهایی قرار دارد که از حدود ۷۵۰ سال پیش با سماجت برجای مانده و علاوه بر اینکه زیبایی‌های خود را به رخ می‌کشد، زلزله‌های متوالی منطقه خواف و تنازع بقای خود را در مواجهه با آن زلزله‌ها حکایت می‌کند.

وی افزود: به استناد کتاب «تاریخ زمین‌لرزه‌های ایران» تالیف «نیکلاس امبر سز» و «چارلز ملویل» زلزله‌هایی در سال‌های ۱۴۶ ه.ق، ۴۵۸ ه.ق، ۷۳۷ ه.ق، ۹۵۶ه.ق، ۱۰۲۶ ه.ق،  ۱۰۲۸ ه.ق و ۱۳۰۲ ه.ق منطقه خواف را لرزانده، اما گویا شدیدترین زلزله در خواف به سال ۷۳۷ ه.ق به مرکزیت شهر «جیزد» واقع بین رشتخوار و سلامه رخ داده است.

این پژوهشگر خراسانی عنوان کرد: آن زمین‌لرزه که پهنه وسیعی از زوزن تا دوغ آبادِ زاوه را لرزانده و بسیاری از ابنیه و عمارات را با خاک یکسان کرده، به قدری مهیب و ویرانگر بوده که اشخاصی چون خطیب « ابوالخیر زوزنی»، « مجد خوافی» و « فصیح خوافی» از آن یاد کرده و آمار دهشتناکی از کشتار مردم داده‌اند. به گفته ابوالخیر زوزنی باید تنها در قصبه جیزد به معدوم شدن ۳۰ هزار تن از بناها اشاره کرد که مجد خوافی آن واقعه را این‌گونه به نظم آورده است.

صباح    دوشنبه    ربیع    نخست

‌شب چارده هفتصد و سی و هفت

زمین  جنبشی کرد  بر اهل خواف

بسی فتنه تا روز محشر  به خفت

اگر    بگذری   بر   نواحی   جیزد

ببینی که بر آن جماعت  چه رفت

به سنگ  اجل خرد شد  زیر خاک

بسی    گردن    سر  فرازانِ  زفت

لباف‌خانیکی اضافه کرد: احتمالا همان زلزله موجب شده است که بناهای با عظمتی همچون مسجد جامع زوزن، مدرسه نظامیه خرگرد، مسجد گنبد سنگان و مسجد رشتخوار تخریب شوند و ایوان قبله، غرفه‌های دوطرفه ایوان و رواق‌های مسجد جامع سنگان هم رانش کرده و در شرف فروریزی قرار گیرند، اما ظاهرا با ریزش دوغاب گچ در شکاف‌ها و مهار دیوارها با ایجاد ساباط و پشتیبان، از ویرانی نجات یافته و تاکنون به گونه‌ای غیر عادی با ایوانی ذوزنقه‌ای شکل و رواق‌های تاب‌دار و متمایل به طرفین برجای مانده است.

وی تصریح کرد: مسجد جامع سنگان در «کوچه آب» شهر سنگان خواف واقع است. آن مسجد از نوع مساجد دو ایوانی عصر خوارزمشاهی یا سبک خراسانی است که به شیوه مسجد جامع گناباد با دو ایوان و دو رواق بر دو جانب مسجد ساخته شده است.

این باستان‌شناس خراسانی ادامه داد: ایوان مقابل ایوان قبله کوچکتر بوده که سقف آن منهدم گردیده و ساختار آن دگرگون شده است. هر یک از رواق‌های طرفین مسجد مشتمل بر ۶ غرفه مرتبط با یکدیگر است که در مجموع یک معبر سرپوشیده را شکل می دهد.

لباف‌خانیکی عنوان کرد: تمامی رویه دیوارها، پایه‌های ایوان‌ها و غرفه‌ها مزین به آجرهای تراش در ابعاد و اشکال متنوع بوده که اکنون تعداد کمی از آن‌ها بر جای خود نصب است و تعدادی از تزئینات جابه‌جا شده است.

وی گفت: این تزئینات شامل آجرهای مشبک با نگین‌های زیبای فیروزه‌ای رنگ که همچون مسجد جامع گناباد بر درون قاب عمودی نمای پایه‌های ایوان قبله نصب بوده و نیز آجرهای تراش تزئینی، لچکی‌های دوطرفه طاق غرفه‌ها، اکنون بر لچکی‌های دوطرفه طاق ایوان قبله نصب شده که با آجرهای تراش تزئینی اولیه آن موضع متفاوت است، می‌شود.

این پژوهشگر و باستان‌شناس خراسانی افزود: حتی قطعه‌هایی از کتیبه‌های آجری قالب‌زده عصر سلجوقی از یک بنای تخریب شده دیگر (احتمالا مسجد گنبد سنگان) نیز بر لچکی‌های دوطرفه طاق ایوان قبله نصب شده است و تزئینات آجری خاص این مسجد به اشکال لوزی، مثلث، گل و برگ، نیم دایره و ماکویی تراشیده شده‌اند. 

لباف‌خانیکی ابراز کرد: بر پاکار سقف جناقی چند قسمتی ایوان قبله نواری تزئینی در هیأت نقش آجری خفته راسته و پلکانی نقش بسته و بر انتهای ایوان محراب کم عمقی تعبیه گردیده و با مقرنس، شمسه، نقش محرابی و ماکویی گچی آراسته شده است. شواهد باقیمانده‌ها حکایت از این دارند که مسجد جامع سنگان هم مانند دیگر مساجد سبک خراسانی درون‌گرا و آکنده از تزئینات متنوع آجری بوده است.

وی یادآور شد: مسجد جامع سنگان در بیستم مهر ماه ۱۳۷۶ به شماره۱۹۲۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده که بدون تردید یکی از جاذبه‌های گردشگری است که هر بیننده را به شگفتی وا می‌دارد.

انتهای پیام

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: ایسنا

کلیدواژه: گردشگري مسجد جامع سنگان خواف لباف خانیکی

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت www.isna.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «ایسنا» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۱۵۶۹۵۱۴ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

آخرین روز ثبت‌نام داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری| رییسی و جهانگیری آمدند

درگیری در وزارت کشور؛ احمدی‌نژاد نیامده جنجال به پا کرد+فیلم و عکس

نامه اعضای هیات علمی دانشگاه شریف به مسئولان نظام: مرادی و یونسی را آزاد کنید

دستور رئیس‌جمهور به وزارت کشور درباره مصوبه انتخاباتی شورای نگهبان

واکنش کاربران به کری خوانی وزیر ارتباطات و سرمربی استقلال

خبر بعدی:

«مسجد جامع کرمانشاه» تنها بنای به جا مانده از زمان آل بویه است

در بافت قدیم شهر کرمانشاه، در خیابان مدرس نبش جلوخان و نرسیده به خیابان نواب صفوی واقع و تنها بنای به جا مانده از زمان آل بویه است .

به گزارش خبرگزاری شبستان در کرمانشاه، این مسجد در سال ۱۱۹۶ هجری قمری (۱۷۸۱ میلادی) در زمان پادشاهی «علی‌ ‌مرادخان زند» توسط علی خان زنگنه حاکم کرمانشاه ساخته شد و مسجد جامع در حال حاضر مکان برگزاری نماز جمعه اهل تشیع در شهر کرمانشاه است.

 

مسجد جامع کرمانشاه یکی از آثار تاریخی دوره ی زندیه است. بانی این مسجد علی خان زنگنه است که در زمان حکومت علی مرادخان زند یعنی در سال ۱۱۹۶هجری قمری این مسجد را ساخته است.

 

این مسجد که به چهل ستون شهره است در بافت قدیمی شهر قرار دارد و روی یک بنای قدیمی ترساخته شده است بخشی از شبستان ستون دار و هشتی ورودی و۲۵ طاق از این بنای قدیمی به جا مانده است و هم اکنون هم می توان آثار به جا مانده از آن را مشاهده کرد آنچه منجر به گذاشتن نام چهل ستون روی این مسجد است وجود ۲۵ طاق به جا مانده از بنای قدیمی است .

 

ورودی مسجد در ضلع شرقی است این ورودی با کاشی کاری ها و برج ساعتی تزئین شده است .در کنار ورودی سه کتیبه به یادگار مانده است این کتیبه ها مربوط به زمان ساخت بنا،خرید و فروش، وقف بنا در سال ۱۲۰۰هجری قمری است.

 

 دراولین مرمت که پس از جنگ تحمیلی بوده است دومناره به این مسجد اضافه وشبستان جدیدی بدون هیچ تزئینی در ضلع جنوبی ساخته شد. این شبستان دارای یک محراب کاشی کاری و نمای خارجی بنا با آجر و کاشی کاری پوشیده شده و درمرمت دوم که در سال های اخیر صورت گرفته صحن مسجد سنگ فرش شده و به بنای آن متریال های دیگری اضافه شد.

 

 متولی مسجد جامع کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در کرمانشاه گفت: قدمت مسجد به زمان های دور بر میگرد و اثری ماندگار از دوره زندیه و در حال حاضر محل اقامه نماز جمعه مردم این شهر است.

 

علیرضا محبی  افزود: این بنای تاریخی در طول زمان دچار تغییراتی شده است که به دلیل جنگ بازسازی های و به شکل امروزی در آمده و کلیه مراسمات مذهبی استان  همچون عیدقربان ، رحلت حضرت امام(ره) ، شب های احیا و اعتکاف دراین مسجد برگزار می شود.

 

 

وی با اشاره به نقش مسجد در جامعه تصریح کرد: در واقع مساجد، همانند مساجد صدر اسلام که به عنوان پایگاه مرکزی برای تعلیم معارف اسلامی، ارزش‌های دینی و ارتباط بین مؤمنین قرار داشت، باید شأن محوری خودشان را برای حل و فصل تمامی گرفتاری‌های یک جامعه دینی به کار گیرند.

متولی مسجد جامع کرمانشاه  اظهار کرد: صحن مسجد  سنگ فرش شده و دارای دو ایوان زمستانه و تابستانه  که کاملا قرینه هستند و در گوشه ی این حیاط پلکانی هست که برای رفتن به طبقه ی بالای بنا که برای تشکیل کلاس های درس درگذشته بوده است.

 

 

محبی  با بیان اینکه با شیوع ویروس کرونا  مسجد تعطیل شده است،  گفت: تا قبل از شیوع ویروس منحوس کرونا تمامی نماز یومیه و جماعت ،برنامه ماه رمضان در این مسجد با حضور چشمگیر مردم برگزار می شد که بنا به دلیل شیوع کرونا و در جهت حفظ سلامت مردم تا اطلاع ثانویی تعطیل است.

 

 

پایان پیام/712

دیگر خبرها

  • منطقه سلطان احمد استانبول و جاذبه هایش
  • تاریخ و معماری همدان در جشنواره میراث فرهنگی یادگار
  • عرضه‌های متنوع امروز در بورس کالا
  • رویکرد جدید ساخت تراس و پشت بام‌های سبز تهران تبیین شد
  • ترجمه «عشق و زباله» ایوان کلیما چاپ شد
  • کلاسیک‌ترین کلیسای تهـران
  • روزگاری پارک شفق مهمات سازی بود
  • جنگ غزه برای نتانیاهو، تنازع برای بقاست
  • تجربه‌های تلخ و شیرین معماری در محور تاریخی و فرهنگی اصفهان
  • گام سوم سفر موسیقایی علی قمصری/ توصیف معماری کاشان با دُراب تار ایرانی+فیلم
  • چرخه تحول نما در سیمای شهری
  • کمک ۱میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریالی نیکوکار ایوانی به اطعام مددجویان
  • قوانین جدید ساخت تراس و پشت بام های سبز
  • افغانستان خواهان توقف خون ریزی ها در فلسطین شد
  • داستان بقا و سقوط در لیگ برتر فوتسال/ تیم محبوب شمال ماندنی شد
  • گام سوم تار ایرانی / روایت معماری کاشان در چهارمضرابِ علی قمصری
  • استخدام طراح صنعتی در یک شرکت معماری داخلی در تهران
  • تمامی استان اردبیل باید با نگاه و رویکرد گردشگری اداره شود
  • «چه فکر خوبی!» در فهرست کتاب‌های منتخب دولت ویکتوریا قرار گرفت