مهم‌ترین شاخصی که نشان می‌دهد مصرف انرژی در ایران بالاتر از استاندارد جهانی است، شاخص شدت انرژی است.

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، قطعی برق در این تابستان، کابوس بسیاری از خانوار‌ها شد. کمبود آب در برخی مناطق و احتمال افت استخراج گاز طی سال‌های آینده از پارس جنوبی نشان می‌دهد که تامین انرژی به عنوان یکی از مهم‌ترین الزامات توسعه، با چالش جدی مواجه است، اما راهکار چیست؟ برخی خیلی راحت از افزایش قیمت انواع حامل‌های انرژی سخن می‌گویند، بدون توجه به این که آخرین افزایش قیمت در این زمینه در آبان ۹۸ چه تبعاتی به دنبال داشت، اما در سوی دیگر ماجرا نمی‌توان بی تفاوت نشست و روند فزاینده مصرف و هدررفت انرژی را دید و درباره آینده‌ای که دچار کمبود انرژی می‌شویم، بی تفاوت بود.


یارانه پنهان چیست؟


ابتدا لازم است تعریفی از یارانه پنهان داشته باشیم و سپس آماری را در این زمینه یادآور شویم. یارانه پنهان انرژی عبارت است از مابه التفاوت ارزش نفت و گاز مصرف شده در داخل کشور بر اساس قیمت‌های بین المللی یا منطقه‌ای و وجوهی که از مصرف کنندگان دریافت می‌شود. برخی معتقدند که این فرض مبتنی بر این است که بتوان کل حامل‌های انرژی را در خارج فروخت که شدنی نیست، ولی در هر صورت مبنایی برای مقایسه و بررسی قیمت است و تفاوت زیاد قیمت در داخل و خارج در اقلامی نظیر بنزین و گازوئیل منجر به قاچاق گسترده می‌شود و در مواردی دیگر نظیر برق و گاز امکان سرمایه گذاری بخش خصوصی را سلب می‌کند چرا که هزینه‌های بخش خصوصی معمولا متناسب با افزایش نرخ ارز اضافه می‌شود، اما قیمت حامل‌های انرژی معمولا ثابت می‌ماند.


آمار‌های نجومی از مصرف انرژی و یارانه پنهان


مهم‌ترین شاخصی که نشان می‌دهد مصرف انرژی در ایران بالاتر از استاندارد جهانی است، شاخص شدت انرژی است. شدت انرژی، مقدار انرژی است که برای یک واحد تولید ناخالص داخلی مصرف می‌شود. شدت مصرف انرژی در ایران سه برابر بالاتر از متوسط شدت انرژی در دنیاست. بر اساس گزارش سازمان ملی بهره‌وری ایران، شاخص شدت انرژی جهان در سال ۲۰۱۵ معادل ۰.۱۴۹ بوده است. کشور‌های انگلستان، آلمان، ژاپن و ترکیه به ترتیب با ۰.۰۸، ۰.۱، ۰.۱۱ و ۰.۱۱ کمترین شدت انرژی و روسیه، ایران و چین به ترتیب با ۰.۳۴، ۰.۲۲ و ۰.۱۹ بیشترین شدت انرژی را در سال ۲۰۱۵ داشته‌اند. گزارش سال ۱۳۹۷ مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان یارانه پنهان و ملاحظات آن نشان می‌دهد که براساس اطلاعات سال ۹۵، با فرض قیمت نفت ۵۵ دلار و تبدیل هر واحد انرژی به نفت، کل تولید انرژی کشور (شامل نفت، گاز، فراورده‌های نفتی و برق) ۱۸۸ میلیارد دلار در سال است که پس از هدررفت در جریان تولید در نهایت معادل ۱۱۳ میلیارد دلار انرژی برای مصرف عرضه می‌شود که پس از هدررفت در جریان توزیع و انتقال، معادل ۷۴ میلیارد دلار در داخل مصرف می‌شود. بر اساس این گزارش، با کسر قیمت‌های جهانی از قیمت داخلی، حجم یارانه پنهان به ۴۹ میلیارد دلار می‌رسد که با توجه به قیمت روز دلار، معادل ۱۲۲۵ هزار میلیارد تومان است و سرانه آن به ازای هر نفر در سال ۱۴.۵ میلیون تومان خواهد بود. نکته جالب توجه این است که در وضعیت فعلی هر فردی که مصرف بیشتری داشته باشد از این یارانه بیشتر بهره مند می‌شود، بر این اساس، دهک دهم (پردرآمدترین دهک) سه برابر دهک اول (کم درآمدترین دهک) از یارانه انرژی بهره مند می‌شود.


بازی مار و پله ارز و یارانه انرژی


واضح است که در محاسبه یارانه انرژی، نرخ ارز متغیر اصلی است. به عنوان مثال اگر قیمت یک لیتر بنزین فوب خلیج فارس ۵۰ سنت باشد با قیمت دلار ۲۵ هزار تومان، ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان می‌شود. به این ترتیب در شرایطی که به فرض، دلار ۱۰ هزار تومان بوده، قیمت بنزین فوب خلیج فارس لیتری شش هزار تومان بوده است. این اتفاق دقیقا پس از هدفمندی یارانه‌ها مشهود بود. در اواخر سال ۸۹ که گام نخست این طرح برداشته شد، بخش زیادی از یارانه پنهان انرژی نقدی شد و در اختیار مردم قرار گرفت، اما با جهش ارزی از اواخر سال ۹۰ و به ویژه سال ۹۱ و سه برابر شدن نرخ ارز، دوباره به خانه قبل برگشتیم. شبیه بازی مار و پله که با اصلاح قیمت انرژی از پله بالا می‌رویم و با افزایش نرخ ارز از مار نیش می‌خوریم و پایین می‌رویم!


چه باید کرد؟


شاید در نگاه اول خیلی ساده بتوان به افزایش نرخ انرژی و پرداخت نقدی بخشی از این یارانه به مردم توصیه کرد، اما این مقوله نیز مانند عشق است که به گفته حافظ اگرچه آسان به نظر می‌رسد، ولی افتاد مشکل ها! با فرض این که بتوان با پرداخت نقدی، قدرت خرید خانوار‌های ضعیف و متوسط را در برابر آزاد سازی قیمت انرژی حفاظت کرد، بحث این است که با طیف وسیعی از فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی چه می‌شود کرد؟ بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، سه چهارم یارانه انرژی به غیر خانوار اختصاص دارد و در واقع انرژی ارزان مهم‌ترین روش حمایت دولت از تولید در ایران است. در این میان حذف این یارانه حداقل در کوتاه مدت شوک سنگینی بر بخش تولید است و با افزایش هزینه‌ها به ویژه در تولیدات انرژی بر، باعث افزایش قیمت تمام شده و تورم می‌شود. از جهت مصرف کننده نیز فارغ از تورم روانی، اتفاقات آبان ۹۸، خاطره تلخی را از اصلاح قیمت انرژی به جا گذاشت. جایی که بدون اقناع افکار عمومی و با بدترین روش، قیمت بنزین ناگهان افزایش یافت و رئیس جمهور بعد از آن اعلام کرد که خودش هم صبح جمعه از افزایش قیمت بنزین مطلع شده است! همچنین اگرچه بتوان با پرداخت نقدی، قدرت خرید بیشتر خانوار‌ها را جبران کرد، ولی برخی اشخاص در هر صورت متضرر می‌شوند. به عنوان مثال افرادی که به طور غیررسمی اقدام به انتقال محصولات خود به مراکز خرید می‌کنند و در قالب بخش حمل و نقل دسته بندی نمی‌شوند، نمی‌توانند از سهمیه بیشتر بنزین استفاده کنند و متضرر می‌شوند. به این ترتیب اصلاح قیمت انرژی در دنیای واقعی به آسانی روشی که برخی افراد روی کاغذ انجام می‌دهند، نیست.


روش‌های اصلاح قیمت‌ها


در هر صورت برای اصلاح توزیع یارانه چند نکته مهم را باید مدنظر قرار داد:

۱- در شرایط فعلی با وجود تورم سنگینی که در آن قرار داریم، هر گونه اصلاح قیمت باید پس از کاهش تورم و ثبات نسبی در اقتصاد صورت گیرد.

۲- فرهنگ سازی و اقناع جامعه نسبت به این که بخش عمده جامعه به ویژه افراد کم مصرف در فرایند اصلاح قیمت انرژی برنده می‌شوند و قدرت خریدشان حفظ می‌شود، ضروری است.

۳- با توجه به سهم بالای یارانه انرژی در بخش‌های صنعت و کشاورزی، اصلاح قیمت در این بخش‌ها و جبران آثار آن باید با وسواس انجام شود.

منبع: خراسان

عضویت در کانال تلگرام خبربان

منبع: خبرگزاری دانشجو

کلیدواژه: یارانه پنهان مصرف انرژی یارانه انرژی اصلاح قیمت انرژی یارانه انرژی میلیارد دلار یارانه پنهان افزایش قیمت نشان می دهد مصرف انرژی شدت انرژی مهم ترین نرخ ارز بر اساس

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت snn.ir دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «خبرگزاری دانشجو» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۲۶۸۵۱۴۴ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۰۰۲۲۱۰۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

دستور فوری وزیر کشور برای پیگیری درمان نوجوان فداکار ایذه‌ای

تصویری از نماز خواندن رئیسی در هواپیما

رهبر انقلاب با استعفای محسن رضایی از دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام موافقت کردند

خودکشی زن راز مرگ شوهر را فاش کرد

رئیس سازمان سنجش ممنوع الخروج شود

خبر بعدی:

ضرورت قطع یارانه ثروتمندان و افزایش یارانه اقشار ضعیف

وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی با بیان براساس قانون، یارانه ثروتمندان باید قطع شود و یارانه اقشار ضعیف افزایش یابد، گفت: ما به مجلس وعده دادیم که طی یک سال سامانه جامع رفاه ایرانیان را تکمیل کنیم تا براساس آن بتوان سیاست‌گذاری‌های لازم را در این زمینه انجام داد.

به گزارش برنا، «حجت الله عبدالملکی» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره برنامه وزارتخانه متبوعش برای حذف یارانه پردرآمدها، گفت: براساس قانون، یارانه پردرآمدها(طبق فرمول خاصی) باید قطع شود و یارانه اقشار ضعیف افزایش یابد. نکته اصلی در این امر نحوه شناسایی این افراد است که برای تحقق آن به بانک اطلاعاتی اقتصادی قوی نیاز است تا بتوان براساس آن سطح درآمدی افراد را تعیین کرد.

وزیر کابینه سیزدهم افزود: هرچند در سال‌های گذشته راه‌اندازی سامانه جامع رفاه ایرانیان در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی  آغاز شده اما اطلاعات آن ناقص بوده و برخط نیست، تکمیل این سامانه جزو برنامه‌های ما است. در صورت تکمیل سامانه جامع رفاه ایرانیان بسیاری از افرادی که البته خیلی زیاد هم نیستند و باید یارانه آنها تغییر کند، مشخص می‌شود.

وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی تصریح کرد: ما به مجلس وعده دادیم که طی یک سال این سامانه را تکمیل کنیم تا براساس آن بتوان سیاست‌گذاری‌های لازم را انجام داد.

منبع؛ خانه ملت

دیگر خبرها

  • قفل پنهان در وام مسکن
  • طعنه سنگین نماینده مجلس به قالیباف درباره املاک نجومی
  • پیک مصرف برق فروکش کرد
  • افزایش مصرف برق بیت کوین نسبت به سال گذشته
  • افزایش مصرف برق بیت کوین نسبت به سال گذشته / استخراج بیت کوین به اندازه پاکستان برق مصرف می کند
  • بلا‌هایی که نخوردن آب کافی بر سرتان می‌آورد
  • از املاک نجومی تا مسئول حوزه ریاست رییس مجلس!
  • از املاک نجومی تا مسئول حوزه ریاست رییس مجلس؟!
  • اخبار جدید درباره یارانه ها | یارانه ثروتمندان قطع می شود
  • ابعاد پنهان تعرفه‌گذاری برق رمزارزه
  • ایران، بزرگ‌ترین پرداخت‌کننده یارانه انرژی در جهان
  • دستمزد نجومی مسی در پی اس جی فاش شد | وفاداری پولساز برای ستاره آرژانتینی
  • سرنوشت پرابهام یارانه نقدی
  • نشریات ترکیه| قیمت نجومی کالاهای مصرفی/ رهبر اویغورها را به ترکیه راه ندادند
  • فاصله نجومی پرسپولیس با منچسترسیتی (عکس)
  • دستیار پنهان یحیی گل محمدی شناسایی شد
  • رفراندوم حذف یارانه پردرآمدها/ ۱.۴ میلیارد دلار برای خرید تلفن همراه از کشور خارج شد/ بازار مسکن در فاز استراحت/ جولان متخلفان در بازار لوازم خانگی
  • دستیار پنهان یحیی گل محمدی مشخص شد
  • افت تحصیلی و بی سوادی پنهان
دیگران می‌خوانند: