Web Analytics Made Easy - Statcounter
به نقل از «فرارو»
2024-05-07@06:59:38 GMT

جان تازه در روابط تجاری ایران و عربستان

تاریخ انتشار: ۲۸ مهر ۱۴۰۰ | کد خبر: ۳۳۴۴۰۳۷۶

جان تازه در روابط تجاری ایران و عربستان

روابط ایران و عربستان سعودی پایین و بالا کم نداشته و ریشه‌ای به قدمت تاریخ این منطقه دارد. از بخش باستانی آن که صرف‌نظر کنیم، در تاریخ معاصر نیز دو کشور روابط خطی و دارای ثباتی نداشته‌اند. گاه از در دوستی وارد شدند، گاهی مماشات و صبوری پیشه کردند و اوقاتی نیز عملا رودررو شدند؛ از‌جمله در سال‌های اخیر که اوج آن حمله به سفارت عربستان و تعطیلی و قطع روابط دیپلماتیک دو کشور بود.

بیشتر بخوانید: اخباری که در وبسایت منتشر نمی‌شوند!

به گزارش شرق؛ سال ۱۳۹۴ معترضان به اعدام شیخ نمر به سفارت عربستان سعودی در تهران حمله کردند و با آتش‌زدن بخش‌هایی از ساختمان سفارت به برخی دفاتر آن آسیب وارد کردند. سخنگوی وقت وزارت خارجه ایران ضمن محکوم‌کردن اعدام شیخ نمر «بر ضرورت امنیت اماکن دیپلماتیک عربستان سعودی در تهران و مشهد مقدس» تأکید کرد، اما همچنین گفت اعدام این روحانی شیعه «برای خانواده سلطنتی این کشور تاوان سختی» به همراه خواهد داشت. پستی و بلندی روابط دو کشور را باید در حوزه دیپلماسی دنبال کرد، اما اکنون مدتی است که دو کشور به ظاهر از دوره اوج تنش فاصله گرفته و به واقع هم مشغول مذاکره هستند. هنوز نتیجه‌ای از سوی طرفین اعلام نشده، اما تا آنجا که به اقتصاد مربوط است، حالا موضوع اتوبان مشهد- کربلا- مکه جدی به نظر می‌آید و همین دیروز هم خبری مبنی بر صادرات کاشی ایرانی به عربستان منتشر شد.

روح‌الله لطیفی، سخنگوی گمرک ایران، با اعلام این خبر گفت: «بعد از یک‌سال‌ونیم قطعی روابط، صادرات به عربستان هم‌زمان با مذاکرات دو کشور اتفاق افتاده که خبر خوبی به حساب می‌آید» و در تشریح آن گفت: «از ۳۹ هزار دلار صادرات به عربستان، شش هزار دلار مربوط به صادرات کاشی و ۳۳ هزار دلار مربوط به صادرات شیشه‌های کروی مورد نیاز در علائم رانندگی است». 

۳۹ هزار دلار برای دو کشور بزرگ نفتی جهان عددی نیست، اما شاید نشانه‌ای از بهبود اوضاع باشد. در حقیقت امر نیز روابط اقتصادی دو کشور هیچ‌گاه از سطح معینی بالاتر نرفت و کمتر از ۲۰۰ میلیون دلار بود، ولی به گفته برخی تا ۴۰۰ میلیون دلار هم بالا رفت که باز بسیار اندک است؛ عملا یعنی صفر. بااین‌حال، این‌گونه نیست که روابط تجاری دو کشور را منحصر به معاملات مستقیم دانست؛ برای نمونه رئیس کنفدراسیون صادرات ایران درباره نقش عربستان بر توسعه روابط تجاری ایران با کشور‌های عربی به ایسنا گفت: «ممکن است ما با عربستان حجم تجارت زیادی نداشته باشیم، اما تأثیرگذاری و جایگاه عربستان در سیاست گذاری کشور‌های عربی در حوزه سیاست خارجی آن‌ها بسیار زیاد است.

با توجه به اختلافاتی که متأسفانه بین ایران و عربستان پیش آمد و با بسته‌شدن سفارت عربستان، شاهد بودیم اغلب کشور‌های عربی نیز روابط خود را با ایران تقلیل دادند. از این جهت ارتباط مجدد با عربستان نه‌تن‌ها از بُعد سیاسی و ارتباط با مهم‌ترین کشور عربی ضروری است، بلکه می‌تواند در تجارت ما نیز تأثیر داشته باشد». این تأثیر قابل توجه است؛ چراکه مثلا تجارت با امارات را دربر می‌گیرد که برای ایران بسیار حائز اهمیت است و از نظر سیاسی به سعودی گره خورده. عربستان خود بازار بزرگی است و سالانه ۱۴۰ میلیارد دلار واردات دارد و ورود به آن بازار چه به دلیل سیاسی و چه به دلیل رقبای قدرتمندی که به عربستان صادرات دارند، اهمیت دارد، اما بخش مهم دیگری که اقتصاد دو کشور را خواه‌ناخواه به یکدیگر متصل می‌کند و سرنوشت و نان شب هر دو در گرو آن است، نفت است و عضویت در اوپک.

در جبهه نفت نیز دو کشور گاه به رویارویی می‌رسند؛ از جمله آن می‌توان به اعلام آمادگی عربستان برای جبران حذف ایران از بازار نفت اشاره کرد. بازی‌های قیمتی نیز وجود دارد که حداقل در دو مورد رفتار عربستان در بازار را به مشکلات سیاسی‌اش با ایران و در جهت اعمال فشار بر کشورمان مربوط می‌دانند. برای اطلاع بیشتر از موضوع با صباح زنگنه، سفیر اسبق ایران در سازمان همکاری‌های اسلامی و کارشناس جهان عرب گفتگو کردیم.

تجارت و توریسم روابط ایران و سعودی را تحکیم می‌کنند

از آقای صباح زنگنه می‌پرسیم به شکل سنتی روابط اقتصادی ایران و عربستان در چه سطحی بوده است؟ در بهترین حالت روابط ما رقم معتنابهی نبوده است؛ چیزی حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ دلار نهایتا که عمده آن محصولات غذایی نظیر میوه و نیز محصولات صنعتی که بیشتر آن تولیدات پتروشیمی است. سؤال این است که این ظرفیت دو کشور است یا معضل سیاسی؟ زنگنه معتقد است عمده آن محدودیت‌های سیاسی است که عربستان قائل می‌شود. زمانی بود که شرایط بسیار مساعد بود و حتی یک مرکز تجارت ایرانی هم در جده تأسیس شد که محصولات ما مانند فرش ماشینی و دستباف صادر شد. در کنار آن هم پسته و زعفران که همه این‌ها مربوط به دوره انتهایی ریاست‌جمهوری هاشمی و بخشی هم ابتدای کار آقای خاتمی بود.

ایران در دو طرح پتروشیمی سعودی سرمایه‌گذاری کرد و سعودی نیز در یک طرح پتروشیمی ایران که این‌ها به‌عنوان آزمون برای شناخت وضعیت و قوانین و تمرین برای کار‌های بیشتر بود. این کار را آقای نعمت‌زاده بنا بر پیشنهادی که به ایشان شد به‌عنوان جایگزینی برای صادرات و واردات متقابل صورت داد؛ به نوعی یک گارانتی برای سرمایه‌گذاری‌های بیشتر. بخش خصوصی عربستان حتی در صنایع غذایی ایران نظیر روغن و آبمیوه‌جات سرمایه‌گذاری کرد که هنوز هم فعال است.

از سابقه اتاق بازرگانی مشترک می‌پرسیم. صباح زنگنه می‌گوید: اتاق بازرگانی وجود داشت و نسبتا فعال هم بود. رفت‌وآمد صورت می‌گرفت. در همان زمان هاشمی اتاق‌های بازرگانی عربستان مشترکا در ایران نمایشگاه برگزار کردند و ایران هم نمایشگاه‌هایی در ریاض و جده برپا کرد. می‌پرسیم سطح واقع‌بینانه روابط در بهترین شرایط چقدر است؟ سقفی که من تصور می‌کنم می‌شود به آن واقع‌بینانه گفت، حداکثر دو تا سه میلیارد دلار است. دلیل آن هم این است که عربستان در صنایع پیشرفت خوبی داشته، اما این هم هست که به مس ایران و برخی محصولات فلزی و شماری از تولیدات پالایشگاهی که ما بیشتر داریم نیاز دارد. ما هم به پتروشیمی های‌تک عربستان نیازمندیم که می‌تواند مکمل باشد. برای مواد غذایی و به‌خصوص میوه‌جات بازار عربستان بسیار مستعد و بزرگ است.

حتی صادرات آب‌معدنی ایران هم رقمی مناسب خواهد داشت و اضافه کنید گوسفند، زعفران و پسته ایرانی را. از این دیپلمات سابق و کارشناس مسائل جهان عرب می‌پرسیم آیا روابط اقتصادی دو کشور این توانایی را دارد که ضامن مناسبات سیاسی باشد؟ ببینید، تنها راه مشارکت در صنایع، پتروشیمی‌ها و کشاورزی است که می‌تواند ضمانت سیاسی داشته باشد. اما با توجه به بازار باز عربستان سقفی که ایران می‌تواند به آن برسد، در حدی نخواهد بود که روی تصمیم‌گیری‌های سیاسی اثر بگذارد یا بازدارندگی ایجاد کند. باز می‌پرسیم به شکل مصنوعی هم نمی‌شود این کار را کرد؟ گرچه بعید، اما ممکن است.

بر فرض امکان، ولی مشارکت در طرح‌های یکدیگر است که می‌تواند ضامن ثبات سیاسی باشد. به همین دلیل مثلا پتروشیمی هنوز گزینه‌ای در دسترس است. همچنین دو کشور می‌توانند در خرید انبوه نهاده‌های کشاورزی و مواد خام صنایع در سطح دنیا همکاری کنند و مشترکا بهترین قیمت‌ها را داشته باشند. اقتصاد ایران می‌تواند از سیستم بانکی عربستان استفاده کند. چنین کاری قطعا باعث ۱۰ تا ۱۵ درصد صرفه‌جویی در کل معاملات خارجی ایران می‌شود.

همچنین گردشگری ایران برای سعودی‌ها بسیار جذاب است. البته خود سعودی دستاورد‌های بزرگی در این زمینه داشته است؛ چه پذیرفتن حاجی، چه در عمره و چه بازدید از شهر‌های پیغمبرانی نظیر عاد و ثمود و صالح که تا حدود ۱۰ سال پیش شهر‌های ممنوعه بودند، اما امروز دیدن آن‌ها که عملا نادیده‌اند برای جهانیان جذاب است. توریسم ایران هم تاریخی و جذاب است و هم در مناطق شمالی به شکل جغرافیایی جذاب است. این راه بسیار پررونق خواهد بود. امیدواریم تا جهان بار دیگر به دست آدم‌های نامعقولی مثل ترامپ نیفتاده است، گشایشی بشود.

منبع: فرارو

کلیدواژه: روابط ایران و عربستان ایران و عربستان هزار دلار دو کشور

درخواست حذف خبر:

«خبربان» یک خبرخوان هوشمند و خودکار است و این خبر را به‌طور اتوماتیک از وبسایت fararu.com دریافت کرده‌است، لذا منبع این خبر، وبسایت «فرارو» بوده و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه درخواست حذف این خبر را دارید، کد ۳۳۴۴۰۳۷۶ را به همراه موضوع به شماره ۱۰۰۰۱۵۷۰ پیامک فرمایید. لطفاً در صورتی‌که در مورد این خبر، نظر یا سئوالی دارید، با منبع خبر (اینجا) ارتباط برقرار نمایید.

با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

خبر بعدی:

تقدیر از تصمیم ترکیه در قطع روابط اقتصادی و تجاری با اسرائیل

امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه دیدارهای خود در حاشیه اجلاس سران اسلامی در بانجول، با هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه دیدار و گفتگو کرد. - اخبار بین الملل -

به گزارش خبرگزاری تسنیم، مذاکرات وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و ترکیه بر روند تحولات منطقه بویژه تحولات غزه، همچنین تبادل نظر در خصوص آخرین تلاش ها و تحرکات برای توسعه و گسترش مناسبات دوجانبه تهران و آنکارا بویژه بر نتایج سفر دکتر رئیسی به آنکارا متمرکز بود‌.

 امیرعبداللهیان ضمن تقدیر از تصمیم اخیر دولت ترکیه در قطع روابط اقتصادی و تجاری  با رژیم صهیونیستی، این اقدام را مهم توصیف کرد.

رئیس دستگاه دیپلماسی با محکومیت جنایات رژیم صهیونیستی، ضرورت ایفای نقش نیرومندتر و فعال تر کشورهای اسلامی به‌ خصوص ایران و ترکیه در حمایت از مساله فلسطین را یادآور شد.

وزیر امور خارجه کشورمان در بخش دیگری از این دیدار مواضع کشورمان را در روند عملیات مقتدرانه وعده صادق در چارچوب دفاع مشروع نیروهای مسلح ایران و در  تنبیه رژیم صهیونیستی تبیین کرد.

امیرعبداللهیان در خصوص دیدار اخیر روسای جمهور دو کشور در آنکارا تاکید کرد: ارزیابی ما از مذاکرات روسای جمهور ایران و ترکیه و توافقات و پیگیری های صورت گرفته مثبت است، اما باید نتایج کامل توافقات محقق شود.

 وزرای امور خارجه ایران و ترکیه همچنین دیدگاه مشترکی در مورد لزوم پیگیری مستمر توافقات سفر دکتر رئیسی به ترکیه داشتند و  بر لزوم فعال تر شدن کمیته‌های مشترک همکاری دو کشور در زمینه‌های مختلف تاکید کردند.

هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه ضمن ابراز خرسندی از این دیدار، سفر موفقیت آمیز دکتر رئیسی رئیس جمهور کشورمان به ترکیه را حائز اهمیت دانست و از نتایج آن ابراز خرسندی نمود.

 هاکان فیدان توسعه روابط با ایران در همه زمینه‌ها را از اولویت‌های مهم ترکیه دانست و از تقویت همکاری های دو کشور در مجامع منطقه ای و بین المللی استقبال نمود.

وزیر خارجه ترکیه با تشریح رویکرد و مواضع کشورش در قبال تحولات منطقه به خصوص اوضاع فلسطین بعنوان مهم ترین مساله جهان اسلام، موضع‌ همتای ایرانی خود مبنی بر ضرورت ایفای نقش فعال و پویاتر کشورهای اسلامی به خصوص ترکیه و ایران در سازمان همکاری اسلامی را مورد تاکید قرار داد.

دو وزیر همچنین در خصوص وضعیت فلسطین و راههای پایان بخشیدن به جنگ و جنایات سبوعانه رژیم صهیونیستی علیه مردم مظلوم فلسطین در نوار غزه و کرانه باختری تبادل نظر کردند.

متن سخنرانی امیرعبداللهیان در اجلاس گامبیاگفت‌وگوی امیرعبداللهیان با وزیر خارجه مصر در گامبیاامیرعبداللهیان عازم گامبیا شد

انتهای پیام/

دیگر خبرها

  • خاندوزی : فصل جدیدی از توسعه اقتصادی ایران و عراق آغاز شد
  • ایران و عراق در مبادلات اقتصادی از ارز ملی استفاده کنند
  • سفرهای سریالی مقامات سعودی به پاکستان برای تجارت و سرمایه‌گذاری
  • توافق ایران و عربستان در زمینه تسهیل صدور روادید تجاری
  • امیرعبداللهیان و فیصل بن فرحان در بانجول دیدار کردند: تسهیل صدور روادید تجاری و برقراری پرواز مستقیم
  • تجلیل از تصمیم ترکیه در قطع روابط اقتصادی و تجاری با رژیم صهیونیستی
  • توافق ایران و عربستان در زمینه تسهیل صدور روادید تجاری و برقراری پرواز مستقیم بین دوکشور
  • تقدیر از تصمیم ترکیه در قطع روابط اقتصادی و تجاری با اسرائیل
  • صندوق سرمایه‌گذاری مشترک ایران و امارات تشکیل شود
  • پایان روابط تجاری ترکیه ـ اسرائیل/ اردوغان در جنگ غزه به دنبال چیست؟